Interpelacja w sprawie natychmiastowego podjęcia działań w celu eliminacji wszelkich form wspierania rosyjskiej gospodarki i oligarchów w Polsce
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8444
do ministra rozwoju i technologii
w sprawie natychmiastowego podjęcia działań w celu eliminacji wszelkich form wspierania rosyjskiej gospodarki i oligarchów w Polsce
Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Anna Gembicka
Data wpływu: 03-03-2025
Szanowny Panie Premierze,
w obliczu rosyjskiej agresji na Ukrainę, która od lutego 2022 roku przynosi niezliczone ofiary i niszczy suwerenność niepodległego państwa, Polska i inne kraje demokratyczne zobowiązały się do stanowczego sprzeciwu wobec polityki Kremla. Jednym z kluczowych elementów tej walki jest skuteczne egzekwowanie sankcji nałożonych na Federację Rosyjską oraz ograniczenie wszelkich działań, które mogą pośrednio lub bezpośrednio wspierać rosyjską gospodarkę, reżim Putina i jego oligarchów. Niestety, z niepokojem obserwujemy przypadki, w których rosyjski kapitał nadal funkcjonuje na terenie Polski, co stanowi poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego i polskich interesów gospodarczych.
Tolerowanie działalności rosyjskich firm i przedsiębiorców powiązanych z reżimem, którzy próbują omijać sankcje i kontynuować swoje interesy w Polsce, jest działaniem nie do zaakceptowania. W ostatnim czasie pojawiły się doniesienia o ekspansji rosyjskiego oligarchy Siergieja Szneidera, który po nieudanej próbie wejścia na polski rynek z siecią sklepów Mere otwiera nowe placówki pod szyldem Tak-Tu. To sytuacja skandaliczna, wymagająca natychmiastowej reakcji rządu oraz służb państwowych.
Dalsze tolerowanie obecności rosyjskich firm i oligarchów w Polsce oznacza faktyczne wspieranie rosyjskiej gospodarki, a tym samym reżimu odpowiedzialnego za zbrodnie wojenne i destabilizację Europy. Oczekuję od rządu natychmiastowych i zdecydowanych działań, które uniemożliwią funkcjonowanie rosyjskich podmiotów na terenie naszego kraju.
W kontekście powyższych zagrożeń zwracam się do Pana Premiera z pytaniami dotyczącymi działań podejmowanych przez rząd w celu eliminacji wpływów rosyjskich oligarchów w Polsce i uniemożliwienia im dalszej działalności gospodarczej.
Jakie działania zostały podjęte w celu ograniczenia działalności rosyjskich oligarchów i firm w Polsce, w tym zamrożenia ich aktywów?
Czy rząd prowadzi systematyczny monitoring podmiotów gospodarczych, które mogą omijać sankcje i wprowadzać do Polski kapitał pochodzący z Rosji?
Czy planowane jest wprowadzenie dodatkowych regulacji prawnych, które uniemożliwią działalność rosyjskich firm oraz przedsiębiorców powiązanych z reżimem Putina na terenie Polski?
Jakie konkretne działania są podejmowane przez polskie służby w celu eliminacji zagrożeń związanych z infiltracją rynku przez rosyjski kapitał?
Czy rząd planuje podjąć kroki na forum Unii Europejskiej w celu zaostrzenia polityki sankcyjnej wobec Rosji oraz skuteczniejszego egzekwowania istniejących restrykcji?
Podsekretarz stanu Michał Baranowski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 12 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (23)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
28864 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DHM-IV.054.5.2025
Warszawa, 28 marca 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacja nr 8444
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelacje nr 8444 Posłów Jarosława Sachajki i Anny Gembickiej,
przesyłam odpowiedź Ministerstwa Rozwoju i Technologii (dalej „MRiT”), opracowaną
w porozumieniu z Ministerstwem Finansów/Krajową Administracją Skarbową,
Ministerstwem Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Ministerstwem Spraw
Zagranicznych.
Na wstępie należy podkreślić, że w ocenie MRiT działalność gospodarcza rosyjskich
oligarchów powinna być zdecydowanie ograniczana, zarówno w Polsce, jak i w UE.
