Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DOZE-VIII.050.1.2025.JP
3686272.14687855.11840815
Warszawa, 25-03-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją Pana Posła Tadeusza Tomaszewskiego w sprawie zmiany
przepisów prawa dotyczących lokalizacji inwestycji typu biogazownie,
nr K10INT8463, proszę przyjąć następującą odpowiedź.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska dostrzega istotną rolę oraz potencjał tkwiący w
odnawialnych źródłach energii, w tym w biogazie i biometanie. Biometan jest
obecnie najbardziej skalowalną formą gazu odnawialnego, a proces jego
wytwarzania został zoptymalizowany w Europie na przestrzeni ostatnich
kilkudziesięciu lat. Biometan może bezpośrednio zastąpić gaz ziemny, ponadto
łatwo go magazynować i wdrażać w całym systemie energetycznym, wykorzystując
istniejącą infrastrukturę gazową. Komisja Europejska widząc szerokie spektrum
zastosowań zrównoważonego biometanu w różnych sektorach gospodarki i
przemysłu postawiła przed państwami członkowskimi cel, w postaci wytworzenia
35 mld m3 biometanu do końca 2030 r.
Powyższy cel został w części także przetransponowany na poziom krajowy w
postaci zapisów w aktualizacji Krajowego Planu na Rzecz Energii i Klimatu (aKPEiK),
który zawiera konkretne dane liczbowe mówiące o potencjale wytwórczym
biometanu, a także o możliwościach jego wykorzystania w różnych sektorach i był
szeroko konsultowany. W aKPEiK wskazano, że rozwój instalacji wykorzystujących
biogaz do produkcji energii elektrycznej, cieplnej lub biometanu może stanowić
uzupełnienie krajowego miksu energetycznego, co może wpłynąć na zmniejszenie
zapotrzebowania na zewnętrzne dostawy paliw, a także pozwoli wytworzyć
wartość dodaną w lokalnych społecznościach poprzez zapewnienie czystej energii
wytworzonej przy wykorzystaniu lokalnych substratów, w tym odpadów.

-- 1 of 6 --

W świetle powyższego warto wspomnieć o przedstawionej przez Narodowe
Centrum Badań i Rozwoju analizie potencjału surowcowego do wytwarzania
biometanu, w której dokonano urealnienia jego wielkości oscylującej obecnie w
granicach 3,2 mld m3 biometanu rocznie. Wg NCBR głównym surowcem do
produkcji biometanu są odchody zwierzęce, odpady z przetwórstwa rolno-
spożywczego oraz w mniejszej części bioodpady komunalne selektywnie zbierane.
Mając na uwadze powyższe przedstawiony przez NCBiR realny (inwestycyjny)
potencjał produkcji biometanu pokazuje, że pomimo potencjalnej obfitości
substratów, ich geograficzne rozmieszczenie i często lokalna dostępność w
niewielkich ilościach może w praktyce doprowadzić do sytuacji, w której produkcja
biometanu w niektórych lokalizacjach będzie ekonomicznie nieuzasadniona, a w
innych lokalizacjach pożądana. W świetle powyższego należy zaznaczyć, że w
praktyce cały potencjał surowcowy Polski można wykorzystać tam gdzie jest to
ekonomicznie uzasadnione do wytwarzania biometanu, a w pozostałych
przypadkach do wytwarzania biogazu, który można w kolejnym etapie zamienić na
energię elektryczną i ciepło. Takie wykorzystanie substratów pozwoli na
zoptymalizowanie udziału biogazów w miksie energetycznym oraz przyczyni się do
redukcji przeciążeń w lokalnych sieciach elektroenergetycznych na obszarach
wiejskich, co realnie poprawi poziom bezpieczeństwa energetycznego kraju.
Wykorzystanie potencjału surowcowego, zwiększenie bezpieczeństwa
energetycznego oraz szacowana przez NCBiR 5% redukcja emisji gazów
cieplarnianych z rolnictwa to tylko niektóre pozytywne aspekty związane z
inwestycjami w biometanownie. W tym miejscu należy wymienić także: stabilizację
systemu energetycznego, ochronę wód, wytwarzanie bezpiecznych,
zrównoważonych nawozów, a także szeroko rozumiany rozwój obszarów wiejskich.
Biogazownie rolnicze funkcjonują przede wszystkim na terenach wiejskich, gdzie
często infrastruktura elektroenergetyczna jest w złym stanie technicznym (np. stare
stacje transformatorowe, końcówki sieci, itp.), brak jest dostępu do sieci gazowych,
a głównym źródeł ciepła są stare domowe piece węglowe. Często są to również
tereny o wysokim bezrobociu strukturalnym. Regionalne Programy Operacyjne
opisują tereny po byłych państwowych gospodarstwach rolnych jako
charakteryzujące się niskim potencjałem wzrostowym kapitału ludzkiego i dużym
obciążeniem negatywnymi zjawiskami społecznymi, tzw. „dziedziczeniem
ubóstwa”, głównie z uwagi na niedoinwestowanie infrastrukturalne, niski poziom
aktywności gospodarczej i inwestycyjnej, wpływającej na poziom życia.
Powstawanie biogazowni na tego typu terenach poprawi przede wszystkim
infrastrukturę techniczną, wpływającą na jakość życia, da impuls do tworzenia
lokalnego rynku energii, np. poprzez tworzenie spółdzielni energetycznych,
klastrów energii, które w zamierzeniach, dla poprawy lokalnej infrastruktury miały
przejmować końcówki sieci celem budowania spójnego modelu energetycznego.

