Interpelacja w sprawie wzrostu zagrożenia epidemiologicznego związanego ze wzrostem liczby zachorowań na krztusiec oraz konieczności podjęcia działań w zakresie profilaktyki i szczepień ochronnych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8421
do ministra zdrowia
w sprawie wzrostu zagrożenia epidemiologicznego związanego ze wzrostem liczby zachorowań na krztusiec oraz konieczności podjęcia działań w zakresie profilaktyki i szczepień ochronnych
Zgłaszający: Barbara Dolniak
Data wpływu: 28-02-2025
Szanowna Pani Minister,
krztusiec, pomimo dostępności skutecznych szczepień, pozostaje zagrożeniem zdrowotnym, zwłaszcza dla niemowląt, dzieci i osób z obniżoną odpornością. Nieleczony może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak np. zapalenie płuc, drgawki, a nawet śmierć. W ostatnich latach w Polsce obserwuje się wzrost liczby zachorowań na krztusiec. W 2024 roku odnotowano aż 32 430 przypadków tej choroby, co stanowi 35-krotny wzrost w porównaniu z rokiem 2023.
Biorąc pod uwagę powyższe zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Jakie działania podejmuje Ministerstwo Zdrowia, aby zagwarantować pełną dostępność szczepionek przeciwko krztuścowi w 2025 roku, szczególnie w kontekście obecnych problemów z dostępem do niektórych leków?
Czy Ministerstwo Zdrowia planuje zmiany w kalendarzu szczepień ochronnych, np. wprowadzenie dodatkowych dawek przypominających dla młodzieży i dorosłych, w celu zwiększenia odporności populacyjnej?
Jakie kroki zostaną podjęte, aby zwiększyć świadomość społeczną i przeciwdziałać dezinformacji na temat szczepień przeciwko krztuścowi? Czy przewidywane są kampanie informacyjne skierowane do rodziców, nauczycieli i personelu medycznego?
Sekretarz stanu Wojciech Konieczny
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8870 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPŚ.050.12.2025.JP
Warszawa, 24 marca 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na Interpelację nr 8421 Pani Poseł Barbary Dolniak w sprawie wzrostu
zagrożenia epidemiologicznego związanego ze wzrostem liczby zachorowań na krztusiec
oraz konieczności podjęcia działań w zakresie profilaktyki i szczepień ochronnych, proszę o
przyjęcie poniższych informacji.
Na wstępie należy wskazać, że obecnie jest zapewniony asortyment do realizacji szczepień
obowiązkowych, wskazanych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023
r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, które są przeprowadzane zgodnie z
Programem Szczepień Ochronnych (PSO).
.
Dostępne są także produkty wprowadzone do obrotu na podstawie zgód na czasowe
dopuszczenie do obrotu wydane przez Ministra Zdrowia, zgodnie z zapisami art. 4 ust. 8
ustawy Prawo farmaceutyczne, lub zgód na zwolnienie w całości z obowiązku sporządzenia
oznakowania opakowania i ulotki dołączanej do opakowania w języku polskim produktów
leczniczych przez Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów
Medycznych i Produktów Biobójczych wydał w trybie art. 4c ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6
września 2001 r.
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Szczepionki do realizacji Programu Szczepień Ochronnych zostały zabezpieczone, zgodnie
z zapotrzebowaniem rocznym przygotowanym przez Główny Inspektorat Sanitarny.
Ponadto, Ministerstwo Zdrowia jest w trakcie procedowania kolejnych przetargów na
zakup przedmiotowych szczepionek do zabezpieczenia dostępności na dalszy okres.
Dodatkowo szczepionki przeciw krztuścowi są zabezpieczone na okoliczność wystąpienia
epidemii lub zagrożenia epidemicznego, zgodnie z § 2. pkt. 5. rozporządzenia Ministra
Zdrowia z dnia 29 marca 2017 r. w sprawie rezerwy szczepionek oraz innych
immunologicznych produktów leczniczych, stosowanych w razie wystąpienia zagrożenia
epidemicznego lub epidemii.
Od 15 października 2024 r. dostępne są szczepionki do szczepień zalecanych przeciw
krztuścowi u kobiet w ciąży, wskazane w obwieszczeniu Ministra w sprawie wykazu
zalecanych szczepień ochronnych, dla których zakup szczepionek został objęty
finansowaniem przez ministra właściwego do spraw zdrowia.
Aktualnie wszystkie ww. szczepionki są dostępne w magazynie Centralnego Dystrybutora,
który realizuje dostawy do wojewódzkich stacji sanitarno-epidemiologicznych zgodnie ze
składanym przez te podmioty zapotrzebowaniem.
Odnosząc się do kwestii dostępności rynkowej produktów leczniczych, w tym również
szczepionek przeciw krztuścowi, należy podkreślić, że jest ona na bieżąco monitorowana
przez Ministra Zdrowia oraz jednostki podległe, ponieważ zabezpieczenie farmakoterapii
dla polskich pacjentów stanowi jeden z priorytetów polityki lekowej. Minister Zdrowia
pozostaje więc w stałym kontakcie z Głównym Inspektorem Farmaceutycznym oraz
podmiotami odpowiedzialnymi w zakresie aktualizacji planów i wielkości dostaw, jak
również podejmuje różnego rodzaju działania, aby minimalizować skutki niedoborów na
polskim rynku leków.