Działania podejmowane w tym obszarze są to działania wielotorowe, składające się na
system eliminowania naruszania przepisów sankcyjnych i obniżanie potencjału
ekonomicznego oligarchów rosyjskich. Można tutaj wymienić:
a) weryfikacja przez służby graniczne i oddziały celne indywidualnych zgłoszeń
celnych towarów i technologii zwłaszcza w zakresie towarów podwójnego
zastosowania (dual-use), co do których stwierdzono możliwość wykorzystywania
do celów cywilnych i wojskowych oraz naruszających sankcje podmiotowe
i przedmiotowe,
b) kontrole po zwolnieniu towaru realizowane przez urzędy celno-skarbowe,
c) kontrole celno-skarbowe w stosunku do podmiotów, co do których istnieje
podejrzenie naruszania środków ograniczających we wcześniejszych okresach,
d) nakładanie kar pieniężnych w przypadku stwierdzenia określonych naruszeń
przepisów sankcyjnych,
e) inicjowanie i udział w postępowaniach przygotowawczych wszczętych w związku
z naruszeniem przepisów sankcyjnych,
f) wnioski do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o wpis osób oraz
podmiotów na listę sankcyjną,
g) szeroka współpraca międzynarodowa w zakresie wymiany informacji oraz
doświadczeń z dotychczasowych działań.
-- 1 of 9 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Na poziomie krajowym środki ograniczające są nakładane na osoby lub podmioty na
podstawie ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie
przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa
narodowego1, w formie decyzji wydawanych przez ministra właściwego do spraw
wewnętrznych.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, wydając decyzję w sprawie wpisu na listę,
kieruje się przesłankami określonymi w art. 3 ust. 2 ustawy. Zgodnie ze wskazanym
przepisem prawa, decyzję w sprawie wpisu na listę wydaje się względem osób
i podmiotów dysponujących środkami finansowymi, funduszami oraz zasobami
gospodarczymi w rozumieniu rozporządzenia 765/20062 lub rozporządzenia 269/20143,
bezpośrednio lub pośrednio wspierających:
1) agresję Federacji Rosyjskiej na Ukrainę rozpoczętą w dniu 24 lutego 2022 r.
lub
2) poważne naruszenia praw człowieka lub represje wobec społeczeństwa
obywatelskiego i opozycji demokratycznej lub których działalność stanowi inne
poważne zagrożenie dla demokracji lub praworządności w Federacji Rosyjskiej lub
na Białorusi
– lub bezpośrednio związanych z takimi osobami lub podmiotami, w szczególności ze
względu na powiązania o charakterze osobistym, organizacyjnym, gospodarczym lub
finansowym, lub wobec których istnieje prawdopodobieństwo wykorzystania w tym celu
dysponowanych przez nie takich środków finansowych, funduszy lub zasobów
gospodarczych.
Przedmiotowe decyzje są wydawane z urzędu lub na uzasadniony wniosek wymienionych
w art. 3 ust. 3 ustawy organów i podmiotów, w tym służb specjalnych oraz organów
skarbowych i nadzoru finansowego. Należy przy tym podkreślić, że spełnienie wskazanych
powyżej przesłanek wpisu na listę sankcyjną jest niezależne od przynależności narodowej
lub obywatelstwa osób, a także pochodzenia kapitału podmiotów, natomiast wydawane
przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych decyzje mają charakter
zindywidualizowany, a nie systemowy. Prawidłowa ocena spełniania ustawowych
kryteriów wpisu na listę jest o tyle istotna, że decyzje wydawane we wskazanym zakresie
przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych podlegają zaskarżeniu do
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, od wyroków którego przysługuje
z kolei skarga kasacyjna.
Lista osób i podmiotów (o której mowa w art. 2 ust. 1 ustawy) jest publikowana
w Biuletynie Informacji Publicznej (BIP)4. Treść decyzji jest również dostępna w BIP5.
Według stanu na 14 marca 2025 r. na ww. liście figurują łącznie 524 osoby i podmioty. Na
428 osób wpisanych na listę:
1 Dz.U. z 2024 r. poz. 507, z późn. zm., dalej – ustawa.
2 Rozporządzenie Rady (WE) nr 765/2006 z dnia 18 maja 2006 r. dotyczące środków
ograniczających w związku z sytuacją na Białorusi i udziałem Białorusi w agresji Rosji wobec
Ukrainy (Dz. Urz. UE L Nr 134, str. 1, z późn. zm.).
