Odpowiedź na interpelację w sprawie hejtu w Internecie Odpowiedź na interpelację nr 8402 w sprawie hejtu w Internecie Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Paulina Piechna-Więckiewicz Warszawa, 11-05-2026 Szanowna Pani Poseł, w procesie wychowania jednolite podejście uwzględniające tolerancję i szacunek do drugiego człowieka, ucznia, uczennicy jest właściwym kierunkiem eliminowania lub minimalizowania trudnych wychowawczo sytuacji i niewłaściwych zachowań dzieci i młodzieży. Metody pracy wychowawczej zależą od szkoły i nauczycieli, którzy mają swobodę w wyborze środków dydaktycznych i metod pracy zgodnych ze współczesnymi naukami pedagogicznymi. Uczniowie i uczennice doświadczają różnego rodzaju kryzysów w szkole. Agresja i przemoc, podobnie jak inne zachowania problemowe młodzieży, jest uwarunkowana wieloma czynnikami ryzyka i czynnikami chroniącymi: indywidualnymi, rodzinnymi, środowiskowymi, w tym obecnymi w szkole, a także różnymi wydarzeniami i sytuacjami życiowymi. Zadaniem szkoły jest budowanie partnerstwa i dobrych relacji między rodzicami, nauczycielami i uczniami, a także wskazywanie młodemu człowiekowi sposobów przeciwstawiania się przejawom nietolerancji i dyskryminacji. Jeżeli w szkole występuje problem agresji i przemocy, to obowiązkiem szkoły jest natychmiastowe podjęcie działań interwencyjnych i profilaktycznych w stosunku do uczniów, którzy nie respektują norm współżycia społecznego, adekwatne do sytuacji i zmierzające do skutecznego rozwiązania problemu. Program wychowawczo-profilaktyczny szkoły powinien być opracowywany na podstawie wyników corocznej diagnozy w zakresie potrzeb rozwojowych uczniów, w tym czynników chroniących czynników ryzyka. Na każde zachowania posiadające znamiona agresji powinny zostać zastosowane właściwe działania profilaktyczne. Każda szkoła powinna mieć wdrożone procedury bezpieczeństwa. Nauczyciele i uczniowie, którzy doświadczają lub widzą przemoc rówieśniczą powinni znać algorytm postępowania w takich sytuacjach[1]. Od grudnia 2024 r. Ministerstwo Edukacji Narodowej cyklicznie przekazuje (w formie przypomnień), za pośrednictwem Systemu Informacji Oświatowej, wszystkim jednostkom systemu oświaty standardy postępowania dla nauczycieli i nauczycieli specjalistów - dotyczące kontaktu z osobami w kryzysie samobójczym, po próbie samobójczej i w żałobie po śmierci samobójczej. Materiały zostały przygotowane na zlecenie Ministerstwa Zdrowia we współpracy z Ministerstwem Edukacji Narodowej przez ekspertki Biura ds. Zapobiegania Zachowaniom Samobójczym Zakładu Zdrowia Publicznego w Instytucie Psychiatrii i Neurologii: Lucynę Kicińską i Małgorzatę Łubę. Materiały dostępne są do pobrania na stronie internetowej Ministerstwa Edukacji Narodowej pod linkiem: https://www.gov.pl/web/edukacja/materialy-pomocowe-dla-nauczycieli-w-kontaktach-z-osobami-w-kryzysie-samobojczym. W marcu 2026 r. powstała publikacja poświęcona zagadnieniom związanym z profilaktyką zdrowia, w tym zdrowia psychicznego. Gazetka pn. Profilaktyka może być dla jednostek systemu oświaty inspiracją w prowadzeniu działań w szkole i placówce z udziałem nie tylko dzieci i młodzieży, ale także rodziców, nauczycieli, wychowawców, specjalistów i pozostałych pracowników niepedagogicznych. Co miesiąc będzie wysyłany do szkół i placówek numer tej publikacji z bieżącymi informacjami o kluczowych wydarzeniach związanych ze wsparciem dzieci i młodzieży wraz z dostępem do materiałów edukacyjnych przygotowanych przez specjalistów. Zachęcamy do upowszechnienia treści oraz materiałów wśród społeczności szkolnej. Dla ułatwienia zostały zamieszczone kody QR, aby w dostępny i szybki sposób uzyskać cenne informacje. Wśród materiałów zamieszczanych w gazetce będzie zawsze ramka pomocowa oraz informacja o dostępnych standardach postępowania dla nauczycieli i nauczycieli specjalistów - dotyczące kontaktu z osobami w kryzysie samobójczym, po próbie samobójczej i w żałobie po śmierci samobójczej. Jednocześnie należy zaznaczyć, że w podstawach programowych kształcenia ogólnego począwszy od wychowania przedszkolnego, przez szkoły podstawowe aż do szkół ponadpodstawowych[2] są uwzględnione treści związane z rozwijaniem empatii i odpowiedzialności uczniów oraz przeciwdziałania przemocy, m.in. w Internecie. Do zadań przedszkola należy m.in. przygotowywanie do rozumienia emocji, uczuć własnych i innych ludzi oraz dbanie o zdrowie psychiczne, realizowane m.in. z wykorzystaniem naturalnych sytuacji, pojawiających się w przedszkolu oraz sytuacji zadaniowych, uwzględniających treści adekwatne do intelektualnych możliwości i oczekiwań rozwojowych dzieci, a także współdziałanie z rodzicami, różnymi środowiskami, organizacjami i instytucjami, uznanymi przez rodziców za źródło istotnych wartości, na rzecz tworzenia warunków umożliwiających rozwój tożsamości dziecka.