Interpelacja nr 8465
Interpelacja w sprawie farm wiatrowych na terenie woj. podlaskiego
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (100%)
Obrona i Bezpieczeństwo (64%)
Cyfryzacja i Technologie (45%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie farm wiatrowych na terenie woj. podlaskiego
Interpelacja nr 8465
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie farm wiatrowych na terenie woj. podlaskiego
Zgłaszający: Dariusz Piontkowski
Data wpływu: 03-03-2025
Do mojego biura poselskiego dotarły informacje o planowanej inwestycji – budowie parku wiatrowego, który ma obejmować ponad 120 elektrowni wiatrowych o wysokości do 250 m na terenie kilku podlaskich gmin: Bielsk Podlaski, Wyszki, Boćki, Dziadkowice, Grodzisk i Siemiatycze. Tak ogromnych instalacji jest w Polsce bardzo niewiele, a na terenie naszego województwa dotąd nie powstały żadne.
Mieszkańcy tych gmin obawiają się, że tak wielkie farmy wiatrowe mogą znacząco wpłynąć na ich warunki życia, co budzi liczne protesty. Pojawiają się również argumenty, że elektrownie wiatrowe w pobliżu strategicznych obiektów wojskowych mogą zakłócać działanie systemów radarowych. Dodatkowo, z informacji, które pojawiają się w przestrzeni medialnej, wynika, że wiele krajów - w tym członków NATO, takich jak Szwecja i Finlandia - zrezygnowało z budowy elektrowni wiatrowych właśnie ze względów bezpieczeństwa.
W związku z tym lokalizacja tak wielkich instalacji energetycznych w województwie podlaskim, będącym regionem przygranicznym z Rosją i Białorusią, wydaje się nieuzasadniona i może budzić także wątpliwości ze względu na ochronę środowiska naturalnego.
Mając powyższe na uwadze, uprzejmie proszę o wyjaśnienie:
Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska posiada wiedzę na temat tej inwestycji i czy była ona konsultowana? Jeżeli tak, to kiedy?
Czy ministerstwo dostrzega potencjalne zagrożenia dla środowiska związane z budową tak dużych instalacji? Czy przeprowadzono analizy dotyczące ich wpływu na ekosystem? Jakie wnioski z nich wynikają?
Czy w związku ze skalą planowanych inwestycji i związanymi z tym obawami, ministerstwo przewiduje możliwość wstrzymania tej inwestycji?
Interpelacja nr 8465
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie farm wiatrowych na terenie woj. podlaskiego
Zgłaszający: Dariusz Piontkowski
Data wpływu: 03-03-2025
Do mojego biura poselskiego dotarły informacje o planowanej inwestycji – budowie parku wiatrowego, który ma obejmować ponad 120 elektrowni wiatrowych o wysokości do 250 m na terenie kilku podlaskich gmin: Bielsk Podlaski, Wyszki, Boćki, Dziadkowice, Grodzisk i Siemiatycze. Tak ogromnych instalacji jest w Polsce bardzo niewiele, a na terenie naszego województwa dotąd nie powstały żadne.
Mieszkańcy tych gmin obawiają się, że tak wielkie farmy wiatrowe mogą znacząco wpłynąć na ich warunki życia, co budzi liczne protesty. Pojawiają się również argumenty, że elektrownie wiatrowe w pobliżu strategicznych obiektów wojskowych mogą zakłócać działanie systemów radarowych. Dodatkowo, z informacji, które pojawiają się w przestrzeni medialnej, wynika, że wiele krajów - w tym członków NATO, takich jak Szwecja i Finlandia - zrezygnowało z budowy elektrowni wiatrowych właśnie ze względów bezpieczeństwa.
W związku z tym lokalizacja tak wielkich instalacji energetycznych w województwie podlaskim, będącym regionem przygranicznym z Rosją i Białorusią, wydaje się nieuzasadniona i może budzić także wątpliwości ze względu na ochronę środowiska naturalnego.
Mając powyższe na uwadze, uprzejmie proszę o wyjaśnienie:
Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska posiada wiedzę na temat tej inwestycji i czy była ona konsultowana? Jeżeli tak, to kiedy?