3 Rozporządzenie Rady (UE) nr 269/2014 z dnia 17 marca 2014 r. w sprawie środków
ograniczających w odniesieniu do działań podważających integralność terytorialną, suwerenność
i niezależność Ukrainy lub im zagrażających (Dz. Urz. UE L Nr 78, str. 6, z późn. zm.).
4 https://www.gov.pl/web/mswia/lista-osob-i-podmiotow-objetych-sankcjami
5 https://www.gov.pl/web/mswia/decyzje-ministra-swia-w-sprawie-wpisu-na-liste-sankcyjna
-- 2 of 9 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
379 to osoby powiązane z Białorusią (głównie obywatele Białorusi, w tym
parlamentarzyści, dziennikarze-propagandyści, prokuratorzy i sędziowie),
49 to osoby powiązane z Federacją Rosyjską (w większości obywatele Federacji
Rosyjskiej).
Na 96 znajdujących się na liście podmiotów:
15 to podmioty powiązane z Białorusią (zarejestrowane głównie w Polsce i na
Białorusi),
81 to podmioty powiązane z Federacją Rosyjską (zarejestrowane przede
wszystkim w Polsce, a w dalszej kolejności w Federacji Rosyjskiej).
Według danych Krajowej Administracji Skarbowej (KAS), która jest odpowiedzialna za
kontrolę przestrzegania krajowych i unijnych przepisów sankcyjnych, łączna wartość
aktywów zamrożonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w związku ze stosowaniem
krajowych i unijnych środków ograniczających, według stanu na 31 grudnia 2024 r.
wynosiła ponad 1,3 mld EUR (według kursu EUR na 31 grudnia 2024 r.), z czego:
wartość zamrożonych środków finansowych na rachunkach bankowych – ponad
184 mln EUR,
wartość zamrożonych przelewów i transakcji – ponad 16,8 mln EUR,
wartość zamrożeń dokonanych przez kontrahentów – ponad 1,5 mln EUR,
wartość zamrożeń majątków – ponad 142,2 mln EUR,
wartość zamrożonych depozytów – ponad 102,1 mln EUR,
pozostałe zamrożenia – ponad 886 mln EUR, tj.:
wartość zamrożonego prawa wykonywania akcji 1 podmiotu – ponad
125,3 mln EUR,
szacowana kwota do zapłacenia za fakturę 1 podmiotu – ponad 760,8 mln
EUR.
Jednocześnie wprowadzone w Polsce rozwiązania w zakresie stosowania środków
ograniczających w związku z agresją Federacji Rosyjskiej na Ukrainę i sytuacją na Białorusi,
są stale rozwijane w celu podniesienia ich skuteczności. Od momentu wejścia w życie,
ustawa była już kilkukrotnie nowelizowana. Jedną z kluczowych zmian było wprowadzenie
możliwości ustanowienia przez ministra właściwego do spraw gospodarki tymczasowego
zarządu przymusowego w przypadku zastosowania środka, o którym mowa w art. 1 pkt 1
albo 2 ustawy (zamrożenie środków finansowych, funduszu i zasobów gospodarczych).
Przedmiotowe rozwiązanie z jednej strony gwarantuje utrzymanie miejsc pracy
w przedsiębiorstwie oraz ochronę interesu ekonomicznego i bezpieczeństwa państwa,
z drugiej umożliwia zbycie w sposób kontrolowany objętych takim zarządem aktywów (art.
6a ustawy) lub ich przejęcie przez Skarb Państwa lub podmiot inny niż Skarb Państwa (art.
6b ustawy).
W kontekście usprawnienia i uszczelnienia krajowych mechanizmów ograniczających,
szczególnie istotna jest ostatnia nowelizacja ustawy. Ustawą z dnia 9 stycznia 2025 r.
o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji
na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego, ustawy o Krajowej
Administracji Skarbowej oraz ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu
-- 3 of 9 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
terroryzmu6 wprowadzono szereg nowych rozwiązań ograniczających możliwość
pośredniego finansowania budżetów Federacji Rosyjskiej i Białorusi.
Podjęcie powyższej interwencji legislacyjnej było niezbędne, ponieważ obowiązująca do
tego czasu ustawa uwzględniała jedynie 4 z 15 pakietów sankcyjnych Unii Europejskiej.
