Interpelacja w sprawie poprawy bezpieczeństwa rowerzystów na polskich drogach
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8404
do ministra infrastruktury
w sprawie poprawy bezpieczeństwa rowerzystów na polskich drogach
Zgłaszający: Kamil Wnuk, Izabela Bodnar, Bożenna Hołownia, Barbara Okuła, Łukasz Osmalak, Ewa Schädler, Marcin Skonieczka, Ewa Szymanowska, Wioleta Tomczak, Tomasz Zimoch
Data wpływu: 27-02-2025
Szanowny Panie Ministrze,
z danych Komendy Głównej Policji wynika, że w 2023 roku doszło do ponad 3 tysięcy wypadków z udziałem rowerzystów, w których zginęło około 200 osób, a tysiące odniosło obrażenia. Główne przyczyny tych zdarzeń to nieustąpienie pierwszeństwa przez kierowców, niedostateczna infrastruktura oraz nieprzestrzeganie przepisów przez uczestników ruchu. Mimo rosnącej popularności rowerów jako środka transportu, Polska nadal nie zapewnia rowerzystom odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa.
Główne problemy dotyczące bezpieczeństwa rowerzystów w Polsce to:
1) brak spójnej sieci dróg rowerowych – szczególnie poza dużymi miastami, gdzie rowerzyści zmuszeni są do poruszania się niebezpiecznymi drogami o dużym natężeniu ruchu,
2) niebezpieczne skrzyżowania – w wielu miejscach przejazdy dla rowerzystów są źle oznakowane lub nie zapewniają im odpowiedniego pierwszeństwa, co prowadzi do częstych kolizji,
3) niska świadomość uczestników ruchu – zarówno kierowców, jak i rowerzystów, w zakresie przepisów dotyczących współdzielenia dróg,
4) niedostateczne oświetlenie ścieżek rowerowych – co zwiększa ryzyko wypadków po zmroku.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
1. Czy Ministerstwo Infrastruktury oraz Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji planują zwiększenie nakładów na budowę i modernizację infrastruktury rowerowej, zwłaszcza poza obszarami miejskimi?
2. Czy rząd zamierza wprowadzić obowiązkowe strefy tempo 30 w obszarach miejskich, gdzie ruch rowerowy miesza się z samochodowym?
3. Jakie działania są podejmowane w celu lepszego egzekwowania przepisów dotyczących zachowania bezpiecznej odległości przy wyprzedzaniu rowerzystów?
4. Czy planowane są programy edukacyjne skierowane do kierowców i rowerzystów w zakresie zasad bezpiecznego współistnienia na drodze?
5. Czy ministerstwo planuje wsparcie samorządów w zakresie budowy parkingów rowerowych oraz integracji roweru z transportem publicznym?
Poprawa bezpieczeństwa rowerzystów jest kluczowa dla rozwoju zrównoważonego transportu w Polsce. W związku z tym liczę na konkretne działania i propozycje zmian, które pozwolą zmniejszyć liczbę wypadków oraz zwiększyć komfort i bezpieczeństwo jazdy rowerem.
Sekretarz stanu Stanisław Bukowiec
Odpowiedź zawiera znaczną ilość ogólników lub zapowiedzi dalszych analiz przy ograniczonej liczbie konkretów.
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Wykryto zwrot wymijający: „nie jest właściwy” (brak właściwości / odesłanie do innego organu)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10489 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DDP-6.054.19.2025
Warszawa, 23 kwietnia 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji nr 8404 Posła Kamila Wnuka i grupy posłów w sprawie
poprawy bezpieczeństwa rowerzystów na polskich drogach, przedstawiam poniższe
informacje.
Ministerstwo Infrastruktury podejmuje szereg działań mających na celu zdecydowaną
poprawę bezpieczeństwa ruchu drogowego, dlatego też inwestycje drogowe realizowane
na istniejącej sieci dróg krajowych uwzględniają kwestie bezpieczeństwa wszystkich
uczestników ruchu drogowego, ze szczególnym uwzględnieniem niechronionych
uczestników ruchu, w tym rowerzystów.
