Interpelacja w sprawie podwyżek stypendiów doktoranckich w 2025 roku
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8519
do ministra finansów, ministra nauki i szkolnictwa wyższego
w sprawie podwyżek stypendiów doktoranckich w 2025 roku
Zgłaszający: Paulina Matysiak, Maciej Konieczny, Marta Stożek, Adrian Zandberg
Data wpływu: 06-03-2025
Szanowni Panowie Ministrowie,
na początku 2025 roku Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego zapowiedziało wzrost stypendiów doktoranckich o 5% w związku z planowaną podwyżką minimalnego wynagrodzenia profesora uczelni publicznej. Podwyżki miały obowiązywać od 1 stycznia 2025 roku i być wypłacone z wyrównaniem. Była to długo oczekiwana decyzja pozwalająca na częściowe zniwelowanie negatywnego wpływu inflacji na sytuację materialną doktorantów.
Jednak zgodnie z doniesieniami medialnymi z lutego 2025 roku oraz stanowiskiem Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, obecnie nie prowadzi się prac nad podwyżką stypendiów doktoranckich. Podwyżki stypendiów oraz wynagrodzeń w szkolnictwie wyższym wciąż zależą od nowelizacji rozporządzenia o minimalnym wynagrodzeniu zasadniczym profesora, której do tej pory nie ogłoszono.
Jednocześnie Ministerstwo Finansów przyznało na rok 2025 środki o 5% większe na szkolnictwo wyższe, wskazując, że mogą one zostać przeznaczone na podwyżki. Jednak wciąż brak decyzji dotyczących faktycznej realizacji tych zmian.
Społeczność doktorancka oraz akademicka z niepokojem obserwuje obecną sytuację i oczekuje jasnych deklaracji co do przyszłości stypendiów oraz wynagrodzeń. Brak ich waloryzacji oznacza faktyczny spadek wartości dochodów doktorantów, co negatywnie wpływa na kształcenie przyszłych naukowców w Polsce.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2022 r. poz. 1339), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego planuje nowelizację rozporządzenia w sprawie minimalnego wynagrodzenia zasadniczego profesora, a jeśli tak — jaki jest przewidywany termin jej ogłoszenia?
Czy Ministerstwo Finansów zabezpieczyło w budżecie na 2025 rok środki na podwyżki stypendiów doktoranckich oraz wynagrodzeń na uczelniach?
Czy rząd przewiduje możliwość wprowadzenia podwyżek stypendiów doktoranckich z wyrównaniem od 1 stycznia 2025 roku, tak jak miało to miejsce w przypadku innych świadczeń w sferze budżetowej?
Jakie działania podejmowane są obecnie w celu poprawy sytuacji finansowej doktorantów, biorąc pod uwagę ich istotną rolę w rozwoju nauki i innowacji w Polsce?
Z wyrazami szacunku Paulina Matysiak
Sekretarz stanu Karolina Zioło-Pużuk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (5)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9367 znakówadres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
DN-WAN.055.2.2025.1.PK
Warszawa, 18 marca 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 8519
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posłów na Sejm RP: Pani Pauliny Matysiak,
Pani Marty Stożek, Pana Adriana Zandberga oraz Pana Macieja Koniecznego w sprawie
podwyżek stypendiów doktoranckich w 2025 roku.
Szanowni Państwo Posłowie,
w odpowiedzi na interpelację pragnę zapewnić, iż kwestia wynagrodzeń oraz świadczeń
w całym systemie szkolnictwa wyższego i nauki jest dla Ministra Nauki i Szkolnictwa
Wyższego niezwykle istotna. Przykładem tego są dotychczasowe działania resortu, które
skutkowały wyasygnowaniem z budżetu państwa w 2024 r. dodatkowych środków
finansowych na regulację wynagrodzeń w systemie szkolnictwa wyższego i nauki.
W szczególności na podstawie art. 368 ust. 9 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo
o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą
PSWN”, został dokonany podział środków finansowych w kwocie 3.754.694,1 tys. zł, które
przyznano w formie zwiększeń wysokości subwencji ze środków finansowych na utrzymanie
i rozwój potencjału dydaktycznego oraz badawczego uczelni z przeznaczeniem
na podwyższenie wynagrodzeń brutto pracowników uczelni średnio o:
30% w odniesieniu do funduszu płac w grupie nauczycieli akademickich,
20% w odniesieniu do funduszu płac w grupie pracowników niebędących
nauczycielami akademickimi,
w odniesieniu do wykonania wynagrodzeń w tych uczelniach w 2022 r.