Podstawowym mankamentem obowiązujących dotychczas przepisów prawa był fakt, że
nie zwierały one podstaw prawnych umożliwiających skuteczne działanie organów
właściwych w zakresie egzekwowania przestrzegania sankcji europejskich. Powyższe
dotyczy przede wszystkim Szefa KAS, który nie miał uprawnień do kontroli przestrzegania
zakazów i sankcji wprowadzanych kolejnymi pakietami unijnymi, a tym samym nie mógł
nakładać kar pieniężnych za tego typu naruszenia. Z tego samego powodu prokuratura nie
mogła objąć ściganiem wszystkich tego rodzaju naruszeń.
Przyjęte przepisy prawa rozwiązują tę sytuację, a także wprowadzają dodatkowe
rozwiązania mające zagwarantować uszczelnienie krajowego systemu sankcyjnego. Przede
wszystkim firmy, które dokonują obrotu z zagranicą, będą musiały zapewnić, że towary
przemieszczane przez terytorium Federacji Rosyjskiej lub Białorusi będą znajdowały się
wyłącznie w procedurze tranzytu i nie są przeznaczone do wykorzystania w Federacji
Rosyjskiej lub na Białorusi. Wskazane towary nie mogą być także przedmiotem sprzedaży
lub dostawy dla osoby fizycznej lub prawnej, a także podmiotu lub organizacji tych dwóch
państw. Przedsiębiorcy dokonujący obrotu z państwami trzecimi towarów podwójnego
zastosowania zostaną zobowiązani do odbioru od kontrahenta zagranicznego
oświadczenia o jego dalszych kontrahentach i przedłożenia go na żądanie organów
celnych.
Ponadto w przypadku przywozu do Polski drewna lub wyrobów drewnianych z państw co
do których istnieje ryzyko, że biorą udział w obchodzeniu środków ograniczających,
importerzy będą zobligowani do przedłożenia organowi celnemu dowodów
potwierdzających państwo pozyskania drewna lub państwo pozyskania drewna
wykorzystanego do wytworzenia produktu drewnianego, zawierające informację
o regionie pozyskania drewna w danym państwie, dane dostawcy drewna lub dane
wytwórcy produktu drewnianego.
Obecnie przygotowywany jest projekt ustawy dostosowującej przepisy w zakresie
eliminowania naruszeń środków ograniczających do dzisiejszych realiów oraz
uwzględniającej dotychczasowe doświadczenia. Organem wiodącym w przygotowaniu
projektu jest Ministerstwo Spraw Zagranicznych.
Co więcej, w KAS w 2024 roku został uruchomiony proces monitoringu podmiotów
z rosyjskim kapitałem. Od kwietnia 2024 roku comiesięcznie są udostępniane izbom
administracji skarbowej listy podmiotów z ich zakresu właściwości, których beneficjentami
(zgodnie z danymi z Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych) są obywatele
Rosji, Białorusi oraz innych krajów byłego ZSRR (jak Kazachstan, Uzbekistan, Kirgistan
itd.). Izby administracji skarbowej zostały zobligowane do stałego monitoringu takich
podmiotów, dokonywanych przez nie transakcji pod kątem możliwości omijania sankcji.
Rozszerzenie listy na podmioty nie tylko z kapitałem rosyjskim związane jest z tym, że
często do omijania sankcji wykorzystywane są państwa trzecie.
W związku z zaobserwowanym zjawiskiem wzmożonej rejestracji spółek z rejonu
wschodniego, w 2024 roku wprowadzono kwartalny monitoring w zakresie informacji
o sposobie i wynikach realizacji zaleceń dotyczących rejestracji spółek, w których:
6 Dz.U. z 2025 r. poz. 172.
-- 4 of 9 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
udziałowcem/akcjonariuszem jest spółka lub spółki rejonu wschodniego
(ewentualnie jednostka niemająca atrybutu spółki np. fundusz),
udziałowcem lub członkiem zarządu jest obcokrajowiec (osoba fizyczna) z rejonu
wschodniego.
Poprzez spółkę/obcokrajowca z rejonu wschodniego uznaje się podmiot pochodzący
z Rosji, Białorusi, Kazachstanu, Kirgistanu, Azerbejdżanu lub Uzbekistanu.
Obecnie dyrektorzy izb administracji skarbowej przekazują wykaz podmiotów
(rejestrujących się od 1 stycznia 2024 r., w skład zarządu których wchodzą jako
udziałowiec spółka/osoby z rejonu wschodniego), który jest przesyłany do Dyrektora Izby
Administracji Skarbowej w Katowicach.
