Interpelacja nr 8486
Interpelacja w sprawie narastających zagrożeń wynikających z permanentnego naruszania prawa przez kierowców pojazdów typu ATV (quadów)
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (95%)
Obrona i Bezpieczeństwo (94%)
Sprawiedliwość i Sądy (80%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie narastających zagrożeń wynikających z permanentnego naruszania prawa przez kierowców pojazdów typu ATV (quadów)
Interpelacja nr 8486
do ministra infrastruktury, ministra klimatu i środowiska, ministra spraw wewnętrznych i administracji, ministra sprawiedliwości
w sprawie narastających zagrożeń wynikających z permanentnego naruszania prawa przez kierowców pojazdów typu ATV (quadów)
Zgłaszający: Weronika Smarduch
Data wpływu: 04-03-2025
Szanowni Państwo Ministrowie,
zwracam się do Państwa z problemem dotyczącym nielegalnego poruszania się quadami (pojazdami ATV) na Podhalu, zwłaszcza w powiecie tatrzańskim. Mieszkańcy oraz władze samorządowe coraz częściej alarmują o dewastacji przyrody, niszczeniu prywatnych pól uprawnych oraz łąk, a także o uciążliwym hałasie, który w sposób istotny wpływa na komfort życia lokalnej społeczności i negatywnie oddziałuje na wizerunek turystyczny regionu. Zjawisko to powoduje ponadto szereg dotkliwych skutków, zarówno przyrodniczych, społecznych, jak i prawno-administracyjnych. Dewastacja terenów rolnych i leśnych, naruszenia spokoju mieszkańców oraz konflikty z właścicielami gruntów stają się coraz powszechniejsze. Na te problemy nakłada się trudna identyfikacja sprawców – wiele quadów nie jest rejestrowanych, nie posiada tablic rejestracyjnych lub je ukrywa, co znacznie utrudnia egzekwowanie prawa przez Policję, straż leśną czy inne służby.
Niewystarczająca jest również skuteczność identyfikacji osób łamiących przepisy. Znacząca część quadów pozostaje niezarejestrowana, co wynika m.in. z rozbieżności między przepisami krajowymi i unijnymi. Krajowa definicja czterokołowca lekkiego – do masy własnej nieprzekraczającej 350 kg (art. 2 pkt 42c ustawy – Prawo o ruchu drogowym) nie odpowiada limitowi 425 kg z unijnego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 168/2013 z dnia 15 stycznia 2013 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów dwu- lub trzykołowych oraz czterokołowców (art. 4 ust. 2 lit. f), co skutkuje częstymi odmowami rejestracji i zniechęca wielu właścicieli do podejmowania formalnych starań. W praktyce urzędy komunikacji i stacje kontroli pojazdów często nie przyjmują do ewidencji quadów, które spełniają unijne standardy, ale przekraczają polskie limity. Taka sytuacja prowadzi do długotrwałych i kosztownych procedur administracyjnych (m.in. dodatkowych badań technicznych, opinii rzeczoznawców czy odwołań do samorządowego kolegium odwoławczego), a w konsekwencji do wzrostu liczby pojazdów bez tablic rejestracyjnych i faktycznej bezkarności kierowców.
Z perspektywy prawnej kluczowym zagadnieniem jest brak spójnych i skutecznie egzekwowanych przepisów, regulujących użytkowanie pojazdów terenowych poza drogami publicznymi. Organa samorządowe, wspierane przez mieszkańców, wnioskują o zaostrzenie regulacji – np. obowiązkową rejestrację wszystkich pojazdów typu ATV, niezależnie od parametrów technicznych, a także o wyższe sankcje za wjazd na tereny chronione czy prywatne. Służby porządkowe wskazują natomiast na niewystarczające narzędzia pozwalające na szybkie namierzenie kierowcy, a niejednokrotnie także na trudności w skutecznym podjęciu interwencji w trudno dostępnym terenie.
Bez wprowadzenia spójnych rozwiązań oraz ich konsekwentnej egzekucji konflikt wokół quadów na Podhalu i w powiecie tatrzańskim będzie narastał. Zarówno lokalne społeczności, jak i właściciele gruntów domagają się zdecydowanych działań, aby chronić środowisko, zapewnić bezpieczeństwo oraz zachować ład i spokój w regionie. Z dostępnych mi informacji wynika, że problem ten dotyczy nie tylko regionu Podhala, ale również innych części Polski.
Wobec powyższych problemów mieszkańcy zgłaszają potrzebę podjęcia działań w następującym zakresie:
1. pilna nowelizacja ustawy – Prawo o ruchu drogowym, aby ujednolicić polskie przepisy z rozporządzeniem unijnym, co usprawni rejestrację quadów i ułatwi egzekwowanie odpowiedzialności za wykroczenia;
2. obowiązkowa rejestracja wszystkich quadów niezależnie od ich parametrów technicznych po to, by organa ścigania mogły precyzyjnie identyfikować i karać użytkowników jeżdżących wbrew przepisom;
3. zaostrzenie sankcji za niszczenie terenów chronionych, prywatnych gruntów oraz płoszenie zwierząt;
4. wzmożenie kontroli i koordynacja działań służb, zwłaszcza w okresach największego natężenia ruchu turystycznego, jak również wyposażenie odpowiednich służb w narzędzia umożliwiające skuteczne ściganie wykroczeń dokonywanych z wykorzystaniem quadów;
5. działania edukacyjne skierowane do wypożyczalni oraz turystów, promujące odpowiedzialną jazdę i respektowanie praw właścicieli gruntów.
Biorąc powyższe pod uwagę zwracam się do Państwa na podstawie art. 115 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 14 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora z wnioskiem o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania wedle właściwości Państwa ministerstw w zakresie możliwości wdrożenia ww. postulatów:
1. Czy Państwa ministerstwa prowadzą obecnie prace nad przygotowaniem propozycji zmian w przepisach ustawowych bądź wykonawczych, zmierzających do większej kontroli pojazdów typu ATV np. w zakresie wdrożenia zaproponowanych wyżej propozycji? Proszę o udzielenie odpowiedzi w zakresie właściwym dla Państwa ministerstw.
2. Czy oprócz wyżej zaproponowanych zmian legislacyjnych prowadzą Państwo prace nad uregulowaniem tej kwestii również w innym zakresie? Jeżeli tak, to w jakim?
