Interpelacja nr 8490
Interpelacja w sprawie zagrożenia likwidacją zakładu sody kalcynacyjnej w Janikowie i wpływu unijnych regulacji na polski przemysł
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie zagrożenia likwidacją zakładu sody kalcynacyjnej w Janikowie i wpływu unijnych regulacji na polski przemysł
Interpelacja nr 8490
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie zagrożenia likwidacją zakładu sody kalcynacyjnej w Janikowie i wpływu unijnych regulacji na polski przemysł
Zgłaszający: Krzysztof Piątkowski
Data wpływu: 04-03-2025
Szanowna Pani Minister,
w Janikowie, w województwie kujawsko-pomorskim, działa jeden z największych zakładów produkcji sody kalcynacyjnej w Polsce, należący do Grupy Ciech. Przemysł sodowy jest kluczowy dla krajowej gospodarki, a zakład w Janikowie stanowi fundament lokalnego rynku pracy i infrastruktury komunalnej. Obecnie jednak jego istnienie jest zagrożone. Decyzja o jego wygaszeniu oznacza utratę co najmniej 1500 miejsc pracy, a także poważne konsekwencje dla mieszkańców. Zakład jest bowiem jedynym odbiorcą ścieków w gminie oraz jedynym dostawcą ciepła i ciepłej wody dla lokalnej społeczności. Jego zamknięcie spowoduje kryzys gospodarczy i społeczny w całym regionie.
Zarząd Grupy Ciech uzasadnia tę decyzję rosnącymi kosztami produkcji wynikającymi z regulacji klimatycznych Unii Europejskiej. Przepisy te wprowadzają wysokie obciążenia dla przemysłu w Europie, jednocześnie nie obejmując krajów spoza Wspólnoty, takich jak Turcja. W efekcie na europejski rynek trafia tańsza, często gorszej jakości soda kalcynacyjna spoza UE, co powoduje nierówną konkurencję i sprawia, że działalność polskiego zakładu staje się nieopłacalna.
Sytuacja ta budzi poważne wątpliwości co do skuteczności polityki klimatycznej UE i jej wpływu na polską gospodarkę. Wprowadzane restrykcje nie ograniczają emisji na poziomie globalnym, lecz jedynie wypychają produkcję poza Unię, co nie tylko osłabia polski przemysł, ale także prowadzi do przenoszenia emisji do krajów, gdzie normy środowiskowe są mniej restrykcyjne.
W związku z tym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami.
Jakie działania podejmuje Ministerstwo Klimatu i Środowiska w celu ograniczenia negatywnego wpływu unijnych regulacji klimatycznych na polski przemysł energochłonny, w tym branżę chemiczną?
Czy resort prowadzi analizy dotyczące skutków polityki klimatycznej UE dla krajowego przemysłu i jakie mechanizmy wsparcia rozważa w celu ochrony kluczowych zakładów produkcyjnych przed zamknięciem?
Czy ministerstwo zamierza podjąć działania na forum unijnym, aby doprowadzić do wyrównania warunków konkurencji między producentami z UE a dostawcami spoza Wspólnoty, np. poprzez rozszerzenie odpowiednich mechanizmów?
Czy w obliczu takich sytuacji, jak w Janikowie, ministerstwo planuje wdrożenie krajowych rozwiązań kompensacyjnych, które pozwoliłyby na utrzymanie strategicznych gałęzi przemysłu, nie rezygnując przy tym z celów klimatycznych?
Czy ministerstwo prowadziło konsultacje z innymi resortami, np. Ministerstwem Rozwoju i Technologii, aby wypracować długofalowe rozwiązania zapobiegające podobnym problemom w przyszłości?
Z poważaniem
Krzysztof Piątkowski
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 8490
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie zagrożenia likwidacją zakładu sody kalcynacyjnej w Janikowie i wpływu unijnych regulacji na polski przemysł
Zgłaszający: Krzysztof Piątkowski
Data wpływu: 04-03-2025
Szanowna Pani Minister,
w Janikowie, w województwie kujawsko-pomorskim, działa jeden z największych zakładów produkcji sody kalcynacyjnej w Polsce, należący do Grupy Ciech. Przemysł sodowy jest kluczowy dla krajowej gospodarki, a zakład w Janikowie stanowi fundament lokalnego rynku pracy i infrastruktury komunalnej. Obecnie jednak jego istnienie jest zagrożone. Decyzja o jego wygaszeniu oznacza utratę co najmniej 1500 miejsc pracy, a także poważne konsekwencje dla mieszkańców. Zakład jest bowiem jedynym odbiorcą ścieków w gminie oraz jedynym dostawcą ciepła i ciepłej wody dla lokalnej społeczności. Jego zamknięcie spowoduje kryzys gospodarczy i społeczny w całym regionie.
