Interpelacja nr 8481
Interpelacja w sprawie finansowania ogrodów botanicznych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (100%)
Edukacja i Szkolnictwo (54%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie finansowania ogrodów botanicznych
Interpelacja nr 8481
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie finansowania ogrodów botanicznych
Zgłaszający: Barbara Grygorcewicz
Data wpływu: 04-03-2025
Szanowna Pani Ministro,
ogrody botaniczne odgrywają kluczową rolę w ochronie bioróżnorodności ex situ (tzn. poprzez przeniesienie zagrożonego gatunku do alternatywnego ekosystemu, w tym przypadku do ogrodu botanicznego), prowadzeniu badań naukowych, edukacji ekologicznej oraz reintrodukcji gatunków zagrożonych wyginięciem. Ponadto ogrody botaniczne pełnią funkcje rekreacyjne, zapewniając mieszkańcom miast i turystom miejsce, gdzie mogą miło spędzić czas w towarzystwie natury.
Na ogrody botaniczne nałożony jest szereg obowiązków, wynikających głównie z art. 69 ustawy o ochronie przyrody. Pomimo ustawowych wymagań ogrody nie otrzymują systemowego wsparcia finansowego na realizację tych zadań ze środków krajowych. Natomiast wsparcie ze środków unijnych ze wszystkich poziomów (regionalnych i krajowych) kierowane jest na ochronę in situ, ex situ czy zachowanie bioróżnorodności wyłącznie na obszarach chronionych wymienionych art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody.
W Polsce funkcjonują obecnie 43 ogrody botaniczne prowadzone przez różne podmioty, w tym samorządy, uczelnie wyższe, Lasy Państwowe, osoby prywatne, Polską Akademię Nauk, Instytut Włókien Naturalnych i Roślin Zielarskich oraz fundacje. Brak stabilnego finansowania prowadzi do nierównych możliwości ich funkcjonowania, co może negatywnie wpływać na realizację ich zadań.
W związku z powyższym konieczne jest wprowadzenie systemowego rozwiązania wspierającego działalność ogrodów botanicznych poprzez dofinansowanie poszczególnych typów kolekcji, takich jak arboreta, alpinaria, stawy, rabaty, aleje, obszary wodno-błotne czy kolekcje pod osłonami. Odbyłam spotkania z przedstawicielami ogrodów botanicznych w moim regionie. Jednym z proponowanych rozwiązań byłaby organizacja przez ogrody objęte programem dni bezpłatnego wstępu w sezonie, w zamian za uzyskane wsparcie publiczne. Proponowanym źródłem finansowania jest przekazywanie określonego procentu zysków ze sprzedaży drewna przez Lasy Państwowe. Środki te winny być dystrybuowane przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska w porozumieniu z Radą Ogrodów Botanicznych i Arboretów w Polsce.
W związku z powyższym zwracam się z pytaniami:
1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska rozważa wprowadzenie systemowego wsparcia finansowego dla ogrodów botanicznych, umożliwiającego im realizację ustawowych zadań wynikających z art. 69 ustawy o ochronie przyrody?
2. Czy możliwe jest przeznaczenie części zysków ze sprzedaży drewna przez Lasy Państwowe na dofinansowanie ogrodów botanicznych?
3. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje podjęcie działań mających na celu wyrównanie szans funkcjonowania ogrodów botanicznych niezależnie od podmiotu prowadzącego?
Z wyrazami szacunku Barbara Grygorcewicz
Posłanka na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Interpelacja nr 8481
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie finansowania ogrodów botanicznych
Zgłaszający: Barbara Grygorcewicz
Data wpływu: 04-03-2025
Szanowna Pani Ministro,
ogrody botaniczne odgrywają kluczową rolę w ochronie bioróżnorodności ex situ (tzn. poprzez przeniesienie zagrożonego gatunku do alternatywnego ekosystemu, w tym przypadku do ogrodu botanicznego), prowadzeniu badań naukowych, edukacji ekologicznej oraz reintrodukcji gatunków zagrożonych wyginięciem. Ponadto ogrody botaniczne pełnią funkcje rekreacyjne, zapewniając mieszkańcom miast i turystom miejsce, gdzie mogą miło spędzić czas w towarzystwie natury.
