Interpelacja w sprawie nowego programu mieszkaniowego "Klucz do mieszkania"
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8471
do ministra rozwoju i technologii
w sprawie nowego programu mieszkaniowego "Klucz do mieszkania"
Zgłaszający: Olga Ewa Semeniuk-Patkowska
Data wpływu: 03-03-2025
Szanowny Panie Ministrze,
na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu RP składam interpelację poselską dotyczącą nowego programu mieszkaniowego „Klucz do mieszkania“, ogłoszonego przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii w lutym 2025 roku. Program ten, mający na celu wsparcie rynku nieruchomości, budzi szereg kontrowersji i wątpliwości zarówno wśród ekspertów, jak i opinii publicznej. Według doniesień medialnych program może nieoczekiwanie wspierać tzw. flipperów – osoby kupujące mieszkania w celu ich szybkiej odsprzedaży z zyskiem. Eksperci zwracają uwagę, że ostatnie spadki cen mieszkań postawiły tę grupę w trudnej sytuacji, a nowy program może stanowić dla nich „koło ratunkowe“. Istnieje obawa, że wsparcie rządowe zostanie wykorzystane do sprzedaży mieszkań o niskiej jakości, które trudno było wcześniej sprzedać.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
Jakie mechanizmy kontrolne zostaną wprowadzone, aby zapobiec nadużyciom programu przez osoby lub podmioty zajmujące się spekulacyjnym obrotem nieruchomościami?
Czy ministerstwo planuje wprowadzenie kryteriów jakościowych dla mieszkań objętych programem, aby zapewnić beneficjentom dostęp do lokali spełniających określone standardy?
W jaki sposób program „Klucz do mieszkania“ wpłynie na ceny mieszkań na rynku pierwotnym i wtórnym, zwłaszcza w kontekście obaw o możliwy wzrost cen spowodowany zwiększonym popytem?
Czy przeprowadzono analizy dotyczące potencjalnego wpływu programu na dostępność mieszkań dla osób o niższych dochodach oraz na zjawisko tzw. patodeweloperki?
Jakie działania edukacyjne lub informacyjne planuje ministerstwo, aby uświadomić potencjalnych beneficjentów o ryzykach związanych z zakupem mieszkań o niskiej jakości lub w niekorzystnych lokalizacjach?
Zwracam się z prośbą o udzielenie szczegółowych odpowiedzi na powyższe pytania, aby rozwiać wątpliwości związane z realizacją programu i zapewnić, że jego wdrożenie przyniesie korzyści przede wszystkim osobom najbardziej potrzebującym wsparcia mieszkaniowego.
Z poważaniem
Olga Semeniuk-Patkowska
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Michał Jaros
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 7 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (12)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
14889 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DM-VIII.054.2.2025.AK
Warszawa, 19 marca 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 8471 Poseł Olgi Ewy Semeniuk-Patkowskiej z 7 marca 2025 r.
w sprawie programu mieszkaniowego „Klucz do mieszkania”
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 8471 Poseł Olgi Ewy Semeniuk-Patkowskiej z 7 marca
2025 r. w załączeniu przekazuję poniższe wyjaśnienia.
„Klucz do mieszkania” to pakiet rozwiązań stanowiących nowe podejście do polityki
mieszkaniowej, który zostały zaprezentowany podczas konferencji prasowej 13 lutego
2025 r. Jego pierwszym elementem będzie przeznaczenie ok. 2,5 mld zł na wsparcie
budowy mieszkań dla osób, które nie mogą sobie pozwolić na zakup mieszkania na
własność. Wsparcie skierowane zostanie zarówno na budowę nowych budynków.
jak i remonty gminnych pustostanów. Nowym elementem programu mieszkaniowego
będzie program wsparcia zakupu mieszkań lub domów na własność – „Pierwsze klucze”.
Wiele osób nadal jest zainteresowanych kupnem swojego domu lub mieszkania na
własność, ale ze względu na wysokie stopy procentowe kredytów hipotecznych
możliwości tych osób są bardzo ograniczone. Aby nie zostawiać ich bez wsparcia, program
ma być dostępny wyłącznie dla osób, które nie miały i nie posiadają własnego mieszkania
bądź domu jednorodzinnego. Wysokość dochodów będzie także istotnym kryterium
skorzystania z tego instrumentu. Prace nad projektem ustawy, który określi szczegółowe
warunki programu, są obecnie na ostatnim etapie. 7 marca br. do Zespołu do spraw
Programowania Prac Rządu został przekazany wniosek o wprowadzenie projektu do
Wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów.