Należy wskazać, że zgodnie z danymi zaraportowanymi w Zintegrowanym Systemie
Monitorowania Obrotu Produktami Leczniczymi, monitorującym stany magazynowe i
obroty na poziomie podmiotów odpowiedzialnych, hurtowni farmaceutycznych i aptek, na
polskim rynku dostępne są następujące szczepionki skojarzone:
Szczepionki „3w1” - przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi: Adacel, Boostrix, DTP
szczepionka błoniczo-tężcowo-krztuścowa adsorbowana;
Szczepionki „4w1” - przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi i poliomyelitis: Adacel
Polio, Boostrix Polio;
Szczepionki „5w1” - przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis i
haemophilus typ b: Infanrix - IPV + Hib oraz Pentaxim;
Szczepionki „6w1” - przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi, wirusowemu zapaleniu
wątroby typu B, poliomyelitis i haemophilus typ b: Hexacima oraz Infanrix hexa.
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Ponadto, zapotrzebowanie na szczepionki przeciw krztuścowi na tzw. rynku otwartym, czyli
poza Programem Szczepień Ochronnych, w ostatnim półroczu uległo znacznemu
zwiększeniu. Decyzje o czasowych wstrzymaniach dostaw na rynek, jak również o wielkości
dostaw realizowanych na rynek poszczególnych szczepionek przeciw krztuścowi, są
decyzjami podmiotów odpowiedzialnych (firm farmaceutycznych), na które Minister
Zdrowia nie ma wpływu.
Natomiast ordynowanie leków w terapii pacjenta należy wyłącznie do kompetencji lekarza
prowadzącego leczenie, zatem w sytuacji, gdy następuje problem z nabyciem leku lub
wątpliwości dotyczące danej terapii, pacjent powinien skontaktować się z lekarzem
prowadzącym terapię, celem uzyskania porady lub ustalenia możliwości zastosowania innej,
alternatywnej technologii lekowej.
Odnosząc się do monitorowania sytuacji epidemiologicznej krztuśca, podobnie jak innych
chorób zakaźnych informuję, że naturalnym zjawiskiem są okresowo powtarzające się tzw.
epidemie wyrównawcze krztuśca. Ponadto docelowo nie jest możliwa trwała eliminacja tej
choroby. Dlatego kluczowa jest ochrona przed zachorowaniem przede wszystkim tych
osób, które są narażone na najcięższy przebieg choroby.
W zakresie szczepień zalecanych należy wskazać, że w Komunikacie Głównego Inspektora
Sanitarnego w sprawie Programu Szczepień Ochronnych zawarte są zalecenia ponawiania
szczepienia u osób dorosłych co 10 lat. Komunikat zawiera ponadto zalecenie
wykonywania szczepień przeciw krztuścowi w związku z przesłankami epidemiologicznymi:
personelowi medycznemu, w szczególności mającemu kontakt z noworodkami i
niemowlętami;
osobom w podeszłym wieku, które ze względu na wykonywane zajęcia są narażone
na zakażenie;
kobietom w ciąży po ukończeniu 27. do 36. Tygodnia ciąży, a w uzasadnionych
przypadkach zagrożenia przedwczesnym porodem – po ukończeniu 20. Tygodnia
ciąży, w schemacie jednodawkowym, jako zalecane szczepienie ochronne, dla
którego zakup szczepionek został objęty finansowaniem ministra właściwego do
spraw zdrowia;
osobom z otoczenia noworodków i niemowląt do ukończenia 12. miesiąca życia.
Resort Zdrowia nieustannie podejmuje i prowadzi działania na rzecz zmniejszenia
występowania chorób zakaźnych, w tym krztuśca oraz na rzecz zwiększenia świadomości
społeczeństwa na temat szczepień ochronnych.
W ramach realizacji zadań Narodowego Programu Zdrowia na lata 2021-2025, zadanie 5
pn. Promocja szczepień, utrzymanie funkcjonalności portalu informacyjnego dotyczącego
szczepień – działania promocyjne i popularyzacyjne dotyczące szczepień ochronnych w
ramach Celu Operacyjnego nr 4 Zdrowie środowiskowe i choroby zakaźne, zostało
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
powierzone do realizacji Narodowemu Instytutowi Zdrowia Publicznego PZH –
Państwowemu Instytutowi Badawczemu.
Celem zadania jest popularyzacja szczepień ochronnych, w tym za pośrednictwem serwisu
internetowego https://szczepienia.pzh.gov.pl. Na portalu przekazywane są wiarygodne,
oparte na dowodach naukowych informacje dotyczące szczepień ochronnych. Informacje
prezentowane na portalu są adresowane do odbiorcy ogólnego i profesjonalistów
medycznych.
Również Państwowa Inspekcja Sanitarna od wielu lat podejmuje wysiłki mające na celu
promocję szczepień ochronnych na wszystkich poziomach organizacyjnych. Główny
Inspektorat Sanitarny, w odpowiedzi na wzrost zachorowań na krztusiec zainicjował
kampanię społeczną dotyczącą bezpłatnych szczepień przeciw krztuścowi dla kobiet w
ciąży. To właśnie noworodki są najbardziej narażone na ciężki przebieg krztuśca, a to
szczepienie chroni kobietę zarówno w ciąży, jak i po porodzie oraz noworodka przed
zachorowaniem i hospitalizacją w pierwszych miesiącach życia.
W najbliższych miesiącach pracownicy pionu promocji zdrowia i edukacji zdrowotnej
Państwowej Inspekcji Sanitarnej będą dystrybuować materiały i prowadzić działania
edukacyjne m.in. w placówkach POZ, szkołach rodzenia i w gabinetach ginekologiczno-
położniczych oraz prowadzić kampanię w mediach społecznościowych. Ponadto, będą oni
organizować m.in. szkolenia, konferencje naukowe oraz briefingi prasowe w celu
dostarczenia wiedzy dot. szczepień - opartej na dowodach naukowych.
W celu zwiększenia zasięgu kampanii, Główny Inspektor Sanitarny poprosił również
partnerów, z którymi zawarł porozumienia o współpracy, o publikację materiałów
kampanijnych również na ich stronach internetowych i w mediach społecznościowych.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --