Interpelacja nr 8500
Interpelacja w sprawie niezbędnej regulacji ograniczeń w prowadzeniu aptek ogólnodostępnych, które przyczyniają się do pogorszenia dostępu do leków dla pacjentów, oraz zapowiedzianej zmiany przepisów Prawa farmaceutycznego określanych jako "apteka dla aptekarza"
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (89%)
Edukacja i Szkolnictwo (65%)
Infrastruktura i Transport (55%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie niezbędnej regulacji ograniczeń w prowadzeniu aptek ogólnodostępnych, które przyczyniają się do pogorszenia dostępu do leków dla pacjentów, oraz zapowiedzianej zmiany przepisów Prawa farmaceutycznego określanych jako "apteka dla aptekarza"
Interpelacja nr 8500
do ministra zdrowia
w sprawie niezbędnej regulacji ograniczeń w prowadzeniu aptek ogólnodostępnych, które przyczyniają się do pogorszenia dostępu do leków dla pacjentów, oraz zapowiedzianej zmiany przepisów Prawa farmaceutycznego określanych jako "apteka dla aptekarza"
Zgłaszający: Jerzy Meysztowicz
Data wpływu: 05-03-2025
Szanowna Pani Minister,
10 lutego 2025 r. prezes Rady Ministrów Donald Tusk ogłosił, że jednym z priorytetów polskiego rządu ma być wzrost konkurencyjności gospodarki. W tym celu Pan Premier zapowiedział przeprowadzenie sprawnego procesu deregulacji ograniczeń prawnych i biurokratycznych utrudniających funkcjonowanie polskich przedsiębiorstw. Zgodnie z informacją na stronach kancelarii premiera Polska ma się stać europejskim liderem deregulacji.
W grudniu 2024 roku Ministerstwo Zdrowia poinformowało, że w latach 2015-2024 liczba gmin, w których nie ma apteki lub nawet punktu aptecznego, wzrosła dwukrotnie. Według informacji podanej przez PAP już prawie 2 mln Polaków nie ma dostępu do apteki w swojej gminie, a takich gmin jest już ponad 400. Biorąc pod uwagę fakt szybkiego starzenia się społeczeństwa i konieczności zaopatrzenia seniorów w leki, jest to bardzo niepokojące. Dwa dni temu na X Europejskim Kongresie Samorządów na panelu „Apteczne białe plamy na samorządowej mapie Polski” samorządowcy wyrażali zaniepokojenie brakiem dostępu do leków dla swoich mieszkańców.
Uznani eksperci z dziedziny farmacji, prawa oraz ekonomii wyjaśniają, że główną przyczyną pogarszania się sytuacji w zakresie dystrybucji leków w Polsce są przepisy wprowadzone w roku 2017 oraz 2023 wskutek działań lobbingowych określonych jako „apteka dla aptekarza".
Międzynarodowa firma badawcza PEX poinformowała, że wskutek właśnie tych rozwiązań ustawowych liczba aptek w ostatnim czasie zmalała o kolejne 250. Zapisy poprawki wprowadzonej poza zakresem przedłożenia w ustawie o gwarancjach kredytów eksportowych mają negatywny wpływ na sytuację pacjentów, co wynika z badań przeprowadzonych przez Uniwersytet Warszawski, jak i kontroli Najwyższej Izby Kontroli.
Obecne przeregulowanie sektora dystrybucji leków realnie pogarsza system ochrony zdrowia w Polsce oraz ogranicza konkurencyjność podmiotów działających na tym rynku co skutkuje wzrostem cen leków nierefundowanych. Zaobserwowany wzrost cen to 6% powyżej stopy inflacji. Niepokoją też informacje o znaczącym spadku nowo wydawanych zezwoleń na prowadzenie apteki oraz informacje o kierowanych roszczeniach wobec Skarbu Państwa wysuwanych przed firmy, inwestorów amerykańskich i polskich przedsiębiorców, z tytułu wprowadzenia niekonstytucyjnych przepisów ograniczających ich prawa własności i uniemożliwiających ich rozwój.
W ostatnich miesiącach zostały zapowiedziane zmiany tych przepisów, uznane za bardzo szkodliwe. Apele licznych organizacji zrzeszających pacjentów, ale i samych aptekarzy, mają na celu zmianę modelu „apteka dla aptekarza" na „apteka dla pacjenta", tak jak się to dokonało w innych europejskich krajach, które ograniczyły już nadmierną regulację.
W świetle powyższych uwag zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami.
1. Jak obecnie przebiegają prace zmierzające do usunięcia niezgodnych z Konstytucją i szkodliwych zapisów ustawy określonej jako „apteka dla aptekarza"?
2. Ile gmin obecnie nie ma dostępu do apteki ogólnodostępnej?
3. Ile aptek zostało zamkniętych w Polsce od wejścia w życie tych przepisów?
4. Czy pogorszyła się dostępność aptek w małych miasteczkach i na wsiach od wejścia w życie tych przepisów?
5. Czy w punktach aptecznych można się zaopatrzyć w te same leki co w aptece i czy punkty te mogą brać udział w programie antykoncepcji awaryjnej?
6. Czy są dostępne dane, w ilu i w których gminach zamknięto aptekę ogólnodostępną w latach 2017-2023?
7. Ile wydano zezwoleń na prowadzenie apteki w roku 2014, a ile w 2024?
8. Czy wiadomo, w ilu gminach jest ośrodek zdrowia, a nie ma apteki ogólnodostępnej?
9. Jaka może być odpowiedzialność Polski po uznaniu zgłaszanych roszczeń?
10. Czy w wypadku śmierci właściciela apteki lub rozwiązania spółki w danej lokalizacji apteka przestała funkcjonować, a jeżeli tak, to ile było takich przypadków?
Interpelacja nr 8500
do ministra zdrowia
w sprawie niezbędnej regulacji ograniczeń w prowadzeniu aptek ogólnodostępnych, które przyczyniają się do pogorszenia dostępu do leków dla pacjentów, oraz zapowiedzianej zmiany przepisów Prawa farmaceutycznego określanych jako "apteka dla aptekarza"
Zgłaszający: Jerzy Meysztowicz
Data wpływu: 05-03-2025
Szanowna Pani Minister,
10 lutego 2025 r. prezes Rady Ministrów Donald Tusk ogłosił, że jednym z priorytetów polskiego rządu ma być wzrost konkurencyjności gospodarki. W tym celu Pan Premier zapowiedział przeprowadzenie sprawnego procesu deregulacji ograniczeń prawnych i biurokratycznych utrudniających funkcjonowanie polskich przedsiębiorstw. Zgodnie z informacją na stronach kancelarii premiera Polska ma się stać europejskim liderem deregulacji.
W grudniu 2024 roku Ministerstwo Zdrowia poinformowało, że w latach 2015-2024 liczba gmin, w których nie ma apteki lub nawet punktu aptecznego, wzrosła dwukrotnie. Według informacji podanej przez PAP już prawie 2 mln Polaków nie ma dostępu do apteki w swojej gminie, a takich gmin jest już ponad 400. Biorąc pod uwagę fakt szybkiego starzenia się społeczeństwa i konieczności zaopatrzenia seniorów w leki, jest to bardzo niepokojące. Dwa dni temu na X Europejskim Kongresie Samorządów na panelu „Apteczne białe plamy na samorządowej mapie Polski” samorządowcy wyrażali zaniepokojenie brakiem dostępu do leków dla swoich mieszkańców.
Uznani eksperci z dziedziny farmacji, prawa oraz ekonomii wyjaśniają, że główną przyczyną pogarszania się sytuacji w zakresie dystrybucji leków w Polsce są przepisy wprowadzone w roku 2017 oraz 2023 wskutek działań lobbingowych określonych jako „apteka dla aptekarza".
Międzynarodowa firma badawcza PEX poinformowała, że wskutek właśnie tych rozwiązań ustawowych liczba aptek w ostatnim czasie zmalała o kolejne 250. Zapisy poprawki wprowadzonej poza zakresem przedłożenia w ustawie o gwarancjach kredytów eksportowych mają negatywny wpływ na sytuację pacjentów, co wynika z badań przeprowadzonych przez Uniwersytet Warszawski, jak i kontroli Najwyższej Izby Kontroli.
Obecne przeregulowanie sektora dystrybucji leków realnie pogarsza system ochrony zdrowia w Polsce oraz ogranicza konkurencyjność podmiotów działających na tym rynku co skutkuje wzrostem cen leków nierefundowanych. Zaobserwowany wzrost cen to 6% powyżej stopy inflacji. Niepokoją też informacje o znaczącym spadku nowo wydawanych zezwoleń na prowadzenie apteki oraz informacje o kierowanych roszczeniach wobec Skarbu Państwa wysuwanych przed firmy, inwestorów amerykańskich i polskich przedsiębiorców, z tytułu wprowadzenia niekonstytucyjnych przepisów ograniczających ich prawa własności i uniemożliwiających ich rozwój.
W ostatnich miesiącach zostały zapowiedziane zmiany tych przepisów, uznane za bardzo szkodliwe. Apele licznych organizacji zrzeszających pacjentów, ale i samych aptekarzy, mają na celu zmianę modelu „apteka dla aptekarza" na „apteka dla pacjenta", tak jak się to dokonało w innych europejskich krajach, które ograniczyły już nadmierną regulację.
W świetle powyższych uwag zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami.
1. Jak obecnie przebiegają prace zmierzające do usunięcia niezgodnych z Konstytucją i szkodliwych zapisów ustawy określonej jako „apteka dla aptekarza"?
2. Ile gmin obecnie nie ma dostępu do apteki ogólnodostępnej?
3. Ile aptek zostało zamkniętych w Polsce od wejścia w życie tych przepisów?
4. Czy pogorszyła się dostępność aptek w małych miasteczkach i na wsiach od wejścia w życie tych przepisów?
5. Czy w punktach aptecznych można się zaopatrzyć w te same leki co w aptece i czy punkty te mogą brać udział w programie antykoncepcji awaryjnej?
6. Czy są dostępne dane, w ilu i w których gminach zamknięto aptekę ogólnodostępną w latach 2017-2023?
7. Ile wydano zezwoleń na prowadzenie apteki w roku 2014, a ile w 2024?
8. Czy wiadomo, w ilu gminach jest ośrodek zdrowia, a nie ma apteki ogólnodostępnej?
9. Jaka może być odpowiedzialność Polski po uznaniu zgłaszanych roszczeń?
10. Czy w wypadku śmierci właściciela apteki lub rozwiązania spółki w danej lokalizacji apteka przestała funkcjonować, a jeżeli tak, to ile było takich przypadków?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Marek Kos
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
11%
Konkretność
89%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 2 %
Precyzyjne daty
5
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.5 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8971 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
PLPR.050.14.2025.MI
Warszawa, 28 marca 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
Minister Zdrowia przekazuje odpowiedź na interpelację nr 8500 Pana Posła Jerzego
Meysztowicza w sprawie niezbędnej regulacji ograniczeń w prowadzeniu aptek
ogólnodostępnych, które przyczyniają się do pogorszenia dostępu do leków dla pacjentów,
oraz zapowiedzianej zmiany przepisów Prawa farmaceutycznego określanych jako "apteka
dla aptekarza".
Wobec licznych pytań w interpelacji Minister Zdrowia wskazuje w pierwszej kolejności, że
20 listopada 2024 r. Główny Inspektor Farmaceutyczny został upoważniony do
opracowania propozycji zmian legislacyjnych w przedmiotowym obszarze. Treść projektu
zostanie upubliczniona po rozpoczęciu procesu legislacyjnego i skierowaniu projektu do
konsultacji publicznych. Z powyższych względów, na tym etapie nie jest możliwe udzielenie
szczegółowych informacji odnośnie projektu.
Co zaś tyczy się pytań o dane liczbowe na temat aptek i ich dostępności w gminach,
aktualnie Minister Zdrowia dysponuje danymi obejmującymi porównanie liczby aptek
i punktów aptecznych wg stanu na połowę 2015 r. oraz w roku 2024 (wg stanu na listopad
2024 r.), które przedstawia poniżej.
-- 1 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
połowa 2015 2024 połowa 2015 2024
Dolnośląskie 22 20 6 13
Kujawsko-pomorskie 34 35 4 9
Lubelskie 7 17 7 8
Lubuskie 24 27 2 3
Łódzkie 21 27 15 16
Małopolskie 6 6 1 1
Mazowieckie 61 56 3 12
Opolskie 11 8 0 4
Podkarpackie 14 21 0 2
Podlaskie 30 25 0 8
Pomorskie 14 12 1 6
Śląskie 11 10 0 1
Świętokrzyskie 14 17 0 1
Warmińsko-Mazurskie 17 11 8 10
Wielkopolskie 15 16 1 0
Zachodniopomorskie 22 21 8 9
Suma 323 329 56 103
Województwo
Liczba gmin, w których nie funkcjonowała żadna apteka
ogólnodostępna, ale funkcjonował punkt apteczny
Liczba gmin, w których nie funkcjonowała żadna apteka
ogólnodostępna ani punkt apteczny
Wskazując na różnice między apteką ogólnodostępną a punktem aptecznym należy
przytoczyć, że wykaz substancji czynnych, które mogą być dopuszczone do obrotu
w punktach aptecznych reguluje
rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2021 r.
w sprawie wykazu substancji czynnych wchodzących w skład produktów leczniczych, które
mogą być dopuszczone do obrotu w placówkach obrotu pozaaptecznego oraz punktach
aptecznych, oraz kryteriów klasyfikacji tych produktów do poszczególnych wykazów (Dz.U.
z 2023 r. poz. 2533). Zgodnie z ww. aktem prawnym (pkt 1 Załącznika nr 1) do obrotu
w punktach aptecznych są dopuszczone produkty lecznicze o kategorii dostępności
wydawane bez przepisu lekarza - OTC albo wydawane z przepisu lekarza - Rp, które
spełniają warunki wskazane w tym dokumencie.
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia
29 kwietnia 2024 r. w sprawie programu pilotażowego w zakresie usług farmaceuty
dotyczących zdrowia reprodukcyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 662) przewiduje, że udział
w nim mogą wziąć apteki, które podpisały umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia.
Program nie dotyczy zatem punktów aptecznych. Aktualne informacje dot. realizowanego
programu dostępne są pod adresem: https://www.gov.pl/web/zdrowie/antykoncepcja-
awaryjna2.
Liczbę zezwoleń na prowadzenie apteki wydanych w 2014 r. i w 2024 r. przestawia
poniższa tabela.
-- 2 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
2014 2024
Dolnośląskie 60 2
Kujawsko-pomorskie 46 1
Lubelskie 43 0
Lubuskie 25 1
Łódzkie 38 3
Małopolskie 91 7
Mazowieckie 144 4
Opolskie 29 1
Podkarpackie 49 1
Podlaskie 22 1
Pomorskie 49 6
Śląskie 161 4
Świętokrzyskie 38 1
Warmińsko-Mazurskie 34 2
Wielkopolskie 103 5
Zachodniopomorskie 38 2
Suma 970 41
Wydane zezwolenia
Województwo
Odpowiadając zaś na pytanie dotyczące ośrodków zdrowia w gminach, w których nie ma
apteki, należy wyjaśnić, że Minister Zdrowia nie prowadzi takiego zestawienia.
Co do potencjalnych kierowanych roszczeń wobec Skarbu Państwa wysuwanych przed
firmy, inwestorów amerykańskich i polskich przedsiębiorców z tytułu wprowadzenia
niekonstytucyjnych przepisów ograniczających ich prawa własności i uniemożliwiających
ich rozwój ze względu na kazuistyczny charakter takich ewentualnych roszczeń, nie można
przedstawić hipotetycznych szacunków co do ewentualnej ich wysokości.
Minister Zdrowia zlecił Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji zebranie
danych na temat regulacji dotyczących zasad wydawania zezwoleń na prowadzenie aptek
w innych krajach Unii Europejskiej. Z analizy materiałów wynika, że większość krajów
członkowskich wprowadziła bardzo restrykcyjne zasady dotyczące wydawania zezwoleń
na prowadzenie aptek oraz regulacje ograniczające koncentrację na rynku aptecznym.
W większości krajów objętych analizą prowadzenie apteki jest zarezerwowane wyłącznie
dla wykwalifikowanego personelu - farmaceutów. Opisane wymagania podkreślają
znaczenie profesjonalizacji rynku aptecznego, gdzie tylko osoby posiadające specjalistyczną
wiedzę mogą być odpowiedzialne za prowadzenie czy posiadanie aptek. Regulacje
w poszczególnych krajach często określają ile aptek może prowadzić jeden farmaceuta
i najczęściej jest to od jednej do czterech aptek. Wymagania w zakresie edukacji właściciela
apteki oraz ograniczenie liczby aptek prowadzonych przez jednego farmaceutę może
wspierać skuteczny nadzór nad prowadzoną działalnością, a także wpływać na zapewnienie
wysokiej jakości usług. Jednocześnie umożliwienie prowadzenia więcej niż jednej apteki
może sprzyjać zwiększeniu dostępności do usług aptecznych/farmaceutycznych.
Podsumowanie głównych regulacji dotyczących wymagań dla założyciela apteki
przedstawiono w tabeli poniżej.
-- 3 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Kraj
Podmiot posiadający
prawo do uzyskania
zezwolenia na
prowadzenie apteki
Maksymalna liczba
aptek, którą może
prowadzić jeden
podmiot
Doprecyzowanie
Polska
farmaceuta
spółka farmaceutów
uczelnia kształcąca
farmaceutów
4
1 w przypadku uczelni
do innych rodzajów
należą punkty
apteczne, apteki
szpitalne, apteki
zakładowe, działy
farmacji szpitalnej
Austria
farmaceuta
lekarz
spółka osobowa
1
3 apteki filialne
apteka lekarska może
być tworzona
w wyjątkowych
sytuacjach, filia
wymaga zezwolenia
i jest prowadzona
wyłącznie z apteką
główną
Belgia farmaceuta 1
do dnia 07.12.2024 nie
można składać
wniosków o wydanie
pozwolenia na
otwarcie nowej apteki
Bułgaria
farmaceuta
osoba fizyczna lub
prawna 4 -
Chorwacja farmaceuta 1
do innych rodzajów
należą apteki
zakładowe, szpitalne,
oddziały apteczne,
laboratoria
Cypr farmaceuta
spółka apteczna 1 -
Czechy osoba fizyczna lub
prawna - -
Dania farmaceuta
szpital 8
istnieją apteki, apteki
szpitalne i filie aptek
zarówno publiczne jak
i prywatne
Estonia
osoba fizyczna lub
prawna,
50% udziałów musi
należeć do farmaceuty
4
do innych rodzajów
należy apteka
weterynaryjna, apteka
główna może mieć filie
-- 4 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
i autobus apteczny
Finlandia farmaceuta 1
apteka główna może
mieć filię
Francja farmaceuta
spółka farmaceutów 1 -
Grecja osoba fizyczna lub
prawna -
7 farmaceutów może
prowadzić spółkę, przy
czym 1 farmaceuta
może uczestniczyć
w 1 spółce
Hiszpania farmaceuta
spółka farmaceutów 1
Holandia osoba fizyczna, spółka
partnerska lub
fundacja
-
farmaceuta może
wykonywać praktykę
zawodową tylko
w jednej aptece
Irlandia farmaceuta
spółka farmaceutów -
apteki dzielą się na
ogólnodostępne
i szpitalne
Litwa osoba prawna
i zagraniczne spółki
zależne
-
funkcjonują również
apteki zakładowe,
szpitalne,
uniwersyteckie
i charytatywne
Łotwa farmaceuta, asystent
farmaceutyczny,
spółka
- -
Luksemburg farmaceuta - -
Malta farmaceuta 1
żaden farmaceuta nie
może pełnić funkcji
kierowniczej w więcej
niż dwóch aptekach
Niemcy farmaceuta 1
3 apteki filialne
obok aptek
funkcjonują apteki
zaopatrujące szpitale,
filialne i pogotowia
ratunkowe.