- Wśród osiągnięć dziecka na koniec wychowania przedszkolnego wymienia się: „II. Emocjonalny obszar rozwoju dziecka. Dziecko przygotowane do podjęcia nauki w szkole: (…) 2) szanuje emocje swoje i innych osób; (…) 6) rozróżnia emocje i uczucia przyjemne i nieprzyjemne, ma świadomość, że odczuwają i przeżywają je wszyscy ludzie; 7) szuka wsparcia w sytuacjach trudnych dla niego emocjonalnie; wdraża swoje własne strategie, wspierane przez osoby dorosłe lub rówieśników; 8) zauważa, że nie wszystkie przeżywane emocje i uczucia mogą być podstawą do podejmowania natychmiastowego działania, panuje nad nieprzyjemną emocją, np. podczas czekania na własną kolej w zabawie lub innej sytuacji; 9) wczuwa się w emocje i uczucia osób z najbliższego otoczenia; 10) dostrzega, że zwierzęta posiadają zdolność odczuwania, przejawia w stosunku do nich życzliwość i troskę;”. Preambuła podstawy programowej kształcenia ogólnego wskazuje, że zadaniem szkoły jest m.in. zapewnienie uczniom bezpiecznych warunków oraz przyjaznej atmosfery do nauki. Najważniejszym celem kształcenia w szkole podstawowej i ponadpodstawowej jest dbałość o integralny rozwój biologiczny, poznawczy, emocjonalny, społeczny i moralny ucznia. Proces kształcenia i wychowania powinien wprowadzić uczniów w świat wartości, wskazać wzorce postępowania i budowania relacji społecznych, sprzyjających bezpiecznemu rozwojowi ucznia (rodzina, przyjaciele), zbudować poczucie godności własnej osoby i szacunku dla godności innych osób, wyposażyć dziecko w zasób wiadomości oraz umiejętności, który pozwoli w sposób bardziej dojrzały i uporządkowany zrozumieć świat. Podstawa programowa podkreśla potrzebę rozwijania u uczniów postaw otwartości wobec świata i innych ludzi, w tym osób z niepełnosprawnościami, aktywności w życiu społecznym oraz odpowiedzialności za zbiorowość. Treści te są obecnie realizowane podczas procesu kształcenia w szkole podstawowej i szkołach ponadpodstawowych m.in. na lekcjach języka polskiego, etyki, wiedzy o społeczeństwie, geografii. Na zajęciach edukacyjnych zwraca się uwagę na kształtowanie postaw solidarności społecznej, szacunku i empatii wobec Polaków, przedstawicieli innych narodów i grup etnicznych. Od roku szkolnego 2025/2026 w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych jest realizowany (nieobowiązkowy) przedmiot edukacja zdrowotna, a w szkołach ponadpodstawowych obligatoryjnie edukacja obywatelska. W podstawach programowych nowych przedmiotów są treści związane z szacunkiem wobec drugiego człowieka m.in. w dziale Wartości i postawy w edukacji zdrowotnej: - klasy IV- VI: „ Dział I. Wartości i postawy (…)4) okazuje szacunek sobie i rozwija poczucie własnej wartości; okazuje szacunek i empatię w relacjach międzyludzkich i jest gotów przyjąć perspektywę drugiego człowieka oraz troszczyć się o świat przyrody, dostrzegając perspektywę przyszłych pokoleń;” - klasy VII – VIII sp: „1) rozumie, że godność człowieka stanowi fundamentalną wartość na wszystkich etapach jego życia; 2) potrafi w imię godności i ludzkiego szacunku akceptować człowieka bez względu na jego indywidualne cechy, choroby, niepełnosprawności;” - szkoły ponadpodstawowe: „1) rozumie, że godność i szacunek wobec człowieka wykluczają wszelkie formy dyskryminacji ze względu na ludzką różnorodność; 2) promuje postawy prospołeczne w odniesieniu do zdrowia własnego i innych osób oraz wspiera działania na rzecz zrównoważonego rozwoju; wykazuje gotowość do wspierania badań naukowych w obszarze zdrowia. Treści dotyczące umiejętności dbania o dobrostan psychiczny i emocjonalny są uwzględnione w Dziale V. Zdrowie psychiczne. Uczeń wyraża i komunikuje swoje uczucia i buduje prawidłowe relacje w rodzinie i innych grupach społecznych; nawiązuje bezpieczne relacje interpersonalne, zachowując uważność na siebie i drugiego człowieka; analizuje presję otoczenia, przekazy z Internetu i mediów społecznościowych oraz oczekiwania społeczne i podejmuje świadome decyzje dotyczące swojego życia. W Dziale VI. Zdrowie społeczne uczeń omawia etapy bliskiej, długotrwałej relacji, w tym koleżeńskiej, przyjacielskiej i sposoby dbania o nią; odróżnia zachowania prawidłowe od przemocowych w relacjach, w tym wymienia cechy przemocy fizycznej, psychicznej i ekonomicznej. Treści nauczania dotyczące bezpiecznego korzystania z Internetu zostały uwzględnione w Dziale IX. Internet i profilaktyka uzależnień. Także w ramach podstawy programowej w zakresie przedmiotu edukacja obywatelska znajdują się cele dotyczące świadomego i odpowiedzialnego zaangażowania, wzmacnianie postaw oparte na poczuciu tożsamości i dumie z przynależności do wspólnoty. Przedmiot kształtuje otwartość i szacunek wobec innych, empatię i solidarność z innymi oraz zaangażowanie na rzecz dobra wspólnego. Celem przedmiotu jest m.in. uczenie szacunku dla opinii innych osób. Uczeń powinien rozumieć i szanować perspektywę oraz opinie innych osób, rozpoznawać kwestie kontrowersyjne lub sporne, prezentować własne zdanie z szacunkiem do odmiennych opinii i w dialogu poszukiwać porozumienia. Ważną umiejętnością, która będzie rozwijana na zajęciach edukacji obywatelskiej jest prowadzenie z szacunkiem dla innych dialogu w kwestiach spornych. Nauczyciel ma także możliwość zrealizowania wybranych przez siebie treści fakultatywnych (spośród wskazanych w podstawie programowej), w tym np. wskazania i omówienia z uczniami podstawowych sposobów ochrony własnych danych osobowych oraz wyjaśnienia form naruszania dóbr osobistych, szczególnie w Internecie tak, aby uczeń potrafił zgłosić naruszenie dóbr osobistych. W ramach Działu I. Ja i społeczeństwo, uczeń opisuje dynamikę relacji grupowych i międzygrupowych, w tym zjawiska konformizmu i nonkonformizmu, oraz powstawanie podziałów my – oni; rozpoznaje przykłady ksenofobii, stereotypów i uprzedzeń oraz dyskryminacji, w tym mowy nienawiści, a także reaguje na ich przejawy w swoim otoczeniu (w tym np. w Internecie). Natomiast od roku szkolnego 2026/2027 edukacja zdrowotna będzie przedmiotem obowiązkowym w klasach od IV do VIII szkoły podstawowej oraz przez dwa lata w szkołach ponadpodstawowych. O tym, czy przedmiot będzie realizowany w klasach I i II, II i III czy w klasach I i III szkoły ponadpodstawowej, decydować będzie dyrektor szkoły. Obowiązkowe będą takie działy, jak: bezpieczeństwo, higiena cyfrowa, odżywianie, profilaktyka uzależnień, zdrowie psychiczne, fizyczne i społeczne oraz pierwsza pomoc. Nieobowiązkowe