Nasze działania uzupełnią także rozwiązania, które mają za zadanie wspomóc seniorów
i osoby niepełnosprawne, którym umożliwimy przeprowadzkę z dotychczas zajmowanego,
nieprzystosowanego do ich potrzeb lokalu do lokalu gminnego oraz rozwiązania
wspierające studentów i polegające na finansowym wsparciu budowy i remontów
akademików.
Jakie mechanizmy kontrolne zostaną wprowadzone, aby zapobiec nadużyciom programu
przez osoby lub podmioty zajmujące się spekulacyjnym obrotem nieruchomościami?
Projekt ustawy o inwestycjach i kredycie mieszkaniowym „Pierwsze klucze” zakłada
ograniczenia dotyczące nieruchomości, których zakup będzie możliwy ze środków
pochodzących z programu. Projekt ten przewiduje możliwość skorzystania z programu
-- 1 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
w związku z budową domu jednorodzinnego, a także w związku z zakupem lokalu
mieszkalnego lub domu jednorodzinnego. W przypadku zakupu nieruchomości będzie to
jednak możliwe dla osób chcących dokonać go na rynku wtórnym bądź zainteresowanych
zakupem mieszkań budowanych przez spółdzielnie mieszkaniowe oraz społeczne
inicjatywy mieszkaniowe (SIM/TBS). Zakup nieruchomości na rynku wtórnym jest przy
tym obarczony dodatkowymi warunkami. Zakłada się, że nieruchomość ta będzie musiała
zostać oddana do użytkowania co najmniej 5 lat przed sprzedażą, a także być własnością
dotychczasowego właściciela od co najmniej 3 lat. Wprowadzenie wymogu, zgodnie
z którym mieszkanie ma być oddane do użytku co najmniej 5 lat przed sprzedażą ma za
zadanie wykluczyć potencjalny mechanizm nabywania mieszkań od deweloperów
i wprowadzania ich do sprzedaży na rynku wtórnym. Natomiast wymóg 3 lat posiadania
mieszkania przez dotychczasowego właściciela stanowić ma zabezpieczenie przed
skupowaniem mieszkań w okresie poprzedzającym uruchomieniu programu celem ich
późniejszej odsprzedaży beneficjentom programu. Ministerstwo Rozwoju i Technologii,
poprzez zastosowanie wyżej wymienionych ograniczeń, chce wyeliminować wszelkie
czynniki wpływające na wzrost cen.
Czy Ministerstwo planuje wprowadzenie kryteriów jakościowych dla mieszkań objętych
programem, aby zapewnić beneficjentom dostęp do lokali spełniających określone standardy?
Jakie działania edukacyjne lub informacyjne planuje Ministerstwo, aby uświadomić
potencjalnych beneficjentów o ryzykach związanych z zakupem mieszkań o niskiej jakości lub
w niekorzystnych lokalizacjach?
Projekt ustawy nie przewiduje kryterium jakościowego dla nieruchomości objętych
programem. Projektodawca nie zdecydował się na wprowadzenie takiego ograniczenia,
ponieważ nie chce narzucać potencjalnemu kredytobiorcy nieruchomości, jej standardu
czy lokalizacji. Zakłada się, że potencjalni beneficjenci nowego programu mieszkaniowego
będą mieli dowolność w wyborze kupowanej nieruchomości z zastrzeżeniem ustawowych
warunków. Ministerstwo nie widzi przestrzeni do narzucenia beneficjentom lokalizacji
kupowanej nieruchomości, gdyż każde gospodarstwo domowe ma w tym zakresie inne
potrzeby.
Ponadto w przypadku projektowania i budowy mieszkań przez SIM i spółdzielnie
mieszkaniowe stosuje się przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane oraz
aktu wykonawczego do niej, tj. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia
2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich
usytuowanie, co oznacza, że ujednolicone standardy dotyczące m.in. jakości obowiązują
każdy podmiot budujący lokale mieszkalne.
W jaki sposób program "Klucz do mieszkania" wpłynie na ceny mieszkań na rynku pierwotnym
i wtórnym, zwłaszcza w kontekście obaw o możliwy wzrost cen spowodowany zwiększonym
popytem?
