Interpelacja w sprawie cen energii cieplnej dla spółdzielni mieszkaniowych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8515
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie cen energii cieplnej dla spółdzielni mieszkaniowych
Zgłaszający: Ewa Schädler, Izabela Bodnar, Bożenna Hołownia, Aleksandra Leo, Adam Luboński, Łukasz Osmalak, Ewa Szymanowska, Kamil Wnuk
Data wpływu: 06-03-2025
Szanowna Pani Minister,
do mojego biura poselskiego zgłosili się przedstawiciele spółdzielni mieszkaniowych z Poznania i okolic przedstawiając swoje obawy związane z podwyżkami cen energii cieplnej.
Po 30 czerwca 2025 r., kiedy to obecne mechanizmy ochronne przestaną obowiązywać, spółdzielnie mieszkaniowe będą mierzyć się z trudnościami finansowymi, które mogą przełożyć się na konieczność podwyżek czynszów i pogorszenie sytuacji finansowej lokatorów.
Biorąc pod uwagę powyższe, proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska przewiduje przedłużenie obowiązywania tarczy ochronnej przeciwdziałającej podwyżkom cen energii cieplnej po 1 lipca 2025 r.? Jakie jest uzasadnienie podwyżek cen energii cieplnej, zwłaszcza w kontekście stabilizacji cen rynkowych za gaz i węgiel? Czy ministerstwo prowadzi analizy dotyczące skutków podwyżek cen energii cieplnej dla gospodarstw domowych i ich wpływu na sytuację ekonomiczną lokatorów? Czy rozważane są alternatywne mechanizmy wsparcia, tak aby zminimalizować negatywne skutki finansowe dla spółdzielni mieszkaniowych?
Uprzejmie proszę o odniesienie się do powyższych kwestii oraz wskazanie możliwych działań mających na celu ochronę mieszkańców przed nadmiernymi wzrostami cen energii cieplnej.
Z poważaniem Ewa Schädler
Posłanka na Sejm RP
Sekretarz stanu Urszula Zielińska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (19)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10889 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Sekretarz Stanu
Urszula Sara Zielińska
DCE-WKiC.050.7.2025.PK
3691176.14681774.11904028
Warszawa, 02-04-2025
Dotyczy: Interpelacja Posłanki Ewy Schädler w sprawie cen ciepła
dla spółdzielni mieszkaniowych, K10INT8515.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na Interpelację Posłanki Ewy Schädler w sprawie cen ciepła
dla spółdzielni mieszkaniowych, K10INT8515, informuję, co następuje:
Ad.1.
Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska przewiduje przedłużenie obowiązywania tarczy
ochronnej przeciwdziałającej podwyżkom cen energii cieplnej po 1 lipca 2025 r.? Jakie jest
uzasadnienie podwyżek cen energii cieplnej, zwłaszcza w kontekście stabilizacji cen
rynkowych za gaz i węgiel?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadzi analizy dotyczące obowiązującej tarczy
ochronnej przeciwdziałającej podwyżkom cen energii cieplnej. Decyzja co do ewentualnego
przedłużenia mechanizmów cen maksymalnych po 1 lipca 2025 r. zostanie podjęta w drugim
kwartale br.
Ceny ciepła ustalane są przez przedsiębiorstwa energetyczne, na podstawie uzasadnionych
kosztów funkcjonowania, zatwierdzanych w taryfach dla ciepła, przez Prezesa URE1.
Minister Klimatu i Środowiska nie ma w swoich kompetencjach uprawnień do kontroli
przedsiębiorstw energetycznych, ani nie może wchodzić w kompetencje zarządów i rad
nadzorczych spółek prawa handlowego. Właściwym organem do kontroli przedsiębiorstw
energetycznych, który podejmuje właściwe działania, jest Prezes URE.
Na podstawie art. 23 ust. 1 ustawy – Prawo energetyczne2, Prezes URE reguluje działalność
przedsiębiorstw energetycznych zgodnie z ustawą i polityką energetyczną państwa,
zmierzając do równoważenia interesów przedsiębiorstw energetycznych i odbiorców paliw
i energii. Zgodnie z art. 23 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy, do zakresu działania Prezesa URE należy
zatwierdzanie i kontrolowanie stosowania taryf paliw gazowych, energii elektrycznej i ciepła
1 Prezes Urzędu Regulacji Energetyki.
2 Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz. U. z 2024 r. poz. 266 z późn. zm.).
-- 1 of 4 --
pod względem zgodności z zasadami określonymi w art. 44, 45 i 46, w tym analizowanie
i weryfikowanie kosztów przyjmowanych przez przedsiębiorstwa energetyczne, jako
uzasadnione do kalkulacji cen i stawek opłat w taryfach.
Ad. 2.
Czy Ministerstwo prowadzi analizy dotyczące skutków podwyżek cen energii cieplnej
dla gospodarstw domowych i ich wpływu na sytuację ekonomiczną lokatorów?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska, w trosce o odbiorców energii cieplnej, w tym
o lokatorów spółdzielni mieszkaniowych, w 2022 roku, biorąc pod uwagę wzrastające
w sposób bezprecedensowy ceny węgla kamiennego oraz gazu ziemnego, z których
w większości wytwarzane jest ciepło w Polsce, przeanalizowało szereg możliwych
do zrealizowania wariantów działań osłonowych przed rosnącymi cenami ciepła
przenoszonymi na opłaty za ciepło i obciążające gospodarstwa domowe i podmioty
użyteczności publicznej. Wynikiem prac była ustawa z dnia 15 września 2022 r.3
Wobec przedsiębiorstw energetycznych wykonujących działalność gospodarczą w zakresie
wytwarzania ciepła, które jest dostarczane do odbiorców końcowych wyłącznie
z przeznaczeniem na cele mieszkaniowe lub użyteczności publicznej, określono obowiązek
stosowania ceny ciepła nie wyższej do średniej ceny wytwarzanego ciepła z rekompensatą.
Przedsiębiorstwom energetycznym z tytułu sprzedaży ciepła po średnich cenach
wytwarzania ciepła z rekompensatą przysługiwała rekompensata, która stanowiła część
zobowiązań finansowych odbiorców wobec wytwórcy ciepła. W efekcie wydatki
gospodarstw domowych i podmiotów wrażliwych mogły ulec odpowiedniemu ograniczeniu.
Rekompensaty, zgodnie z pierwotnym brzmieniem ustawy, miały być wypłacane w okresie
sezonu grzewczego od 1 października 2022 r. do 30 kwietnia 2023 r., co zostało
zweryfikowane po wdrożeniu przepisów ustawy. Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r.4
wprowadziła regulację, która przewidziała, że nowy mechanizm wsparcia będzie
obowiązywać w okresie od dnia 1 marca 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r., co oznaczało,
że pierwotnie obowiązujący termin stosowania ustawy uległ wydłużeniu do końca 2023 r.
Nowelizacja ustawy nałożyła dodatkowe wsparcie dla gospodarstw domowych i instytucji
użyteczności publicznej poprzez wdrożenie mechanizmu maksymalnego wzrostu ceny
dostawy ciepła, który pozwolił kompleksowo ograniczyć opłaty za dostawy ciepła na
potrzeby ogrzewania i przygotowania ciepłej wody użytkowej. Mechanizm przewidział
obliczenie dla każdego systemu ciepłowniczego i każdej grupy taryfowej, maksymalnej ceny
dostawy ciepła, która nie może być wyższa niż obliczona cena dostawy ciepła na dzień
30 września 2022 r. powiększona o 40 % wzrostu.
W sytuacjach, gdy dla danego miesięcznego okresu rozliczeniowego nastąpiłby wzrost ceny
dostawy ciepła, obliczonej na podstawie cen i stawek opłat stosowanych wobec odbiorców
ciepła powyżej ceny maksymalnej, cena płacona przez tych odbiorców jest ograniczona
do tej wysokości, a przedsiębiorstwo energetyczne otrzymuje odpowiednie wyrównanie.
3 ustawa z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku
z sytuacją na rynku paliw (Dz. U. z 2023 r. poz. 1772 z późn. zm.).
4 Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł
ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 295)
-- 2 of 4 --
Ustawą z dnia 7 grudnia 2023 r.5, a następnie ustawą z dnia z dnia 23 maja 2024 r.6
funkcjonowanie opisanego systemu wsparcia dla odbiorców ciepła zostało przedłużone
do 30 czerwca 2025 r. Zgodnie z tymi regulacjami, mechanizm obliczenia maksymalnej ceny
dostawy ciepła sprawił, że w pierwszym półroczu 2025 r. cena nie może być wyższa niż
obliczona cena dostawy ciepła na dzień 30 września 2022 r. powiększona o 52 % wzrostu.
W związku z powyższym, Ministerstwo Klimatu i Środowiska na bieżąco analizuje
obowiązujący mechanizm wsparcia odbiorców ciepła, dostosowując go do zmieniającej się
sytuacji.
Ad. 3.
Czy rozważane są alternatywne mechanizmy wsparcia, tak aby zminimalizować negatywne
skutki finansowe dla spółdzielni mieszkaniowych?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska, wprowadzając ww. mechanizm wsparcia odbiorców
ciepła, zminimalizowało skutki finansowe dla spółdzielni mieszkaniowych, a ściślej, dla jej
członków, w najtrudniejszym czasie obowiązywania wysokich cen nośników energii i ciepła
na rynkach hurtowych i detalicznych. Obecnie monitorowane są efekty wprowadzenia tego
mechanizmu. Analizowana jest również dynamika wzrostu taryf dla ciepła wprowadzanych
przez przedsiębiorstwa energetyczne i zatwierdzanych przez Prezesa URE.
Kluczowym wsparciem dla odbiorców (w tym mieszkańców spółdzielni mieszkaniowych)
jest możliwie szybko przeprowadzona transformacja sektora ciepłowniczego połączona z
termomodernizacją budynków mieszkalnych. Pozwoli to na potencjalnie znaczne,
systemowe ograniczenie wysokości rachunków za energię służąca do ogrzewania mieszkań.
Należy stwierdzić, że transformacja energetyczna ciepłownictwa musi się opierać o
przedsięwzięcia, które w znaczący sposób poprawią sytuację sektora ciepłowniczego w
Polsce. Utrzymanie wysokiej ekspozycji na paliwa kopalne obniża odporność na rynkowe
fluktuacje cenowo-podażowe, dlatego wyjście z tej sytuacji jest traktowane priorytetowo.
Za niezmienny należy uznać kierunek działań oparty o cztery filary: elektryfikację
ciepłownictwa (pompy ciepła, kotły elektrodowe, odnawialne źródła energii), efektywność
energetyczną z coraz większym udziałem termomodernizacji budynków (niezbędnej
zwłaszcza w budynkach zarządzanych przez spółdzielnie mieszkaniowe), magazynowanie
ciepła oraz transformację cyfrową.
Z perspektywy ciepłownictwa systemowego elektryfikacja oparta o odnawialną energię
elektryczną stanowi szansę na odejście od stosowania paliw kopalnych w
konwencjonalnych kotłach. Kluczową technologią, co potwierdzają plany oraz akty prawne
instytucji europejskich, jest zastosowanie pomp ciepła, z których część strumienia ciepła
stanowi ciepło odnawialne. Ponadto, elektryczne kotły elektrodowe mają również coraz
większe zastosowanie – ze względu na ich elastyczność oraz względnie niski koszt budowy,
w połączeniu z jednostkami wytwórczymi energii elektrycznej z OZE.
Digitalizacja sieci ciepłowniczych, inteligentne liczniki, system zdalnych odczytów,
oprogramowanie sterowania to kompleksowe rozwiązania, które otwierają przed
przedsiębiorstwami ciepłowniczymi nowe możliwości zwiększania efektywności
5 Ustawa z dnia 7 grudnia 2023 r. o zmianie ustaw w celu wsparcia odbiorców energii elektrycznej, paliw gazowych
i ciepła (Dz. U. z 2023 r. poz. 2760)
6 Ustawa z dnia 23 maja 2024 r. o bonie energetycznym oraz o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia cen
energii elektrycznej, gazu ziemnego i ciepła systemowego
-- 3 of 4 --
operacyjnej oraz usprawniania obsługi klienta. Zastosowanie tych rozwiązań zwiększa
również dostępność ilości danych na temat zużycia oraz produkcji energii, które ułatwiają
planowanie oraz rozwój przedsiębiorstw, a także wpływają na ograniczenie kosztów i
wzrost rentowności.
Informatyzacja ciepłownictwa to znacząca poprawa zarządzania pracą sieci ciepłowniczej,
źródeł ciepła i instalacji odbiorczych, wpływająca na efektywne zarządzanie popytem
i podażą ciepła lub chłodu. Pozwala lepiej integrować pracę rozproszonych OZE
przyczyniając się do optymalizacji zielonego strumienia ciepła, efektywnego zarządzania
energią oraz zapewnienia odbiorcom bezpieczeństwa dostaw ciepła o odpowiedniej jakości.
Transformacja ciepłownictwa musi zatem kierować się naczelną zasadą efektywności
energetycznej, co nakazuje efektywność kosztowa i świadomość dysponowania
ograniczonymi zasobami, dlatego konieczne jest wyeliminowanie marnotrawstwa energii.
Reasumując, priorytetową dla ciepłownictwa jest jego elektryfikacja, a kolejnymi krokami
następującymi po niej jest integracja źródeł OZE i magazynów ciepła prowadzona
równolegle z ewolucją cyfrową sektora opartą m.in. o digitalizację sieci ciepłowniczych, co
zapewni niskie ceny ciepła.
Z uwagi na skalę niezbędnych inwestycji i ich kosztów są podejmowane wszelkie działania,
aby udostępnić przedsiębiorstwom gotowym do transformacji szeroki strumień środków
finansowych. Fundusze pochodzą głównie ze środków Unii Europejskiej. Na rynku
krajowym głównym operatorem funduszy na transformację ciepłownictwa jest Narodowy
Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.
Z wyrazami szacunku
Urszula Zielińska
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych – Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 4 of 4 --