telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLG.050.50.2025
Warszawa, 23 kwietnia 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 8396 z 7 marca 2025 r. w sprawie bezpieczeństwa opieki
nad pacjentem z bólem przewlekłym, złożoną przez grupę posłów: Panią Renatę Rak, Panią
Sylwię Bielawską, Panią Magdalenę Małgorzatę Kołodziejczak, Panią Elżbietę Annę Polak
oraz Pana Henryka Szopińskiego, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższego.
Odnosząc się do pytania nr 1 należy wskazać, że przepisy prawa polskiego regulującego
zagadnienie reklamy aptek (w tym przypadku przepisy ustawy Prawo farmaceutyczne oraz
przepisy wydane na jej podstawie w formie rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie
reklamy produktów leczniczych), stanowią transpozycję przepisów unijnych w tym
zakresie, tj. dyrektywy 2001/83/WE w sprawie wspólnotowego kodeksu odnoszącego się
do produktów leczniczych stosowanych u ludzi.
Jedne i drugie jako niedozwoloną traktują reklamę kierowaną do publicznej wiadomości,
odnoszącą się do produktów leczniczych wydawanych na podstawie recepty. Tym samym
nie jest zakazana reklama kierowana do publicznej wiadomości odnosząca się do
produktów leczniczych dostępnych w odręcznej sprzedaży. Nie ma w tym kontekście
znaczenia, jakiego rodzaju są to leki (przeciwbólowe czy jakiekolwiek inne). Prawo nie
różnicuje tu sytuacji leków bez recepty w zależności od tego, w jakiego typu
dolegliwościach się je stosuje.
Przepisy te muszą być stosowane w sposób ścisły i konsekwentny w wszystkich państwach
członkowskich. Dyrektywa 2001/83/WE nie przewiduje po stronie państw członkowskich
możliwości wprowadzania wewnętrznych ograniczeń w zakresie reklamy leków bez
recepty w stosunku do generalnego braku jakichkolwiek ograniczeń reklamy wynikającego

-- 1 of 7 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
z dyrektywy. Innymi słowy dyrektywa jest na tym polu permisywna, a przy tym nie daje
możliwości państwom członkowskim wprowadzania w tym zakresie rozwiązań mniej
liberalnych niż ona sama.
Niezależnie jednak od powyższego, należy zwrócić uwagę, że obecnie na poziomie unijnym
prowadzone są prace zmierzające do znowelizowania farmaceutycznego prawa
wspólnotowego, co oznacza, że ww. dyrektywa zostanie zastąpiona nowym aktem. Nie jest
wykluczone, że wprowadzone mogą zostać odmienne, od dotychczasowych, rozwiązania w
przedmiocie reklamy leków. Niemniej jednak ostateczny kształt tych przepisów jest nie do
przewidzenia, albowiem odnoszący się do nich proces legislacyjny jest w toku.
W zakresie pytania nr 2 uprzejmie informuję, że Minister Zdrowia nie opracowuje i nie
gromadzi krajowych i międzynarodowych zaleceń postępowania diagnostyczno-
leczniczego w wybranych chorobach lub określonych grupach schorzeń. Opracowanie
zaleceń postępowania diagnostyczno-leczniczego pozostaje w wyłącznej kompetencji
ekspertów zrzeszonych w stowarzyszeniach będących zgodnie z postanowieniami ich
statutów towarzystwami naukowymi o zasięgu krajowym. Zalecenia postępowania mogą
być opracowywane jako dokumenty krajowe albo w drodze adaptacji do polskich
warunków zaleceń międzynarodowych.
Zalecenia postępowania diagnostyczno-leczniczego są dokumentami podsumowującymi i
oceniającymi dostępne dane naukowe, a ich celem jest ułatwienie lekarzom wyboru
najlepszych strategii postępowania u poszczególnych pacjentów z określonymi problemami
zdrowotnymi. Wytyczne zawierające zalecenia powinny pomagać lekarzom w
podejmowaniu decyzji w codziennej praktyce, ale ostateczne decyzje dotyczące
indywidualnych pacjentów musi podejmować lekarz lub lekarze odpowiedzialni za leczenie
po konsultacji z pacjentem lub w razie potrzeby jego opiekunem. Powyższe wynika z ustawy
z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz.U. z 2024 r. poz. 1287, z
późn. zm.), w szczególności z:
 art. 2 ust. 1, zgodnie z którym, wykonywanie zawodu lekarza polega na udzielaniu
przez osobę posiadającą wymagane kwalifikacje, potwierdzone odpowiednimi
dokumentami, świadczeń zdrowotnych, w szczególności: badaniu stanu zdrowia,
rozpoznawaniu chorób i zapobieganiu im, leczeniu i rehabilitacji chorych,
udzielaniu porad lekarskich, a także wydawaniu opinii i orzeczeń lekarskich;
 art. 4, zgodnie z którym, lekarz ma obowiązek wykonywać zawód, zgodnie ze
wskazaniami aktualnej wiedzy medycznej, dostępnymi mu metodami i środkami
zapobiegania, rozpoznawania i leczenia chorób, zgodnie z zasadami etyki
zawodowej oraz z należytą starannością.