będą natomiast zagadnienia dotyczące zdrowia seksualnego. Minister Edukacji powołała zespół ekspercki który przeanalizuje dotychczasową podstawę programową edukacji zdrowotnej i wskaże szczegółowe treści, które będą nieobowiązkowe. Członkami zespołu zostali: Zbigniew Izdebski – koordynator, Antonina Kopyt, Dariusz Samborski, Aleksandra Lewandowska, Joanna Napierała. Przedmiotu będą mogli nauczać, tak jak dotychczas, nauczyciele biologii, przyrody, wychowania fizycznego, wychowania do życia w rodzinie oraz nauczyciele psycholodzy. Jedenaście uczelnie w Polsce prowadzą studia podyplomowe nadające kwalifikacje do nauczania edukacji zdrowotnej. Studia te będą kontynuowane w kolejnym roku akademickim. Nowe przepisy będą gotowe najszybciej, jak to możliwe, z uwzględnieniem procesu legislacyjnego, czyli konsultacji i uzgodnień, na pewno przed początkiem nowego roku szkolnego. Istotne problemy społeczne powinny być także omawiane przez wychowawcę z uczniami oddziału powierzonego jego opiece – na zajęciach z wychowawcą, realizowanych obowiązkowo we wszystkich typach szkół. Decyzję o szczegółowej tematyce tych zajęć podejmuje wychowawca, biorąc pod uwagę np. potrzeby danej grupy uczniów oraz aktualne problemy społeczny, np. sposoby radzenia sobie w przypadku wystąpienia sytuacji przemocowych w Internecie. Ministerstwo Edukacji Narodowej w 2025 r. zorganizowało: Tydzień o budowaniu relacji – dla przedszkoli, Tydzień o przeciwdziałaniu przemocy rówieśniczej – dla szkół podstawowych, ponadpodstawowych i placówek oświatowych. Akcja informacyjno-edukacyjna miała podkreślić znaczenie dialogu opartego na wzajemnym szacunku, komunikacji przeprowadzanej w atmosferze empatii i życzliwości oraz konieczności podjęcia inicjatyw wspierających rozwój emocjonalny i społeczny uczniów. Przygotowany został „Pakt na rzecz przeciwdziałania przemocy rówieśniczej”, który stanowi wspólną deklarację budowania środowiska szkolnego wolnego od przemocy, nienawiści i wykluczenia, podkreślając fundamentalne prawo każdego dziecka do dorastania w świecie opartym na empatii, dialogu i wzajemnym szacunku. Sygnatariusze zobowiązali się do natychmiastowego reagowania na krzywdę, wspierania osób doświadczających niesprawiedliwości oraz wspólnego działania na rzecz tworzenia bezpiecznych i przyjaznych szkół oraz przedszkoli. Ministerstwo Edukacji Narodowej wraz z Instytutem Badań Edukacyjnych, Ośrodkiem Rozwoju Edukacji, NASK oraz organizacjami pozarządowymi przygotowało pakiety materiałów edukacyjnych dostosowane do różnych grup wiekowych oraz specyfiki przedszkoli i szkół. Wśród materiałów znajdują się scenariusze zajęć dla różnych klas, broszury na temat cyberprzemocy, bullyingu czy radzenia sobie ze stresem, plakaty, ulotki , grafiki ułatwiające promowanie kultury szacunku i bezpieczeństwa. Istnieją także „Ścieżka pomocy” dla uczniów, nauczycieli szkoły mająca na celu wsparcie dziecka w trudnej sytuacji. Pakiet materiałów został przekazany do szkół, ponadto ww. materiały dostępne są na stronie Ministerstw Edukacji Narodowej i Ośrodka Rozwoju Edukacji i może z niego korzystać całe środowisko szkolne zarówno w czasie trwania Tygodni jak i przez cały rok szkolny. Minister Edukacji poprzez Narodowy Program Zdrowia na lata 2021-2025 wzmacnia organizacje pozarządowe w realizacji celów prozdrowotnych. MEN realizowało we współpracy z organizacjami pozarządowymi projekty z zakresu zdrowia publicznego, w tym m.in.: Zobacz emocje - realizacja projektów i programów edukacyjnych, wychowawczych, interwencyjnych oraz profilaktycznych opartych na podstawach naukowych, w tym programów profilaktyki uniwersalnej, wskazującej i selektywnej (2024-2025). Przedmiotem konkursu było zadanie polegające na przygotowaniu i przeprowadzeniu w szkołach i placówkach programów z zakresu psychoedukacji jako procesu, w ramach którego nabywa się wiedzę na temat funkcjonowania umysłu i emocji oraz uczy się skutecznych strategii radzenia sobie z trudnościami. W wyniku wdrożonych w szkołach i placówkach programów powinna nastąpić: Poprawa samopoczucia i dobrostanu psychicznego: poznanie siebie i swoich reakcji emocjonalnych, które pozwolą zrozumieć potrzeby i ograniczenia. Radzenie sobie z trudnościami: umiejętne wykorzystanie narzędzi do skutecznego radzenia sobie z symptomami kryzysu, stresu, lęku, itp. Poprawa relacji interpersonalnych: nauka pozytywnej komunikacji, budowanie zdrowych relacji oraz rozwój empatii i troski o innych. Zapobieganie stygmatyzacji: prewencja i zmniejszenie liczby zachowań negatywnych związanych z odbiorem u siebie i innych objawów zaburzeń zdrowia psychicznego i korzystanie z pomocy specjalistycznej jako wynik edukacji na temat zdrowia psychicznego. 5 organizacji pozarządowych realizowało przedmiotowe zadania do końca 2025 r. Przeciwdziałanie przemocy rówieśniczej - realizacja projektów edukacyjnych (2025). Przedmiotem konkursu było zadanie polegające na przygotowaniu i przeprowadzeniu –projektu edukacyjnego. Projekt edukacyjny składa się z dwóch modułów ze sobą powiązanych: a) moduł 1 - „dobre praktyki”: upowszechnienie ciekawych i skutecznych projektów/programów zrealizowanych w szkołach i placówkach od 2021 r., o tematyce przeciwdziałania przemocy rówieśniczej jako elementu profilaktyki uniwersalnej, w ramach której nabywa się wiedzę oraz kształtuje postawy i zachowania szacunku do innych, empatii i tworzenia przyjaznego klimatu w szkole i placówce; b) moduł 2 - „debata”: dyskusja w gronie ekspertów nad aktualnymi wynikami badań z zakresu zdrowia publicznego, zdrowia psychicznego, profilaktyki uzależnień w kontekście przeciwdziałania przemocy rówieśniczej oraz