Interpelacja w sprawie zmian w przepisach dotyczących raportowania schematów podatkowych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8394
do ministra finansów
w sprawie zmian w przepisach dotyczących raportowania schematów podatkowych
Zgłaszający: Paulina Matysiak
Data wpływu: 27-02-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w związku z zapowiedziami dotyczącymi zmian w przepisach regulujących składanie informacji o schematach podatkowych (MDR) do szefa Krajowej Administracji Skarbowej, w tym:
zwolnieniem radców prawnych, adwokatów, doradców podatkowych oraz rzeczników patentowych z obowiązku raportowania MDR przy jednoczesnym nałożeniu na nich obowiązku poinformowania klienta („korzystającego” lub „promotora”) o konieczności przekazania takich informacji,
upoważnieniem ministra finansów do wydawania rozporządzeń zwalniających określone transakcje lub grupy podmiotów z obowiązku zgłaszania uzgodnień krajowych,
uchyleniem raportowania zawiadomień MDR-2,
ograniczeniem raportowania MDR-3 do jednego razu w roku oraz umożliwieniem złożenia podpisu przez pełnomocnika,
obniżeniem kar grzywien z 720 do 240 stawek dziennych za nieprzekazanie lub nieterminowe przekazanie informacji o schemacie podatkowym, a także uchyleniem niektórych sankcji związanych z niewypełnieniem obowiązków informacyjnych wobec podmiotów zobowiązanych,
zwracam się z prośbą o wyjaśnienie szeregu kwestii związanych z tymi zmianami.
Raportowanie schematów podatkowych zostało wprowadzone jako narzędzie prewencyjne mające wspierać przejrzystość systemu podatkowego. W publicznej wypowiedzi Pan Minister zapowiedział likwidację obowiązku raportowania 70% schematów podatkowych. Tymczasem według szacunkowego wykonania budżetu państwa za 2024 r. dochody z podatku CIT wyniosły 60,2 mld zł i były niższe o ok. 7,6 mld zł (tj. 11,3%) w stosunku do roku 2023. W kontekście tych informacji planowane ograniczenie obowiązków raportowania MDR, jako narzędzia ukierunkowanego na przeciwdziałania unikaniu opodatkowania, może budzić obawy w kontekście dalszego załamania wpływów budżetowych z podatku CIT.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1339), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Finansów przeprowadziło analizy dotyczące zasadności wprowadzenia zmian w raportowaniu MDR, w szczególności w odniesieniu do ich roli w przeciwdziałaniu optymalizacji podatkowej? Proszę o przekazanie treści wszelkich notatek, raportów lub innych dokumentów w tym zakresie, w tym tych dostępnych w systemie EZD ministerstwa.
Jakie mogą być skutki planowanych zmian dla różnych grup podatników, w tym dużych korporacji oraz małych i średnich przedsiębiorstw? Proszę o udostępnienie materiałów analitycznych lub notatek przygotowanych w tej sprawie, w tym pochodzących z systemu EZD ministerstwa.
Czy w Ministerstwie Finansów rozważano inne rozwiązania, które mogłyby uprościć system podatkowy bez konieczności tak daleko idącego ograniczania raportowania MDR? Proszę o przedstawienie dokumentów lub notatek dotyczących takich propozycji, w tym tych zarejestrowanych w systemie EZD ministerstwa.
Czy założenia zmian w MDR były przedmiotem konsultacji wewnętrznych w Ministerstwie Finansów? Proszę o przekazanie treści uwag zgłoszonych w ramach tych konsultacji oraz odpowiedzi na nie, w tym dokumentów dostępnych w systemie EZD ministerstwa.
Z wyrazami szacunku Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „tajemnicy prawnie chronionej” (ograniczenia formalne / odmowa odpowiedzi)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9831 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/5
Warszawa, 18 sierpnia 2025 roku
Sprawa: Interpelacja nr 8394 poseł Pauliny Matysiak w sprawie zmian
w przepisach dotyczących raportowania schematów podatkowych
Znak sprawy: DTS5.054.1.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Szanowny Pan
Marszałek Sejmu Szymon Hołownia
Kancelaria Sejmu
00-902 Warszawa
ul. Wiejska 4/6/8
Odpowiedź na interpelację nr 8394
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na przesłaną Interpelację nr 8394 posłanki Pauliny Matysiak,
Minister Finansów i Gospodarki, informuje co następuje:
1. Odpowiedzi na pytania zadane w interpelacji:
Ad 1. Ministerstwo Finansów prowadziło prace dotyczące zasadności
wprowadzenia zmian w ramach systemu raportowania schematów podatkowych –
dotyczące przede wszystkim:
celowości zbliżenia systemu raportowania do regulacji DAC6 – na podobieństwo
regulacji implementowanych w innych krajach członkowskich UE;
dostosowania regulacji do wyroku TSUE C-694/20, Orde van Vlaamse Balies i in.
z 8 grudnia 2022 r., i w ślad za tym zmianą w Dyrektywie dokonaną Dyrektywą
Rady (UE) 2023/2226 z dnia 17 października 2023 r. (tzw. DAC8);
ograniczenia raportowania schematów podatkowych typu krajowego tj.