-- 2 of 7 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Jednocześnie w przypadku wpłynięcia wniosków ze środowiska medycznego o
wprowadzenie nowych świadczeń dotyczących terapii pacjentów z neuralgią półpaśćcową
do wykazu świadczeń gwarantowanych, propozycje te zostaną poddane analizom.
Ponadto w zakresie zapewnienia dostępu do odpowiednich terapii dla pacjentów z
neuralgią półpraśćcową należy wskazać, że zgodnie z treścią projektu Obwieszczenia
Ministra Zdrowia w sprawie wykazu refundowanych leków, środków spożywczych
specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych obowiązującego od 1
kwietnia 2025 r., refundowane są następujące opioidowe leki przeciwbólowe:
Substancja czynna Postać farmaceutyczna Liczba numerów GTIN
Buprenorphinum Tabletki podjęzykowe
System transdermalny 8
Dihydrocodeini tartras Tabletki o zmodyfikowanym
uwalnianiu 2
Fentanylum
Tabl. podpoliczkowe
Tabl. podjęzykowe
Aerozol do nosa, roztwór
System transdermalny
39
Methadoni hydrochloridum Syrop 3
Morphinum
Krople doustne, roztwór
Tabl. powl. o zmodyfikowanym
uwalnianiu
Tabl. powl. o przedłużonym
uwalnianiu
Tabletki powlekane
Roztwór do wstrzykiwań
14
Oxycodonum Tabl. o przedłużonym
uwalnianiu 15
Oxycodoni hydrochloridum +
Naloxoni hydrochloridum
Tabletki o przedłużonym
uwalnianiu 12
Tapentadolum Tabletki o przedłużonym
uwalnianiu 5
Tramadolum
Kapsułki twarde
Roztwór do wstrzykiwań
Krople doustne
Tabletki o przedłużonym
uwalnianiu
35
Tramadolum + Paracetamolum Tabletki powlekane 27
Warto również nadmienić, że od 1 października 2024 r. obowiązują nowe treści wskazań
refundacyjnych produktów leczniczych zawierających fentanyl, metadon, morfinę (postacie
doustne), oksykodon, oksykodon w połączeniu z naloksonem, tapentadol, które rozszerzają
grupę pacjentów, dla których przysługuje obniżona odpłatność za leki. Ponadto, w wielu
przypadkach nowe wskazanie referuje do wskazań obecnie zarejestrowanych, zgodnych z
Charakterystyką Produktu Leczniczego, upraszczając i ujednolicając tym samym cześć

-- 3 of 7 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
opisowych wskazań leków opioidowych aktualnie znajdujących się na wykazie
refundacyjnym Ministra Zdrowia.
Lek Poprzednie wskazanie Nowe wskazanie
Fentanyl
(doustna forma
stała)
Ból przebijający u dorosłych pacjentów
z chorobą nowotworową, którzy w
ramach leczenia przewlekłego bólu
nowotworowego poddawani są
opioidowej terapii podtrzymującej, a u
których istnieją udokumentowane
przeciwwskazania do stosowania
innych krótkotrwale działających
opioidów lub stwierdzono
nieskuteczność tych leków
We wszystkich
zarejestrowanych wskazaniach
na dzień wydania decyzji
Fentanyl
(donosowa postać)
Ból przebijający u dorosłych pacjentów
z chorobą nowotworową, którzy w
ramach leczenia przewlekłego bólu
nowotworowego poddawani są
opioidowej terapii podtrzymującej, a u
których istnieją udokumentowane
przeciwwskazania do stosowania
innych krótkotrwale działających
opioidów lub stwierdzono
nieskuteczność tych leków
We wszystkich
zarejestrowanych wskazaniach
na dzień wydania decyzji
Fentanyl
(systemy
transdermalne)
Neuralgia popółpaścowa przewlekła;
Nowotwory złośliwe; Wieloobjawowy
miejscowy zespół bólowy typu I -
odruchowa dystrofia współczulna oraz
typu II - kauzalgia
We wszystkich
zarejestrowanych wskazaniach
na dzień wydania decyzji
Metadon Nowotwory złośliwe
Umiarkowany lub silny ból,
który nie może być skutecznie
leczony nieopioidowymi lekami
przeciwbólowymi; nowotwory
złośliwe
Morfina
(doustna forma
stała i płynna)
Neuralgia popółpaścowa przewlekła;
Wieloobjawowy miejscowy zespół
bólowy typu I - odruchowa dystrofia
współczulna oraz typu II - kauzalgia
We wszystkich
zarejestrowanych wskazaniach
na dzień wydania decyzji
Oksykodon
Neuralgia popółpaścowa przewlekła;
Nowotwory złośliwe; Wieloobjawowy
miejscowy zespół bólowy typu I -
odruchowa dystrofia współczulna oraz
typu II - kauzalgia Nowotwory złośliwe
Oksykodon +
nalokson
Ból w przebiegu chorób
nowotworowych - u pacjentów, u
których występują zaparcia
poopioidowe
Ból w przebiegu chorób
nowotworowych i
nienowotworowych - u
pacjentów, u których występują
zaparcia poopioidowe
Tapentadol
Przewlekły ból o dużym nasileniu w
przebiegu chorób nowotworowych - u
dorosłych pacjentów, u których nie
uzyskano odpowiedniej kontroli bólu po
zastosowaniu morfiny o
zmodyfikowanym lub przedłużonym
uwalnianiu lub u których nie jest
tolerowana
We wszystkich
zarejestrowanych wskazaniach
na dzień wydania decyzji

-- 4 of 7 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
Należy również wspomnieć, że od 1 stycznia 2024 r. szczepionka Shingrix była objęta
refundacją we wskazaniu: „profilaktyka półpaśca i neuralgii półpaścowej u pacjentów w
wieku 65 lat i starszych o zwiększonym ryzyku zachorowania na półpasiec tj. z: przewlekłą
chorobą serca, przewlekłą chorobą płuc, cukrzycą, przewlekłą niewydolnością nerek,
wrodzonym lub nabytym niedoborem odporności, uogólnioną chorobą nowotworową,
zakażeniem wirusem HIV, chorobą Hodgkina, jatrogenną immunosupresją, białaczką,
szpiczakiem mnogim, przeszczepem narządu litego, reumatoidalnym zapaleniem stawów,
łuszczycą, łuszczycowym zapaleniem stawów, nieswoistym zapaleniem jelit,
zesztywniającym zapaleniem stawów kręgosłupa, stwardnieniem rozsianym, toczniem
układowym” z odpłatnością 50% ustalonej w oparciu o art. 14 ust. 1 pkt 3 ustawy o
refundacji. Jednak od 1 kwietnia 2025 r. szczepionka ta jest objęta refundacją dla
pacjentów już od 18 roku życia z wyżej wymienionych grup ryzyka. Ponadto szczepionkę tą
umieszczono na wykazie darmowych leków dla pacjentów powyżej 65 roku życia.
W zakresie pytań nr 3 i 4 informuję, że w najbliższym czasie nie jest planowane utworzenie
poradni interdyscyplinarnych zapewniających kompleksowe leczenie bólu przewlekłego,
natomiast planowane jest wprowadzenie możliwości wykorzystania aparatu USG w zabiegu
termolezji. Zostały już rozpoczęte prace w tym zakresie.
W odniesieniu do pytania nr 5 należy wskazać, że w planie taryfikacji na 2025 r. nie ma
zaplanowanych świadczeń z zakresu leczenia bólu, jednak w uzasadnionych przypadkach
Minister Zdrowia na bieżąco reaguje na wnioski zgłaszane przez organizacje pracodawców,
czy podmioty lecznicze, celem wyjaśnienia ewentualnych rozbieżności w wycenach
świadczeń i ich ponownej weryfikacji oraz ewentualnej zmiany przez AOTMiT, chociażby w
oparciu o nowe schematy leczenia jeśli wynika to z przedstawionych przesłanek.
W zakresie pytania nr 6 informuję, że Ministerstwo Zdrowia nie ogranicza dostępu lekarzy
różnych specjalizacji do systemu P1. Podstawą prawną dostępu do danych osobowych
pacjentów i jednostkowych danych medycznych jest art. 35 ustawy z dnia 28 kwietnia 2011
r. o systemie informacji w ochronie zdrowia.
Ogólne zasady dostępu do danych stanowią, że dostęp do danych osobowych lub
jednostkowych danych medycznych usługobiorców, przetwarzanych w systemie
teleinformatycznym usługodawcy lub w Systemie Informacji Medycznej, co do zasady
uwarunkowany jest od zgody pacjenta na dostęp. Jedynie określony katalog usługodawców
posiada dostęp do danych pacjenta, z mocy prawa. Do podmiotów tych zaliczamy:
1) pracownika medycznego, który wytworzył elektroniczną dokumentację medyczną
zawierającą dane osobowe lub jednostkowe dane medyczne usługobiorcy;
2) pracownika medycznego wykonującego zawód u usługodawcy, u którego została
wytworzona elektroniczna dokumentacja medyczna zawierająca dane osobowe lub