Czy ministerstwo dostrzega potencjalne zagrożenia dla środowiska związane z budową tak dużych instalacji? Czy przeprowadzono analizy dotyczące ich wpływu na ekosystem? Jakie wnioski z nich wynikają?
Czy w związku ze skalą planowanych inwestycji i związanymi z tym obawami, ministerstwo przewiduje możliwość wstrzymania tej inwestycji?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Miłosz Motyka
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
25%
Konkretność
75%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
5
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
2.2 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
12329 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Miłosz Motyka
DOZE-III.050.4.2025.ŁZ
3685925.14701077.11849932
Warszawa, 25-03-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelacje poselską Pana Dariusza Piontkowskiego w sprawie farm
wiatrowych na terenie województwa podlaskiego sygn. (K10INT8465), proszę o przyjęcie
następujących wyjaśnień.
1. Czy Ministerstwo Klimatu posiada wiedzę na temat tej inwestycji i czy była ona konsultowana?
Jeżeli tak to kiedy?
Na początku należy poinformować, że w dniu 5 marca 2025 r. do Ministerstwa Klimatu
i Środowiska została przekazana interwencja poselska P. Barbary Okuły w sprawie
wątpliwości dotyczących planowanej inwestycji budowy parku wiatrowego na terenie
podlaskich gmin: Bielsk Podlaski, Wyszki, Boćki, Dziadkowice, Grodzisk i Siemiatycze. Stąd
też Ministerstwo Klimatu i Środowiska ma wiedzę o tej konkretnej inwestycji oraz
o zgłaszanych wątpliwościach.
Przechodząc w dalszej kolejności do kwestii konsultowania z Ministerstwem Klimatu
i Środowiska konkretnych inwestycji polegających na posadowieniu elektrowni wiatrowych
pragnę wyjaśnić, że celem Ministerstwa Klimatu i Środowiska jest tworzenie regulacji
prawnych, które dążą do zrównoważonego rozwój energetyki wiatrowej na lądzie
prowadząc z jednej strony do wzrostu udziału OZE w miksie energetycznym, a z drugiej
strony do zapewnienia bezpieczeństwa społecznościom lokalnym mieszkającym w bliskiej
odległości od elektrowni wiatrowych. Minister Klimatu i Środowiska nie jest jednak organem
wydającym rozstrzygnięcia administracyjne dla takich inwestycji. Nie jest też organem
opiniującym lub uzgadniającym takie inwestycje, stąd też nie jest jasne na jakich zasadach
taka inwestycja miałaby być konsultowana z Ministrem Klimatu i Środowiska.
2. Czy Ministerstwo dostrzega potencjalne zagrożenia dla środowiska związane z budową tak
dużych instalacji? Czy przeprowadzono analizy dotyczące ich wpływu na ekosystem? Jakie
wnioski z nich wynikają?
Elektrownie wiatrowe, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 10 września
2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
(Dz. U. z 2019 r. poz. 1839 z późn. zm.), dalej: „r.o.o.ś.”, mogą należeć do przedsięwzięć
mogących zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a tym
samym, zgodnie z art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu
-- 1 of 4 --
informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz
o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2024 r. poz. 1112 z późn. zm.), dalej:
„u.o.o.ś.”, wymagać uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Decyzja ta
określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Uzyskuje się ją na
wczesnym etapie procesu inwestycyjnego, a jej treść ma również wpływ na treść dalszych
decyzji uzyskiwanych w ramach procesu inwestycyjnego, w tym decyzji o pozwoleniu na
budowę. Organem właściwym do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla
elektrowni wiatrowych jest Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska.
W zależności od paramentów elektrowni, w tym łącznej mocy nominalnej, lokalizacji oraz
wysokości wykorzystanych turbin, może ona również wymagać przeprowadzenia oceny
oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Jeżeli inwestycja zostanie zakwalifikowana
jako przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (§ 2 ust. 1 pkt 5
r.o.o.ś.), wtedy ocena jest obligatoryjna, natomiast jeżeli zostanie zakwalifikowana jako
przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (§ 3 ust. 1 pkt 6
r.o.o.ś.), przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest
fakultatywne. Ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest to postępowanie
obejmujące w szczególności: weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na
środowisko, uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień, zapewnienie możliwości
udziału społeczeństwa w postępowaniu. Jest to kluczowe narzędzie unijnej
i międzynarodowej polityki ochrony środowiska oraz ochrony wartości przyrodniczych
zagrożonych w wyniku realizacji inwestycji.