Poza ustawowymi warunkami przedstawionymi w odpowiedzi na pyt. 1 należy zauważyć,
że za wzrost cen wywołany programem odpowiada stosunek uruchomionego nim popytu
do podaży. Projektodawca zakłada akcję kredytową na poziomie 10 tys. umów kwartalnie
/ 40 tys. umów rocznie, z czego część skierowana zostanie w sektor budownictwa
jednorodzinnego. Program „Pierwsze klucze” ma być kontrolowany i zabezpieczony
limitami adresującymi pomoc tam, gdzie faktycznie jest ona potrzebna. Wprowadzane
kryteria i bezpieczniki powodują, że mieszkania o zawyżonych cenach nie będą
-- 2 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
kwalifikować się do zakupu. Biorąc pod uwagę, że w programie tym nie ma możliwości
zakupu nieruchomości od dewelopera, projektodawca nie spodziewa się znaczącego
oddziaływania na rynek pierwotny. Możliwością zakupu nieruchomości z rynku
pierwotnego objęte są jedynie mieszkania budowane przez spółdzielnie mieszkaniowe
oraz społeczne inicjatywy mieszkaniowe (SIM/TBS), z marżą nie większą niż 25%.
Natomiast w przypadku zakupu nieruchomości z rynku wtórnego projektodawca założył
limit ceny m2 na poziomie 10 tys. zł (11 tys. zł dla największych i najdroższych miast tj.
Warszawy, Gdańska, Krakowa, Poznania i Wrocławia).
Czy przeprowadzono analizy dotyczące potencjalnego wpływu programu na dostępność
mieszkań dla osób o niższych dochodach oraz na zjawisko tzw. "patodeweloperki"?
Jak już wskazano w programie „Pierwsze klucze” nie ma możliwości zakupu nieruchomości
od dewelopera. Możliwością zakupu nieruchomości z rynku pierwotnego objęte są jedynie
mieszkania budowane przez spółdzielnie mieszkaniowe oraz społeczne inicjatywy
mieszkaniowe (SIM/TBS). Oprócz tego projektodawca przewidział możliwość zakupu
nieruchomości na rynku wtórnym lub budowy domu jednorodzinnego.
Program ten jest skierowany do osób o przeciętnych dochodach, które w przypadku braku
pomocy ze strony Państwa nie mogłyby pozwolić sobie na zakup własnego mieszkania.
Wysokość dopłat do rat będzie ograniczana w oparciu o kryterium dochodowe, które
obejmie wszystkie możliwe opcje uzyskania kredytów mieszkaniowych z dopłatami do rat,
w tym kredyty mieszkaniowe udzielane jako kredyty konsumenckie. Celem projektodawcy
było takie określenie kryterium, aby dzięki instrumentowi dopłat gospodarstwa domowe
nie mające zdolności do uzyskania kredytu w takiej ofercie, zyskały ją przy kredycie
mieszkaniowym, natomiast gospodarstwa domowe o wysokich dochodach nie znajdowały
w kredycie mieszkaniowym atrakcyjnej formy finansowania. Ponadto program
wzbogacono o gwarancję wkładu własnego, która pozwoli na udzielenie kredytu
hipotecznego tym gospodarstwom domowym, którym nie udało się zebrać wymaganego
przez bank kredytujący wkładu własnego.
Do osób o niższych dochodach skierowany jest procedowany obecnie projekt ustawy
o zmianie ustawy o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa oraz niektórych innych
ustaw (UA7). Zmiany przepisów zaproponowane w projekcie ustawy mają na celu
systemowe wsparcie osób oraz rodzin niebędących w stanie samodzielnie zaspokoić
swoich potrzeb mieszkaniowych ze względu na osiągane dochody. Projektowane zmiany
dotyczą przede wszystkim instrumentów wsparcia samorządów i inwestorów w ramach:
rządowego programu budownictwa socjalnego i komunalnego, zwanego dalej
„programem BSK”,
rządowego programu preferencyjnych kredytów dla inwestorów społecznego
budownictwa czynszowego, zwanego dalej „programem SBC”.
W ramach projektowanych rozwiązań przewiduje się wydłużenie o 1 rok aktualnie
obowiązującego programu SBC, który według obowiązujących regulacji kończy się w 2025
r. – z jednoczesnym zwiększeniem budżetu programu SBC z 4,5 mld zł na 6,9 mld zł
(środki BGK). Proponowanemu zwiększeniu budżetu programu SBC ze strony BGK musi
towarzyszyć wzrost wydatków budżetowych na dopłatę do preferencyjnego
oprocentowania. W zakresie programu BSK celem projektu jest przede wszystkim
zwiększenie limitów wydatków tak, aby odzwierciedlały zgłaszane przez samorządy
zapotrzebowanie, co oznacza zwiększenie w 2025 r. limitu z 1 000 mln zł do 4 943,3 mln
-- 3 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
zł, a w latach 2026-2030 zaplanowanie wydatków w łącznej wysokości 39 454,5 mln zł.
