Interpelacja nr 8379
Interpelacja w sprawie nadużywania leków psychotropowych oraz ich negatywnych skutków zdrowotnych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (100%)
Edukacja i Szkolnictwo (55%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie nadużywania leków psychotropowych oraz ich negatywnych skutków zdrowotnych
Interpelacja nr 8379
do ministra edukacji, ministra zdrowia
w sprawie nadużywania leków psychotropowych oraz ich negatywnych skutków zdrowotnych
Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Anna Gembicka
Data wpływu: 26-02-2025
Szanowne Panie Minister,
w ostatnich latach obserwuje się alarmujący wzrost stosowania leków psychotropowych, szczególnie wśród dzieci, młodzieży, a także dorosłych osób cierpiących na różne formy stresu i depresji. Wzmożone przepisywanie tego typu farmaceutyków budzi poważne wątpliwości dotyczące ich skuteczności oraz bezpieczeństwa długoterminowego. Skutki uboczne, w tym myśli samobójcze, są wyraźnie zaznaczone w ulotkach tych leków, a przypadki rodzin dotkniętych tragedią po ich stosowaniu stają się coraz liczniejsze.
Należy podkreślić, że zamiast rzeczywistego leczenia przyczyn problemów psychicznych, coraz częściej mamy do czynienia z pochopnym wdrażaniem terapii farmakologicznych, które nie są poprzedzone dokładnymi badaniami pacjentów. Wiele osób po zażywaniu leków psychotropowych nie uzyskało poprawy zdrowia, a w niektórych przypadkach doszło do pogorszenia ich stanu, prowadząc do śmierci lub nieodwracalnego uszczerbku na zdrowiu.
Według badań i opinii specjalistów, takich jak prof. Jerzy Vetulani, leki psychotropowe powinny być stosowane w kontrolowanych dawkach i z przerwami, tymczasem w praktyce ich nadużywanie staje się standardem. Współczesna psychiatria nie promuje alternatywnych metod leczenia takich jak:
terapia bezlekowa,
suplementacja witaminowa i mikroelementowa,
joga i zajęcia relaksacyjne,
sport jako forma wsparcia psychicznego,
terapia psychologiczna oraz wsparcie społeczne.
Obecna sytuacja w szpitalach psychiatrycznych również budzi poważne obawy. Pacjenci często wypisywani są z placówek w rzekomo „dobrym” stanie zdrowia, mimo że ich sytuacja życiowa i psychiczna wcale się nie poprawia. Nie znamy przypadku pełnego wyleczenia poprzez stosowanie wyłącznie farmakoterapii, a tymczasem liczba hospitalizacji i przypadków samobójstw wśród młodzieży stale rośnie.
Z uwagi na powagę problemu i jego długofalowe konsekwencje dla zdrowia społeczeństwa, apeluję o podjęcie działań zmierzających do ograniczenia nadużywania leków psychotropowych oraz zwiększenia dostępu do metod terapeutycznych opartych na psychoterapii i wsparciu środowiskowym.
W związku z powyższym zwracam się z pytaniami:
Jakie działania Ministerstwo Zdrowia podejmuje w celu monitorowania skuteczności leków psychotropowych i ich wpływu na zdrowie pacjentów?
Czy planowane są zmiany w systemie przepisywania tych leków, aby ograniczyć ich nadużywanie?
Dlaczego psychiatria nie promuje alternatywnych metod leczenia, które mogą skutecznie wspomagać pacjentów bez ryzyka poważnych skutków ubocznych?
Czy istnieją programy badawcze analizujące długoterminowe konsekwencje stosowania leków psychotropowych, zwłaszcza u dzieci i młodzieży?
Jakie działania są podejmowane w celu poprawy jakości diagnostyki psychiatrycznej, tak aby leczenie było dopasowane do indywidualnych potrzeb pacjenta?
Czy rozważane jest wdrożenie edukacji społecznej na temat alternatywnych metod poprawy zdrowia psychicznego, np. poprzez programy szkolne, kampanie społeczne i szkolenia dla lekarzy?