W trakcie przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko regionalny
dyrektor ochrony środowiska określa, analizuje oraz ocenia m.in.: bezpośredni i pośredni
wpływ planowanego inwestycji na środowisko, w tym zdrowie i warunki życia ludzi, dobra
materialne i zabytki, krajobraz, a także możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania
tego negatywnego oddziaływania.
W decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydawanej po przeprowadzeniu oceny
oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska
określa m.in.: istotne warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji lub
użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony
cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia
uciążliwości dla terenów sąsiednich, wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne
do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania kolejnych decyzji (np. decyzji
o pozwoleniu na budowę), a także, w przypadku gdy z oceny oddziaływania przedsięwzięcia
na środowisko wynika taka potrzeba, nakłada obowiązek wykonania kompensacji
przyrodniczej lub innych działań mających na celu unikanie, zapobieganie i ograniczanie
oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz monitorowania oddziaływania
przedsięwzięcia na środowisko.
Kolejnym z obowiązków o charakterze fakultatywnym, który może zostać nałożony
w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jest obowiązek przedstawienia analizy
porealizacyjnej. W analizie porealizacyjnej dokonuje się porównania ustaleń zawartych
w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i w decyzji o środowiskowych
uwarunkowaniach, a w szczególności ustaleń dotyczących przewidywanego charakteru
i zakresu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz planowanych działań
zapobiegawczych z rzeczywistym oddziaływaniem przedsięwzięcia na środowisko
i działaniami podjętymi dla jego ograniczenia. Analiza porealizacyjna ma zatem na celu
ustalenie rzeczywistych uciążliwości dla nieruchomości sąsiednich.
-- 2 of 4 --
Należy również podkreślić, że postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych
uwarunkowaniach dla inwestycji, dla której regionalny dyrektor ochrony środowiska
przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, wymaga zapewnienia
możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu. W takim postępowaniu każdy ma prawo
składania uwag i wniosków, a na organach administracji publicznej spoczywają szczegółowe
obowiązki w zakresie podawania do publicznej wiadomości określonych informacji,
np. o przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na
środowisko czy sposobie i miejscu składania uwag i wniosków. Również organizacje
ekologiczne mają prawo udziału w postępowaniu, w tym wnoszenia odwołań od decyzji
i skarg do sądów administracyjnych.
Podsumowując, potencjalne zagrożenia dla środowiska związane z budową elektrowni
wiatrowych są ocenianie indywidualnie, w trakcie trwania postępowania administracyjnego
koniecznego dla uzyskania przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
W trakcie postępowania przeprowadzana jest szczegółowa analiza dotycząca ich wpływu na
środowisko, a także są nakładane na inwestora obowiązki w zakresie minimalizowania
oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
3. Czy w związku ze skalą planowanych inwestycji i związanymi z tym obawami, ministerstwo
przewiduje możliwość wstrzymania tej inwestycji?
Zgodnie z odpowiedzią na pytanie nr 1 wyjaśniam, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie
posiada upoważnienia do wpływania na rozstrzygnięcia administracyjne dotyczące
posadowienia konkretnej elektrowni wiatrowej.
Niemniej jednak, adresując wątek obaw związanych z wpływem elektrowni wiatrowych na
bezpieczeństwo RP warto podkreślić, że o lokalizacji elektrowni wiatrowej w każdym
przypadku decyduje organ gminy sporządzający miejscowy plan zagospodarowania
przestrzennego, dalej: „plan miejscowy” po zapoznaniu się z oczekiwaniami społecznymi co
do planowanej inwestycji wiatrakowej oraz biorąc pod uwagę efekt opinii i uzgodnień. Warto
przy tym podkreślić, że plan miejscowy opiniowany i uzgadniany jest z szeregiem podmiotów,
dzięki czemu uwzględnia on stanowiska jak najszerszej grupy organów.