Zarząd Grupy Ciech uzasadnia tę decyzję rosnącymi kosztami produkcji wynikającymi z regulacji klimatycznych Unii Europejskiej. Przepisy te wprowadzają wysokie obciążenia dla przemysłu w Europie, jednocześnie nie obejmując krajów spoza Wspólnoty, takich jak Turcja. W efekcie na europejski rynek trafia tańsza, często gorszej jakości soda kalcynacyjna spoza UE, co powoduje nierówną konkurencję i sprawia, że działalność polskiego zakładu staje się nieopłacalna.
Sytuacja ta budzi poważne wątpliwości co do skuteczności polityki klimatycznej UE i jej wpływu na polską gospodarkę. Wprowadzane restrykcje nie ograniczają emisji na poziomie globalnym, lecz jedynie wypychają produkcję poza Unię, co nie tylko osłabia polski przemysł, ale także prowadzi do przenoszenia emisji do krajów, gdzie normy środowiskowe są mniej restrykcyjne.
W związku z tym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami.
Jakie działania podejmuje Ministerstwo Klimatu i Środowiska w celu ograniczenia negatywnego wpływu unijnych regulacji klimatycznych na polski przemysł energochłonny, w tym branżę chemiczną?
Czy resort prowadzi analizy dotyczące skutków polityki klimatycznej UE dla krajowego przemysłu i jakie mechanizmy wsparcia rozważa w celu ochrony kluczowych zakładów produkcyjnych przed zamknięciem?
Czy ministerstwo zamierza podjąć działania na forum unijnym, aby doprowadzić do wyrównania warunków konkurencji między producentami z UE a dostawcami spoza Wspólnoty, np. poprzez rozszerzenie odpowiednich mechanizmów?
Czy w obliczu takich sytuacji, jak w Janikowie, ministerstwo planuje wdrożenie krajowych rozwiązań kompensacyjnych, które pozwoliłyby na utrzymanie strategicznych gałęzi przemysłu, nie rezygnując przy tym z celów klimatycznych?
Czy ministerstwo prowadziło konsultacje z innymi resortami, np. Ministerstwem Rozwoju i Technologii, aby wypracować długofalowe rozwiązania zapobiegające podobnym problemom w przyszłości?
Z poważaniem
Krzysztof Piątkowski
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Krzysztof Bolesta
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
2 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
7.6 / 1k zn.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5242 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DPN-WZE.050.8.2025.KDK
3691378.14655911.11860898
Warszawa, 26-03-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku.
W nawiązaniu do interpelacji poselskiej Pana Krzysztofa Piątkowskiego w sprawie zagrożenia
likwidacją zakładu sody kalcynacyjnej w Janikowie i wpływu unijnych regulacji na polski przemysł
– K10INT8490, uprzejmie informuję, iż jesteśmy świadomi trudnej sytuacji zakładu
Qemetica Soda Polska S. A. wynikającej w dużej mierze ze zmiany definicji emisji w systemie
EU ETS1, dokonanej w ramach ostatniej rewizji dyrektywy 2003/87/WE2. Ministerstwo
Klimatu i Środowiska podejmuje na forum Unii Europejskiej działania zmierzające do
zniwelowania negatywnych skutków tej zmiany dla przemysłu, w tym producentów sody
kalcynowanej.
W ramach prowadzonych w ostatnim czasie na forum UE prac nad aktami wykonawczymi do
dyrektywy 2003/87/WE udało nam się wynegocjować m.in. zwiększenie benchmarku na
sodę kalcynowaną, co skutkować będzie zwiększonym przydziałem uprawnień do emisji na
produkcje sody. Rewizja benchmarku będzie dotyczyła również wskaźników na rok 2025.
Ponadto prowadzimy obecnie rozmowy z Komisją Europejską dot. sposobu monitorowania i
rozliczania emisji w produktach odpadowych, tj. w szlamach i przepale, których efektem
może być zwolnienie producentów sody kalcynowanej z obowiązku rozliczania części emisji
w ramach systemu EU ETS.
