Interpelacja w sprawie oszustw "na Orlen" i podejmowanych w tym zakresie działań

Interpelacja nr 8408

do ministra obrony narodowej, ministra spraw wewnętrznych i administracji, ministra sprawiedliwości

w sprawie oszustw "na Orlen" i podejmowanych w tym zakresie działań

Zgłaszający: Joanna Mucha, Barbara Okuła, Ewa Schädler, Mirosław Suchoń, Ewa Szymanowska, Wioleta Tomczak, Kamil Wnuk, Izabela Bodnar, Bożenna Hołownia

Data wpływu: 27-02-2025

Szanowni Panowie Ministrowie,

skala oszustwa "na Orlen" przybrała ogromną skalę. Oszukani zgłaszają się do biura poselskiego. Wiele przypadków tego oszustwa opisuje prasa ku przestrodze. Dziś w moim biurze był mieszkaniec Lublina, któremu tylko dzięki jego czujności skradziono jedynie 1000 zł. Piszę "jedynie 1000 zł", bo prasa opisuje wiele takich przykładów, które skończyły się znacznie większymi stratami dla oszukanych. 1) 71-latka z Lublina, która straciła 120 tys. zł,
2) 60-latek z Poniatowej, który stracił 130 tys. zł,
3) 54-letni mieszkaniec powiatu nowotarskiego stracił przez to ponad 291 tysięcy zł,
4) 51-letni mieszkaniec powiatu gorlickiego został oszukany na 543 tys. zł.

To tylko kilka przykładów z prasy. Oszuści do swoich ofiar docierają głównie poprzez reklamę na portalach społecznościowych, ale też przez fake artykuły i wywiady, w których oszuści podszywają się pod celebrytów, dziennikarzy oraz polityków w tym przedstawicieli najwyższych władz (ministrów, premiera). W tych fałszywych artykułach inwestycja jest przedstawiana jako bezpieczna i inspirowana przez rząd polski. Wykorzystywane są też wizerunki polityków kreowane przez sztuczną inteligencję. Artykuły są uwiarygadniane poprzez zamieszczania przy nich logo znanych portali informacyjnych i stacji radiowych. Tak szeroko zakrojona skala oszustwa świadczy, że jest to wysoce wyspecjalizowana grupa przestępcza lub celowe działanie wrogich krajów. W dobie wojny za naszą wschodnią granicą sprawa wymaga pilnych działań. Środki uzyskiwane w ten sposób mogą być wykorzystywane przeciwko interesom naszego kraju. ORLEN oraz KNF wydały komunikaty z ostrzeżeniami o oszustwie "na Orlen". Dostępność tych informacji dla obywateli jest w mojej ocenie niewystarczająca, zwłaszcza wobec ogromnej skali oferty promowanej przez przestępców. Media skupiają się głównie na poszczególnych przypadkach oszustwa niż na informowaniu o szeroko zakrojonym działaniu grup przestępczych.

W związku z powyższym potrzebne są ponadstandardowe działania ze strony państwa polskiego i instytucji w celu ochrony obywateli.

Proszę Panów Ministrów o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:

1) Czy Policja lub inne służby prowadzą statystyki dotyczące zgłoszeń o oszustwie "na Orlen"? Jeżeli tak, proszę wskazać ile osób zgłosiło na Policję, że zostali oszukani tą metodą w poszczególnych latach 2022-2024? Proszę wskazać na jaką łączną kwotę w tych latach zostali oszukani obywatele?

2) W dobie oszustw internetowych wykrycie sprawcy jest bardzo trudne. Proszę, czy w jakimkolwiek przypadku udało się wykryć i zatrzymać sprawcę? Czy, któremuś z oszukanych tą metodą udało się odzyskać pieniądze?

3) W sytuacji, gdy schwytanie tak wysoce zorganizowanej grupy przestępczej działającej w Internecie jest bardzo mało prawdopodobne, konieczne jest działanie prewencyjne i zapobiegające kolejnym oszustwom. Ukazujące się informacje z ostrzeżeniami wydawane przez ORLEN czy KNF docierają niestety do zbyt małej liczby obywateli. W mojej ocenie trzeba sięgnąć po środki nadzwyczajne, które odbiłyby się szerokim echem. Dlatego proszę o informację, czy jest możliwość rozesłania alertu RCB z informacją o tym oszustwie?

4) Czy istnieje możliwość zorganizowania licznych konferencji prasowych organizowanych w podobnym terminie przez np. przedstawicieli powiatowych komend Policji, prokuratur, wojska? Dzięki temu udałoby się poprzez prasę lokalną dotrzeć z ostrzeżeniem do milionów Polek i Polaków? Tak szeroka akcja informacyjna z pewnością zostałaby zauważona także przez media ogólnopolskie.
Z poważaniem Joanna Mucha
Posłanka na Sejm RP