W art. 17 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1130), dalej: „ustawa o planowaniu” przedstawia się szereg działań, jakie
musi wykonać wójt, burmistrz albo prezydent miasta po podjęciu przez radę gminy uchwały
o przystąpieniu do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
dalej: „plan miejscowy". W art. 17 pkt 6 lit. b tiret czwarte ustawy o planowaniu zawarto
informacje, że projekt planu miejscowego musi zostać uzgodniony z właściwymi organami
wojskowymi, ochrony granic oraz bezpieczeństwa państwa. Warto podkreślić w tym
zakresie zastosowany sposób konsultacji projektu planu miejscowego. Z omawianymi
organami projekt planu miejscowego nie jest opiniowany (co stanowi mniej rygorystyczną
formę konsultacji), lecz uzgadniany. Oznacza to, że organ sporządzający projekt planu
miejscowego musi wziąć pod uwagę stanowisko tych organów.
Zgodnie z powyższym należałoby przyjąć, że obecne przepisy prawa na etapie tworzenia
planu miejscowego (a więc na samym początku inwestycji wiatrakowej) dają organom
narzędzie zapewniające uwzględnienie wszystkich niezbędnych wymogów wynikających
z konieczności zapewnienia bezpieczeństwa RP. Oznacza to, że jeżeli projektowane
inwestycje wpływałyby negatywnie na możliwości obronne RP (w tym działanie kluczowych
systemów obrony państwa) z pewnością ten fakt zostanie zgłoszony na etapie uzgodnień
planu miejscowego.
-- 3 of 4 --
Dodatkowo, w trosce o bezpieczeństwo RP w projekcie ustawy o zmianie ustawy
o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych oraz niektórych innych ustaw
(nr w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów: UD89) wprowadzono
dodatkowy zakaz lokalizacji elektrowni wiatrowych w przestrzeniach powietrznych MCTR
i MRT. Należy wskazać, że w przestrzeniach powietrznych MCTR (strefa kontrolowana
lotniska wojskowego) oraz MRT (trasa lotnictwa wojskowego) operacje lotnicze wykonują
statki powietrzne lotnictwa państwowego. Budowa elektrowni wiatrowych w tych
przestrzeniach może uniemożliwić wykonywanie zadań przez lotnictwo Sił Zbrojnych RP.
Wobec powyższego, wprowadzono do projektu ustawy o inwestycjach systemowe
i kompleksowe rozwiązania uniemożliwiające wznoszenie elektrowni wiatrowych
w przestrzeniach powietrznych wykorzystywanych przez lotnictwo wojskowe.
Należy też podkreślić wielowątkowość omawianego zagadnienia. Trwająca już ponad trzy
lata pełnoskalowa inwazja Rosji na Ukrainę na stałe zmieniła postrzeganie przyszłych
kierunków rozwoju energetyki. Uwypukliła ona ryzyka, jakie wiążą się z uzależnieniem od
dominującego zagranicznego dostawcy paliw. Dekarbonizacja oraz oparcie transformacji
energetycznej na rozproszonych, niskoemisyjnych oraz niezależnych od zagranicznych paliw
odnawialnych źródłach energii przestała mieć wymiar wyłącznie środowiskowy. Taki sposób
transformacji energetycznej zwiększa odporność systemu elektroenergetycznego na
zagrożenia geopolityczne.
Do tego należy zwrócić uwagę na postęp technologiczny w tym obszarze. Rozwój m.in.
sztucznej inteligencji umożliwia wykorzystanie adaptacyjnych technologii radarowych,
które mogą posłużyć dostosowaniu parametrów w celu niwelowania zakłóceń
powodowanych przez turbinę wiatrową. Jeśli chodzi o działania podejmowane od strony
samej turbiny wiatrowej opracowywane są materiały składające się z odpowiednich
polimerów o właściwościach pochłaniających fale radarowe1. Takie materiały mogą zostać
zastosowane na wieży, gondoli oraz na samych łopatach wiatraka.
