Interpelacja w sprawie wprowadzenia obowiązku oznaczania flagą kraju pochodzenia wszystkich świeżych produktów w sklepach
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8428
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie wprowadzenia obowiązku oznaczania flagą kraju pochodzenia wszystkich świeżych produktów w sklepach
Zgłaszający: Lidia Czechak
Data wpływu: 28-02-2025
Szanowny Panie Ministrze,
jedną z obietnic zawartych na liście „100 konkretów na pierwsze 100 dni rządów” było wprowadzenie obowiązku oznaczania flagą kraju pochodzenia wszystkich świeżych produktów w sklepach. Po ponad roku rządów nie widać jednak efektów działań ministerstwa w tej sprawie. Co warte podkreślenia, nie został zrealizowany do dzisiaj ŻADEN konkret dotyczący rolnictwa z listy obietnic, które miały być załatwione w ciągu pierwszych 100 dni rządów.
W ostatnich dniach miałam przyjemność uczestniczyć w lokalnym forum rolniczym, gdzie rolnicy prosili mnie, żebym przypomniała ministerstwu o konieczności spełnienia obietnicy złożonej przed wyborami w 2023 roku.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na poniższe pytania:
1. Jakie konkretne działania zostały w ciągu minionego roku podjęte przez ministerstwo w celu realizacji 20. punktu z listy „100 konkretów na pierwsze 100 dni rządów”?
2. Czy ministerstwo podtrzymuje chęć wprowadzenia obowiązku oznaczania flagą kraju pochodzenia wszystkich świeżych produktów w sklepach?
3. Jeśli tak, to kiedy można spodziewać się wprowadzenia takiego obowiązku?
4. Czy przewidziany jest również system kar za niezastosowanie się do ww. obowiązku?
5. Jakie produkty żywnościowe ministerstwo uważa za strategiczne w zdaniu zawartym w obietnicy wyborczej: „Co najmniej połowa strategicznych produktów żywnościowych w sklepach musi pochodzić z Polski”?
Z wyrazami szacunku
Lidia Czechak
Sekretarz stanu Stefan Krajewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (14)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9118 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 27 marca 2025 r.
Znak sprawy: DEJ.jn.058.1.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji Pani Poseł Lidii Czechak nr 8428 w sprawie wprowadzenia
obowiązku oznaczania flagą kraju pochodzenia wszystkich świeżych produktów w
sklepach.
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na Interpelację nr 8428 Pani Poseł Lidii Czechak w sprawie
wprowadzenia obowiązku oznaczania flagą kraju pochodzenia wszystkich świeżych
produktów w sklepach, przekazuję poniższe wyjaśnienia do zadanych pytań.
Ad. 1
W związku z koniecznością realizacji 20 tego konkretu ujętego w „100 konkretach na
100 dni rządów” tj. „Wprowadzimy obowiązek oznaczania flagą kraju pochodzenia
wszystkich świeżych produktów w sklepach” Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi
dokonało analizy obowiązujących przepisów, zarówno na poziomie krajowym jak i
unijnym, która wykazała, że wprowadzenie takiego obowiązku byłoby możliwe w
przypadku świeżych owoców i warzyw oferowanych luzem dla których obowiązek
podawania kraju pochodzenia został ustanowiony przepisami UE. W prawodawstwie
krajowym obowiązek taki zostanie ustalony zmianą do rozporządzenia Ministra
Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków
spożywczych (1).
Biorąc powyższe pod uwagę w marcu 2024 r. podjęto decyzję o przeprowadzeniu
badań konsumenckich pod kątem rozpoczęcia prac legislacyjnych dotyczących
-- 1 of 6 --
wprowadzenia obowiązku znakowania grafiką flagi państwa pochodzenia świeżych
owoców i warzyw.
Ad. 2
Analiza raportu z przeprowadzonego ww. badania wykazała, że konsumenci są
zainteresowani identyfikacją państwa pochodzenia świeżych owoców i warzyw poprzez
prezentację grafiki flagi państwa pochodzenia . Wyniki raportu dały uzasadnienie od
strony konsumenckiej do podjęcia prac nad projektem aktu prawnego wprowadzającego
taki wymóg.