-- 2 of 6 --

Dzięki takim rozwiązaniom okoliczni mieszkańcy zyskują dostęp do ekologicznych
źródeł energii elektrycznej, cieplnej, gazowej, które znacznie polepszą ich komfort
życia.
Instalacje biogazu (w tym biometanu) rozlokowane na terenach poszczególnych
gmin stanowią dodatkowe źródło przychodów dla budżetów samorządów
lokalnych. Największą pozycję stanowi podatek od nieruchomości zazwyczaj
określany na poziomie ok. 2% wartości budowli. Do ww. przychodów należy
również zaliczyć przychody z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych (CIT)
oraz osób fizycznych (PIT). Biogazownie nie są instalacjami bezobsługowymi, w
związku z czym do budżetu lokalnego samorządu wpływa również część podatków
od osób fizycznych, zatrudnionych lokalnie w biogazowni, a także podatek rolny,
jeżeli biogazownia wykorzystywana jest tylko i wyłącznie w ramach prowadzonej
działalności rolniczej. Tworzenie tzw. lokalnych łańcuchów wartości dodanej to nie
tylko aktywizacja gospodarcza wsi oraz zwiększenie zatrudnienia wśród
społeczności lokalnej oraz jednostek gospodarczych branży rolniczej. To również
zagadnienia związane z tzw. rozwojem sektora local-content związanymi z
zapewnieniem efektywnego wykorzystania i maksymalizacji krajowych zdolności w
zakresie techniki i technologii biogazowych i biometanowych oraz posiadanego w
tym obszarze potencjału intelektualnego, z uwzględnieniem optymalizacji
międzynarodowej współpracy.
Rozwój energetyki obywatelskiej, opartej o wspólnoty lokalne jest jednym z
głównych kierunków transformacji energetycznej, a odpowiedni dobór technologii
wytwarzania energii z odnawialnych źródeł, bazujący na istniejącym lokalnie
potencjale OZE może zapewnić społecznościom lokalnym samowystarczalność, a
na obszarach wiejskich istotnie poprawić pewność dostaw energii. Kluczowe
znaczenie w tym procesie ma rozproszenie jednostek wytwórczych oraz
rozmieszczenie ich blisko odbiorców, co pozwala na racjonalne i efektywne
wykorzystanie istniejącego lokalnie potencjału OZE, a także wpływa na
ograniczenie strat w przesyle i dystrybucji energii elektrycznej.
Wśród najważniejszych korzyści należy wymienić wzrost bezpieczeństwa
energetycznego kraju oraz zmniejszenie uzależnienia od importu surowców
energetycznych poprzez wykorzystanie lokalnie dostępnych zasobów biomasy
możliwej do zagospodarowania w biogazowniach i biometanowniach.
Równie ważny jest wpływ rozwoju biogazowni na terenach wiejskich na
zwiększenie rentowności branży rolniczej i jej innowacyjności oraz obniżenie emisji
gazów cieplarnianych w rolnictwie, poprzez prowadzenie produkcji w sposób
zrównoważony z większym poszanowaniem środowiska naturalnego.
Wykorzystanie ciepła z biogazowni stanowi idealną alternatywę dla ogrzewania
przy wykorzystaniu paliw kopalnych. Konwersja energii z biogazu może stanowić

-- 3 of 6 --

najskuteczniejszy sposób ograniczenia emisji CO2 i innych gazów cieplarnianych w
gospodarstwach domowych. Wszechstronność wykorzystania biogazu i biopaliw,
oraz wysoki potencjał produkcji w Polsce mogą pozwolić na zwiększenie znaczenia
tej branży w krajowej gospodarce.
Energia elektryczna wytwarzana z biogazu wspierana jest obecnie poprzez
obowiązujące systemy wsparcia feed in tariff (FIT) oraz feed in premium (FIP), a
także system aukcyjny. W 2023 r. zostały ustanowione również przepisy regulujące
rynek wytwarzania biometanu, w tym przepisy wspierające wytwarzanie biometanu
w instalacjach do 1 MW – system wsparcia feed in premium (FIP).
Procedowane obecnie rozwiązania w zakresie wsparcia aukcyjnego dla instalacji
wytwarzających biometan o mocy powyżej 1 MW, stanowią rozszerzenie
dotychczasowej oferty w zakresie programów pomocowych ukierunkowanych na
wytwarzanie paliw gazowych.
Rząd pracuje także nad ułatwieniami dla powstawania gazociągów bezpośrednich
służących do dostarczania biogazu lub biogazu rolniczego. Celem jest umożliwienie
wykorzystania biogazu lub biogazu rolniczego poza miejscem wytworzenia.
Istotną rolę w rozwoju rynku biogazu i biometanu pełnią dostępne programy
pomocowe dofinansowujące budowę takich instalacji np. Program priorytetowy
„Energia dla wsi”, czy Program „Rozwój kogeneracji w oparciu o biogaz komunalny”.
Kolejne programy są w przygotowaniu, tj. Program „Wysokosprawna kogeneracja z
biogazu wytwarzanego z biomasy, w tym z odpadów komunalnych” oraz Program
„Poprawa bezpieczeństwa energetycznego poprzez wykorzystanie biometanu” –
budżet projektowanych programów wynosi po 1 mld zł.
Z uwagi na okoliczność, że proces inwestycyjny budowy biogazowni/biometanowni
jest procesem czasochłonnym, efekty ustanowionych przepisów oraz udzielonego
wsparcia finansowego będą widoczne w najbliższych kilku latach. System instalacji
biogazowych, ze względu na ich specyfikę pracy, może stanowić jeden z
kluczowych elementów bilansowania sieci energetycznych i gazowych, w
szczególności w aspekcie zwiększającej się roli instalacji fotowoltaicznych i
wiatrowych w krajowym systemie elektroenergetycznym oraz rosnącego
zapotrzebowania na energię po stronie odbiorców.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska podejmowało i nadal podejmuje działania w celu
zwiększenia udziału energii z OZE w miksie energetycznym, w tym energii
pochodzącej z biogazu. Biogaz jest stabilnym źródłem energii, a ta cecha jest
pożądana w obecnej sytuacji znaczącego wzrostu udziału energii pochodzącej z
wiatru i słońca. Podejmowane przez resort klimatu działania mają zachęcić
przedsiębiorców do inwestowania w instalacje wytwarzające biogaz lub biometan.

-- 4 of 6 --

Patrząc na przywołane powyżej liczby Polska ma bardzo dobre warunki do rozwoju
rynku biogazu i biometanu. Niemniej jednak, to czy Polska stanie się liderem w tej
branży w dużej mierze zależy od przedsiębiorców i ich decyzji biznesowych.
Odnosząc się do kwestii lokalizacji inwestycji w postaci biogazowni, uprzejmie
informuję, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska jest świadome niskiego poziomu
akceptacji lokalnych społeczności dla inwestycji w biogazownie. Taki stan rzeczy
wymaga odpowiedniej edukacji zarówno po stronie administracji rządowej jak i
samych inwestorów. Często brak akceptacji lokalnej społeczności jest wynikiem
braku wiedzy na temat tego jak funkcjonują biogazownie – stąd obawa przed
wybuchem instalacji, odorem, gryzoniami, wzmożonym ruchem. Z tym wyzwaniem
mierzy się nie tylko Polska ale wiele państw w Europie. Wzrost świadomości
społecznej i edukacja na temat korzyści z wytwarzania biogazu oraz obalenie
niepochlebnych mitów na temat biogazowni mogą przyczynić się do pokonania
jednej z głównych barier, które ogranicza rozwój tego sektora, tj. braku akceptacji
społecznej.
Powstawanie instalacji biogazowych w Polsce podlega kompleksowej ocenie, która
obejmuje szereg procedur administracyjnych, podczas których weryfikowane jest
spełnienie przez nie określonych wymogów prawnych dotyczących różnych sfer
funkcjonowania. Przeprowadzenie tych procedur ma zapewnić efektywną,
bezpieczną i zrównoważoną środowiskowo eksploatację tego typu projektów.
Biorąc pod uwagę kwestie planowania i zagospodarowania przestrzennego należy
wskazać, że najskuteczniejszą formą zapewnienia pożądanych kierunków rozwoju
miasta czy gminy i zabezpieczenia interesów mieszkańców jest uchwalenie
miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (MPZP), którego
postanowienia będą wiążące dla potencjalnych inwestorów, mieszkańców i
organów administracji publicznej. Wpływ na ustalenie ostatecznej struktury MPZP
ma także społeczność konkretnej gminy, co wynika z prowadzonych konsultacji
społecznych w procesie projektowania ostatecznego kształtu MPZP. Zgodnie z art.
17. ust. 13 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu
przestrzennym Wójt, burmistrz albo prezydent miasta przeprowadza konsultacje
społeczne, a następnie wprowadza zmiany do projektu planu miejscowego
wynikające z tych konsultacji. Uwagi społeczności mogą mieć rzeczywisty wpływ
na lokowanie konkretnych obszarów w planie, w tym także terenów pod budowę
biogazowni. Narzędzie to nabiera szczególnego znaczenia również z uwagi na fakt,
że protesty i niezadowolenie lokalnej społeczności wynikające chociażby z obaw o
obniżenie cen nieruchomości czy bliskość określonych obiektów od ich domostw,
nie stanowią same w sobie przesłanki, która umożliwiałaby organowi odmowę
wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

-- 5 of 6 --

Uwzględniając powyższe uprzejmie informuję, że resort klimatu i środowiska nie
planuje podjęcia działań mających na celu zmianę przepisów prawa dotyczących
lokalizacji inwestycji takich jak biogazownie.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Miłosz Motyka
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych, Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

-- 6 of 6 --