Z wyrazami szacunku
Miłosz Motyka
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
1 https://cordis.europa.eu/article/id/92496-decreasing-wind-turbine-interference-with-traffic-
control-radars/pl
-- 4 of 4 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Miłosz Motyka
DOZE-III.050.4.2025.ŁZ
3685925.14701077.11849932
Warszawa, 25-03-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelacje poselską Pana Dariusza Piontkowskiego w sprawie farm
wiatrowych na terenie województwa podlaskiego sygn. (K10INT8465), proszę o przyjęcie
następujących wyjaśnień.
1. Czy Ministerstwo Klimatu posiada wiedzę na temat tej inwestycji i czy była ona konsultowana?
Jeżeli tak to kiedy?
Na początku należy poinformować, że w dniu 5 marca 2025 r. do Ministerstwa Klimatu
i Środowiska została przekazana interwencja poselska P. Barbary Okuły w sprawie
wątpliwości dotyczących planowanej inwestycji budowy parku wiatrowego na terenie
podlaskich gmin: Bielsk Podlaski, Wyszki, Boćki, Dziadkowice, Grodzisk i Siemiatycze. Stąd
też Ministerstwo Klimatu i Środowiska ma wiedzę o tej konkretnej inwestycji oraz
o zgłaszanych wątpliwościach.
Przechodząc w dalszej kolejności do kwestii konsultowania z Ministerstwem Klimatu
i Środowiska konkretnych inwestycji polegających na posadowieniu elektrowni wiatrowych
pragnę wyjaśnić, że celem Ministerstwa Klimatu i Środowiska jest tworzenie regulacji
prawnych, które dążą do zrównoważonego rozwój energetyki wiatrowej na lądzie
prowadząc z jednej strony do wzrostu udziału OZE w miksie energetycznym, a z drugiej
strony do zapewnienia bezpieczeństwa społecznościom lokalnym mieszkającym w bliskiej
odległości od elektrowni wiatrowych. Minister Klimatu i Środowiska nie jest jednak organem
wydającym rozstrzygnięcia administracyjne dla takich inwestycji. Nie jest też organem
opiniującym lub uzgadniającym takie inwestycje, stąd też nie jest jasne na jakich zasadach
taka inwestycja miałaby być konsultowana z Ministrem Klimatu i Środowiska.
2. Czy Ministerstwo dostrzega potencjalne zagrożenia dla środowiska związane z budową tak
dużych instalacji? Czy przeprowadzono analizy dotyczące ich wpływu na ekosystem? Jakie
wnioski z nich wynikają?
Elektrownie wiatrowe, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 10 września
2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
(Dz. U. z 2019 r. poz. 1839 z późn. zm.), dalej: „r.o.o.ś.”, mogą należeć do przedsięwzięć
mogących zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a tym
samym, zgodnie z art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu
-- 1 of 4 --
informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz
o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2024 r. poz. 1112 z późn. zm.), dalej:
„u.o.o.ś.”, wymagać uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Decyzja ta
określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Uzyskuje się ją na
wczesnym etapie procesu inwestycyjnego, a jej treść ma również wpływ na treść dalszych
decyzji uzyskiwanych w ramach procesu inwestycyjnego, w tym decyzji o pozwoleniu na
budowę. Organem właściwym do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla
elektrowni wiatrowych jest Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska.
W zależności od paramentów elektrowni, w tym łącznej mocy nominalnej, lokalizacji oraz
wysokości wykorzystanych turbin, może ona również wymagać przeprowadzenia oceny
oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Jeżeli inwestycja zostanie zakwalifikowana
jako przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (§ 2 ust. 1 pkt 5
r.o.o.ś.), wtedy ocena jest obligatoryjna, natomiast jeżeli zostanie zakwalifikowana jako
przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (§ 3 ust. 1 pkt 6
r.o.o.ś.), przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest
fakultatywne. Ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest to postępowanie
obejmujące w szczególności: weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na
środowisko, uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień, zapewnienie możliwości
udziału społeczeństwa w postępowaniu. Jest to kluczowe narzędzie unijnej
i międzynarodowej polityki ochrony środowiska oraz ochrony wartości przyrodniczych
zagrożonych w wyniku realizacji inwestycji.