Projekt rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zmieniającego rozporządzenie
w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spożywczych został w dniu
25 marca br. wpisany do Wykazu prac legislacyjnych MRiRW pod nr 172.
Planuje się rozesłanie projektu rozporządzenia do uzgodnień międzyresortowych i
konsultacji społecznych w II kwartale br.
Dodatkowo informuję, że w Polsce już od 2020 r. obowiązuje wymóg podawania
informacji o miejscu chowu i uboju. dla mięsa ze świń, z owiec, kóz i drobiu
sprzedawanych bez opakowań „na wagę”(2). Te informacje muszą być podawane
polskim konsumentom w miejscu sprzedaży w formie słownej oraz pod postacią grafiki
przedstawiającej flagę państwa pochodzenia.
Ponadto od 2017 r. w oznakowaniu produktów wytworzonych w Polsce i z użyciem
polskich surowców, co przekłada się na promowanie rodzimego rolnictwa i dostarczanie
składników do produkcji artykułów rolno-spożywczych przez polskich rolników,
obowiązują przepisy(3) umożliwiające oznakowanie takiej żywności informacją „Produkt
polski” lub znakiem „Produkt polski”.
W przypadku artykułu rolno-spożywczego przetworzonego, informacja „Produkt polski”
może być podawana o ile został on wyprodukowany na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej z polskich składników. W produkcie takim dopuszcza się użycie surowców
niepochodzących z Polski o ile masa tych składników nie przekracza 25% łącznej masy
wszystkich składników użytych do wyprodukowania tego wyrobu, nie licząc masy wody.
Przy czym warunkiem jest, że składniki te nie występują w Polsce i nie można ich
-- 2 of 6 --
wytworzyć w naszym kraju (np. dotyczyć to będzie przypraw takich jak cynamon czy
skórka pomarańczowa).
Badanie „Polska wieś i rolnictwo 2024” pokazuje, że Polacy chcą kupować krajowe
produkty. Świadczy o tym chociażby rosnąca popularność oznaczenia PRODUKT
POLSKI. Ponad 70% badanych deklaruje, że to oznaczenie wpływa na decyzję o zakupie
produktu. W ostatnich latach wyraźnie wzrasta patriotyzm konsumencki i tendencja do
weryfikowania informacji o kraju pochodzenia produktów rolno-spożywczych.
Znaczenie przypisywane kupowaniu polskich produktów wzrosło w stosunku do lat
ubiegłych – z poziomu około 61% do poziomu ponad 70%. Ciągle jest jednak potrzeba
edukowania i przypominania co komunikuje białoczerwony znak PRODUKT POLSKI
umieszczony na opakowaniu i zachęcania konsumentów do zwracania uwagi na kraj
pochodzenia wybieranej żywności.
W związku z czym Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi od 2019 r. realizuje kampanie
informacyjno-edukacyjne dotyczące oznaczenia PRODUKT POLSKI.
Działania prowadzone przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi są dwutorowe. Z
jednej strony edukujemy konsumentów w zakresie oznaczenia PRODUKT POLSKI, z
drugiej zaś informujemy rolników i producentów na temat możliwości i warunków
niezbędnych do znakowania swoich wyrobów biało-czerwonym znakiem PRODUKT
POLSKI. Zamieszczanie tego oznaczenia na produktach nie wymaga żadnej rejestracji, a
dla nabywców jest to czytelny sygnał o polskim pochodzeniu wyrobu
wyprodukowanego na bazie polskich surowców.
Ad. 3
W procedowanym projekcie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
zmieniającym rozporządzenie w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków
spożywczych proponuje się rozpoczęcie obowiązywania przepisów dotyczących
obowiązku znakowania grafiką flagi państwa pochodzenia świeżych owoców i warzyw
oferowanych luzem w terminie 90 dni od dnia ogłoszenia rozporządzenia.