Działania w zakresie infrastruktury rowerowej
Budowa dróg dla pieszych i rowerów realizowana jest zarówno w ramach kompleksowych
zadań inwestycyjnych takich jak budowa nowych dróg krajowych czy też modernizacja
istniejącej sieci drogowej jak i w ramach zadań punktowych, polegających na miejscowej
poprawie warunków bezpieczeństwa ruchu drogowego. Te ostatnie, co do zasady
realizowane są tam, gdzie budowa nowej lub rozbudowa istniejącej drogi nie jest
planowana. Należy zaznaczyć, iż w procesie planowania i przygotowania tychże inwestycji,
bardzo często uwzględniane są postulaty lokalnych środowisk i samorządów. Współpraca
rządu i samorządu zarówno w tym zakresie, jak również na płaszczyźnie wspólnego
finansowania inwestycji jest niezwykle istotna. W przypadku dróg krajowych zadania
inwestycyjne finansowane są obecnie z Programu Wzmocnienia Krajowej Sieci Drogowej
do 2030 r., Rządowego Programu Budowy Dróg Krajowych oraz Programu Budowy 100
Obwodnic. Od 2018 r. na istniejącej sieci dróg krajowych powstało blisko 328 km dróg
dedykowanych rowerzystom tj: około 56 km dróg dla rowerów i blisko 272 km dróg dla
pieszych i rowerów. Kolejne zadania skierowane przez Ministra Infrastruktury do
realizacji, będące na różnych etapach zaawansowania tj. w przygotowaniu, przetargu bądź
budowie zakładają wykonanie blisko 800 km dróg dedykowanych rowerzystom (około 170
km dróg dla rowerów i 620 km dróg dla pieszych i rowerów). Dodać należy, iż budowa
infrastruktury rowerowej realizowana jest przez resort również z Programu Budowy Dróg
Krajowych do 2030 r. (z perspektywą do 2033 r.) oraz Programu Budowy 100 Obwodnic
na lata 2020–2030. Tylko od początku 2024 roku w ten sposób zostały m.in. zrealizowane
kolejne odcinki tras rowerowych przy autostradzie A2 między Kałuszynem a Siedlcami,
drodze ekspresowej S1 Podwarpie – Dąbrowa Górnicza, S3 Bolków – Kamienna Góra
-- 1 of 4 --
2
Północ, a także DK72 (obwodnica Grzymiszewa) i DK22 (obwodnica Strzelec Krajeńskich).
Mając na uwadze nieustanne dążenie do podnoszenia poziomu bezpieczeństwa
użytkowników dróg krajowych, Ministerstwo Infrastruktury nadal będzie podejmowało
starania mające na celu realizację jak największej ilości tego tupu inwestycji,
ze szczególnym uwzględnieniem obszarów szczególnie niebezpiecznych dla
niechronionych uczestników ruchu.
Wsparcie samorządów w zakresie rozwoju infrastruktury rowerowej
Minister Infrastruktury poprzez Rządowy Fundusz Rozwoju Dróg wspiera budowę
i modernizację dróg rowerowych będących elementem dróg publicznych zarządzanych
przez samorządy. Jednostki samorządu terytorialnego mają możliwość uzyskania
dofinansowania m.in. na budowę, przebudowę i remontu dróg będących w ich zarządzie.
W 2023 roku dzięki udzielonemu przez resort wsparciu finansowemu powstało blisko 230
km dróg rowerowych bądź pieszo-rowerowych na drogach gminnych i powiatowych,
a także około 114 km tego typu tras przy drogach wojewódzkich.
Samorządy mają również możliwość realizacji projektów dotyczących infrastruktury
rowerowej ze wsparciem funduszy unijnych. Za zarządzanie systemem wdrażania
funduszy europejskich odpowiada Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej.
Odnosząc się do przywołanego w interpelacji współdziałania Ministerstwa Spraw
Wewnętrznych i Administracji wskazuję, iż ww. resort nie jest właściwy do realizacji zadań
z zakresu budowy i modernizacji infrastruktury rowerowej.
Działania w zakresie bezpieczeństwa uczestników ruchu rowerowego
Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1251) nie definiuje obecnie zagadnienia
strefa Tempo 30. W Polsce granicę strefy ograniczonej prędkości określa się znakiem
pionowym B-43 (strefa ograniczonej prędkości) oraz B-44 (koniec strefy ograniczonej
prędkości). Z informacji prasowych wynika, że pomimo braku obowiązkowego
wprowadzania tego typu stref w obszarach miejskich w Polsce, wiele z miast, korzystając
ze swoich samorządowych uprawnień, zdecydowało się na ich ustanowienie lub
wytyczenie takiej strefy. Przeprowadzona ocena ich funkcjonowania, w wielu
przypadkach potwierdza zasadność i skuteczność podjętych decyzji.
Wspominając o bezpieczeństwie uczestników ruchu rowerowego nadmienić również
trzeba, iż z dniem 2 września 2024 r. powołany został Pełnomocnik Ministra Infrastruktury
do spraw rozwoju ruchu rowerowego, do którego zadań należy m.in. wspieranie Ministra
w zakresie podejmowania działań na rzecz usprawnienia i poprawy organizacji ruchu
rowerowego oraz jego bezpieczeństwa.
Dodatkowo, należy mieć również na uwadze, że o poziomie bezpieczeństwa ruchu
drogowego nie decyduje wyłącznie infrastruktura drogowa, ale przede wszystkim
przestrzeganie przepisów prawa przez uczestników ruchu oraz świadome
i odpowiedzialne zachowania ww. Ocena zgodności zachowań kierującego danym
pojazdem z przepisami oraz egzekwowanie tychże przepisów pozostaje w kompetencjach
uprawnionych organów kontroli ruchu drogowego. Zgodnie z art. 129 ustawy z dnia 20
-- 2 of 4 --
3
czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, czuwanie nad bezpieczeństwem i porządkiem
ruchu na drogach, kierowanie ruchem i jego kontrolowanie należą do zadań Policji.