3. Czy w najbliższych miesiącach jest planowane przedstawienie Sejmowi propozycji zmian w tym zakresie bądź wydanie stosownych rozporządzeń, a jeżeli tak, to w jakim przedziale czasowym spodziewane jest przedłożenie takowych propozycji zmian bądź aktów normatywnych?
4. Czy pomiędzy Państwa resortami trwają prace mające na celu kompleksowe uregulowanie kwestii przeciwdziałania szkodom wyrządzanymi przez poruszanie się pojazdami typu ATV w miejscach niedozwolonych?
Z wyrazami szacunku
Weronika Smarduch
Posłanka na Sejm RP
Interpelacja nr 8486
do ministra infrastruktury, ministra klimatu i środowiska, ministra spraw wewnętrznych i administracji, ministra sprawiedliwości
w sprawie narastających zagrożeń wynikających z permanentnego naruszania prawa przez kierowców pojazdów typu ATV (quadów)
Zgłaszający: Weronika Smarduch
Data wpływu: 04-03-2025
Szanowni Państwo Ministrowie,
zwracam się do Państwa z problemem dotyczącym nielegalnego poruszania się quadami (pojazdami ATV) na Podhalu, zwłaszcza w powiecie tatrzańskim. Mieszkańcy oraz władze samorządowe coraz częściej alarmują o dewastacji przyrody, niszczeniu prywatnych pól uprawnych oraz łąk, a także o uciążliwym hałasie, który w sposób istotny wpływa na komfort życia lokalnej społeczności i negatywnie oddziałuje na wizerunek turystyczny regionu. Zjawisko to powoduje ponadto szereg dotkliwych skutków, zarówno przyrodniczych, społecznych, jak i prawno-administracyjnych. Dewastacja terenów rolnych i leśnych, naruszenia spokoju mieszkańców oraz konflikty z właścicielami gruntów stają się coraz powszechniejsze. Na te problemy nakłada się trudna identyfikacja sprawców – wiele quadów nie jest rejestrowanych, nie posiada tablic rejestracyjnych lub je ukrywa, co znacznie utrudnia egzekwowanie prawa przez Policję, straż leśną czy inne służby.
Niewystarczająca jest również skuteczność identyfikacji osób łamiących przepisy. Znacząca część quadów pozostaje niezarejestrowana, co wynika m.in. z rozbieżności między przepisami krajowymi i unijnymi. Krajowa definicja czterokołowca lekkiego – do masy własnej nieprzekraczającej 350 kg (art. 2 pkt 42c ustawy – Prawo o ruchu drogowym) nie odpowiada limitowi 425 kg z unijnego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 168/2013 z dnia 15 stycznia 2013 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów dwu- lub trzykołowych oraz czterokołowców (art. 4 ust. 2 lit. f), co skutkuje częstymi odmowami rejestracji i zniechęca wielu właścicieli do podejmowania formalnych starań. W praktyce urzędy komunikacji i stacje kontroli pojazdów często nie przyjmują do ewidencji quadów, które spełniają unijne standardy, ale przekraczają polskie limity. Taka sytuacja prowadzi do długotrwałych i kosztownych procedur administracyjnych (m.in. dodatkowych badań technicznych, opinii rzeczoznawców czy odwołań do samorządowego kolegium odwoławczego), a w konsekwencji do wzrostu liczby pojazdów bez tablic rejestracyjnych i faktycznej bezkarności kierowców.
Z perspektywy prawnej kluczowym zagadnieniem jest brak spójnych i skutecznie egzekwowanych przepisów, regulujących użytkowanie pojazdów terenowych poza drogami publicznymi. Organa samorządowe, wspierane przez mieszkańców, wnioskują o zaostrzenie regulacji – np. obowiązkową rejestrację wszystkich pojazdów typu ATV, niezależnie od parametrów technicznych, a także o wyższe sankcje za wjazd na tereny chronione czy prywatne. Służby porządkowe wskazują natomiast na niewystarczające narzędzia pozwalające na szybkie namierzenie kierowcy, a niejednokrotnie także na trudności w skutecznym podjęciu interwencji w trudno dostępnym terenie.
Bez wprowadzenia spójnych rozwiązań oraz ich konsekwentnej egzekucji konflikt wokół quadów na Podhalu i w powiecie tatrzańskim będzie narastał. Zarówno lokalne społeczności, jak i właściciele gruntów domagają się zdecydowanych działań, aby chronić środowisko, zapewnić bezpieczeństwo oraz zachować ład i spokój w regionie. Z dostępnych mi informacji wynika, że problem ten dotyczy nie tylko regionu Podhala, ale również innych części Polski.
Wobec powyższych problemów mieszkańcy zgłaszają potrzebę podjęcia działań w następującym zakresie:
1. pilna nowelizacja ustawy – Prawo o ruchu drogowym, aby ujednolicić polskie przepisy z rozporządzeniem unijnym, co usprawni rejestrację quadów i ułatwi egzekwowanie odpowiedzialności za wykroczenia;
2. obowiązkowa rejestracja wszystkich quadów niezależnie od ich parametrów technicznych po to, by organa ścigania mogły precyzyjnie identyfikować i karać użytkowników jeżdżących wbrew przepisom;
3. zaostrzenie sankcji za niszczenie terenów chronionych, prywatnych gruntów oraz płoszenie zwierząt;
4. wzmożenie kontroli i koordynacja działań służb, zwłaszcza w okresach największego natężenia ruchu turystycznego, jak również wyposażenie odpowiednich służb w narzędzia umożliwiające skuteczne ściganie wykroczeń dokonywanych z wykorzystaniem quadów;
5. działania edukacyjne skierowane do wypożyczalni oraz turystów, promujące odpowiedzialną jazdę i respektowanie praw właścicieli gruntów.
Biorąc powyższe pod uwagę zwracam się do Państwa na podstawie art. 115 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 14 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora z wnioskiem o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania wedle właściwości Państwa ministerstw w zakresie możliwości wdrożenia ww. postulatów:
1. Czy Państwa ministerstwa prowadzą obecnie prace nad przygotowaniem propozycji zmian w przepisach ustawowych bądź wykonawczych, zmierzających do większej kontroli pojazdów typu ATV np. w zakresie wdrożenia zaproponowanych wyżej propozycji? Proszę o udzielenie odpowiedzi w zakresie właściwym dla Państwa ministerstw.
2. Czy oprócz wyżej zaproponowanych zmian legislacyjnych prowadzą Państwo prace nad uregulowaniem tej kwestii również w innym zakresie? Jeżeli tak, to w jakim?