Od ubiegłego roku są realizowane też zadania określone w art. 5r rozporządzenia Rady
(UE) nr 833/2014 7 polegające na analizie podmiotów, transakcji podmiotów z kapitałem
rosyjskim, które transferują pieniądze poza Unię Europejską.
Ponadto widząc potrzebę uregulowania działań, w kluczowych obszarach dotyczących
środków ograniczających, Szef KAS wydał zarządzenie w sprawie Pełnomocnika Szefa
KAS do spraw prowadzenia działań analitycznych w zakresie przestrzegania środków
ograniczających nałożonych na Federację Rosyjską i Białoruś w związku z wojną w
Ukrainie. Zarządzenie to wyznacza odpowiedzialnego w obszarze sankcji Pełnomocnika
i określa ramy oraz cel działań organów KAS wraz z kierunkiem współpracy oraz zakresem
obowiązków wyznaczonych w celu monitorowania, analizy i formułowania wniosków
o wpis podmiotów na listę sankcyjną. Do zadań pełnomocnika należy m.in.:
prowadzenie analiz mających na celu identyfikację podmiotów naruszających
regulacje prawne w zakresie środków ograniczających związanych z obrotem
towarowym z Federacją Rosyjską i Białorusią,
7 Zgodnie z tym przepisem:
1. Osoby prawne, podmioty i organy z siedzibą w Unii, w których ponad 40 % praw własności bezpośrednio
lub pośrednio należy do:
a) osoby prawnej, podmiotu lub organu z siedzibą w Rosji;
b) obywatela rosyjskiego; lub
c) osoby fizycznej zamieszkałej w Rosji,
od dnia 1 maja 2024 r. powiadamiają właściwy organ państwa członkowskiego, w którym mają siedzibę, w
terminie dwóch tygodni od końca każdego kwartału, o wszelkich przekazach środków finansowych
przekraczających 100 000 EUR, których dokonali w danym kwartale poza terytorium Unii, bezpośrednio lub
pośrednio, w ramach jednej lub kilku operacji.
2. Niezależnie od mających zastosowanie przepisów dotyczących sprawozdawczości, poufności i tajemnicy
zawodowej od 1 lipca 2024 r. instytucje kredytowe i finansowe przekazują właściwemu organowi państwa
członkowskiego, w którym mają siedzibę, w terminie dwóch tygodni od końca każdego półrocza, informacje
o wszystkich przekazach środków finansowych poza Unię, których łączna kwota w ciągu tego półrocza
przekroczyła 100 000 EUR, zainicjowanych przez nie, bezpośrednio lub pośrednio, na rzecz osób prawnych,
podmiotów i organów, o których mowa w ust. 1.
3. Państwa członkowskie oceniają informacje otrzymane zgodnie z ust. 1 i 2 w celu zidentyfikowania transakcji,
podmiotów i sektorów działalności, które wskazują na poważne ryzyko naruszenia lub obejścia przepisów
niniejszego rozporządzenia lub rozporządzeń Rady (UE) nr 269/2014, (UE) nr 692/2014 lub (UE) 2022/263 lub
decyzji Rady 2014/145/WPZiB, 2014/386/WPZiB, 2014/512/WPZiB lub (WPZiB) 2022/266, lub wykorzystania
środków finansowych do celów niezgodnych z tymi przepisami, oraz regularnie informują się wzajemnie oraz
Komisję o swoich ustaleniach.
-- 5 of 9 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
opracowywanie projektów wniosków, o których mowa w art. 3 ust. 3 pkt 12
ustawy o wpis na listę osób i podmiotów, wobec których stosowane są środki
ograniczające, o której mowa w art. 2 ust. 1 tej ustawy,
sygnalizowanie potrzeb zmian legislacyjnych w obszarze związanym z realizacją
zadań Pełnomocnika.