strategiami poprawy 12 organizacji pozarządowych realizowało przedmiotowe zadania do końca 2025 r. Otwarty konkurs ofert na realizację w 2026 roku zadania z zakresu zdrowia publicznego w ramach Narodowego Programu Zdrowia na lata 2021-2026 13 kwietnia 2026 r. Minister Edukacji ogłosiła otwarty konkurs ofert na realizację w 2026 roku zadania z zakresu zdrowia publicznego pn. Budowanie odporności - realizacja programów edukacyjnych, wychowawczych, interwencyjnych oraz profilaktycznych w ramach Narodowego Programu Zdrowia na lata 2021-2026. Na zadania przeznaczono 7 125 000 zł. Zadanie konkursowe składa się z dwóch modułów, Moduł I. Zobacz relacje. Zadanie polega na przygotowaniu i przeprowadzeniu w szkołach i placówkach projektów edukacyjnych, wychowawczych, interwencyjnych oraz profilaktycznych z zakresu psychoedukacji jako procesu, w ramach którego nabywa się wiedzę i umiejętności w zakresie budowania konstruktywnych relacji, pozytywnej komunikacji interpersonalnej, znaczenia postaw i zachowań w grupie społecznej, indywidualizacji działań (w ramach profilaktyki wskazującej i selektywnej), a także uczy, w tym w praktyce skutecznych strategii radzenia sobie w sytuacjach trudnych. W wyniku realizacji zadania zostaną wdrożone i zrealizowane w szkołach i placówkach projekty, efektem których będzie wzrost wiedzy i umiejętności w obszarach: relacji interpersonalnych: uwzględniających pozytywną komunikację, empatię i troskę o innych; dobrostanu psychicznego: poznania siebie i swoich reakcji, postaw, które pozwolą zrozumieć potrzeby i ograniczenia; radzenia sobie z trudnościami komunikacyjnymi: umiejętne wykorzystanie narzędzi do skutecznej rozmowy, radzenia sobie z symptomami agresji, kryzysu, stresu, lęku, itp.; Zapobiegania stygmatyzacji: prewencja i zmniejszenie liczby zachowań negatywnych związanych z odbiorem u siebie i innych objawów zaburzeń zdrowia psychicznego; nawiązania współpracy środowiskowej, w tym korzystania z pomocy specjalistycznej jako wynik edukacji na temat zdrowia psychicznego: uruchomienie partnerstwa szkół i placówek z poradniami psychologiczno-pedagogicznymi oraz instytucjami I poziomu referencyjnego psychiatrii dzieci i młodzieży. upowszechnienia działań informacyjno-edukacyjnych w zakresie dostępnych form pomocy i wsparcia w środowisku lokalnym. Moduł II. W zdrowiu – w ruchu. Zadanie polega na przygotowaniu i przeprowadzeniu w szkołach projektów z zakresu aktywności fizycznej i zdrowego żywienia jako aktywnego procesu, w ramach którego nabywa się wiedzę i umiejętności na temat znaczenia zdrowego stylu życia w przeciwdziałaniu chorobom cywilizacyjnym oraz utrzymaniu zdrowia psychicznego, a także skutecznych strategii radzenia sobie z trudnościami. W wyniku realizacji zadania zostaną wdrożone i zrealizowane w szkołach projekty aktywności zdrowotnej, w wyniku których nastąpi: Zwiększenie aktywności ruchowej i kondycji fizycznej: nauka podejmowania decyzji zdrowotnych, budowanie odporności indywidualnej, rozwój umiejętności sportowych. Zwiększenie odpowiedzialności żywieniowej: nauka podejmowania decyzji zdrowotnych. Budowanie odporności somatycznej, rozwój umiejętności bilansowania jadłospisów i przygotowywania zdrowych posiłków. Poprawa samopoczucia i dobrostanu psychicznego: poznanie siebie i swoich reakcji i postaw, które pozwolą zrozumieć potrzeby i ograniczenia. Radzenie sobie z trudnościami: umiejętne wykorzystanie ruchu i żywienia do skutecznej i zdrowej poprawy nastroju, przebodźcowania, zmęczenia nauką, higieny snu, zaburzeń w odżywianiu itp. Zapobieganie stygmatyzacji: prewencja i zmniejszenie liczby zachowań negatywnych związanych z odbiorem u siebie i innych objawów zaburzeń zdrowia fizycznego, psychicznego, zaburzeń odżywiania i korzystanie z pomocy specjalistycznej jako wynik edukacji na temat zdrowia. Projekty będą uwzględniały szkolenia dla uczniów, ich rodziców, nauczycieli i dyrektorów szkół i placówek z zakresu: a) psychologii behawioralno-poznawczej, nawiązywania i budowania relacji, sposobów skutecznej komunikacji, pracy z emocjami; b) radzenia sobie w sytuacjach trudnych; c) kształtowania postaw prozdrowotnych; d) zapobiegania stygmatyzacji i dyskryminacji osób w kryzysie psychicznym. Szkolenia mają składać się z warsztatów teoretycznych i praktycznych. Działania realizowane w ramach projektu mają charakter edukacyjny i profilaktyczny oraz nie stanowią świadczeń zdrowotnych ani terapii. Na podstawie art. 60 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe[3] Minister Edukacji ustaliła na rok szkolny 2025/2026, m.in. następujące kierunki realizacji polityki oświatowej państwa: Promocja zdrowego trybu życia w szkole – kształtowanie postaw i zachowań prozdrowotnych, wspieranie aktywności fizycznej uczniów; Profilaktyka przemocy rówieśniczej, zdrowie psychiczne dzieci i młodzieży, wsparcie w kryzysach psychicznych, profilaktyka uzależnień. Publiczne placówki doskonalenia nauczycieli przepisami § 13 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 maja 2019 r. w sprawie placówek doskonalenia nauczycieli[4] zobowiązane są do realizacji doskonalenia nauczycieli w zakresie wynikającym z ustalonych przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania kierunków realizacji polityki oświatowej państwa oraz wprowadzanych zmian w systemie oświaty. Wypełnianie tego obowiązku jest badane przez kuratorów oświaty w trakcie opiniowania planu pracy placówki doskonalenia nauczycieli przed jego zatwierdzeniem przez organ prowadzący. Nauczyciele mają możliwość poszerzania kompetencji, również w zakresie rozpoznawania ofiar hejtu i skutecznego interweniowania, przez udział w różnego