3. Czy w najbliższych miesiącach jest planowane przedstawienie Sejmowi propozycji zmian w tym zakresie bądź wydanie stosownych rozporządzeń, a jeżeli tak, to w jakim przedziale czasowym spodziewane jest przedłożenie takowych propozycji zmian bądź aktów normatywnych?
4. Czy pomiędzy Państwa resortami trwają prace mające na celu kompleksowe uregulowanie kwestii przeciwdziałania szkodom wyrządzanymi przez poruszanie się pojazdami typu ATV w miejscach niedozwolonych?
Z wyrazami szacunku
Weronika Smarduch
Posłanka na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Mikołaj Dorożała
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Przeciętnie konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
40%
Konkretność
60%
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
15
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.1 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (15)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „na obecnym etapie nie jest możliwe” (odwlekanie w czasie / nieustające analizy)
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„na obecnym etapie nie jest możliwe”
(odwlekanie w czasie / nieustające analizy)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
17412 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DLŁ-WOFiI.050.40.2025
$Id_dokumentu
Warszawa, 18-03-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Posłanki Weroniki Smarduch w sprawie narastających
zagrożeń wynikających z permanentnego naruszania prawa przez kierowców pojazdów
typu ATV (quadów), K10INT8486, przedstawiam poniższe informacje.
Nielegalne wjazdy pojazdami na tereny leśne to zjawisko, które w ostatnich latach –
a w zasadzie w ostatniej dekadzie – przybiera na sile i stanowi poważny problem w zakresie
zapewnienia bezpieczeństwa oraz ochrony zasobów przyrodniczych na terenach leśnych.
Najbardziej oczywistym ryzykiem, jakie niosą za sobą nielegalne wjazdy do lasu,
w szczególności polegające na celowej i umyślnej jeździe quadem, samochodem terenowym
czy motocyklem crossowym, jest zagrożenie życia i zdrowia – zarówno dla uczestników,
jak i postronnych osób.
Nie bez znaczenia są także istotne zagrożenia dla środowiska przyrodniczego powodowane
przez tych kierujących w szczególności w zakresie niszczenia środowiska przyrodniczego,
także w odniesieniu do płoszenia zwierząt dziko żyjących.
Tereny leśne są szczególnie zagrożone tym zjawiskiem. Lasy będące własnością Skarbu
Państwa są ogólnodostępne i z zasady otwarte. Poza tym, Lasy Państwowe mają
rozbudowaną infrastrukturę drogową w szczególności infrastrukturę dróg pożarowych
i parkingów leśnych. Ponadto, w lasach istnieje wiele atrakcyjnych miejsc, które sprzyjają
organizacji takiej rekreacji.
Nielegalne rajdy po lasach organizowane są w sposób mający gwarantować jak największą
dyskrecję i zazwyczaj są dobrze przemyślane, aby uniknąć interwencji Straży Leśnej.
Komunikacja pomiędzy uczestnikami odbywa się za pomocą zamkniętych grup na portalach
społecznościowych lub w aplikacjach. Termin i miejsce często podawane są w ostatniej
chwili, co ma utrudnić Straży Leśnej i innym służbom porządkowym możliwość efektywnego
zareagowania.
Najczęściej spotykane są pojedyncze tzw. spontaniczne wjazdy do lasu, co jest istotnym
wyzwaniem dla strażników leśnych.
Warto również wspomnieć o istniejącym procederze organizacji nielegalnych rajdów
w ramach prowadzonej działalności przez niektóre gospodarstwa agroturystyczne,
w szczególności położone na terenach podgórskich oraz górskich. W ramach dodatkowych
atrakcji oferowane są również pojazdy terenowe, a także istnieje możliwość organizacji
nielegalnych rajdów również po terenach leśnych.
Same wjazdy do lasu odbywają się na terenach odludnych, często po gruntach będących
prywatną własnością.
-- 1 of 3 --
Realizacja działań polega na patrolowaniu terenów gdzie rajdy mogą się odbywać oraz
parkingów leśnych w ramach stałej codziennej służby Straży Leśnej, jak również w formie
doraźnych akcji. Stosowane są również drony oraz urządzenia służące do prowadzenia
monitoringu wizyjnego (kamery leśne oraz fotopułapki).
Działania te wspomagane są przez pozostałe służby mundurowe w szczególności przez
Policję. W ramach działań Policji wykonywane są patrole z wykorzystaniem koni
służbowych lub pojazdów typu quad w trudno dostępnych rejonach obszarów leśnych.
Inicjowane są również spotkania funkcjonariuszy Policji z lokalnymi społecznościami
(np. debaty, prelekcje dla dzieci i młodzieży, spotkania z seniorami), a także prowadzone są
akcje informacyjno-profilaktyczne. Ponadto, problematyka nieuprawnionego wjazdu
pojazdów silnikowych do lasów uwzględniana jest w planach działania dzielnicowych,
których rejony charakteryzują się występowaniem obszarów leśnych. System ochrony
lasów to także sieć szlabanów leśnych – tzw. rogatek leśnych.
Lasy Państwowe w swoje działania angażują wiele sił i środków finansowych. To nie tylko
działania samych strażników leśnych, ale także pozostałych leśników w szczególności
tworzących administrację terenową. Lasy Państwowe w sposób stały prowadzą także
kampanie społeczne, które edukują o zagrożeniach związanych z nielegalnymi wjazdami
do lasów, zwracają uwagę na zagrożenia, ale także promują bezpieczne zachowania w lasach
i kulturę odpowiedzialnej jazdy.
Na przestrzeni ostatnich lat został zwiększony potencjał kadrowy oraz techniczny Straży
Leśnej. Powyższe zrealizowane zostało poprzez wdrożenie w Posterunkach Straży Leśnej
urządzeń służących do monitoringu wizyjnego dostosowanych do terenów leśnych,
bezzałogowych statków latających, a przede wszystkim poprzez uruchomienie procesu
dostępu do państwowych baz ewidencyjnych, w szczególności bezpośredniego dostępu
do Centralnej Ewidencji Pojazdów. Jednocześnie realizowano szereg szkoleń zawodowych,
w tym praktycznych.