„schematów podatkowych innych niż schematy podatkowe transgraniczne”,
które było rozszerzeniem implementacji DAC61. Dyrektywa DAC6 zobowiązuje
1 Rozwiązanie w tym kształcie obowiązuje jedynie w Polsce i Portugalii.
-- 1 of 5 --
2/5
do raportowania jedynie schematów podatkowych spełniających kryterium
transgraniczne;
likwidacji innych szczególnych cech rozpoznawczych;
zniesienia raportowania MDR-2 – który to formularz nie dostarcza istotnych
informacji dla organów podatkowych;
ograniczenia raportowania MDR-3 jedynie do raportowania raz do roku
i umożliwienia podpisywania tego formularza przez pełnomocnika (tak jak innych
formularzy MDR).
W ramach powyższych prac nie wykazano wpływu raportowania schematów
podatkowych typu krajowego na przeciwdziałanie agresywnej optymalizacji
podatkowej.
W ramach analiz na gruncie europejskim wskazujemy na sprawozdanie specjalne
27/2024 Europejskiego Trybunału Obrachunkowego2.
Ad 2. Efektem planowanej nowelizacji dla wszystkich wskazywanych w pytaniu grup
będzie m.in.:
ułatwienie stosowania przepisów o schematach podatkowych,
zmniejszenie liczby dokumentów, zmniejszenie liczby procedur, skrócenie
czasu na załatwienie sprawy,
zwolnienie radców prawnych, adwokatów, doradców podatkowych oraz
rzeczników patentowych z obowiązku raportowania MDR i nałożenie
obowiązku poinformowania ich klienta tj. „korzystającego” lub „promotora”
o konieczności złożenia informacji o schematach podatkowych do Szefa
Krajowej Administracji Skarbowej na bazie dostosowania kwestii dotyczącej
prawniczej tajemnicy zawodowej do wyroku TSUE w sprawie C-694/20
i w ślad za tym zmianą dokonaną Dyrektywą Rady (UE) 2023/2226 z dnia 17
października 2023 r. (DAC8), w odniesieniu do art. 8ab ust. 5 oraz do wyroku
TSUE w sprawie C‑623/22.
Oceniamy, że ograniczenie liczby i częstotliwości składania do Szefa KAS informacji
o schematach podatkowych nie powinno mieć wpływu na systemy informatyczne
przedsiębiorców i nie będzie generowało kosztów w tych systemach, z uwagi na fakt,
że system do raportowania MDR zapewnia Szef KAS. Nowelizacja prawdopodobnie
również ograniczy koszty obsługi prawnej, do której często zmuszeni byli
przedsiębiorcy, którzy raportowali MDR. Ponadto przyczyni się do wzrostu
pewności prawa i jednolitości jego stosowania.
Jednocześnie wskazujemy, że więcej szczegółów w tym zakresie zostało
wskazanych w udostępnionym projekcie ustawy o zmianie ustawy – Ordynacja
podatkowa oraz niektórych innych ustaw, uzasadnieniu, OSR - wpisanego do
Wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów pod nr UD1963.
2 Raport ETO; https://www.eca.europa.eu/pl/publications/sr-2024-27
3 https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12396201/katalog/13119157#13119157
-- 2 of 5 --
3/5
Ad 3. W tym miejscu należy wyraźnie podkreślić, że planowane zmiany legislacyjne
w obrębie schematów podatkowych nie mogą być uznane, jak wskazano
w interpelacji, za „tak daleko idące ograniczenia raportowania MDR”. Projekt
nowelizacji zakłada m.in. uproszczenie i uporządkowanie przepisów MDR,
dostosowanie do orzeczeń TSUE i ograniczenie obowiązków sprawozdawczych
wyłącznie w takim zakresie, które nie będzie miało wpływu na rozszczelnienie
systemu. W Ministerstwie Finansów były i są prowadzone prace dotyczące innych
instrumentów uszczelniania systemu podatkowego wraz z jednoczesnym jego
upraszczaniem. Należy wskazać, że od czasu wprowadzenia systemu raportowania
schematów podatkowych (01.01.2019 r.) administracja skarbowa wdrożyła szereg
instrumentów uszczelniających system podatkowy tj. m.in.:
klauzula ogólna przeciwko unikaniu opodatkowania - GAAR,
system teleinformatyczny izby rozliczeniowej -STIR,
mechanizm podzielonej płatności - MPP,
kasy online, e-paragon,
centralna baza podatników VAT,
obowiązek analizy nadużycia prawa przy wydawanych interpretacjach
indywidualnych i możliwości odmowy wydania interpretacji indywidualnej,
raportowanie operatorów platform cyfrowych (przepisy wprowadzone w
ramach DAC7)
Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych – CRBR,
Obowiązki sprawozdawcze w podatku u źródła WHT:
CIT-10Z, informacje IFT - w przypadku wypłat należności do
nierezydentów,
WHT pay & refund,
JPK_VAT permanentny obowiązek składania oraz na żądanie: JPK_KR,
JPK_WB, JPK_MAG, JPK_FA, JPK_PKPIR, JPK_EWP,
finalizowane jest wdrożenie Krajowego Systemu e-Faktur – KseF,
JPK_CIT,
Sprawozdawczość związana z dokumentacją cen transferowych – TP.