rodzaju formach kształcenia ustawicznego, odpowiadających zarówno ich indywidualnym potrzebom, jak i potrzebom szkoły, w której są zatrudnieni. Dyrektor szkoły jest zobowiązany do zapewnienia nauczycielowi wsparcia w ramach doskonalenia zawodowego, a formy doskonalenia nauczycieli muszą być zgodne z potrzebami szkoły, które rozpoznaje i wyznacza dyrektor danej placówki. Potrzeby w zakresie doskonalenia nauczycieli określane są na każdy rok szkolny. Zgodnie z przepisami § 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 sierpnia 2019 r. w sprawie dofinansowania doskonalenia zawodowego nauczycieli, szczegółowych celów szkolenia branżowego oraz trybu i warunków kierowania nauczycieli na szkolenia branżowe[5] dyrektorzy szkół do dnia 31 października danego roku składają do organu prowadzącego wnioski o dofinansowanie doskonalenia zawodowego nauczycieli w następnym roku kalendarzowym, uwzględniające określone w tym zakresie potrzeby szkół i nauczycieli. Organ prowadzący, w porozumieniu z dyrektorami szkół, ustala corocznie maksymalną kwotę dofinansowania doskonalenia nauczycieli oraz formy i specjalności kształcenia, na które dofinansowanie jest przyznawane. Ministerstwo Edukacji Narodowej dąży do usprawnienia systemu pomocy psychologiczno-pedagogicznej tak, aby każdy uczeń , miał pełny dostęp do profesjonalnej pomocy w procesie kształcenia i wychowania. Działania resortu ukierunkowane są na systematycznie zwiększanie dostępności dzieci i uczniów oraz ich rodziców do specjalistów (psychologa, pedagoga, pedagog specjalnego, logopedy, terapeuty psychologicznego, doradcy zawodowego) w szkołach. Ministerstwo Edukacji Narodowej prowadzi konsekwentne działania mające na celu zwiększenie dostępności pomocy psychologiczno-pedagogicznej dla dzieci i uczniów oraz zapewnienie wsparcia specjalistycznego w szkołach. Jednym z kluczowych elementów tych działań było wprowadzenie, w przepisach prawa oświatowego, obowiązku zatrudniania w ogólnodostępnych i integracyjnych przedszkolach, szkołach oraz zespołach tych przedszkoli i szkół – nauczycieli specjalistów, takich jak: pedagodzy, pedagodzy specjalni, psycholodzy, logopedzi, terapeuci pedagogiczni czy doradcy zawodowi[6]. Wdrożenie standardów zatrudniania nauczycieli specjalistów rozpoczęło się 1 września 2022 r. (I etap), a ich pełne wdrożenie rozpoczęło się od 1 września 2024 r. (II etap). Standardy te określają minimalny wymiar zatrudnienia poszczególnych specjalistów w zależności od liczby dzieci lub uczniów[7], a także sposób obliczania liczby etatów w przedszkolach, szkołach i zespołach przedszkolno-szkolnych. W efekcie tych działań ogólna liczba nauczycieli specjalistów wzrosła o 10,4 tys. etatów – z 46,6 tys. (stan na 30.09.2023 r.) do 57,7 tys. w roku szkolnym 2025/2026 (stan na 30.03.2026 r.). Wprowadzenie nowych regulacji przyniosło efekty w postaci: korzyści dla dzieci i uczniów, którzy zyskali szersze, łatwiej dostępne wsparcie, w tym szybszy dostęp do wsparcia w sytuacjach kryzysowych i emocjonalnych, realnego zwiększenia wsparcia specjalistycznego (zwiększenie liczbę godzin pracy specjalistów), bezpośredniego wsparcia merytorycznego kadry pedagogicznej w zakresie udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej oraz rozpoznawania kryzysów psychicznych oraz reagowania na sytuacje zagrożenia życia i zdrowia dzieci i uczniów. Należy podkreślić, że obecny system prawny, mimo iż zapewnia podstawowe ramy udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej, podlega stałemu rozwojowi i dostosowywaniu do zmieniających się uwarunkowań oraz rosnących wyzwań, w tym związanych z sytuacjami kryzysowymi w środowisku szkolnym. Równocześnie udzielanie pomocy nie powinno mieć charakteru schematycznego, lecz być każdorazowo dostosowane do indywidualnych potrzeb i możliwości dziecka lub ucznia. Doskonalenie zawodowe nauczycieli specjalistów Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy (IBE) we współpracy z UNICEF, MEN, uczelniami i organizacjami pozarządowymi realizuje projekt szkoleniowy dla nauczycieli specjalistów pn. „Szkoła dostępna dla wszystkich”[8]. W projekcie program szkoleń ma na celu podnoszenie kompetencji nauczycieli specjalistów w zakresie udzielania adekwatnego do potrzeb wsparcia dla wszystkich grup odbiorców. W projekcie przygotowano pięć programów szkoleniowych, w tym program dotyczący ochrony zdrowia psychicznego oraz zapobiegania zaburzeniom psychicznym dzieci i młodzieży. Podczas szkoleń opartych na modelu uczenia się w działaniu, nauczyciele specjaliści zostali przygotowani do wdrożenia w praktyce opracowanych w projekcie interwencji[9] rozumianych jako strategie reagowania na sytuacje problemowe, wynikające ze zróżnicowanych potrzeb dzieci i uczniów i zachowań problemowych. W projekcie zaplanowano interwencje o charakterze szkoleniowym, konsultacyjnym lub działaniowym (np. udzielenie wsparcia dzieciom i/lub rodzicom w sytuacji trudnej/kryzysowej lub przeprowadzenie zajęć profilaktycznych czy rozwijających kompetencje kluczowe, przeprowadzenie badań z zakresu szkolnej oceny funkcjonalnej, monitorowanie i ewentualna modyfikacja wsparcia, przeprowadzenie oceny efektywności udzielanego wsparcia). Wyniki przeprowadzonego badania ewaluacyjnego wskazały, że projekt przyczynił się do wzrostu wiedzy na temat edukacji włączającej oraz wzmocnienia przyjaznego klimatu w ogólnodostępnych placówkach wychowania przedszkolnego szkołach podstawowych i ponadpodstawowych. Nauczyciele specjaliści wysoko ocenili model kształcenia oparty na praktycznym uczeniu się. Wspieranie dostępności edukacji dla dzieci i młodzieży Projekt pn. „Wspieranie dostępności edukacji dla