W zakresie działań KAS prowadzony jest monitoring podmiotów i osób, które mogą omijać
sankcje. Można wyróżnić kilka poziomów monitoringu:
a) rejestracja firm, w których udziałowcami bądź osobami uczestniczącymi w
organach zarządzających są obywatele Federacji Rosyjskiej i Białorusi. Monitoring
ten jest realizowany na poziomie urzędów skarbowych odpowiedzialnych za
rejestrację podmiotu w zakresie obowiązków podatkowych. Koncentruje się on na
bardzo szczegółowej weryfikacji osób i struktury powstającego podmiotu,
włącznie z wizją lokalną siedziby, a także na analizie działalności w pierwszym
okresie funkcjonowania. Proces jest nadzorowany z poziomu Szefa KAS. W celu
ułatwienia funkcjonowania monitoringu stworzona została, na bieżąco
uzupełniana, baza podmiotów z kapitałem rosyjskim i białoruskim oraz zarządzana
przez takie osoby,
b) analiza realizowana przez Strategiczne Centrum Analiz Ministerstwa Finansów
w zakresie branż i grup podmiotów działających w obszarach uznanych za te
o podwyższonym ryzyku. Na podstawie przeprowadzonych analiz podejmowane
są decyzje w zakresie zastosowania konkretnych, indywidualnych form weryfikacji
(kontrola celno-skarbowa, wniosek o wpis na listę sankcyjną, postępowanie
przygotowawcze),
c) analiza dokonywana przez zespoły sankcyjne w zakresie własnego rozpoznania
oraz na bazie informacji zewnętrznych.
Niezależnie od kontroli wykonywanej przez KAS na granicy, kontroli wykonywanej przez
Generalnego Inspektora Informacji Finansowej i Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego,
w ramach kontroli celno-skarbowej wykonywanej przez naczelników urzędu celno-
skarbowego są podejmowane działania weryfikacyjne wobec podmiotów umieszczonych
na listach sankcyjnych, podmiotów, których udziałowcami lub członkami zarządu są
podmioty z Rosji lub Białorusi, a także podmiotów, wobec których zachodzi podejrzenie,
że mogą naruszać/omijać sankcje sektorowe.
Według stanu na koniec lutego 2025 r. wszczęto 47 kontroli celno-skarbowych w trybie
art. 54 ust. 1 pkt 6-9 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej 8, w zakresie
przestrzegania przepisów Unii Europejskiej wprowadzających sankcje na Federację
Rosyjską i Białoruś w związku z agresją zbrojną na Ukrainę oraz krajowych przepisów
sankcyjnych. Zakończono 22 z tych kontroli, z czego w 13 kontrolach celno-skarbowych
stwierdzono nieprawidłowości.
W przypadku ustalenia, że doszło do nieprzestrzegania nałożonych sankcji mogą być
nakładane w drodze decyzji przez naczelnika urzędu celno-skarbowego kary pieniężne
do wysokości 20 000 000 złotych. Na podstawie art. 143d i art. 143e ustawy o Krajowej
Administracji Skarbowej oraz art. 12 ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie
przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa
narodowego. Kary pieniężne mogą być nałożone po przeprowadzonej kontroli celno-
skarbowej lub bezpośrednio w toku postępowania bez konieczności wcześniejszego
prowadzenia kontroli celno-skarbowej.
8 Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.)
-- 6 of 9 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Według stanu na koniec lutego 2025 r. wszczęto 56 postępowań w zakresie kar
pieniężnych z tytułu nieprzestrzegania sankcji. W wyniku przeprowadzonych postępowań
wydano 47 decyzji w tym:
33 decyzje o nałożeniu kary pieniężnej na łączną kwotę 21 634 302 zł,
14 decyzji o umorzeniu/odstąpieniu w zakresie nałożenia kary pieniężnej.
Co więcej, Polska aktywnie angażuje się w przyjmowanie kolejnych pakietów sankcji we
współpracy z innymi państwami członkowskimi. Do tej pory, państwa członkowskie
uzgodniły 16. pakietów środków ograniczających wobec Federacji Rosyjskiej.
Polska odgrywa kluczową rolę w procesie nakładania sankcji na Federację Rosyjską,
konsekwentnie dążąc do objęcia restrykcjami kolejnych sektorów gospodarki oraz gałęzi
przemysłu w ramach systemu unijnego. Polska wyróżnia się również dużą aktywnością
w proponowaniu nowych wpisów osób i podmiotów na listy sankcyjne. Silna pozycja
negocjacyjna Polski, połączona ze statusem państwa frontowego, pozwala jej na
nadawanie tempa i kierunku tym działaniom, w szczególności podczas sprawowania
prezydencji w Radzie Unii Europejskiej.