W trakcie przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko regionalny
dyrektor ochrony środowiska określa, analizuje oraz ocenia m.in.: bezpośredni i pośredni
wpływ planowanego inwestycji na środowisko, w tym zdrowie i warunki życia ludzi, dobra
materialne i zabytki, krajobraz, a także możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania
tego negatywnego oddziaływania.
W decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydawanej po przeprowadzeniu oceny
oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska
określa m.in.: istotne warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji lub
użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony
cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia
uciążliwości dla terenów sąsiednich, wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne
do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania kolejnych decyzji (np. decyzji
o pozwoleniu na budowę), a także, w przypadku gdy z oceny oddziaływania przedsięwzięcia
na środowisko wynika taka potrzeba, nakłada obowiązek wykonania kompensacji
przyrodniczej lub innych działań mających na celu unikanie, zapobieganie i ograniczanie
oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz monitorowania oddziaływania
przedsięwzięcia na środowisko.
Kolejnym z obowiązków o charakterze fakultatywnym, który może zostać nałożony
w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jest obowiązek przedstawienia analizy
porealizacyjnej. W analizie porealizacyjnej dokonuje się porównania ustaleń zawartych
w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i w decyzji o środowiskowych
uwarunkowaniach, a w szczególności ustaleń dotyczących przewidywanego charakteru
i zakresu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz planowanych działań
zapobiegawczych z rzeczywistym oddziaływaniem przedsięwzięcia na środowisko
i działaniami podjętymi dla jego ograniczenia. Analiza porealizacyjna ma zatem na celu
ustalenie rzeczywistych uciążliwości dla nieruchomości sąsiednich.
-- 2 of 4 --
Należy również podkreślić, że postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych
uwarunkowaniach dla inwestycji, dla której regionalny dyrektor ochrony środowiska
przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, wymaga zapewnienia
możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu. W takim postępowaniu każdy ma prawo
składania uwag i wniosków, a na organach administracji publicznej spoczywają szczegółowe
obowiązki w zakresie podawania do publicznej wiadomości określonych informacji,
np. o przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na
środowisko czy sposobie i miejscu składania uwag i wniosków. Również organizacje
ekologiczne mają prawo udziału w postępowaniu, w tym wnoszenia odwołań od decyzji
i skarg do sądów administracyjnych.
Podsumowując, potencjalne zagrożenia dla środowiska związane z budową elektrowni
wiatrowych są ocenianie indywidualnie, w trakcie trwania postępowania administracyjnego
koniecznego dla uzyskania przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
W trakcie postępowania przeprowadzana jest szczegółowa analiza dotycząca ich wpływu na
środowisko, a także są nakładane na inwestora obowiązki w zakresie minimalizowania
oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
3. Czy w związku ze skalą planowanych inwestycji i związanymi z tym obawami, ministerstwo
przewiduje możliwość wstrzymania tej inwestycji?
Zgodnie z odpowiedzią na pytanie nr 1 wyjaśniam, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie
posiada upoważnienia do wpływania na rozstrzygnięcia administracyjne dotyczące
posadowienia konkretnej elektrowni wiatrowej.
Niemniej jednak, adresując wątek obaw związanych z wpływem elektrowni wiatrowych na
bezpieczeństwo RP warto podkreślić, że o lokalizacji elektrowni wiatrowej w każdym
przypadku decyduje organ gminy sporządzający miejscowy plan zagospodarowania
przestrzennego, dalej: „plan miejscowy” po zapoznaniu się z oczekiwaniami społecznymi co
do planowanej inwestycji wiatrakowej oraz biorąc pod uwagę efekt opinii i uzgodnień. Warto
przy tym podkreślić, że plan miejscowy opiniowany i uzgadniany jest z szeregiem podmiotów,
dzięki czemu uwzględnia on stanowiska jak najszerszej grupy organów.