Powyższe działania przyczyniły się do zwiększenia skuteczności oraz efektywności, również
poprzez ujawnianie liczby czynów popełnianych na terenach leśnych zarządzanych przez
PGL LP. Warto przy tym dodać o stałych akcjach centralnych, regionalnych czy też lokalnych
-- 2 of 3 --
wymierzonych w kierujących dopuszczających się nielegalnego wjazdu do lasu. Tylko
w zeszłym roku przeprowadzono łącznie ponad 900 akcji Straży Leśnej w tym zakresie.
W związku z narastającym problemem nielegalnego wjazdu do lasu i licznymi sygnałami
obywatelskimi o uciążliwym hałasie i szkodach czynionych w środowisku przyrodniczym
przez pojazdy mechaniczne wykorzystywane w celach rozrywki (quady, motocykle
crossowe, samochody terenowe), Minister Klimatu i Środowiska wystąpił do Dyrektora
Generalnego Lasów Państwowych z prośbą o zastąpienie praktyki pouczeń przykładnym
i konsekwentnym karaniem za czyny związane z nielegalnym wjazdem tymi pojazdami
na tereny leśne, zwłaszcza poza drogami leśnymi.
Ponadto, Minister Klimatu i Środowiska wystąpił również do Ministra Sprawiedliwości
o podjęcie prac legislacyjnych, których celem jest zaproponowanie zaostrzenia
odpowiedzialności sprawców ww. czynów.
Pan Mikołaj Dorożała, Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska wystąpił
do Ministra Infrastruktury o rozważenie propozycji zmian legislacyjnych umożliwiających
identyfikację kierowców pojazdów mechanicznych typu quad czy motocykl krosowy,
naruszających zakaz wjazdu do lasu w miejscach, w których jest to niedozwolone.
Podjęta została również współpraca z Ministerstwem Spraw Wewnętrznych i Administracji
w celu intensyfikacji działań Policji w tym obszarze. W szczególności, działania powinny
odnieść skutek w postaci skutecznego egzekwowania istniejących przepisów. W związku
z powyższym, komendanci wojewódzcy/Stołeczny Policji zostali zobowiązani m.in. do:
pogłębienia rozpoznania mającego na celu typowanie potencjalnych miejsc
przejazdów na terenach leśnych osób korzystających z pojazdów typu quad, cross
oraz samochodów terenowych;
wnikliwego weryfikowania i sprawdzania zagrożeń naniesionych na Krajową Mapę
Zagrożeń Bezpieczeństwa, w szczególności dotyczących „Poruszania się
po terenach leśnych quadami”;
zadaniowania podczas odpraw do służby, w szczególności policjantów komórek
patrolowo-interwencyjnych, ruchu drogowego oraz dzielnicowych pełniących
służbę w rejonach przyległych do lasów, do zwracania szczególnej uwagi
na przypadki nieuprawnionego wjazdu pojazdami silnikowymi do lasu;
zintensyfikowania współpracy z innymi służbami, w szczególności z pracownikami
Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
-- 3 of 3 --
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.112.2025
Warszawa, 02 kwietnia 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 8486 Pani Posłanki Weroniki Smarduch w sprawie
narastających zagrożeń wynikających z permanentnego naruszania prawa przez
kierowców pojazdów typu ATV (quadów), skierowaną jednocześnie do Ministra
Infrastruktury, Ministra Klimatu i Środowiska, Ministra Spraw Wewnętrznych
i Administracji oraz do Ministra Sprawiedliwości, uprzejmie przedstawiam informacje
z zakresu właściwości Ministra Sprawiedliwości.
Pismem z 5 lipca 2024 r. Ministerstwo Klimatu i Środowiska zwróciło się do Ministerstwa
Sprawiedliwości o rozważenie działań legislacyjnych związanych z terenami leśnymi
w zakresie:
wjazdu pojazdów mechanicznych do lasów w miejscach niedozwolonych, generujących
uciążliwy hałas i powodujących uszkadzanie lasu,
- nielegalnego pozyskiwania gałęzi, korzeni, krzewów lub pniaków (w tym stroiszu
jodłowego).
W uzasadnieniu pisma wskazano, że obecny stan prawny nie pozwala na adekwatną
reakcję karną w zakresie kradzieży z lasu gałęzi, korzeni, krzewów albo pniaków, albowiem
niezależenie od wartości skradzionego mienia czyn taki zawsze stanowi wykroczenie.
-- 1 of 2 --
2
W zakresie wjazdu pojazdów mechanicznych do lasu Ministerstwo Klimatu i Środowiska
wskazało na brak surowszej penalizacji takich zachowań w przypadku, gdy kierujący tymi
pojazdami dodatkowo wyrządzają szkody w środowisku lub generują nadmierny hałas.
W tym kontekście Ministerstwo Klimatu i Środowiska zaproponowało odpowiednie
zmiany legislacyjne zarówno w Kodeksie karnym, jak i Kodeksie wykroczeń.
Wstępne, robocze konsultacje z Prokuraturą Krajową oraz konsultacje
wewnątrzresortowe potwierdziły deficyty zdiagnozowane przez Ministerstwo Klimatu
i Środowiska. Potrzebę zmian w omawianym zakresie wykazały również robocze ustalenia
Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz Ministerstwa Sprawiedliwości podczas sejmowej
Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa w dniu 5 marca 2025 r.
w sprawie rozpatrzenia informacji na temat degradacji siedlisk przyrodniczych
oraz przeciwdziałania nielegalnym rajdom quadami, motocyklami i autami terenowymi
w lasach.
Obecnie w Ministerstwie Sprawiedliwości wypracowywane są wstępne kompleksowe
zmiany legislacyjne, stanowiące odpowiedź na wystąpienie Ministerstwa Klimatu
i Środowiska. Z uwagi na ich wstępny, wewnętrzny charakter, na obecnym etapie nie jest
możliwe wskazanie szczegółowych rozwiązań projektu. Po przygotowaniu projektu
zostanie on w trybie roboczym przekazany do Ministerstwa Klimatu i Środowiska celem
zaopiniowania, a po wypracowaniu ostatecznej wersji nowelizacji, w Ministerstwie
Sprawiedliwości będzie podejmowana decyzja w przedmiocie zgody na wszczęcie prac
legislacyjnych w tym zakresie.
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 2 of 2 --
Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DTD-3.054.8.2025
Warszawa, 08 kwietnia 2025
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 8486 Posłanki na Sejm RP Pani Weroniki Smarduch w
sprawie narastających zagrożeń wynikających z permanentnego naruszania prawa przez
kierowców pojazdów typu ATV (quadów), przedstawiam poniżej następujące informacje.