Portugalia osoby fizyczne lub
spółki handlowe 4 -
Rumunia spółki handlowe - -
Słowacja osoba fizyczna lub
prawna -
oddział apteki
publicznej jedynie
w innej gminie
Słowenia farmaceuta - apteka może mieć filię
-- 5 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
Szwecja - 3 -
Węgry farmaceuta - -
Włochy spółka, osoba fizyczna
lub prawna
apteki leżące na
terytorium tego
samego regionu bądź
prowincji mogą
należeć do jednego
właściciela w ilości nie
przekraczającej 20%
wszystkich aptek w
danym regionie
-
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Marek Kos
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 6 of 6 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
PLPR.050.14.2025.MI
Warszawa, 28 marca 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
Minister Zdrowia przekazuje odpowiedź na interpelację nr 8500 Pana Posła Jerzego
Meysztowicza w sprawie niezbędnej regulacji ograniczeń w prowadzeniu aptek
ogólnodostępnych, które przyczyniają się do pogorszenia dostępu do leków dla pacjentów,
oraz zapowiedzianej zmiany przepisów Prawa farmaceutycznego określanych jako "apteka
dla aptekarza".
Wobec licznych pytań w interpelacji Minister Zdrowia wskazuje w pierwszej kolejności, że
20 listopada 2024 r. Główny Inspektor Farmaceutyczny został upoważniony do
opracowania propozycji zmian legislacyjnych w przedmiotowym obszarze. Treść projektu
zostanie upubliczniona po rozpoczęciu procesu legislacyjnego i skierowaniu projektu do
konsultacji publicznych. Z powyższych względów, na tym etapie nie jest możliwe udzielenie
szczegółowych informacji odnośnie projektu.
Co zaś tyczy się pytań o dane liczbowe na temat aptek i ich dostępności w gminach,
aktualnie Minister Zdrowia dysponuje danymi obejmującymi porównanie liczby aptek
i punktów aptecznych wg stanu na połowę 2015 r. oraz w roku 2024 (wg stanu na listopad
2024 r.), które przedstawia poniżej.
-- 1 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
połowa 2015 2024 połowa 2015 2024
Dolnośląskie 22 20 6 13
Kujawsko-pomorskie 34 35 4 9
Lubelskie 7 17 7 8
Lubuskie 24 27 2 3
Łódzkie 21 27 15 16
Małopolskie 6 6 1 1
Mazowieckie 61 56 3 12
Opolskie 11 8 0 4
Podkarpackie 14 21 0 2
Podlaskie 30 25 0 8
Pomorskie 14 12 1 6
Śląskie 11 10 0 1
Świętokrzyskie 14 17 0 1
Warmińsko-Mazurskie 17 11 8 10
Wielkopolskie 15 16 1 0
Zachodniopomorskie 22 21 8 9
Suma 323 329 56 103
Województwo
Liczba gmin, w których nie funkcjonowała żadna apteka
ogólnodostępna, ale funkcjonował punkt apteczny
Liczba gmin, w których nie funkcjonowała żadna apteka
ogólnodostępna ani punkt apteczny
Wskazując na różnice między apteką ogólnodostępną a punktem aptecznym należy
przytoczyć, że wykaz substancji czynnych, które mogą być dopuszczone do obrotu
w punktach aptecznych reguluje
rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2021 r.