Działania w zakresie edukacji kierowców i rowerzystów
Organem obecnym w strukturze organizacyjnej Ministerstwa Infrastruktury
i prowadzącym działania promujące bezpieczeństwo na polskich drogach wśród
wszystkich ich użytkowników, w tym kierowców i rowerzystów, jest Krajowa Rada
Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Zgodnie z założeniami wieloletniego krajowego
programu poprawy stanu bezpieczeństwa ruchu drogowego w Polsce – Narodowego
Programu Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego 2021–2030, a także Programu
Realizacyjnego na lata 2024–2025, prowadzone przez nią działania mają na celu wzrost
świadomości społecznej w zakresie bezpiecznego zachowania się na drodze, spadku liczby
ofiar śmiertelnych oraz rannych.
W 2025 roku Sekretariat KRBRD planuje przeprowadzić kampanię viralową poruszającą
m.in. zagadnienia dotyczące współistnienia rowerzystów i kierujących samochodami
osobowymi.
Ponadto wspomnieć należy, iż w roku szkolnym 2023/24 wprowadzone zostały istotne
zmiany w podstawie programowej przedmiotu Technika w klasach IV–VI szkoły
podstawowej, przygotowane przez resort edukacji w ścisłej współpracy z Ministerstwem
Infrastruktury. Na tej podstawie nauka we wspomnianych klasach obejmuje obecnie
również tematykę zasad obowiązujących w ruchu drogowym oraz interpretacji znaków
i sygnałów drogowych. Wprowadzone zmiany mają na celu jeszcze lepsze przygotowanie
młodych osób do bezpiecznego zachowania się na drodze, w tym jako kierujących
jednośladami.
Dodatkowo 6 marca 2025 r. przez Minister Edukacji zostało podpisane rozporządzenie
w sprawie podstawy programowej przedmiotów: edukacja obywatelska i edukacja
zdrowotna, które będą nauczane w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych
w kolejnym roku szkolnym 2025/26. W ramach edukacji obywatelskiej uczniowie poznają
m.in. zagadnienia dotyczące zasad ruchu drogowego w zakresie poruszania się hulajnogą
elektryczną, rowerem, urządzeniem transportu osobistego i urządzeniami
wspomagającymi ruch.
Integracja z transportem publicznym
W przypadku przewozu rowerów w autobusach Ministerstwo Infrastruktury prowadzi
działania zmierzające do rewizji podstaw prawnych dotyczących publicznego transportu
zbiorowego oraz funkcjonowania Funduszu Rozwoju Przewozów Autobusowych
o charakterze użyteczności publicznej, celem zmniejszenia poziomu wykluczenia
komunikacyjnego w Polsce.
W związku z tym, z inicjatywy Ministra Infrastruktury został powołany Zespół Ekspercki do
spraw przeciwdziałania wykluczeniu komunikacyjnemu na czele którego stoi Pełnomocnik
Rządu ds. przeciwdziałania wykluczeniu komunikacyjnemu. Do udziału w jego pracach
został zaproszony również Pełnomocnik Ministra Infrastruktury ds. rozwoju ruchu
rowerowego. Przedstawione wnioski dotyczące m.in. umożliwienia przewozu rowerów
przez przewoźników świadczących usługi w ramach publicznego transportu zbiorowego,
-- 3 of 4 --
4
są na liście propozycji zmian, które obecnie resort analizuje, w celu wypracowania nowych
rozwiązań prawnych w zakresie publicznego transportu zbiorowego.
Rozwiązania prawne będące efektem prac Zespołu Eksperckiego powinny pozwolić na
zbudowanie i funkcjonowanie bardziej efektywnego i skutecznego systemu publicznego
transportu zbiorowego, który będzie uwzględniał i realizował potrzeby pasażerów
w zakresie dostępności do transportu publicznego i integracji z innymi formami
komunikacji, w tym z rowerami.
Integracja ruchu rowerowego z infrastrukturą kolejową roku na rok staje się coraz
większa. Obecnie usługa przewozu rowerów jest dostępna w 88% pociągów
dalekobieżnych uruchamianych przez PKP Intercity. Z informacji pochodzących ze spółki
PKP S.A. wynika ponadto, że infrastruktura w postaci stojaków rowerowych jest dostępna
na około 94% czynnych dworców. Również na wszystkich inwestycjach dworcowych
realizowanych przez spółkę, zarówno przy zadaniach polegających na budowie nowych
obiektów obsługi pasażerskiej, jak i na przebudowie budynków już istniejących
obligatoryjnie przyjmuje się do realizacji niezbędne rozwiązania zapewniające możliwie
pełną integrację infrastruktury kolejowej oraz rowerowej. Ponadto podczas realizacji tych
inwestycji dąży się do zapewnienia połączeń z istniejącymi i planowanymi ścieżkami
rowerowymi, jeżeli takowe graniczą z inwestycją dworcową. Przy planowaniu docelowej
infrastruktury rowerowej uwzględniana jest również istniejąca i planowana infrastruktura
tego typu zlokalizowana na terenie stacji kolejowej, zarządzanym przez PKP PLK S.A.
Z poważaniem
Dokument podpisany elektronicznie przez:
Z upoważniania Ministra Infrastruktury
Stanisław Bukowiec
Sekretarz Stanu
-- 4 of 4 --