Dodatkowe środki budżetu państwa w łącznej kwocie 44 mld zł do 2030 r. będą
wykorzystywane na realizację następujących zadań:
zwiększenie skali inwestycji finansowanych w ramach programu BSK, w tym
remontów gminnych pustostanów, odpowiadającej zgłaszanemu przez samorządy
zapotrzebowaniu na bezzwrotne granty,
umożliwienie, w ramach programu BSK, finansowania powierzchni
zaspokajających potrzeby mieszkaniowe studentów i doktorantów,
zwiększenie skali programu SBC w roku 2025 i kontynuacja w 2026 r., w wyniku
czego jest konieczne zagwarantowanie zwiększonych środków na dopłatę dla
BGK do preferencyjnego oprocentowania kredytów udzielanych przez ten bank.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Jaros
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
-- 4 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Klauzula informacyjna dotycząca przetwarzania danych osobowych:
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z
przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych
oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. U. L 119 z 4 maja 2016 r., z późn. zm.), zwanego
dalej „RODO”, informuję, że:
1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Minister Rozwoju i Technologii z
siedzibą w Warszawie, przy Placu Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa, e-mail:
kancelaria@mrit.gov.pl, tel. +48 222 500 123, adres skrytki na ePUAP:
/MRPiT/SkrytkaESP, adres do doręczeń elektronicznych: AE:PL-68477-29007-EFSHR-25.
Wykonującym obowiązki administratora jest dyrektor Departamentu Mieszkalnictwa.
2. Jeśli ma Pani/Pan pytania dotyczące przetwarzania Pani/Pana danych osobowych, a
także przysługujących Pani/Panu praw, może się Pani/Pan kontaktować z Inspektorem
Ochrony Danych w MRiT wysyłając informację na skrzynkę: iod@mrit.gov.pl.
3. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w oparciu o art. 6 ust. 1 lit. c) RODO tj. w
celu wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze, na podstawie
Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu
mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2024 r. poz. 907), oraz w związku z § 162 uchwały Nr
190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. - Regulamin pracy Rady Ministrów
(M.P. z 2024 r. poz. 806) oraz art. 193 uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30
lipca 1992 r. – Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (M. P. z 2022 r. poz. 990).
4. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu rozpatrzenia i udzielenia
odpowiedzi na interwencję poselską lub senatorską lub interpelację/zapytanie poselskie.
5. Odbiorcami Pani/Pana danych osobowych mogą być:
organy władzy publicznej oraz podmioty wykonujące zadania publiczne lub
działające na zlecenie organów władzy publicznej, w zakresie i w celach, które
wynikają z przepisów powszechnie obowiązującego prawa (np. na żądanie sądów,
urzędów skarbowych, Prokuratury lub Policji);
inne podmioty, które na podstawie stosownych umów podpisanych z MRiT
przetwarzają dane osobowe, dla których Administratorem jest Minister Rozwoju i
Technologii (np. podmioty świadczące usługi prawne, dostawcy systemów
informatycznych i usług IT oraz telekomunikacyjnych, operatorzy pocztowi i
kurierzy).
6. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres niezbędny do realizacji celu
ich przetwarzania tj. do chwili załatwienia sprawy, w której zostały one zebrane, a
następnie – w przypadkach, w których wymagają tego przepisy ustawy z dnia 14 lipca
1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2020 r. poz. 164 ze zm.) –
przez czas określony w tych przepisach.
7. Pani/Pana dane osobowe nie będą podlegać zautomatyzowanemu podejmowaniu
decyzji lub profilowaniu.
8. Pani/Pana dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego ani do
organizacji międzynarodowych.
-- 5 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
9. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi
na interpelację/zapytanie/interwencję.
10. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przysługują Pani/Panu
następujące prawa:
prawo dostępu do swoich danych oraz otrzymania ich kopii zgodnie z art. 15
RODO;
prawo do sprostowania (poprawiania) swoich danych, jeśli są błędne lub
nieaktualne, zgodnie z art. 16 RODO;
prawo do ograniczenia przetwarzania danych zgodnie z art. 18 RODO.
11. W przypadku powzięcia informacji o niezgodnym z prawem przetwarzaniu w
Ministerstwie Rozwoju i Technologii Pani/Pana danych osobowych, przysługuje
Pani/Panu prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego właściwego w sprawach
ochrony danych osobowych, tj. Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, ul. Stawki
2, 00-193 Warszawa.
-- 6 of 6 --