Na ogrody botaniczne nałożony jest szereg obowiązków, wynikających głównie z art. 69 ustawy o ochronie przyrody. Pomimo ustawowych wymagań ogrody nie otrzymują systemowego wsparcia finansowego na realizację tych zadań ze środków krajowych. Natomiast wsparcie ze środków unijnych ze wszystkich poziomów (regionalnych i krajowych) kierowane jest na ochronę in situ, ex situ czy zachowanie bioróżnorodności wyłącznie na obszarach chronionych wymienionych art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody.
W Polsce funkcjonują obecnie 43 ogrody botaniczne prowadzone przez różne podmioty, w tym samorządy, uczelnie wyższe, Lasy Państwowe, osoby prywatne, Polską Akademię Nauk, Instytut Włókien Naturalnych i Roślin Zielarskich oraz fundacje. Brak stabilnego finansowania prowadzi do nierównych możliwości ich funkcjonowania, co może negatywnie wpływać na realizację ich zadań.
W związku z powyższym konieczne jest wprowadzenie systemowego rozwiązania wspierającego działalność ogrodów botanicznych poprzez dofinansowanie poszczególnych typów kolekcji, takich jak arboreta, alpinaria, stawy, rabaty, aleje, obszary wodno-błotne czy kolekcje pod osłonami. Odbyłam spotkania z przedstawicielami ogrodów botanicznych w moim regionie. Jednym z proponowanych rozwiązań byłaby organizacja przez ogrody objęte programem dni bezpłatnego wstępu w sezonie, w zamian za uzyskane wsparcie publiczne. Proponowanym źródłem finansowania jest przekazywanie określonego procentu zysków ze sprzedaży drewna przez Lasy Państwowe. Środki te winny być dystrybuowane przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska w porozumieniu z Radą Ogrodów Botanicznych i Arboretów w Polsce.
W związku z powyższym zwracam się z pytaniami:
1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska rozważa wprowadzenie systemowego wsparcia finansowego dla ogrodów botanicznych, umożliwiającego im realizację ustawowych zadań wynikających z art. 69 ustawy o ochronie przyrody?
2. Czy możliwe jest przeznaczenie części zysków ze sprzedaży drewna przez Lasy Państwowe na dofinansowanie ogrodów botanicznych?
3. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje podjęcie działań mających na celu wyrównanie szans funkcjonowania ogrodów botanicznych niezależnie od podmiotu prowadzącego?
Z wyrazami szacunku Barbara Grygorcewicz
Posłanka na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Mikołaj Dorożała
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 1 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
6.1 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4395 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DOP-WŚ.050.19.2025.1.PP
3691174.14716384.11868526
Warszawa, 27-03-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Posłanki Pani Barbary Grygorcewicz w sprawie finansowania
ogrodów botanicznych (K10INT8481), przedstawiam poniższe informacje.
W Polsce działają 43 ogrody i arboreta (ogrody dendrologiczne), z czego 41 jest zrzeszonych
w Radzie Ogrodów Botanicznych i Arboretów. Ich status formalny jest bardzo różny — część
należy do szkół wyższych, Polskiej Akademii Nauk lub państwowych instytutów
badawczych, Lasów Państwowych i samorządów terytorialnych różnego szczebla, kilka jest
własnością prywatną.
Odnosząc się do zawartych w interpelacji pytań przedstawiam odpowiedzi
1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska rozważa wprowadzenie systemowego
wsparcia finansowego dla ogrodów botanicznych, umożliwiającego im realizację
ustawowych zadań wynikających z art. 69 Ustawy o ochronie przyrody?
Do Ministerstwa Klimatu i Środowiska do tej pory nie wpływały sygnały, które
wskazywałyby na problemy związane z uzyskaniem finansowania, czy z utrzymaniem
ogrodów botanicznych. W związku z tym Ministerstwo do tej pory nie planowało żadnych
działań związanych z wprowadzeniem takiego wsparcia. Ogrody botaniczne korzystają
z różnych programów oraz źródeł finansowania zarówno krajowych jak i unijnych.
2. Czy możliwe jest przeznaczenie części zysków ze sprzedaży drewna przez Lasy
Państwowe na dofinansowanie ogrodów botanicznych?
Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe (dalej: „PGL LP”), zgodnie
z art. 50 ustawy o lasach1, prowadzi działalność na zasadzie samodzielności finansowej
i pokrywa koszty działalności z własnych przychodów. Dodatkowo, zasady gospodarki
finansowej oparte są na rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie szczegółowych zasad
gospodarki finansowej w Państwowym Gospodarstwie Leśnym Lasy Państwowe2.
Kosztami Lasów Państwowych są wydatki poniesione na działalność, której zakres został
uregulowany w przepisach prawa, w szczególności wyżej wskazanej ustawy
i rozporządzenia. Niemniej jednak, zgodnie z § 19 ust. 2 pkt 3 ww. rozporządzenia,
z dodatniego wyniku finansowego mogą być wydzielone środki, w wysokości nie
1 Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2024 r. poz. 530)
2 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 6 grudnia 1994 r. w sprawie szczegółowych zasad gospodarki
finansowej w Państwowym Gospodarstwie Leśnym Lasy Państwowe (Dz. U. Nr 134 poz. 692)
-- 1 of 2 --
przekraczającej łącznie 15%, z przeznaczeniem na cele społecznie użyteczne, w tym
świadczenia na rzecz jednostek użyteczności publicznej i oświatowej. Ponadto, w Lasach
Państwowych tworzy się fundusz leśny stanowiący formę gospodarowania środkami na cele
wskazane w ustawie. Środkami funduszu leśnego dysponuje Dyrektor Generalny,
przeznaczając je na cele również określone w ustawie.
W przepisach prawa nie określono wprost możliwości przeznaczania środków
pochodzących z prowadzonej przez Lasy Państwowe sprzedaży drewna na dofinansowanie
ogrodów botanicznych. Lasy Państwowe w ramach obowiązujących przepisów prawa mają
jednakże możliwość finansowania różnych projektów związanych z profilem swojej
działalności, w tym np. badań naukowych oraz wspieranie w pewnym zakresie innych celów
społecznie użytecznych.
Wobec powyższego, decyzje w zakresie finansowania konkretnie przedstawionych spraw,
projektów czy inicjatyw podejmują indywidualnie na podstawie ich charakteru oraz
obowiązujących przepisów prawa i w ramach możliwości finansowych dysponenci środków,
tj. kierownicy jednostek organizacyjnych PGL LP.
3. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje podjęcie działań mających na celu
wyrównanie szans funkcjonowania ogrodów botanicznych niezależnie
od podmiotu prowadzącego?
W kwestii wyrównania szans w funkcjonowaniu ogrodów botanicznych nie zanotowano by
ogrody zgłaszały jakieś sygnały czy problemy dotyczące nierównych szans
w funkcjonowaniu. W związku z powyższym temat ten nie był nigdy obiektem rozważań
resortu.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 2 of 2 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DOP-WŚ.050.19.2025.1.PP
3691174.14716384.11868526
Warszawa, 27-03-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Posłanki Pani Barbary Grygorcewicz w sprawie finansowania
ogrodów botanicznych (K10INT8481), przedstawiam poniższe informacje.
W Polsce działają 43 ogrody i arboreta (ogrody dendrologiczne), z czego 41 jest zrzeszonych
w Radzie Ogrodów Botanicznych i Arboretów. Ich status formalny jest bardzo różny — część
należy do szkół wyższych, Polskiej Akademii Nauk lub państwowych instytutów
badawczych, Lasów Państwowych i samorządów terytorialnych różnego szczebla, kilka jest
własnością prywatną.