Wpływ transformacji energetyczno-klimatycznej na przemysł jest jednym z głównych
tematów poruszanych ostatnio na forum Unii Europejskiej, również głośno podnoszony
przez Polskę. Dostrzegamy dużą dynamikę zmian w naszym otoczeniu i konieczność
dostosowań. Dlatego kluczowym zadaniem przed którym stoimy jest zwiększanie
produktywności i konkurencyjności UE przy jednoczesnym zachowaniu europejskiego
modelu społecznego. W tym kontekście priorytetem jest obniżenie cen energii. Wysokie
ceny energii to jedna z głównych przyczyn spadku konkurencyjności UE. W przypadku Polski
uderzają w szczególności w przedsiębiorstwa przemysłu energochłonnego, w związku
z niekorzystnym miksem energetycznego kraju. Przemysł jest bardzo istotnym sektorem dla
Polski oraz dla UE, dlatego dążymy do wypracowania najkorzystniejszych dla niego
rozwiązań.
1 Europejski system handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych, ang. European
Union Emissions Trading System
2 Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2003/87/WE z dnia 13 października 2003 r.
ustanawiająca system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych we Wspólnocie oraz
zmieniająca dyrektywę Rady 96/61/WE
-- 1 of 3 --
Odnosząc się do kwestii niższych cen produktów sprowadzonych spoza UE, uprzejmie
informuję, iż narzędziem mającym utrzymać konkurencyjność europejskiego przemysłu,
zapobiegając zjawisku ucieczki emisji jest mechanizm CBAM3. CBAM ma pozwolić na
wyrównanie kosztów związanych z emisją CO2 dla towarów importowanych do UE
i towarów unijnych objętych systemem handlu uprawnieniami do emisji. Jednostkowa cena
certyfikatów CBAM będzie odzwierciedlać cenę uprawnień do emisji w systemie EU ETS.
Na chwilę obecną CBAM obejmuje wąski zakres wysokoemisyjnych towarów, który będzie
stopniowo rozszerzany, aby pełniej odzwierciedlać sektory objęte EU ETS. Rząd RP –
wsłuchując się w postulaty zgłaszane przez przemysł – postuluje na forum UE jak najszybsze
rozszerzenie mechanizmu CBAM.
Ponadto, w ramach funkcjonującego od 2020 r. Funduszu Modernizacyjnego (FM)
uruchomiono krajowe programy priorytetowe, w tym te, które wspierają sektor przemysłu.
Nabory wniosków przeprowadza Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki
Wodnej – Operator FM.
1) Przemysł energochłonny – OZE – okres wdrażania 2021-2030, budżet 650 mln zł
https://www.gov.pl/web/nfosigw/przemysl-energochlonny---oze
2) Przemysł energochłonny - poprawa efektywności energetycznej – 2022-2030,
budżet 350 mln zł.
https://www.gov.pl/web/nfosigw/przemysl-energochlonny---poprawa-
efektywnosci-energetycznej.
W kontekście krajowych rozwiązań kompensacyjnych, uprzejmie informuję iż jednym
z głównych krajowych mechanizmów wsparcia przemysłu energochłonnego jest system
rekompensat dla sektorów i podsektorów energochłonnych4 znajdujący się we właściwości
Ministra Rozwoju i Technologii. W świetle coraz gorszej sytuacji przemysłu
energochłonnego, zwróciliśmy się z do Ministra Rozwoju i Technologii z prośbą o rozważenie
możliwości podjęcia działań mających na celu rozszerzenie listy sektorów mogących ubiegać
się o wsparcie z systemu rekompensat.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
3 ang. Carbon Border Adjustment Mechanism, wprowadzony rozporządzeniem Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) 2023/956 z dnia 10 maja 2023 r. ustanawiającym mechanizm
dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2
4 Na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o systemie rekompensat dla sektorów
i podsektorów energochłonnych
-- 2 of 3 --
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 3 of 3 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DPN-WZE.050.8.2025.KDK
3691378.14655911.11860898
Warszawa, 26-03-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku.
W nawiązaniu do interpelacji poselskiej Pana Krzysztofa Piątkowskiego w sprawie zagrożenia
likwidacją zakładu sody kalcynacyjnej w Janikowie i wpływu unijnych regulacji na polski przemysł
– K10INT8490, uprzejmie informuję, iż jesteśmy świadomi trudnej sytuacji zakładu
Qemetica Soda Polska S. A. wynikającej w dużej mierze ze zmiany definicji emisji w systemie
EU ETS1, dokonanej w ramach ostatniej rewizji dyrektywy 2003/87/WE2. Ministerstwo
Klimatu i Środowiska podejmuje na forum Unii Europejskiej działania zmierzające do
zniwelowania negatywnych skutków tej zmiany dla przemysłu, w tym producentów sody
kalcynowanej.