W odniesieniu do rozwiązań prawnych, które dotyczą poruszonej kwestii, uprzejmie
wyjaśniam, że w zakresie właściwości Ministerstwa Infrastruktury pozostają sprawy
z obszaru homologacji, badań technicznych, rejestracji oraz zasad ruchu drogowego
związanych z poruszaniem się pojazdów po drogach publicznych.
Informuję, że stosownie do art. 71 ust. 1-2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo
o ruchu drogowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1251), zwanej dalej „ustawą”, jednym
z warunków dopuszczenia pojazdu do ruchu drogowego na drogach publicznych jest jego
rejestracja. Obowiązkowi rejestracji i sprawdzenia spełnienia warunków dopuszczenia
pojazdu do ruchu drogowego podlega pojazd samochodowy, ciągnik rolniczy, pojazd
wolnobieżny wchodzący w skład kolejki turystycznej, motorower i przyczepa. Przepis ten
dotyczy również czterokołowców które są pojazdami samochodowymi w rozumieniu
ustawy.
Ponadto od 1 stycznia 2024 r. obowiązuje art. 73aa ustawy. Przepis ten nakłada
na właściciela pojazdu obowiązek złożenia wniosku o jego rejestrację i tym samym
obliguje także właściciela czterokołowca do złożenia wniosku o jego rejestrację,
niezależnie od tego czy zamierza on korzystać z pojazdu na drogach publicznych.
Niedopełnienie tego obowiązku w terminie jest sankcjonowane karą pieniężną stosownie
do przepisów art. 140mb ustawy.
Należy jednak mieć na uwadze, że na rynku występuje też szereg pojazdów silnikowych
takich jak np. quady kwalifikowane jako sportowe oraz rekreacyjne, które – z racji sposobu
ich użytkowania – nie spełniają żadnych warunków homologacyjnych. Pojazdy te nie
-- 1 of 4 --
2
spełniają warunków technicznych i nie posiadają elementów niezbędnego wyposażenia
określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie
warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U.
z 2024 r. poz. 502 z późn. zm.). Pojazdy tego rodzaju mogą być wykorzystywane wyłącznie
poza drogami publicznymi (np. na terenach prywatnych, terenach przedsiębiorstw, czy też
gospodarstw rolnych) i nie podlegają one rejestracji.
W zakresie wskazanych rozbieżności pomiędzy przepisami dla czterokołowców informuję,
że niektóre pojazdy czterokołowe są sklasyfikowane jako pojazdy kategorii L i są objęte
zharmonizowaną procedurą homologacji w ramach Unii Europejskiej (UE). Są to pojazdy
kategorii L7e – czterokołowiec i L6e – czterokołowiec lekki. Pojazdy te podlegają
warunkom określonym w przepisach homologacyjnych, tj. w dyrektywie 2002/24/WE
Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 marca 2002 r. w sprawie homologacji typu
dwu- lub trzykołowych pojazdów mechanicznych i uchylającej dyrektywę Rady
92/61/EWG (Dz. Urz. WE L 124 z 09.05.2002, str. 1, z późn. zm.), a od 1 stycznia
2016 r. w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 168/2013 z dnia 15
stycznia 2013 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów dwu- lub
trzykołowych oraz czterokołowców (Dz. Urz. UE L 60 z 02.03.2013, str. 52, z późn. zm.),
zwanym dalej: „rozporządzeniem (UE) nr 168/2013”, które stosuje się bezpośrednio w
porządku prawa krajowego
Posiadające homologację pojazdy czterokołowe, zarówno sklasyfikowane w oparciu
o przepisy dyrektywy 2002/24/WE (zdefiniowane w art. 2 pkt 42b i 42c ustawy), jak też
rozporządzenia (UE) nr 168/2013 (wskazane w art. 2 pkt 60 ustawy), rejestrowane są na
terytorium RP. Pojazdy czterokołowe niespełniające obowiązujących warunków
technicznych nie mogą być dopuszczone do ruchu drogowego, a tym samym nie ma
podstaw do wprowadzenia obowiązku ich rejestracji na podstawie przepisów ustawy.
W kwestii poruszania się pojazdami poza drogami publicznymi na obszarach rolniczych
i leśnych należy wskazać, że stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r.
o drogach publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 320 i 1222), drogi (również w obszarach
rolniczych i leśnych), parkingi oraz place przeznaczone do ruchu pojazdów, niezaliczone
do żadnej z kategorii dróg publicznych i niezlokalizowane w pasie drogowym takiej drogi,
są drogami wewnętrznymi. Przepisy ustawy – Prawo o ruchu drogowym stosuje się
również na drogach wewnętrznych, zgodnie z art. 1 ust. 2 tej ustawy, jeżeli jest
to konieczne dla uniknięcia zagrożenia bezpieczeństwa osób oraz w zakresie wynikającym
ze znaków i sygnałów drogowych.
Istotne jest, że przepisy ustawy nadają strażnikom leśnym i funkcjonariuszom Straży Parku
uprawnienia do kontroli kierujących pojazdami, niestosujących się do przepisów lub
znaków drogowych obowiązujących na terenach lasów lub parków narodowych,
dotyczących zakazu wjazdu, zatrzymywania się lub postoju pojazdów. W związku z tym,
-- 2 of 4 --
3
właściwe służby posiadają możliwość interwencji również w przypadku pojazdów
niepodlegających rejestracji, niezarejestrowanych, celowo pozbawianych tablic
rejestracyjnych lub posiadających zakryte lub zabrudzone tablice rejestracyjne,
poruszających się na terenach podlegających kontroli tych służb. Dla kierujących
pojazdami, popełniających ww. wykroczenia, ustawa z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks
wykroczeń (Dz. U. z 2023 r. poz. 2119 i z 2024 r. poz. 1907) przewiduje karę grzywny.
W zakresie przepisów dotyczących kar za wymienione wykroczenia określone w ww.
ustawie Kodeks wykroczeń, a także ich ewentualnego zaostrzenia, właściwy jest Minister
Sprawiedliwości.
W mojej ocenie istotą problemu nie jest kwestia rejestracji pojazdów, która rozwiązana
jest w przepisach o ruchu drogowym w sposób zgodny z europejskimi procedurami
systemu dopuszczania pojazdów do ruchu drogowego i nie wymaga zmiany. Poruszony
problem dotyczy nagminnego i świadomego łamania istniejących przepisów oraz zakazów
wjazdów na tereny leśne przez kierujących pojazdami. Kluczowe dla jego rozwiązania
powinno być skuteczne wykorzystanie dotychczasowych uprawnień właściwych służb
i wynikające z tego poczucie nieuchronności kary. Sprawy te jednak pozostają poza
kompetencją Ministra Infrastruktury.