w sprawie wykazu substancji czynnych wchodzących w skład produktów leczniczych, które
mogą być dopuszczone do obrotu w placówkach obrotu pozaaptecznego oraz punktach
aptecznych, oraz kryteriów klasyfikacji tych produktów do poszczególnych wykazów (Dz.U.
z 2023 r. poz. 2533). Zgodnie z ww. aktem prawnym (pkt 1 Załącznika nr 1) do obrotu
w punktach aptecznych są dopuszczone produkty lecznicze o kategorii dostępności
wydawane bez przepisu lekarza - OTC albo wydawane z przepisu lekarza - Rp, które
spełniają warunki wskazane w tym dokumencie.
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia
29 kwietnia 2024 r. w sprawie programu pilotażowego w zakresie usług farmaceuty
dotyczących zdrowia reprodukcyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 662) przewiduje, że udział
w nim mogą wziąć apteki, które podpisały umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia.
Program nie dotyczy zatem punktów aptecznych. Aktualne informacje dot. realizowanego
programu dostępne są pod adresem: https://www.gov.pl/web/zdrowie/antykoncepcja-
awaryjna2.
Liczbę zezwoleń na prowadzenie apteki wydanych w 2014 r. i w 2024 r. przestawia
poniższa tabela.
-- 2 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
2014 2024
Dolnośląskie 60 2
Kujawsko-pomorskie 46 1
Lubelskie 43 0
Lubuskie 25 1
Łódzkie 38 3
Małopolskie 91 7
Mazowieckie 144 4
Opolskie 29 1
Podkarpackie 49 1
Podlaskie 22 1
Pomorskie 49 6
Śląskie 161 4
Świętokrzyskie 38 1
Warmińsko-Mazurskie 34 2
Wielkopolskie 103 5
Zachodniopomorskie 38 2
Suma 970 41
Wydane zezwolenia
Województwo
Odpowiadając zaś na pytanie dotyczące ośrodków zdrowia w gminach, w których nie ma
apteki, należy wyjaśnić, że Minister Zdrowia nie prowadzi takiego zestawienia.
Co do potencjalnych kierowanych roszczeń wobec Skarbu Państwa wysuwanych przed
firmy, inwestorów amerykańskich i polskich przedsiębiorców z tytułu wprowadzenia
niekonstytucyjnych przepisów ograniczających ich prawa własności i uniemożliwiających
ich rozwój ze względu na kazuistyczny charakter takich ewentualnych roszczeń, nie można
przedstawić hipotetycznych szacunków co do ewentualnej ich wysokości.
Minister Zdrowia zlecił Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji zebranie
danych na temat regulacji dotyczących zasad wydawania zezwoleń na prowadzenie aptek
w innych krajach Unii Europejskiej. Z analizy materiałów wynika, że większość krajów
członkowskich wprowadziła bardzo restrykcyjne zasady dotyczące wydawania zezwoleń
na prowadzenie aptek oraz regulacje ograniczające koncentrację na rynku aptecznym.
W większości krajów objętych analizą prowadzenie apteki jest zarezerwowane wyłącznie
dla wykwalifikowanego personelu - farmaceutów. Opisane wymagania podkreślają
znaczenie profesjonalizacji rynku aptecznego, gdzie tylko osoby posiadające specjalistyczną
wiedzę mogą być odpowiedzialne za prowadzenie czy posiadanie aptek. Regulacje
w poszczególnych krajach często określają ile aptek może prowadzić jeden farmaceuta
i najczęściej jest to od jednej do czterech aptek. Wymagania w zakresie edukacji właściciela
apteki oraz ograniczenie liczby aptek prowadzonych przez jednego farmaceutę może
wspierać skuteczny nadzór nad prowadzoną działalnością, a także wpływać na zapewnienie
wysokiej jakości usług. Jednocześnie umożliwienie prowadzenia więcej niż jednej apteki
może sprzyjać zwiększeniu dostępności do usług aptecznych/farmaceutycznych.
