Interpelacja w sprawie wyższych stypendiów doktoranckich w 2025 r.
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8446
do ministra nauki i szkolnictwa wyższego
w sprawie wyższych stypendiów doktoranckich w 2025 r.
Zgłaszający: Krzysztof Szczucki
Data wpływu: 03-03-2025
Szanowny Panie Ministrze,
pod koniec stycznia pojawiła się informacja ze strony Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, że stypendia doktoranckie, a tym samym również płace w szkolnictwie wyższym, zostaną na początku 2025 roku podniesione o 5%, z datą wsteczną od 1 stycznia 2025 r. i z wyrównaniem. Co więcej, w ustawie budżetowej na 2025 r. zabezpieczono środki o 5% większe na naukę i szkolnictwo wyższe, z przeznaczeniem na podwyżki.
Mając powyższe na względzie, uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na następującą pytania:
Na jakim etapie prac znajduje się nowelizacja rozporządzenia o minimalnym wynagrodzeniu zasadniczym profesora, od którego uzależniona jest wysokość m.in. stypendium doktoranckiego?
Do kiedy przedstawiciele nauki mogą spodziewać się wypłaty ww. podwyżki?
Czy zwiększona wysokość subwencji zostanie uwzględniona w podstawie naliczenia subwencji na rok 2026?
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Szczucki
Sekretarz stanu Marek Gzik
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 8 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (4)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8276 znakówadres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
DBF-DBF.055.1.2025.HŻ
Warszawa, 24 marca 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 8446
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posła na Sejm RP Pana Krzysztofa
Szczuckiego w sprawie wyższych stypendiów doktoranckich w 2025 r.
Szanowny Panie Pośle,
w odpowiedzi na złożoną interpelację dotyczącą podwyżek płac i stypendiów doktoranckich
w szkolnictwie wyższym uprzejmie wyjaśniam jak poniżej.
W ramach środków zaplanowanych w Ustawie budżetowej na rok 2025 z dnia 9 stycznia
2025 r. (Dz. U. poz. 63) łączne nakłady na naukę i szkolnictwo wyższe, tj. środki ujęte
w budżecie części 28 oraz w budżetach innych ministrów, w tym także środki przeznaczone
na działalność badawczo-rozwojową (z uwzględnieniem budżetu środków europejskich)
wynoszą 42 mld 793 mln zł. W porównaniu z rokiem 2024 (41 mld 062 mln zł) nakłady
te wzrosły o 1 mld 731 mln zł.
W samej części budżetowej 28 – Szkolnictwo wyższe i nauka, znajdującej się w dyspozycji
Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, w 2025 roku zaplanowano wydatki w wysokości
34 mld 047 mln zł. Znacząca część ww. środków przeznaczona jest na utrzymanie i rozwój
potencjału dydaktycznego oraz badawczego podmiotów nadzorowanych przez ministra
w formie subwencji. W ramach wskazanej kwoty zabezpieczono również środki
z przeznaczeniem na zwiększenie wynagrodzeń pracowników uczelni publicznych średnio
o 5% w stosunku do wykonania osobowego funduszu płac w tych podmiotach z roku 2023.
Środki na podwyższenie uposażeń pracowników zatrudnionych w uczelniach publicznych
nadzorowanych przez ministra właściwego ds. szkolnictwa wyższego i nauki ogłoszone
zostały Komunikatem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 25 lutego 2025
o zwiększeniach wysokości subwencji ze środków finansowych na utrzymanie i rozwój potencjału
dydaktycznego oraz potencjału badawczego przyznanych na rok 2025. W tym samym dniu środki
finansowe zostały przekazane na konta uprawnionych uczelni (z wyrównaniem od stycznia).
Zgodnie z objaśnieniami do ww. Komunikatu środki zostaną uwzględnione w podstawie
naliczenia subwencji na rok 2026.
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
Jednocześnie podkreślić należy, że sposób podziału środków przeznaczonych na regulację
płac pomiędzy uprawnionych pracowników, w tym także decyzja co do konkretnego terminu
uruchomienia podwyżek w poszczególnych uczelniach, pozostaje w zakresie ustawowej
autonomii tych podmiotów.
Odnosząc się natomiast do kwestii nowelizacji rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa
Wyższego z dnia 25 września 2018 r. w sprawie wysokości minimalnego miesięcznego
wynagrodzenia zasadniczego dla profesora w uczelni publicznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1407),
informuję, że obecnie nie toczą się prace legislacyjne w tym kierunku. Ewentualna zmiana
decyzji w tym zakresie jest uwarunkowana zapewnieniem odpowiedniego finansowania tego
przedsięwzięcia z budżetu państwa.
Należy zwrócić uwagę, że skutki finansowe zmiany rozporządzenia występowałyby nie tylko
w części budżetowej 28 – szkolnictwo wyższe i nauka, której dysponentem jest Minister
Nauki i Szkolnictwa Wyższego, ale również w budżetach wszystkich innych ministrów
nadzorujących uczelnie, będących dysponentami części budżetowych odpowiednio:
cz. 21 – gospodarka morska – w odniesieniu do uczelni morskich,
cz. 24 – kultura i ochrona dziedzictwa narodowego – w odniesieniu do uczelni
artystycznych,
cz. 29 – obrona narodowa – w odniesieniu do uczelni wojskowych,
cz. 37 – sprawiedliwość oraz cz. 42 – sprawy wewnętrzne – w odniesieniu do uczelni
służb państwowych,
cz. 46 – zdrowie – w odniesieniu do uczelni medycznych.
Należy również podkreślić, że wskazane w ustawie z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo
o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, z późn. zm.), zwanej dalej
„ustawą”, stawki wynagrodzenia zasadniczego określają wyłącznie wartości minimalne
w odniesieniu do poszczególnych stanowisk nauczycieli akademickich. Analogicznie,
w przypadku pracowników niebędących nauczycielami akademickimi – wartość minimalną
wynagrodzenia określa ustawa o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, wraz z aktami
wykonawczymi.
Tymczasem ustawowa autonomia uczelni obejmuje również politykę kadrowo-płacową,
co oznacza możliwość samodzielnego kształtowania siatki płac na poszczególnych
stanowiskach z uwzględnieniem wartości minimalnych określonych w ww. przepisach.
Z powyższego wynika, że w ramach posiadanych zasobów, uczelnie mogą ustalać wartości
wynagrodzeń swoich pracowników na poziomie wyższym i dokonywać wewnętrznych
regulacji, w tym podwyżek grupowych i indywidualnych.
Odnosząc się do kwestii doktorantów należy zwrócić uwagę, że szkoły doktorskie są formą
kształcenia doktorantów, która zastąpiła dotychczasowe studia doktoranckie. Szkoły
doktorskie rozpoczęły działalność z dniem 1 października 2019 r. i są prowadzone
na podstawie ustawy. W wyniku tej reformy systemu kształcenia doktorantów
wprowadzono powszechny system stypendialny dla doktorantów, zakładający wypłacanie
stypendium każdemu doktorantowi nieposiadającemu stopnia doktora przez 4 letni okres
kształcenia w minimalnej wysokości gwarantowanej ustawą. Zmiana ta w istotny sposób
poprawiła status materialny doktorantów.
Doktoranci kształcący się w szkołach doktorskich mają ponadto prawo do korzystania
przez okres kształcenia (4 lata) z preferencyjnego kredytu studenckiego z dopłatami
do oprocentowania z budżetu państwa oraz korzystnymi warunkami zaciągania kredytu oraz
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
jego spłaty. Jednocześnie została zachowana także możliwość ubiegania się doktoranta
o środki z programów grantowych, a także z programów stypendialnych oferowanych przez
jednostki samorządu terytorialnego oraz osoby fizyczne i prawne. Doktoranci mają również
prawo ubiegania się o stypendium ministra dla wybitnych młodych naukowców.
Należy również podkreślić, że określona w art. 209 ust. 4 ustawy wysokość stypendium
doktoranckiego określa jego poziom minimalny. Podmiot prowadzący szkołę doktorską
może ustalić stawki tych stypendiów na poziomie wyższym.
Aktualnie obowiązujące kwoty miesięcznego stypendium doktoranckiego wynoszą
co najmniej:
37% wynagrodzenia profesora – do miesiąca, w którym została przeprowadzona
ocena śródokresowa (3466,9 zł);
57% wynagrodzenia profesora – po miesiącu, w którym została przeprowadzona
ocena śródokresowa (5340,9 zł).
Ponadto, ustawa przewiduje wypłatę stypendium doktoranckiego w czasie zawieszenia
kształcenia doktoranta na okres odpowiadający czasowi trwania urlopu macierzyńskiego,
urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu ojcowskiego oraz urlopu
rodzicielskiego, określonych w Kodeksie pracy, a okresu wypłaty w takim przypadku
nie wlicza się do łącznego 4 letniego okresu pobierania stypendium doktoranckiego.
Co więcej, doktorant posiadający orzeczenie o niepełnosprawności otrzymuje stypendium
doktoranckie w wysokości zwiększonej o 30% kwoty stypendium otrzymywanego przed
oceną śródokresową.
Przy czym należy zauważyć, że od 1 października 2023 r. weszły w życie przepisy znoszące
zakaz zatrudnienia doktoranta jako nauczyciela akademickiego lub pracownika naukowego.
Zmiana została wprowadzona ustawą z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Karta
Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1672, z późn. zm.) – w kontekście
możliwości dodatkowego zabezpieczenia sytuacji materialnej doktorantów.
Przedstawiając powyższe, jednocześnie uprzejmie informuję, że Ministerstwo Nauki
i Szkolnictwa Wyższego w pełni dostrzega istotność kwestii wysokości stypendiów
doktoranckich. Należy jednak wskazać, że determinantem kolejnych podwyżek w tym
zakresie, jest zapewnienie finansowania kosztów z budżetu państwa, a ewentualne decyzje
w sprawie muszą uwzględniać stanowisko Ministerstwa Finansów.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia
Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Marek Gzik
Sekretarz Stanu
/ – podpisano cyfrowo/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.
-- 3 of 3 --