Z wyrazami szacunku,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Stanisław Bukowiec
Sekretarz Stanu
Do wiadomości:
- Minister Klimatu i Środowiska
-- 3 of 4 --
4
- Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
- Minister Sprawiedliwości
-- 4 of 4 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DLŁ-WOFiI.050.40.2025
$Id_dokumentu
Warszawa, 18-03-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Posłanki Weroniki Smarduch w sprawie narastających
zagrożeń wynikających z permanentnego naruszania prawa przez kierowców pojazdów
typu ATV (quadów), K10INT8486, przedstawiam poniższe informacje.
Nielegalne wjazdy pojazdami na tereny leśne to zjawisko, które w ostatnich latach –
a w zasadzie w ostatniej dekadzie – przybiera na sile i stanowi poważny problem w zakresie
zapewnienia bezpieczeństwa oraz ochrony zasobów przyrodniczych na terenach leśnych.
Najbardziej oczywistym ryzykiem, jakie niosą za sobą nielegalne wjazdy do lasu,
w szczególności polegające na celowej i umyślnej jeździe quadem, samochodem terenowym
czy motocyklem crossowym, jest zagrożenie życia i zdrowia – zarówno dla uczestników,
jak i postronnych osób.
Nie bez znaczenia są także istotne zagrożenia dla środowiska przyrodniczego powodowane
przez tych kierujących w szczególności w zakresie niszczenia środowiska przyrodniczego,
także w odniesieniu do płoszenia zwierząt dziko żyjących.
Tereny leśne są szczególnie zagrożone tym zjawiskiem. Lasy będące własnością Skarbu
Państwa są ogólnodostępne i z zasady otwarte. Poza tym, Lasy Państwowe mają
rozbudowaną infrastrukturę drogową w szczególności infrastrukturę dróg pożarowych
i parkingów leśnych. Ponadto, w lasach istnieje wiele atrakcyjnych miejsc, które sprzyjają
organizacji takiej rekreacji.
Nielegalne rajdy po lasach organizowane są w sposób mający gwarantować jak największą
dyskrecję i zazwyczaj są dobrze przemyślane, aby uniknąć interwencji Straży Leśnej.
Komunikacja pomiędzy uczestnikami odbywa się za pomocą zamkniętych grup na portalach
społecznościowych lub w aplikacjach. Termin i miejsce często podawane są w ostatniej
chwili, co ma utrudnić Straży Leśnej i innym służbom porządkowym możliwość efektywnego
zareagowania.
Najczęściej spotykane są pojedyncze tzw. spontaniczne wjazdy do lasu, co jest istotnym
wyzwaniem dla strażników leśnych.
Warto również wspomnieć o istniejącym procederze organizacji nielegalnych rajdów
w ramach prowadzonej działalności przez niektóre gospodarstwa agroturystyczne,
w szczególności położone na terenach podgórskich oraz górskich. W ramach dodatkowych
atrakcji oferowane są również pojazdy terenowe, a także istnieje możliwość organizacji
nielegalnych rajdów również po terenach leśnych.
Same wjazdy do lasu odbywają się na terenach odludnych, często po gruntach będących
prywatną własnością.
-- 1 of 3 --
Realizacja działań polega na patrolowaniu terenów gdzie rajdy mogą się odbywać oraz
parkingów leśnych w ramach stałej codziennej służby Straży Leśnej, jak również w formie
doraźnych akcji. Stosowane są również drony oraz urządzenia służące do prowadzenia
monitoringu wizyjnego (kamery leśne oraz fotopułapki).
Działania te wspomagane są przez pozostałe służby mundurowe w szczególności przez
Policję. W ramach działań Policji wykonywane są patrole z wykorzystaniem koni
służbowych lub pojazdów typu quad w trudno dostępnych rejonach obszarów leśnych.
Inicjowane są również spotkania funkcjonariuszy Policji z lokalnymi społecznościami
(np. debaty, prelekcje dla dzieci i młodzieży, spotkania z seniorami), a także prowadzone są
akcje informacyjno-profilaktyczne. Ponadto, problematyka nieuprawnionego wjazdu
pojazdów silnikowych do lasów uwzględniana jest w planach działania dzielnicowych,
których rejony charakteryzują się występowaniem obszarów leśnych. System ochrony
lasów to także sieć szlabanów leśnych – tzw. rogatek leśnych.
Lasy Państwowe w swoje działania angażują wiele sił i środków finansowych. To nie tylko
działania samych strażników leśnych, ale także pozostałych leśników w szczególności
tworzących administrację terenową. Lasy Państwowe w sposób stały prowadzą także
kampanie społeczne, które edukują o zagrożeniach związanych z nielegalnymi wjazdami
do lasów, zwracają uwagę na zagrożenia, ale także promują bezpieczne zachowania w lasach
i kulturę odpowiedzialnej jazdy.
Na przestrzeni ostatnich lat został zwiększony potencjał kadrowy oraz techniczny Straży
Leśnej. Powyższe zrealizowane zostało poprzez wdrożenie w Posterunkach Straży Leśnej
urządzeń służących do monitoringu wizyjnego dostosowanych do terenów leśnych,
bezzałogowych statków latających, a przede wszystkim poprzez uruchomienie procesu
dostępu do państwowych baz ewidencyjnych, w szczególności bezpośredniego dostępu
do Centralnej Ewidencji Pojazdów. Jednocześnie realizowano szereg szkoleń zawodowych,
w tym praktycznych.
Powyższe działania przyczyniły się do zwiększenia skuteczności oraz efektywności, również
poprzez ujawnianie liczby czynów popełnianych na terenach leśnych zarządzanych przez
PGL LP. Warto przy tym dodać o stałych akcjach centralnych, regionalnych czy też lokalnych
-- 2 of 3 --
wymierzonych w kierujących dopuszczających się nielegalnego wjazdu do lasu. Tylko
w zeszłym roku przeprowadzono łącznie ponad 900 akcji Straży Leśnej w tym zakresie.