dzieci i młodzieży” jest realizowany przez IBE[10] i finansowany z Funduszy Europejskich dla Rozwoju Społecznego (FERS). Jego celem jest opracowanie i zwalidowanie rozwiązań metodycznych i organizacyjnych wspierających dostępność edukacji, a także rozwijanie kompetencji kadry oświatowej w zakresie pracy z dziećmi i młodzieżą o zróżnicowanych potrzebach edukacyjnych i rozwojowych. W ramach projektu przygotowano i opublikowano poradniki dotyczące projektowania uniwersalnego i racjonalnych usprawnień w edukacji[11], nagrano podcasty na temat oceny funkcjonalnej[12] i zrealizowano szkolenie online z zakresu oceny funkcjonalnej[13] dla specjalistów ze szkół i poradni psychologiczno-pedagogicznych. Materiał pn. „Zadania i rola nauczyciela psychologa w przedszkolu, szkole i placówce – rekomendacje” Ministerstwo przygotowało materiał dla szkół dotyczący opisania zadań i roli nauczyciela psychologa w codziennej pracy. Jak wskazano w materiale działania nauczyciela psychologa wynikają przede wszystkim z przepisów ustawy o zawodzie psychologa i rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach. Natomiast sposób ich realizacji wynika również z efektywnych praktyk udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w jednostkach systemu oświaty, które zostały przedstawione jako działania rekomendowane dla nauczyciela psychologa i dyrektora szkoły lub placówki. W materiale podkreślono, że rezultaty pracy nauczyciela psychologa w środowisku przedszkola/szkoły/placówki zależą nie tylko od jego osobistej motywacji, lecz od współpracy wielu osób, w tym kadry zarządzającej i organów prowadzących poszczególne jednostki oświaty. Odpowiednia do potrzeb dziecka/ucznia sieć wsparcia społecznego jest istotnym czynnikiem ochronnym przed pogłębieniem zaburzeń psychicznych. W grudniu 2024 r. opracowany materiał wraz z listem Pełnomocnika Ministra Edukacji do spraw zdrowia psychicznego uczniów[14]został przekazany do wszystkich szkół w kraju. Specjalistyczne Centrów Wspierające Edukację Włączającą (SCWEW) Ośrodek Rozwoju Edukacji (ORE) w latach 2019–2023, tj. realizował projekty: „Opracowanie modelu funkcjonowania Specjalistycznych Centrów Wspierających Edukację Włączającą (SCWEW)”[15]. „Pilotażowe wdrożenie modelu Specjalistycznych Centrów Wspierających Edukację Włączającą (SCWEW)”[16]. Celem pilotażu było wykorzystanie doświadczenia nauczycieli szkół i placówek specjalnych z ogólnodostępnych na rzecz podniesienia jakości edukacji włączającej i weryfikacja opracowanego w projekcie modelu pracy SCWEW. W ramach projektu pilotażowego utworzono w Polsce 23 SCWEW. Obecnie realizowany jest projekt pn. „Budowa skoordynowanego systemu pomocy specjalistycznej opartego na Specjalistycznych Centrach Wspierających Edukację Włączającą” współfinansowany z Europejskiego Funduszu Społecznego Plus w ramach programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego (FERS)[17]. Realizatorem projektu jest ORE, okres realizacji projektu: od 1 października 2023r. do 31 grudnia 2027 r., docelowo planuje się stworzenie sieci 285 SCWEW. Specjalistyczne Centra Wspierające Edukację Włączającą (SCWEW), tworzone w szkołach i placówkach specjalnych to kolejny z elementów rozbudowywanego systemu wspierania pracy szkół ogólnodostępnych w zakresie zapewnienia optymalnych warunków rozwoju wszystkim uczniom. Do najważniejszych zadań SCWEW będą należały: wsparcie i doradztwo metodyczne dla nauczycieli oraz pozostałej kadry przedszkoli i szkół, wsparcie dla dzieci lub uczniów i rodziców, zapewnienie dostępu do sprzętu i wyposażenia specjalistycznego poprzez wypożyczanie sprzętu, działalność informacyjna i edukacyjna o edukacji włączającej. Ponadto, w celu koordynacji działalności SCWEW w ORE utworzono Centrum Koordynujące. Pozwoli to na prowadzenie długofalowej polityki w zakresie badania dostępności i jakości oddziaływań prowadzonych przez SCWEW z całej Polski. Nauczyciele specjaliści z poradni psychologiczno-pedagogiczny zostaną wyposażeni w narzędzia diagnostyczne: Kompleksowa Analiza Procesów Poznawczych (KAPP) W skład systemu diagnostycznego KAPP wchodzą testy, kwestionariusze oraz skale obserwacyjne do badania funkcji poznawczych, takich jak np. pamięć, myślenie, uwaga, język, w tym umiejętności czytania i pisania. Jako jedyne tego typu narzędzie diagnostyczne KAPP umożliwia wykonywanie testów w formie aplikacji komputerowej. Testy wykonaniowe pozwalają na precyzyjny i wszechstronny pomiar funkcji poznawczych. Aplikacja samodzielnie dobiera odpowiedni zestaw testów do wieku dziecka lub w zależności od przynależności do grupy ogólnej bądź określonej grupy specjalnych potrzeb edukacyjnych. Umożliwia ona także bezpośrednie przesyłanie skal obserwacyjnych do rodziców bądź nauczycieli, automatycznie oblicza wyniki, generuje raporty z badania oraz profile wyników, w tym profil oparty na klasyfikacji ICF. Po wykonaniu badania aplikacja proponuje także ewentualną ścieżkę dalszego postępowania terapeutycznego (na podstawie zintegrowanej z nią bazy materiałów postdiagnostycznych). Instrukcje testowe (czytane przez lektorów) są dostępne w języku polskim oraz w 3 językach obcych: ukraińskim, angielskim i wietnamskim oraz polskim języku migowym. Bateria Objawy-Kompetencje-Cechy Bateria Objawy-Kompetencje-Cechy służy do całościowej diagnozy osobowości (funkcjonowania emocjonalno-społecznego i temperamentu) dzieci i młodzieży. Dobrostan oraz problemy psychiczne. Poziom dobrostanu oraz występowanie objawów problemów ze zdrowiem emocjonalno-społecznym są traktowane jako wskaźniki ogólnej kondycji psychicznej dziecka i ucznia. Natomiast wzmacnianie dobrostanu oraz zapobieganie