Ad. 4
Kontrolę prawidłowości oznakowania, w tym również w zakresie podawania
informacji o kraju pochodzenia sprawuje Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów
Rolno-Spożywczych podległa Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o jakości handlowej artykułów rolno
spożywczych (3), nieprawidłowe oznakowanie krajem pochodzenia wprowadza
-- 3 of 6 --
konsumenta w błąd i jest zafałszowaniem żywności. Handlowcom naruszającym
interesy konsumenta grozi w tym przypadku kara finansowa w wysokości od 1000 zł
nawet do 10% rocznego przychodu.
Ponadto zgodnie z przepisami art. 7 ust 3 i 4 ustawy o jakości handlowej artykułów
rolno-spożywczych poszczególne podmioty uczestniczące w obrocie danym artykułem
rolno-spożywczym muszą na każdym etapie obrotu posiadać informacje odnoszące
się do nazwy tego artykułu oraz innych danych umożliwiających jego identyfikację
i odróżnienie go od innych artykułów rolno-spożywczych.
Kara dla podmiotów, które nie wykonują tego obowiązku może wynieść do
trzykrotności przeciętnego wynagrodzenia za rok poprzedzający rok nałożenia kary
i nie może być mniejsza niż 200 zł.
Ad. 5.
Polska jest wiodącym producentem żywności i na europejskim rynku Polska jest
szóstym największym producentem żywności. Polskie produkty żywnościowe są
sprzedawane przede wszystkim na krajowym rynku i na półkach sklepowych są w
przeważającej większości.
W ostatnim czasie również obserwuje się wzrost zainteresowania Polaków produktami
wyprodukowanymi przez polskich przedsiębiorców. Przy swoich wyborach zakupowych
coraz większą uwagę zwracamy na jakość i pochodzenie. Sieci handlowe wychodząc
naprzeciw oczekiwaniom konsumentów same w oficjalnych komunikatach, reklamach
informują o sprzedaży artykułów rolno-spożywczych pochodzących od polskich
producentów.
Według aktualnych szacunków przeprowadzonych przez Polską Organizację Handlu i
Dystrybucji faktyczny udział w sprzedaży produktów pochodzenia PL w sklepach
wielkopowierzchniowych wynosi w odniesieniu np. do:
mięsa to ponad 96%,
przetworów mięsnych to 98%,
mleka i produktów mlecznych to 97%,
jaj to 97%,
warzyw i owoców to 76%,
pieczywa prawie 93%.
-- 4 of 6 --
Dane te są spójne z wynikami handlu międzynarodowego produktami rolno -
spożywczymi Polski. Polska jest eksporterem netto znakomitej większości produkcji
rolno-spożywczej. Na rynkach zagranicznych Polska sprzedaje m.in. 70% krajowej
produkcji wołowiny; 50-60% krajowej produkcji drobiu i 30% krajowej produkcji mleka.
Sieci coraz bardziej są również zainteresowane współpracą z lokalnymi producentami i
włączeniem do swojej oferty ich produktów. Według informacji Polskiej Organizacji
Handlu i Dystrybucji sieci handlowe zrzeszone w organizacji współpracują z około 5
tysiącami krajowych producentów. Oczywiście, intencją Ministerstwa Rolnictwa i
Rozwoju Wsi jest aby taka współpraca sieci z krajowymi, lokalnymi dostawcami jeszcze
bardziej się rozwijała i aby w sklepach oferowano więcej polskich, lokalnych produktów.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
(1) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 grudnia 2014r. w
sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spożywczych (Dz. U. z
2015r., poz. 29, z późn. zm.);
(2) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 czerwca 2020 r.
zmieniające rozporządzenie w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów
środków spożywczych (Dz. U. poz. 1149);
(3) ustawa z dnia 21 grudnia 2000 roku o jakości handlowej artykułów rolno
spożywczych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1980).
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 5 of 6 --
-- 6 of 6 --