W związku z narastającym problemem nielegalnego wjazdu do lasu i licznymi sygnałami
obywatelskimi o uciążliwym hałasie i szkodach czynionych w środowisku przyrodniczym
przez pojazdy mechaniczne wykorzystywane w celach rozrywki (quady, motocykle
crossowe, samochody terenowe), Minister Klimatu i Środowiska wystąpił do Dyrektora
Generalnego Lasów Państwowych z prośbą o zastąpienie praktyki pouczeń przykładnym
i konsekwentnym karaniem za czyny związane z nielegalnym wjazdem tymi pojazdami
na tereny leśne, zwłaszcza poza drogami leśnymi.
Ponadto, Minister Klimatu i Środowiska wystąpił również do Ministra Sprawiedliwości
o podjęcie prac legislacyjnych, których celem jest zaproponowanie zaostrzenia
odpowiedzialności sprawców ww. czynów.
Pan Mikołaj Dorożała, Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska wystąpił
do Ministra Infrastruktury o rozważenie propozycji zmian legislacyjnych umożliwiających
identyfikację kierowców pojazdów mechanicznych typu quad czy motocykl krosowy,
naruszających zakaz wjazdu do lasu w miejscach, w których jest to niedozwolone.
Podjęta została również współpraca z Ministerstwem Spraw Wewnętrznych i Administracji
w celu intensyfikacji działań Policji w tym obszarze. W szczególności, działania powinny
odnieść skutek w postaci skutecznego egzekwowania istniejących przepisów. W związku
z powyższym, komendanci wojewódzcy/Stołeczny Policji zostali zobowiązani m.in. do:
pogłębienia rozpoznania mającego na celu typowanie potencjalnych miejsc
przejazdów na terenach leśnych osób korzystających z pojazdów typu quad, cross
oraz samochodów terenowych;
wnikliwego weryfikowania i sprawdzania zagrożeń naniesionych na Krajową Mapę
Zagrożeń Bezpieczeństwa, w szczególności dotyczących „Poruszania się
po terenach leśnych quadami”;
zadaniowania podczas odpraw do służby, w szczególności policjantów komórek
patrolowo-interwencyjnych, ruchu drogowego oraz dzielnicowych pełniących
służbę w rejonach przyległych do lasów, do zwracania szczególnej uwagi
na przypadki nieuprawnionego wjazdu pojazdami silnikowymi do lasu;
zintensyfikowania współpracy z innymi służbami, w szczególności z pracownikami
Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
-- 3 of 3 --
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.112.2025
Warszawa, 02 kwietnia 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 8486 Pani Posłanki Weroniki Smarduch w sprawie
narastających zagrożeń wynikających z permanentnego naruszania prawa przez
kierowców pojazdów typu ATV (quadów), skierowaną jednocześnie do Ministra
Infrastruktury, Ministra Klimatu i Środowiska, Ministra Spraw Wewnętrznych
i Administracji oraz do Ministra Sprawiedliwości, uprzejmie przedstawiam informacje
z zakresu właściwości Ministra Sprawiedliwości.
Pismem z 5 lipca 2024 r. Ministerstwo Klimatu i Środowiska zwróciło się do Ministerstwa
Sprawiedliwości o rozważenie działań legislacyjnych związanych z terenami leśnymi
w zakresie:
wjazdu pojazdów mechanicznych do lasów w miejscach niedozwolonych, generujących
uciążliwy hałas i powodujących uszkadzanie lasu,
- nielegalnego pozyskiwania gałęzi, korzeni, krzewów lub pniaków (w tym stroiszu
jodłowego).
W uzasadnieniu pisma wskazano, że obecny stan prawny nie pozwala na adekwatną
reakcję karną w zakresie kradzieży z lasu gałęzi, korzeni, krzewów albo pniaków, albowiem
niezależenie od wartości skradzionego mienia czyn taki zawsze stanowi wykroczenie.
-- 1 of 2 --
2
W zakresie wjazdu pojazdów mechanicznych do lasu Ministerstwo Klimatu i Środowiska
wskazało na brak surowszej penalizacji takich zachowań w przypadku, gdy kierujący tymi
pojazdami dodatkowo wyrządzają szkody w środowisku lub generują nadmierny hałas.
W tym kontekście Ministerstwo Klimatu i Środowiska zaproponowało odpowiednie
zmiany legislacyjne zarówno w Kodeksie karnym, jak i Kodeksie wykroczeń.
Wstępne, robocze konsultacje z Prokuraturą Krajową oraz konsultacje
wewnątrzresortowe potwierdziły deficyty zdiagnozowane przez Ministerstwo Klimatu
i Środowiska. Potrzebę zmian w omawianym zakresie wykazały również robocze ustalenia
Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz Ministerstwa Sprawiedliwości podczas sejmowej
Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa w dniu 5 marca 2025 r.
w sprawie rozpatrzenia informacji na temat degradacji siedlisk przyrodniczych
oraz przeciwdziałania nielegalnym rajdom quadami, motocyklami i autami terenowymi
w lasach.
Obecnie w Ministerstwie Sprawiedliwości wypracowywane są wstępne kompleksowe
zmiany legislacyjne, stanowiące odpowiedź na wystąpienie Ministerstwa Klimatu
i Środowiska. Z uwagi na ich wstępny, wewnętrzny charakter, na obecnym etapie nie jest
możliwe wskazanie szczegółowych rozwiązań projektu. Po przygotowaniu projektu
zostanie on w trybie roboczym przekazany do Ministerstwa Klimatu i Środowiska celem
zaopiniowania, a po wypracowaniu ostatecznej wersji nowelizacji, w Ministerstwie
Sprawiedliwości będzie podejmowana decyzja w przedmiocie zgody na wszczęcie prac
legislacyjnych w tym zakresie.
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 2 of 2 --
Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DTD-3.054.8.2025
Warszawa, 08 kwietnia 2025
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 8486 Posłanki na Sejm RP Pani Weroniki Smarduch w
sprawie narastających zagrożeń wynikających z permanentnego naruszania prawa przez
kierowców pojazdów typu ATV (quadów), przedstawiam poniżej następujące informacje.
W odniesieniu do rozwiązań prawnych, które dotyczą poruszonej kwestii, uprzejmie
wyjaśniam, że w zakresie właściwości Ministerstwa Infrastruktury pozostają sprawy
z obszaru homologacji, badań technicznych, rejestracji oraz zasad ruchu drogowego
związanych z poruszaniem się pojazdów po drogach publicznych.