Podsumowanie głównych regulacji dotyczących wymagań dla założyciela apteki
przedstawiono w tabeli poniżej.
-- 3 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Kraj
Podmiot posiadający
prawo do uzyskania
zezwolenia na
prowadzenie apteki
Maksymalna liczba
aptek, którą może
prowadzić jeden
podmiot
Doprecyzowanie
Polska
farmaceuta
spółka farmaceutów
uczelnia kształcąca
farmaceutów
4
1 w przypadku uczelni
do innych rodzajów
należą punkty
apteczne, apteki
szpitalne, apteki
zakładowe, działy
farmacji szpitalnej
Austria
farmaceuta
lekarz
spółka osobowa
1
3 apteki filialne
apteka lekarska może
być tworzona
w wyjątkowych
sytuacjach, filia
wymaga zezwolenia
i jest prowadzona
wyłącznie z apteką
główną
Belgia farmaceuta 1
do dnia 07.12.2024 nie
można składać
wniosków o wydanie
pozwolenia na
otwarcie nowej apteki
Bułgaria
farmaceuta
osoba fizyczna lub
prawna 4 -
Chorwacja farmaceuta 1
do innych rodzajów
należą apteki
zakładowe, szpitalne,
oddziały apteczne,
laboratoria
Cypr farmaceuta
spółka apteczna 1 -
Czechy osoba fizyczna lub
prawna - -
Dania farmaceuta
szpital 8
istnieją apteki, apteki
szpitalne i filie aptek
zarówno publiczne jak
i prywatne
Estonia
osoba fizyczna lub
prawna,
50% udziałów musi
należeć do farmaceuty
4
do innych rodzajów
należy apteka
weterynaryjna, apteka
główna może mieć filie
-- 4 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
i autobus apteczny
Finlandia farmaceuta 1
apteka główna może
mieć filię
Francja farmaceuta
spółka farmaceutów 1 -
Grecja osoba fizyczna lub
prawna -
7 farmaceutów może
prowadzić spółkę, przy
czym 1 farmaceuta
może uczestniczyć
w 1 spółce
Hiszpania farmaceuta
spółka farmaceutów 1
Holandia osoba fizyczna, spółka
partnerska lub
fundacja
-
farmaceuta może
wykonywać praktykę
zawodową tylko
w jednej aptece
Irlandia farmaceuta
spółka farmaceutów -
apteki dzielą się na
ogólnodostępne
i szpitalne
Litwa osoba prawna
i zagraniczne spółki
zależne
-
funkcjonują również
apteki zakładowe,
szpitalne,
uniwersyteckie
i charytatywne
Łotwa farmaceuta, asystent
farmaceutyczny,
spółka
- -
Luksemburg farmaceuta - -
Malta farmaceuta 1
żaden farmaceuta nie
może pełnić funkcji
kierowniczej w więcej
niż dwóch aptekach
Niemcy farmaceuta 1
3 apteki filialne
obok aptek
funkcjonują apteki
zaopatrujące szpitale,
filialne i pogotowia
ratunkowe.
Portugalia osoby fizyczne lub
spółki handlowe 4 -
Rumunia spółki handlowe - -
Słowacja osoba fizyczna lub
prawna -
oddział apteki
publicznej jedynie
w innej gminie
Słowenia farmaceuta - apteka może mieć filię
-- 5 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
Szwecja - 3 -
Węgry farmaceuta - -
Włochy spółka, osoba fizyczna
lub prawna
apteki leżące na
terytorium tego
samego regionu bądź
prowincji mogą
należeć do jednego
właściciela w ilości nie
przekraczającej 20%
wszystkich aptek w
danym regionie
-
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Marek Kos
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 6 of 6 --