lub przeciwdziałanie problemom jest celem oddziaływań profilaktycznych i postdiagnostycznych. Mechanizmy emocjonalno-społeczne, których właściwe funkcjonowanie jest przedmiotem oddziaływań profilaktycznych i postdiagnostycznych nakierowanych na rozwój określonych kompetencji. Dyspozycje temperamentalne, stanowiące trwały kontekst kształtowanych kompetencji emocjonalno-społecznych. Profile cech temperamentu ułatwiają lub utrudniają kształtowanie określonych kompetencji emocjonalno-społecznych. Wiedza o dyspozycjach temperamentalnych jest kluczowa dla efektywności odziaływań profilaktycznych i interwencyjnych. Narzędzia spełniają wymogi stawiane nowoczesnym testom psychologicznym: są wystandaryzowane i znormalizowane na próbie ogólnopolskiej, mają wysoką rzetelność oraz trafność. Forma aplikacji komputerowej umożliwia ich łatwą i wielokrotną dystrybucję. Dla każdej z grup dzieci ze specjalnymi potrzebami opracowano osobny podręcznik diagnostyczny stanowiący ogromne wsparcie dla specjalistów nie tylko w procesie diagnozy osób z niepełnosprawnościami, ale również w dalszym procesie terapeutycznym. 12 września 2024 r. Rada Ministrów przyjęła uchwałę w sprawie przyjęcia Polityki Cyfrowej Transformacji Edukacji (PCTE)[18], która ma charakter programu i dokumentu strategicznego, wyznaczającego ramy polityki państwa i działań podejmowanych w obszarze cyfryzacji edukacji w perspektywie krótko, średnio oraz długoterminowej. PCTE wskazuje na niezbędne działania, które powinny zostać podjęte dla pełnego urzeczywistnienia wizji nakreślonej w podstawie programowej kształcenia ogólnego, w dokumentach unijnych i innych dokumentach, w celu przygotowania kolejnych pokoleń obywateli do wyzwań społeczeństwa cyfrowego związanych z rozwojem informatyki i technologii cyfrowej. Opisuje działania niezbędne do przeprowadzenia cyfrowej transformacji edukacji w obliczu rewolucji cyfrowej. W transformacji cyfrowej szkół bardzo ważną rolę pełnią inicjatywy skoncentrowane na zapewnieniu odpowiedniej higieny cyfrowej oraz bezpiecznym korzystaniu z komputera i internetu. PCTE stwierdza jednoznacznie, że bezpieczne korzystanie z mediów i informacji, przeciwdziałanie dezinformacji oraz znajomość zasad bezpieczeństwa, odpowiedzialnego i bezpiecznego korzystania z zasobów edukacyjnych i urządzeń cyfrowych są kluczowymi zagadnieniami nie tylko w odniesieniu do uczniów, ale również nauczycieli i innych pracowników szkół. Dlatego m. in. należy podejmować działania w zakresie cyberbezpieczeństwa, organizować szkolenia, w tym dotyczące podnoszenia świadomości. Działania na rzecz rozwoju i doskonalenia kompetencji cyfrowych nauczycieli oraz wykorzystywania nowoczesnych technologii informacyjno-komunikacyjnych w nauczaniu są również od wielu lat wspierane z wykorzystaniem środków finansowych UE. W ramach szkoleń dla nauczycieli realizowanych ze środków europejskich zarówno Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności jak i Funduszy Europejskich dla Rozwoju Społecznego, w 2025 r. i kolejnych latach będą realizowane szkolenia dla nauczycieli z zakresu umiejętności cyfrowych. Planowane jest przeszkolenie ponad 85 tys. nauczycieli z umiejętności cyfrowych o różnym stopniu zaawansowania. Wszystkie szkolenia oparte są o wypracowane przez MEN standardy kompetencji cyfrowych nauczycieli, które obejmują m. in. kwestie związane z przepisami prawa i zasadami bezpieczeństwa dotyczącymi korzystania z zasobów dostępnych w sieci oraz zagrożeniami. Kwestie nękania cyfrowego tzw. cyberbullingu podjęte są w międzynarodowych badaniach kompetencji matematycznych i przyrodniczych czwartoklasistów TIMSS i międzynarodowych badaniach umiejętności piętnastolatków. W badaniach tych uczestniczą polscy uczniowie. Ministerstwo Edukacji Narodowej zleca i nadzoruje ich realizację na terenie Polski. Z ostatniego badania TIMSS (przeprowadzonego w 2023 r., wyniki ogłoszono w grudniu 2024 r.) wynika, iż 6% polskich czwartoklasistów otrzymywało przykre lub raniące wiadomości przez internet przynajmniej raz w tygodniu a15% kilka razy w roku. Ponadto 3% badanych doświadczyło zamieszczania w internecie przykrych lub raniących informacji na swój temat przez innych użytkowników co najmniej raz w tygodniu a 5% kilka razy w roku. Pytania dotyczące cyberbullingu pojawiły się na także w formularzach kontekstualnych międzynarodowego badania umiejętności piętnastolatków PISA. Jego ostatnią edycję przeprowadzono w Polsce w 2022 r, a wyniki ogłoszono w grudniu 2023 r. z badania wynika, iż większość polskich piętnastolatków doświadczyła zjawisk, które można określić mianem cyberbullingu. Tylko 23% polskich piętnastolatków nie otrzymało niemiłych, wulgarnych lub obraźliwych wiadomości, komentarzy lub filmów a 30% nie doświadczyło publikowania w internecie informacji na swój temat bez zgody. Jak widać, uprawnione wydaje się więc postawienie tezy, że zjawisko cyberbullingu narasta wraz z wiekiem - ma niszowy charakter w młodszych klasach szkoły podstawowej, a masowy - na początku szkoły ponadpodstawowej. Różnica ta ma zapewne związek z mniejszym zaangażowaniem młodszych dzieci w rzeczywistość wirtualną. Ponadto w celu zebrania szczegółowych danych na temat kompetencji socjoemocjonalnych polskich uczniów (w tym tych warunkowanych korzystaniem z narzędzi i zasobów cyfrowych) Ministerstwo Edukacji Narodowej zdecydowało się na przystąpienie do koordynowanego przez Organizację Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) badania umiejętności społecznych i emocjonalnych piętnastolatków SSES. Dzięki niemu w 2027 r. będzie zagwarantowany dostęp do szczegółowych informacji na temat wpływu procesów