W ramach prowadzonych w ostatnim czasie na forum UE prac nad aktami wykonawczymi do
dyrektywy 2003/87/WE udało nam się wynegocjować m.in. zwiększenie benchmarku na
sodę kalcynowaną, co skutkować będzie zwiększonym przydziałem uprawnień do emisji na
produkcje sody. Rewizja benchmarku będzie dotyczyła również wskaźników na rok 2025.
Ponadto prowadzimy obecnie rozmowy z Komisją Europejską dot. sposobu monitorowania i
rozliczania emisji w produktach odpadowych, tj. w szlamach i przepale, których efektem
może być zwolnienie producentów sody kalcynowanej z obowiązku rozliczania części emisji
w ramach systemu EU ETS.
Wpływ transformacji energetyczno-klimatycznej na przemysł jest jednym z głównych
tematów poruszanych ostatnio na forum Unii Europejskiej, również głośno podnoszony
przez Polskę. Dostrzegamy dużą dynamikę zmian w naszym otoczeniu i konieczność
dostosowań. Dlatego kluczowym zadaniem przed którym stoimy jest zwiększanie
produktywności i konkurencyjności UE przy jednoczesnym zachowaniu europejskiego
modelu społecznego. W tym kontekście priorytetem jest obniżenie cen energii. Wysokie
ceny energii to jedna z głównych przyczyn spadku konkurencyjności UE. W przypadku Polski
uderzają w szczególności w przedsiębiorstwa przemysłu energochłonnego, w związku
z niekorzystnym miksem energetycznego kraju. Przemysł jest bardzo istotnym sektorem dla
Polski oraz dla UE, dlatego dążymy do wypracowania najkorzystniejszych dla niego
rozwiązań.
1 Europejski system handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych, ang. European
Union Emissions Trading System
2 Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2003/87/WE z dnia 13 października 2003 r.
ustanawiająca system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych we Wspólnocie oraz
zmieniająca dyrektywę Rady 96/61/WE
-- 1 of 3 --
Odnosząc się do kwestii niższych cen produktów sprowadzonych spoza UE, uprzejmie
informuję, iż narzędziem mającym utrzymać konkurencyjność europejskiego przemysłu,
zapobiegając zjawisku ucieczki emisji jest mechanizm CBAM3. CBAM ma pozwolić na
wyrównanie kosztów związanych z emisją CO2 dla towarów importowanych do UE
i towarów unijnych objętych systemem handlu uprawnieniami do emisji. Jednostkowa cena
certyfikatów CBAM będzie odzwierciedlać cenę uprawnień do emisji w systemie EU ETS.
Na chwilę obecną CBAM obejmuje wąski zakres wysokoemisyjnych towarów, który będzie
stopniowo rozszerzany, aby pełniej odzwierciedlać sektory objęte EU ETS. Rząd RP –
wsłuchując się w postulaty zgłaszane przez przemysł – postuluje na forum UE jak najszybsze
rozszerzenie mechanizmu CBAM.
Ponadto, w ramach funkcjonującego od 2020 r. Funduszu Modernizacyjnego (FM)
uruchomiono krajowe programy priorytetowe, w tym te, które wspierają sektor przemysłu.
Nabory wniosków przeprowadza Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki
Wodnej – Operator FM.
1) Przemysł energochłonny – OZE – okres wdrażania 2021-2030, budżet 650 mln zł
https://www.gov.pl/web/nfosigw/przemysl-energochlonny---oze
2) Przemysł energochłonny - poprawa efektywności energetycznej – 2022-2030,
budżet 350 mln zł.
https://www.gov.pl/web/nfosigw/przemysl-energochlonny---poprawa-
efektywnosci-energetycznej.
W kontekście krajowych rozwiązań kompensacyjnych, uprzejmie informuję iż jednym
z głównych krajowych mechanizmów wsparcia przemysłu energochłonnego jest system
rekompensat dla sektorów i podsektorów energochłonnych4 znajdujący się we właściwości
Ministra Rozwoju i Technologii. W świetle coraz gorszej sytuacji przemysłu
energochłonnego, zwróciliśmy się z do Ministra Rozwoju i Technologii z prośbą o rozważenie
możliwości podjęcia działań mających na celu rozszerzenie listy sektorów mogących ubiegać
się o wsparcie z systemu rekompensat.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
3 ang. Carbon Border Adjustment Mechanism, wprowadzony rozporządzeniem Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) 2023/956 z dnia 10 maja 2023 r. ustanawiającym mechanizm
dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2
4 Na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o systemie rekompensat dla sektorów
i podsektorów energochłonnych
-- 2 of 3 --
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 3 of 3 --