Ponadto 17 grudnia 2024 r. przekazano 71 uczelniom publicznym nadzorowanym
przez ministra właściwego ds. nauki i szkolnictwa wyższego skarbowe papiery wartościowe
o łącznej wartości 1,5 mld zł, z przeznaczeniem na realizację projektów strategicznych.
Równocześnie – w trosce o wyrównanie szans i nadrobienie wieloletnich zaległości
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
w finansowaniu – 16 grudnia 2024 r. Minister Nauki dokonał zwiększenia wysokości
subwencji dla instytutów Polskiej Akademii Nauk, w łącznej wysokości 100 mln zł.
W ustawie budżetowej na rok 2025 zaplanowano w części 28 – Szkolnictwo wyższe i nauka
(z wyłączeniem budżetu środków europejskich) wydatki w wysokości 33.014.319 tys. zł,
co stanowi realny wzrost nakładów na ten cel w porównaniu do nowelizacji ustawy
budżetowej na 2024 r. o 5,08%.
Odnosząc się do kwestii ponownej zmiany rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa
Wyższego z dnia 25 września 2018 r. w sprawie wysokości minimalnego miesięcznego
wynagrodzenia zasadniczego dla profesora w uczelni publicznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1407),
informuję, że obecnie nie toczą się prace legislacyjne w tym kierunku. Ewentualna zmiana
decyzji w tym zakresie jest uwarunkowana zapewnieniem odpowiedniego finansowania tego
przedsięwzięcia z budżetu państwa.
Należy zwrócić uwagę, że skutki finansowe zmiany rozporządzenia występowałyby nie tylko
w części budżetowej 28 – nauka i szkolnictwo wyższe, której dysponentem jest Minister
Nauki i Szkolnictwa Wyższego, ale również w budżetach wszystkich innych ministrów
nadzorujących uczelnie, będących dysponentami części budżetowych odpowiednio:
cz. 21 – gospodarka morska – w odniesieniu do uczelni morskich,
cz. 24 – kultura i ochrona dziedzictwa narodowego – w odniesieniu do uczelni
artystycznych,
cz. 29 – obrona narodowa – w odniesieniu do uczelni wojskowych,
cz. 37 – sprawiedliwość oraz cz. 42 – sprawy wewnętrzne – w odniesieniu do uczelni
służb państwowych,
cz. 46 – zdrowie – w odniesieniu do uczelni medycznych.
W zakresie możliwości wprowadzenia nowych rozwiązań systemowych, które mogłyby
wesprzeć doktorantów, uprzejmie wyjaśniam, że szkoły doktorskie są formą kształcenia
doktorantów, która zastąpiła dotychczasowe studia doktoranckie. Szkoły doktorskie
rozpoczęły swoją działalność z dniem 1 października 2019 r. i są prowadzone na podstawie
ustawy PSWN.
W wyniku tej reformy systemu kształcenia doktorantów wprowadzono powszechny system
stypendialny dla doktorantów, zakładający wypłacanie stypendium każdemu doktorantowi
nieposiadającemu stopnia doktora przez 4 letni okres kształcenia w minimalnej wysokości
gwarantowanej ustawą PSWN. Zmiana ta w istotny sposób poprawiła status materialny
doktorantów.
Doktoranci kształcący się w szkołach doktorskich mają ponadto prawo do korzystania przez
okres kształcenia (4 lata) z preferencyjnego kredytu studenckiego z dopłatami
do oprocentowania z budżetu państwa oraz korzystnymi warunkami zaciągania kredytu
oraz jego spłaty. Jednocześnie została zachowana także możliwość ubiegania się doktoranta
o środki z programów grantowych, a także z programów stypendialnych oferowanych przez
jednostki samorządu terytorialnego oraz osoby fizyczne i prawne. Doktoranci mają również
prawo ubiegania się o stypendium ministra dla wybitnych młodych naukowców.