Odnosząc się do zawartych w interpelacji pytań przedstawiam odpowiedzi
1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska rozważa wprowadzenie systemowego
wsparcia finansowego dla ogrodów botanicznych, umożliwiającego im realizację
ustawowych zadań wynikających z art. 69 Ustawy o ochronie przyrody?
Do Ministerstwa Klimatu i Środowiska do tej pory nie wpływały sygnały, które
wskazywałyby na problemy związane z uzyskaniem finansowania, czy z utrzymaniem
ogrodów botanicznych. W związku z tym Ministerstwo do tej pory nie planowało żadnych
działań związanych z wprowadzeniem takiego wsparcia. Ogrody botaniczne korzystają
z różnych programów oraz źródeł finansowania zarówno krajowych jak i unijnych.
2. Czy możliwe jest przeznaczenie części zysków ze sprzedaży drewna przez Lasy
Państwowe na dofinansowanie ogrodów botanicznych?
Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe (dalej: „PGL LP”), zgodnie
z art. 50 ustawy o lasach1, prowadzi działalność na zasadzie samodzielności finansowej
i pokrywa koszty działalności z własnych przychodów. Dodatkowo, zasady gospodarki
finansowej oparte są na rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie szczegółowych zasad
gospodarki finansowej w Państwowym Gospodarstwie Leśnym Lasy Państwowe2.
Kosztami Lasów Państwowych są wydatki poniesione na działalność, której zakres został
uregulowany w przepisach prawa, w szczególności wyżej wskazanej ustawy
i rozporządzenia. Niemniej jednak, zgodnie z § 19 ust. 2 pkt 3 ww. rozporządzenia,
z dodatniego wyniku finansowego mogą być wydzielone środki, w wysokości nie
1 Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2024 r. poz. 530)
2 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 6 grudnia 1994 r. w sprawie szczegółowych zasad gospodarki
finansowej w Państwowym Gospodarstwie Leśnym Lasy Państwowe (Dz. U. Nr 134 poz. 692)
-- 1 of 2 --
przekraczającej łącznie 15%, z przeznaczeniem na cele społecznie użyteczne, w tym
świadczenia na rzecz jednostek użyteczności publicznej i oświatowej. Ponadto, w Lasach
Państwowych tworzy się fundusz leśny stanowiący formę gospodarowania środkami na cele
wskazane w ustawie. Środkami funduszu leśnego dysponuje Dyrektor Generalny,
przeznaczając je na cele również określone w ustawie.
W przepisach prawa nie określono wprost możliwości przeznaczania środków
pochodzących z prowadzonej przez Lasy Państwowe sprzedaży drewna na dofinansowanie
ogrodów botanicznych. Lasy Państwowe w ramach obowiązujących przepisów prawa mają
jednakże możliwość finansowania różnych projektów związanych z profilem swojej
działalności, w tym np. badań naukowych oraz wspieranie w pewnym zakresie innych celów
społecznie użytecznych.
Wobec powyższego, decyzje w zakresie finansowania konkretnie przedstawionych spraw,
projektów czy inicjatyw podejmują indywidualnie na podstawie ich charakteru oraz
obowiązujących przepisów prawa i w ramach możliwości finansowych dysponenci środków,
tj. kierownicy jednostek organizacyjnych PGL LP.
3. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje podjęcie działań mających na celu
wyrównanie szans funkcjonowania ogrodów botanicznych niezależnie
od podmiotu prowadzącego?
W kwestii wyrównania szans w funkcjonowaniu ogrodów botanicznych nie zanotowano by
ogrody zgłaszały jakieś sygnały czy problemy dotyczące nierównych szans
w funkcjonowaniu. W związku z powyższym temat ten nie był nigdy obiektem rozważań
resortu.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 2 of 2 --