Rosyjski reżim sankcyjny jest bezprecedensowym przypadkiem użycia przez Unię
Europejską środków ograniczających jako instrumentu Wspólnej Polityki Zagranicznej
i Bezpieczeństwa. Pierwsze środki ograniczające zostały nałożone w odpowiedzi na
bezprawną aneksję Krymu i Sewastopola przez Federację Rosyjską w 2014 r. Od lutego
2022 r., czyli pełnoskalowej inwazji rosyjskiej na Ukrainę i bezprawnej aneksji czterech
ukraińskich obwodów, przyjmowane są kolejne pakiety sankcyjne, mające na celu
ograniczenie zdolności rosyjskiego rządu do prowadzenia działań wojennych na Ukrainie.
14 marca 2025 r. Rada UE jednogłośnie podjęła decyzję o przedłużeniu środków
ograniczających skierowanych przeciwko osobom odpowiedzialnym za podważanie
lub zagrażanie integralności terytorialnej, suwerenności i niepodległości Ukrainy o kolejne
sześć miesięcy, do 15 września 2025 r. Było to możliwe dzięki zaangażowaniu i sprawnym
działaniom Polskiej Prezydencji w Radzie UE. W ciągu ostatnich trzech miesięcy Rada
przyjęła dwa pakiety, które obejmują ponad 160 dodatkowych wpisów. Sankcje
indywidualne mają obecnie zastosowanie do ponad 2400 osób i podmiotów.
Polska Prezydencja sprawnie wynegocjowała 16. obszerny pakiet sankcji gospodarczych
(sektorowych) przyjęty przez Radę ds. Zagranicznych w trzecią rocznicę agresji
24.02.2025 r. Nowo wprowadzone środki stanowią duży krok naprzód, jeśli chodzi
o wzmocnienie sankcji finansowych, mechanizmy zapobiegania obchodzeniu sankcji,
przeciwdziałanie rosyjskiej flocie cieni, objęcie sankcjami rosyjskich portów i lotnisk,
a także osłabianie gospodarki rosyjskiej (zakaz importu aluminium) i ograniczenie dostępu
Federacji Rosyjskiej do unijnych towarów i technologii. Ważnym do odnotowania jest
wciąż postępujące, zgodnie z polskim postulatem, odzwierciedlanie sankcji rosyjskich
w reżimie białoruskim.
Wcześniej, w październiku 2024 r., przy silnym poparciu Polski, Unia Europejska
ustanowiła nowy reżim sankcji, będących odpowiedzią na działania hybrydowe Federacji
Rosyjskiej, takie jak cyberataki czy manipulacje informacyjne. Reżim ten regularnie zasilany
jest nowymi wpisami.
Kluczowym priorytetem Polskiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej jest dalsze
uszczelnianie i wzmocnienie skuteczności istniejącego systemu sankcji poprzez
identyfikowanie i przeciwdziałanie wszelkim praktykom obchodzenia sankcji.
Priorytetem Polskiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej jest także aktywne
angażowanie krajów trzecich, które nie nałożyły sankcji, ale mają istotny wpływ na
-- 7 of 9 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
egzekwowanie przepisów i zwalczanie prób ich obchodzenia. Współpraca
międzynarodowa stanowi kluczowy element skutecznego wdrażania sankcji, które mają
charakter transgraniczny. Równie istotna jest współpraca na poziomie krajowym oraz
z sektorem prywatnym. Polska koncentruje się na identyfikacji i przeciwdziałaniu wszelkim
praktykom mającym na celu obejście sankcji. Tematowi temu poświęcona była
zorganizowana w Warszawie (25.02.2025 r.) konferencja o politycznych i ekonomicznych
wyzwaniach związanych z obchodzeniem sankcji będąca jednym z flagowych wydarzeń
Polskiej Prezydencji w obszarze sankcji. Konferencja była przygotowana w ścisłej
współpracy z instytucjami UE, Specjalnym Wysłannikiem UE ds. Sankcji Davidem
O’Sullivanem, Komisja Europejską i Europejską Służbą Działań Zewnętrznych.
W UE prace nad kolejnymi możliwymi sankcjami są prowadzone w trybie ciągłym. Rada
Europejska w konkluzjach ws. Ukrainy, przyjętych przez 26 państw, wezwała do
przyjmowania dalszych środków ograniczających w celu wywarcia presji na Rosję. Polska
Prezydencja jest gotowa na negocjacje kolejnego pakietu.