Zwracam ponadto uwagę, iż wskazana w art. 209 ust. 4 ustawy PSWN wysokość stypendium
doktoranckiego określa jego poziom minimalny. Podmiot prowadzący szkołę doktorską
może ustalić stawki tych stypendiów na poziomie wyższym. Wskazuję również, iż ustawa
PSWN przewiduje wypłatę stypendium doktoranckiego w czasie zawieszenia kształcenia
doktoranta na okres odpowiadający czasowi trwania urlopu macierzyńskiego, urlopu
na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu ojcowskiego oraz urlopu rodzicielskiego,
określonych w Kodeksie pracy. A okresu wypłaty w takim przypadku nie wlicza
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
się do łącznego 4 letniego okresu pobierania stypendium doktoranckiego. Ponadto
wskazuję, iż doktorant posiadający orzeczenie o niepełnosprawności otrzymuje stypendium
doktoranckie w wysokości zwiększonej o 30% kwoty stypendium otrzymywanego przed
oceną śródokresową.
Wskazuję ponadto, że od 1 października 2023 r. weszły w życie przepisy znoszące zakaz
zatrudnienia doktoranta jako nauczyciela akademickiego lub pracownika naukowego.
Zmiana została wprowadzona ustawą z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Karta
Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1672, z późn. zm.) – w kontekście
możliwości dodatkowego zabezpieczenia sytuacji materialnej doktorantów.
Przedstawiając powyższe, uprzejmie informuję, że Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa
Wyższego w pełni dostrzega istotność kwestii wysokości stypendiów doktoranckich. Należy
jednak wskazać, że determinantem kolejnych podwyżek w tym zakresie, jest zapewnienie
finansowania kosztów z budżetu państwa w 2025 r. i w latach następnych. Decyzje w sprawie
muszą uwzględniać stanowisko Ministerstwa Finansów.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia
Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Karolina Zioło-Pużuk
Sekretarz Stanu
/ – podpisano cyfrowo/
Do wiadomości:
- Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.
-- 3 of 3 --
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/2
Warszawa, 24 marca 2025 roku
Sprawa: odpowiedź na interpelację nr 8519
Znak sprawy: FS5.054.1.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 8519 Państwa Posłów Pauliny Matysiak, Macieja
Koniecznego, Marty Stożek oraz Adriana Zandberga, skierowaną do Ministra
Finansów oraz Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego uprzejmie proszę o przyjęcie
następujących wyjaśnień w odniesieniu do pytania nr 2:
W ustawie budżetowej na rok 2025 łączne wydatki budżetu państwa na naukę
i szkolnictwo wyższe zostały zwiększone w porównaniu do roku 2024 o kwotę
1.799.222 tys. zł. W budżetach właściwych dysponentów zabezpieczone zostały
m.in. środki na zwiększenie wynagrodzeń pracowników uczelni publicznych o 5% od
stycznia 2025 r.
Jednocześnie należy wskazać, iż zgodnie z art. 209 ust. 4 ustawy – Prawo
o szkolnictwie wyższym i nauce minimalna wysokość miesięcznego stypendium
doktoranckiego jest ustalana w relacji do minimalnego wynagrodzenia profesora.
Należy dodatkowo zauważyć, iż podmiot prowadzący szkołę doktorską może ustalić
stawki tych stypendiów na poziomie wyższym niż określona w ww. artykule.
Wskazania wymaga, iż organem właściwym do wydawania rozporządzenia
określającego wysokość minimalnego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego
dla profesora w uczelni publicznej, zgodnie z art. 137 ust. 2 ww. ustawy, jest minister
właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki. Inicjatywa legislacyjna w zakresie
zmiany ww. aktu wykonawczego nie leży zatem w gestii Ministra Finansów.
Ewentualna decyzja, co do zwiększenia wysokości wynagrodzenia profesora,
-- 1 of 2 --
2/2
powinna być poprzedzona dokonaniem przez resort szkolnictwa wyższego i nauki
szczegółowej kalkulacji kosztów tego rozwiązania, nie tylko w zakresie
obligatoryjnego wzrostu wynagrodzeń nauczycieli akademickich, ale również
innych wydatków relacjonowanych do tego wynagrodzenia. Stosowne kalkulacje
winny uwzględniać limit wydatków określony w ustawie budżetowej na rok 2025 dla
poszczególnych dysponentów.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Hanna Majszczyk
podsekretarz stanu
-- 2 of 2 --