Informuję, że stosownie do art. 71 ust. 1-2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo
o ruchu drogowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1251), zwanej dalej „ustawą”, jednym
z warunków dopuszczenia pojazdu do ruchu drogowego na drogach publicznych jest jego
rejestracja. Obowiązkowi rejestracji i sprawdzenia spełnienia warunków dopuszczenia
pojazdu do ruchu drogowego podlega pojazd samochodowy, ciągnik rolniczy, pojazd
wolnobieżny wchodzący w skład kolejki turystycznej, motorower i przyczepa. Przepis ten
dotyczy również czterokołowców które są pojazdami samochodowymi w rozumieniu
ustawy.
Ponadto od 1 stycznia 2024 r. obowiązuje art. 73aa ustawy. Przepis ten nakłada
na właściciela pojazdu obowiązek złożenia wniosku o jego rejestrację i tym samym
obliguje także właściciela czterokołowca do złożenia wniosku o jego rejestrację,
niezależnie od tego czy zamierza on korzystać z pojazdu na drogach publicznych.
Niedopełnienie tego obowiązku w terminie jest sankcjonowane karą pieniężną stosownie
do przepisów art. 140mb ustawy.
Należy jednak mieć na uwadze, że na rynku występuje też szereg pojazdów silnikowych
takich jak np. quady kwalifikowane jako sportowe oraz rekreacyjne, które – z racji sposobu
ich użytkowania – nie spełniają żadnych warunków homologacyjnych. Pojazdy te nie
-- 1 of 4 --
2
spełniają warunków technicznych i nie posiadają elementów niezbędnego wyposażenia
określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie
warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U.
z 2024 r. poz. 502 z późn. zm.). Pojazdy tego rodzaju mogą być wykorzystywane wyłącznie
poza drogami publicznymi (np. na terenach prywatnych, terenach przedsiębiorstw, czy też
gospodarstw rolnych) i nie podlegają one rejestracji.
W zakresie wskazanych rozbieżności pomiędzy przepisami dla czterokołowców informuję,
że niektóre pojazdy czterokołowe są sklasyfikowane jako pojazdy kategorii L i są objęte
zharmonizowaną procedurą homologacji w ramach Unii Europejskiej (UE). Są to pojazdy
kategorii L7e – czterokołowiec i L6e – czterokołowiec lekki. Pojazdy te podlegają
warunkom określonym w przepisach homologacyjnych, tj. w dyrektywie 2002/24/WE
Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 marca 2002 r. w sprawie homologacji typu
dwu- lub trzykołowych pojazdów mechanicznych i uchylającej dyrektywę Rady
92/61/EWG (Dz. Urz. WE L 124 z 09.05.2002, str. 1, z późn. zm.), a od 1 stycznia
2016 r. w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 168/2013 z dnia 15
stycznia 2013 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów dwu- lub
trzykołowych oraz czterokołowców (Dz. Urz. UE L 60 z 02.03.2013, str. 52, z późn. zm.),
zwanym dalej: „rozporządzeniem (UE) nr 168/2013”, które stosuje się bezpośrednio w
porządku prawa krajowego
Posiadające homologację pojazdy czterokołowe, zarówno sklasyfikowane w oparciu
o przepisy dyrektywy 2002/24/WE (zdefiniowane w art. 2 pkt 42b i 42c ustawy), jak też
rozporządzenia (UE) nr 168/2013 (wskazane w art. 2 pkt 60 ustawy), rejestrowane są na
terytorium RP. Pojazdy czterokołowe niespełniające obowiązujących warunków
technicznych nie mogą być dopuszczone do ruchu drogowego, a tym samym nie ma
podstaw do wprowadzenia obowiązku ich rejestracji na podstawie przepisów ustawy.
W kwestii poruszania się pojazdami poza drogami publicznymi na obszarach rolniczych
i leśnych należy wskazać, że stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r.
o drogach publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 320 i 1222), drogi (również w obszarach
rolniczych i leśnych), parkingi oraz place przeznaczone do ruchu pojazdów, niezaliczone
do żadnej z kategorii dróg publicznych i niezlokalizowane w pasie drogowym takiej drogi,
są drogami wewnętrznymi. Przepisy ustawy – Prawo o ruchu drogowym stosuje się
również na drogach wewnętrznych, zgodnie z art. 1 ust. 2 tej ustawy, jeżeli jest
to konieczne dla uniknięcia zagrożenia bezpieczeństwa osób oraz w zakresie wynikającym
ze znaków i sygnałów drogowych.
Istotne jest, że przepisy ustawy nadają strażnikom leśnym i funkcjonariuszom Straży Parku
uprawnienia do kontroli kierujących pojazdami, niestosujących się do przepisów lub
znaków drogowych obowiązujących na terenach lasów lub parków narodowych,
dotyczących zakazu wjazdu, zatrzymywania się lub postoju pojazdów. W związku z tym,
-- 2 of 4 --
3
właściwe służby posiadają możliwość interwencji również w przypadku pojazdów
niepodlegających rejestracji, niezarejestrowanych, celowo pozbawianych tablic
rejestracyjnych lub posiadających zakryte lub zabrudzone tablice rejestracyjne,
poruszających się na terenach podlegających kontroli tych służb. Dla kierujących
pojazdami, popełniających ww. wykroczenia, ustawa z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks
wykroczeń (Dz. U. z 2023 r. poz. 2119 i z 2024 r. poz. 1907) przewiduje karę grzywny.
W zakresie przepisów dotyczących kar za wymienione wykroczenia określone w ww.
ustawie Kodeks wykroczeń, a także ich ewentualnego zaostrzenia, właściwy jest Minister
Sprawiedliwości.
W mojej ocenie istotą problemu nie jest kwestia rejestracji pojazdów, która rozwiązana
jest w przepisach o ruchu drogowym w sposób zgodny z europejskimi procedurami
systemu dopuszczania pojazdów do ruchu drogowego i nie wymaga zmiany. Poruszony
problem dotyczy nagminnego i świadomego łamania istniejących przepisów oraz zakazów
wjazdów na tereny leśne przez kierujących pojazdami. Kluczowe dla jego rozwiązania
powinno być skuteczne wykorzystanie dotychczasowych uprawnień właściwych służb
i wynikające z tego poczucie nieuchronności kary. Sprawy te jednak pozostają poza
kompetencją Ministra Infrastruktury.
Z wyrazami szacunku,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Stanisław Bukowiec
Sekretarz Stanu
Do wiadomości:
- Minister Klimatu i Środowiska
-- 3 of 4 --
4
- Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
- Minister Sprawiedliwości
-- 4 of 4 --