-- 5 of 7 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
jednostkowe dane medyczne usługobiorcy, w związku z wykonywaniem przez niego
zawodu u tego usługodawcy, jeżeli jest to niezbędne doprowadzenia diagnostyki lub
zapewnienia ciągłości leczenia;
3) lekarza, pielęgniarkę lub położną udzielających usługobiorcy świadczeń opieki
zdrowotnej w ramach umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z zakresu
podstawowej opieki zdrowotnej;
4) każdego pracownika medyczny w sytuacji zagrożenia życia usługobiorcy.
Lekarz przy udzielaniu porady ma dostęp do dokumentów, których jest autorem oraz
takich, do których nadano mu dostęp poprzez IKP. W przypadku lekarza POZ wskazanego
w deklaracji wyboru lekarza POZ, zgodnie z przepisami, domyślnie jest mu nadany pełny
dostęp do informacji, które są w systemie P1.
Dodatkowo, w przypadku zgód udzielanych konkretnemu lekarzowi jest dostępny
alternatywny mechanizm, pozwalający na skorzystanie z metody autoryzacji poprzez SMS
w momencie, gdy pacjent jest już na wizycie w gabinecie lekarskim. Jeśli pacjent ma
aktywne IKP oraz uzupełnił dane do powiadomień SMS, to lekarz ma możliwość, za
pośrednictwem narzędzia gabinet.gov.pl lub systemu komercyjnego, uzyskać czasowy
dostęp do dokumentacji medycznej pacjenta (całość zakresu dokumentów w P1). W tym
celu lekarz podczas wizyty składa elektroniczny wniosek o dostęp do danych pacjenta. Po
zatwierdzeniu wniosku, pacjent otrzymuje SMS z kodem na wskazany w IKP numer
telefonu, następnie podaje kod lekarzowi. Po wprowadzeniu unikalnego kodu do systemu,
lekarz uzyskuje dostęp do dokumentacji medycznej pacjenta na czas 24 godzin.
W zakresie pytania nr 7 uprzejmie informuję, że Zarządzeniem Ministra Zdrowia z 19
września 2023 r. powołano Zespół do spraw preskrypcji i realizacji recept na leki gotowe i
recepturowe, a jego zadania związane były z oceną istniejących rozwiązań w obszarze
preskrypcji i realizacji recept, identyfikacją problemów z nich wynikających oraz podjęciem
prób ich modyfikacji lub stworzeniem rozwiązań alternatywnych w następujących
obszarach szczegółowych:
 preskrypcji i realizacji recept na leki gotowe i leki recepturowe;
 wytycznych w zakresie funkcjonowania receptury aptecznej oraz jej finansowania;
 rozwiązań dotyczących funkcjonowania narzędzi systemowych ułatwiających
preskrypcję i realizację recept przez osoby uprawnione;
 opracowania podstaw systemu monitorującego i kontrolującego nadmierną
preskrypcję oraz konsumpcję leków;
 zmian legislacyjnych dotyczących receptury i leków recepturowych.

-- 6 of 7 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
7
W kwestii dotyczącej receptomatów, w Raporcie Zespołu ds. preskrypcji i realizacji recept
na leki gotowe oraz recepturowe zarekomendowano działania o charakterze kierunkowym
(strona 42 i dalej).
Jednym z ostatnio zrealizowanych działań jest wydanie rozporządzenia Ministra Zdrowia z
dnia 29 października 2024 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie środków
odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów kategorii 1 i preparatów
zawierających te środki lub substancje (Dz. U. z 2024 r. poz. 1600), którego celem jest
rozwiązywanie problemu nadmiernej preskrypcji substancji kontrolowanych, a tym samym
występowania negatywnych zjawisk społecznych związanych z nadużywaniem tego rodzaju
substancji. Problem wynika w dużej mierze z działalności tzw. „receptomatów”. Ww.
rozporządzenie zmieniające weszło w życie 7 listopada 2024 r.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/

-- 7 of 7 --