cyfryzacyjnych na dobrostan uczniów z naszego kraju. Na podstawie Zarządzenia Ministra Edukacji z dnia 19 lutego 2026 r. został powołany Zespół do spraw analizy wypadków i innych zdarzeń nadzwyczajnych w jednostkach systemu oświaty[19]. Zespół jest organem pomocniczym Ministra Edukacji. W skład zespołu wchodzi po jednym przedstawicielu: Ministra Cyfryzacji, Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Ministra Sportu i Turystyki, Ministra Sprawiedliwości, Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, Ministra Zdrowia, Komendanta Głównego Policji, komórki organizacyjnej Kancelarii Prezesa Rady Ministrów właściwej do spraw równego traktowania, Naukowej i Akademickiej Sieci Komputerowej (NASK) – Państwowego Instytutu Badawczego, Ośrodka Rozwoju Edukacji, każdego z kuratorów oświaty. Zadaniem Zespołu jest analiza wypadków i innych zdarzeń nadzwyczajnych w jednostkach systemu oświaty, oraz przygotowanie na jej podstawie propozycji rozwiązań w zakresie bezpieczeństwa i zdrowia, w tym zdrowia psychicznego uczniów i wychowanków, w szczególności w obszarach dotyczących: sposobu identyfikacji i analizy wypadków i innych zdarzeń nadzwyczajnych; klasyfikowania przyczyn i okoliczności wypadków i innych zdarzeń nadzwyczajnych; procedur stosowanych w trakcie i po zakończeniu wypadków i innych zdarzeń nadzwyczajnych; instytucjonalnego systemu wsparcia i pomocy dla wszystkich osób zaangażowanych w zdarzenie, w szczególności uczniów i wychowanków, kadry kierowniczej i pedagogicznej oraz innych pracowników jednostek systemu oświaty, rodziców; zasad i zakresu współpracy z organizacjami pozarządowymi; systemu doskonalenia kadry kierowniczej i pedagogicznej jednostek systemu oświaty w zakresie zapobiegania wypadkom i innym zdarzeniom nadzwyczajnym oraz reagowania na nie; współpracy jednostek systemu oświaty i odpowiednich służb z rodzicami uczniów i wychowanków. Odbyły się dwa już posiedzenia zespołu (23 marca i 17 kwietnia 2026 r.), podczas których dokonano przeglądu przepisów prawa dotyczących bezpieczeństwa. Na podstawie dobrowolnych ankiet z 9042 szkół zdiagnozowano bariery i dobre praktyki w działaniach szkół oraz we współpracy z instytucjami – z Policją, prokuraturą i sądem. Minister Edukacji podkreśla konieczność integracji instytucjonalnej oraz strukturalnych zmian w szkole w zakresie wsparcia dzieci, uczennic i uczniów w kryzysie psychicznym, dostępności psychologów oraz konieczność wzmocnienia kompetencji z zakresu psychoedukacji nauczycieli. Jest to ważne zadanie do realizacji także w przyszłości w trosce o dobro każdego dziecka. Z wyrazami szacunku Z upoważnienia Ministra Edukacji Paulina Piechna-Więckiewicz Podsekretarz Stanu [1] Wymaganie 9. Zarządzanie szkołą lub placówką służy jej rozwojowi - „W szkole lub placówce są ustalane i przestrzegane procedury dotyczące bezpieczeństwa, w tym sposobów działania w sytuacjach trudnych i kryzysowych” - rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie wymagań wobec szkół i placówek (Dz. U. z 2020 r. poz. 2198). [2] Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 lutego 2017 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia, kształcenia ogólnego dla szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz kształcenia ogólnego dla szkoły policealnej (Dz. U. z 2017 r. poz. 356 z późn. zm.), Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 stycznia 2018 r. w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia (Dz. U. z 2018 r. poz. 467 z późn. zm.) [3] Dz. U. z 2024 r. poz. 737 z późn. zm. [4] Dz. U. z 2023 r. poz. 2738 j.t. [5] Dz. U. z 2023 r. poz. 2628 j.t. [6] Obowiązek zatrudnienia w placówkach oświatowych nauczycieli specjalistów wynika z art. 42d ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2024 r. poz. 986, z późn. zm.). [7] Art. 42d ust. 3 ww. ustawy. [8] https://www.google.com/search?q=ibe+szko%C5%82a+dost%C4%99pna+dla+wszystkich&rlz=1C1GCEU_plPL1032PL1032&oq=ibe+szko%C5%82a+dost%C4%99pna+dla+wszystkich&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUyCQgAEEUYORiABDIKCAEQABiABBiiBDIKCAIQABiABBiiBDIKCAMQABiiBBiJBTIKCAQQABiABBiiBDIGCAUQRRg9MgYIBhBFGD3SAQoxMDg3M2owajE1qAIIsAIB&sourceid=chrome&ie=UTF-8 . [9] https://ibe.edu.pl/pl/opis-interwencji . [10] https://ibe.edu.pl/pl/opis-wspieranie-dostepnosci-edukacji-dla-dzieci-i-mlodziezy. [11] https://ibe.edu.pl/pl/zasoby-wspieranie-dostepnosci-edukacji?view=article&id=2610:racjonalne-usprawnienia-w-edukacji-poradnik-dla-nauczycieli&catid=142 . [12] https://ibe.edu.pl/pl/zasoby-wspieranie-dostepnosci-edukacji. [13] file:///C:/Users/teresa.szopinska-gro/Downloads/ocena-funkcjonalna-w-szkole-dla-kazdego-e-book-2024.pdf. [14] Na mocy Zarządzenia Ministra Edukacji z 5 stycznia 2024 r. ustanowiono Pełnomocnika Ministra Edukacji do spraw zdrowia psychicznego uczniów. Do jego zadań należy m.in. analiza przepisów prawa i rozwiązań w zakresie ochrony zdrowia psychicznego uczniów, przygotowanie propozycji rozwiązań prawnych i inicjatyw w zakresie ochrony zdrowia psychicznego dzieci i uczniów . Dziennik Urzędowy Ministra Edukacji Narodowej z 2024 r. poz.4. [15] https://ore.edu.pl/2019/09/o-projekcie-scwew/ [16] https://ore.edu.pl/2020/01/pilotazowe-wdrozenie-modelu-specjalistycznych-centrow-wspierajacych-edukacje-wlaczajaca-scwew/ [17] https://ore.edu.pl/2024/04/budowa-skoordynowanego-systemu-pomocy-specjalistycznej-opartego-na-specjalistycznych-centrach-wspierajacych-edukacje-wlaczajaca-o-projekcie/ [18] Uchwała nr 98 Rady Ministrów w sprawie przyjęcia polityki publicznej pod nazwą „Polityka Cyfrowej Transformacji Edukacji” z dnia 12 września 2024 r. (M.P. z 2024 r. poz. 812) [19] Dz. Urz. ME poz. 5.