W chwili obecnej prowadzone są kolejne prace dotyczące upraszania systemu
podatkowego - zgodnie z zapowiedzią Ministra Finansów podczas konferencji na
Giełdzie Papierów Wartościowych z dnia 10 lutego 2025 r. Prace polegają na
przeglądzie dublujących się obowiązków podatkowych i weryfikacji konieczności ich
utrzymywania.
Ad 4. Założenia zmian były przedmiotem konsultacji wewnętrznych w Ministerstwie
Finansów.
2. Udostępnienie dokumentów z danymi analitycznymi dot. MDR
W ramach udostępnienia danych z systemu EZD Ministerstwa Finansów
wskazujemy, że udostępnienie analiz własnych na podstawie schematów
-- 3 of 5 --
4/5
podatkowych oraz opracowań z konsultacji nie jest możliwe z uwagi na objęcie ich
tajemnicą skarbową.
Zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej:
Art. 293
§ 1. Indywidualne dane zawarte w deklaracji oraz innych dokumentach składanych
przez podatników, płatników lub inkasentów objęte są tajemnicą skarbową.
§ 2. Przepis § 1 stosuje się również do danych zawartych w:
(…)
9) informacjach i dokumentach, o których mowa w dziale III w rozdziale 11a;
Art. 295c.
Dostęp do informacji o schematach podatkowych oraz innych dokumentów
związanych z tą informacją, zbieranych na podstawie działu III rozdziału 11a,
przysługuje pracownikowi załatwiającemu sprawę lub prowadzącemu działalność
analityczną i jego przełożonym.
Art. 297d
Minister właściwy do spraw finansów publicznych ma dostęp do informacji o
schematach podatkowych oraz innych dokumentów związanych z tymi informacjami,
zebranych w ramach czynności prowadzonych na podstawie działu III rozdziału 11a. Z
danych tych korzysta w toku prowadzonych działań, w tym do realizowanych
czynności analitycznych.
Tym samym, informacje i dokumenty, o których mowa w dziale III w rozdziale 11a
Ordynacji podatkowej (tj. całym rozdziale dotyczącym raportowania schematów
podatkowych) są objęte w całości tajemnicą skarbową i udostępniane jedynie
wskazanym w ramach Ordynacji podatkowej podmiotom.
Należy podkreślić, że reżim wykorzystywania danych z raportowania schematów
podatkowych jest na tyle restrykcyjny, że oznacza nie tylko ograniczenie możliwości
ich wykorzystania przez podmioty nimi dysponujące4, lecz także prowadzi do
zawężenia kręgu podmiotów, którym można udostępnić te dane - są nimi bowiem
jedynie podmioty ściśle określone przez przepisy ustawy – tj. Ordynację podatkową.
W Interpelacji poselskiej, w ramach żądania udostępnienia dokumentów, powołano
się na art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r o wykonywaniu mandatu posła
i senatora wskazujący, że poseł ma prawo wnosić interpelacje poselskie.
Zgodnie natomiast z art. 19 ust. 1 tej ustawy.:
W wykonywaniu mandatu poseł lub senator ma prawo, jeżeli nie narusza dóbr
osobistych innych osób, do uzyskiwania informacji i materiałów, wstępu do
pomieszczeń, w których znajdują się te informacje i materiały, oraz wglądu
w działalność organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego, a także
spółek z udziałem Skarbu Państwa oraz zakładów i przedsiębiorstw państwowych
i samorządowych, z zachowaniem przepisów o tajemnicy prawnie chronionej.
4 Minister Finansów dane w ramach MDR może wykorzystywać tylko do prowadzonych działań, w tym
realizowanych czynności analitycznych i żadnych innych.
-- 4 of 5 --
5/5
Istotną okolicznością, w powiązaniu z powyżej omówionymi przepisami
umożliwiającymi posłom i senatorom dostęp do informacji (danych) objętych
stosownymi tajemnicami, jest fakt, że szczególny rodzaj tajemnicy służbowej
stanowi właśnie tajemnica skarbowa.
Tym samym udostępnienie danych objętych tajemnicą prawnie chronioną jest
możliwe jedynie, jeśli przepisy szczególne to umożliwiają. W zakresie możliwości
udostępniania danych objętych tajemnicą skarbową zasadne jest zaznaczenie, iż
przepisy ustawy Ordynacja podatkowa (art. 295c i 297d Ordynacji podatkowej) jak
i ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora nie upoważniają posłów do
dostępu do danych pozyskanych z MDR.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 5 of 5 --