Reasumując, obowiązujące rozwiązania prawne w zakresie stosowania w Polsce środków
ograniczających są stale rozwijane w celu ich usprawnienia i uszczelnienia, a także
zapewnienia większej skuteczności egzekwowania krajowych i unijnych zakazów
i ograniczeń. Ponadto Polska, podejmując intensywne działania w tym zakresie dąży do
zaostrzenia polityki sankcyjnej Unii Europejskiej wobec Federacji Rosyjskiej.
Z upoważnienia,
wyrazami szacunku
Michał Baranowski
Podsekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis
elektroniczny /
Do wiadomości
1. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
2. Ministerstwo Finansów
3. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
4. Ministerstwo Spraw Zagranicznych
-- 8 of 9 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Klauzula informacyjna dotycząca przetwarzania danych osobowych:
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia
2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie
swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. U. L 119 z 4 maja 2016 r., z
późn. zm.), zwanego dalej „RODO”, informuję, że:
1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Minister Rozwoju i Technologii z siedzibą w
Warszawie, przy Placu Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa, e-mail: kancelaria@mrit.gov.pl, tel. +48
222 500 123, adres skrytki na ePUAP: /MRPiT/SkrytkaESP, adres do doręczeń elektronicznych:
AE:PL-68477-29007-EFSHR-25. Wykonującym obowiązki administratora jest dyrektor Departamentu
Handlu i Współpracy Międzynarodowej.
2. Jeśli ma Pani/Pan pytania dotyczące przetwarzania Pani/Pana danych osobowych, a także
przysługujących Pani/Panu praw, może się Pani/Pan kontaktować z Inspektorem Ochrony Danych w
MRiT wysyłając informację na skrzynkę: iod@mrit.gov.pl.
3. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w oparciu o art. 6 ust. 1 lit. c) RODO tj. w celu
wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze, na podstawie Konstytucji
Rzeczypospolitej Polskiej, ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz.
U. z 2024 r. poz. 907), oraz w związku z § 162 uchwały Nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października
2013 r. - Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2024 r. poz. 806) oraz art. 193 uchwały Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. – Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (M. P. z
2022 r. poz. 990).
4. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi na
interwencję poselską lub senatorską lub interpelację/zapytanie poselskie.
5. Odbiorcami Pani/Pana danych osobowych mogą być:
o organy władzy publicznej oraz podmioty wykonujące zadania publiczne lub działające na
zlecenie organów władzy publicznej, w zakresie i w celach, które wynikają z przepisów
powszechnie obowiązującego prawa (np. na żądanie sądów, urzędów skarbowych,
Prokuratury lub Policji);
o inne podmioty, które na podstawie stosownych umów podpisanych z MRiT przetwarzają
dane osobowe, dla których Administratorem jest Minister Rozwoju i Technologii (np.
podmioty świadczące usługi prawne, dostawcy systemów informatycznych i usług IT oraz
telekomunikacyjnych, operatorzy pocztowi i kurierzy).
6. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres niezbędny do realizacji celu ich
przetwarzania tj. do chwili załatwienia sprawy, w której zostały one zebrane, a następnie – w
przypadkach, w których wymagają tego przepisy ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie
archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2020 r. poz. 164 ze zm.) – przez czas określony w tych przepisach.
7. Pani/Pana dane osobowe nie będą podlegać zautomatyzowanemu podejmowaniu decyzji lub
profilowaniu.
8. Pani/Pana dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego ani do organizacji
międzynarodowych.
9. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi na
interpelację/zapytanie/interwencję.
10. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przysługują Pani/Panu następujące prawa:
o prawo dostępu do swoich danych oraz otrzymania ich kopii zgodnie z art. 15 RODO;
o prawo do sprostowania (poprawiania) swoich danych, jeśli są błędne lub nieaktualne,
zgodnie z art. 16 RODO;
o prawo do ograniczenia przetwarzania danych zgodnie z art. 18 RODO.
11. W przypadku powzięcia informacji o niezgodnym z prawem przetwarzaniu w Ministerstwie Rozwoju i
Technologii Pani/Pana danych osobowych, przysługuje Pani/Panu prawo wniesienia skargi do organu
nadzorczego właściwego w sprawach ochrony danych osobowych, tj. Prezesa Urzędu Ochrony
Danych Osobowych, ul. Stawki 2, 00-193 Warszawa.
-- 9 of 9 --