W art. 17 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1130), dalej: „ustawa o planowaniu” przedstawia się szereg działań, jakie
musi wykonać wójt, burmistrz albo prezydent miasta po podjęciu przez radę gminy uchwały
o przystąpieniu do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
dalej: „plan miejscowy". W art. 17 pkt 6 lit. b tiret czwarte ustawy o planowaniu zawarto
informacje, że projekt planu miejscowego musi zostać uzgodniony z właściwymi organami
wojskowymi, ochrony granic oraz bezpieczeństwa państwa. Warto podkreślić w tym
zakresie zastosowany sposób konsultacji projektu planu miejscowego. Z omawianymi
organami projekt planu miejscowego nie jest opiniowany (co stanowi mniej rygorystyczną
formę konsultacji), lecz uzgadniany. Oznacza to, że organ sporządzający projekt planu
miejscowego musi wziąć pod uwagę stanowisko tych organów.
Zgodnie z powyższym należałoby przyjąć, że obecne przepisy prawa na etapie tworzenia
planu miejscowego (a więc na samym początku inwestycji wiatrakowej) dają organom
narzędzie zapewniające uwzględnienie wszystkich niezbędnych wymogów wynikających
z konieczności zapewnienia bezpieczeństwa RP. Oznacza to, że jeżeli projektowane
inwestycje wpływałyby negatywnie na możliwości obronne RP (w tym działanie kluczowych
systemów obrony państwa) z pewnością ten fakt zostanie zgłoszony na etapie uzgodnień
planu miejscowego.
-- 3 of 4 --
Dodatkowo, w trosce o bezpieczeństwo RP w projekcie ustawy o zmianie ustawy
o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych oraz niektórych innych ustaw
(nr w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów: UD89) wprowadzono
dodatkowy zakaz lokalizacji elektrowni wiatrowych w przestrzeniach powietrznych MCTR
i MRT. Należy wskazać, że w przestrzeniach powietrznych MCTR (strefa kontrolowana
lotniska wojskowego) oraz MRT (trasa lotnictwa wojskowego) operacje lotnicze wykonują
statki powietrzne lotnictwa państwowego. Budowa elektrowni wiatrowych w tych
przestrzeniach może uniemożliwić wykonywanie zadań przez lotnictwo Sił Zbrojnych RP.
Wobec powyższego, wprowadzono do projektu ustawy o inwestycjach systemowe
i kompleksowe rozwiązania uniemożliwiające wznoszenie elektrowni wiatrowych
w przestrzeniach powietrznych wykorzystywanych przez lotnictwo wojskowe.
Należy też podkreślić wielowątkowość omawianego zagadnienia. Trwająca już ponad trzy
lata pełnoskalowa inwazja Rosji na Ukrainę na stałe zmieniła postrzeganie przyszłych
kierunków rozwoju energetyki. Uwypukliła ona ryzyka, jakie wiążą się z uzależnieniem od
dominującego zagranicznego dostawcy paliw. Dekarbonizacja oraz oparcie transformacji
energetycznej na rozproszonych, niskoemisyjnych oraz niezależnych od zagranicznych paliw
odnawialnych źródłach energii przestała mieć wymiar wyłącznie środowiskowy. Taki sposób
transformacji energetycznej zwiększa odporność systemu elektroenergetycznego na
zagrożenia geopolityczne.
Do tego należy zwrócić uwagę na postęp technologiczny w tym obszarze. Rozwój m.in.
sztucznej inteligencji umożliwia wykorzystanie adaptacyjnych technologii radarowych,
które mogą posłużyć dostosowaniu parametrów w celu niwelowania zakłóceń
powodowanych przez turbinę wiatrową. Jeśli chodzi o działania podejmowane od strony
samej turbiny wiatrowej opracowywane są materiały składające się z odpowiednich
polimerów o właściwościach pochłaniających fale radarowe1. Takie materiały mogą zostać
zastosowane na wieży, gondoli oraz na samych łopatach wiatraka.
Z wyrazami szacunku
Miłosz Motyka
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
1 https://cordis.europa.eu/article/id/92496-decreasing-wind-turbine-interference-with-traffic-
control-radars/pl
-- 4 of 4 --