Interpelacja nr 8379
do ministra edukacji, ministra zdrowia
w sprawie nadużywania leków psychotropowych oraz ich negatywnych skutków zdrowotnych
Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Anna Gembicka
Data wpływu: 26-02-2025
Szanowne Panie Minister,
w ostatnich latach obserwuje się alarmujący wzrost stosowania leków psychotropowych, szczególnie wśród dzieci, młodzieży, a także dorosłych osób cierpiących na różne formy stresu i depresji. Wzmożone przepisywanie tego typu farmaceutyków budzi poważne wątpliwości dotyczące ich skuteczności oraz bezpieczeństwa długoterminowego. Skutki uboczne, w tym myśli samobójcze, są wyraźnie zaznaczone w ulotkach tych leków, a przypadki rodzin dotkniętych tragedią po ich stosowaniu stają się coraz liczniejsze.
Należy podkreślić, że zamiast rzeczywistego leczenia przyczyn problemów psychicznych, coraz częściej mamy do czynienia z pochopnym wdrażaniem terapii farmakologicznych, które nie są poprzedzone dokładnymi badaniami pacjentów. Wiele osób po zażywaniu leków psychotropowych nie uzyskało poprawy zdrowia, a w niektórych przypadkach doszło do pogorszenia ich stanu, prowadząc do śmierci lub nieodwracalnego uszczerbku na zdrowiu.
Według badań i opinii specjalistów, takich jak prof. Jerzy Vetulani, leki psychotropowe powinny być stosowane w kontrolowanych dawkach i z przerwami, tymczasem w praktyce ich nadużywanie staje się standardem. Współczesna psychiatria nie promuje alternatywnych metod leczenia takich jak:
terapia bezlekowa,
suplementacja witaminowa i mikroelementowa,
joga i zajęcia relaksacyjne,
sport jako forma wsparcia psychicznego,
terapia psychologiczna oraz wsparcie społeczne.
Obecna sytuacja w szpitalach psychiatrycznych również budzi poważne obawy. Pacjenci często wypisywani są z placówek w rzekomo „dobrym” stanie zdrowia, mimo że ich sytuacja życiowa i psychiczna wcale się nie poprawia. Nie znamy przypadku pełnego wyleczenia poprzez stosowanie wyłącznie farmakoterapii, a tymczasem liczba hospitalizacji i przypadków samobójstw wśród młodzieży stale rośnie.
Z uwagi na powagę problemu i jego długofalowe konsekwencje dla zdrowia społeczeństwa, apeluję o podjęcie działań zmierzających do ograniczenia nadużywania leków psychotropowych oraz zwiększenia dostępu do metod terapeutycznych opartych na psychoterapii i wsparciu środowiskowym.
W związku z powyższym zwracam się z pytaniami:
Jakie działania Ministerstwo Zdrowia podejmuje w celu monitorowania skuteczności leków psychotropowych i ich wpływu na zdrowie pacjentów?
Czy planowane są zmiany w systemie przepisywania tych leków, aby ograniczyć ich nadużywanie?
Dlaczego psychiatria nie promuje alternatywnych metod leczenia, które mogą skutecznie wspomagać pacjentów bez ryzyka poważnych skutków ubocznych?
Czy istnieją programy badawcze analizujące długoterminowe konsekwencje stosowania leków psychotropowych, zwłaszcza u dzieci i młodzieży?
Jakie działania są podejmowane w celu poprawy jakości diagnostyki psychiatrycznej, tak aby leczenie było dopasowane do indywidualnych potrzeb pacjenta?
Czy rozważane jest wdrożenie edukacji społecznej na temat alternatywnych metod poprawy zdrowia psychicznego, np. poprzez programy szkolne, kampanie społeczne i szkolenia dla lekarzy?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Paulina Piechna-Więckiewicz
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
17%
Konkretność
83%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
7.1 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4327 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPP.050.17.2025.AK
Warszawa, 28 maja 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
W nawiązaniu do interpelacji nr 8379, złożonej przez Pana Posła Jarosława Sachajko oraz
Panią Posłankę Annę Gembicką, w sprawie nadużywania leków psychotropowych oraz ich
negatywnych skutków zdrowotnych, zwracam się z uprzejmą prośbą o przyjęcie poniższych
informacji.
Na wstępie, przede wszystkim należy wskazać, że w myśl art. 4 ustawy z dnia 5 grudnia
1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty, lekarz ma obowiązek wykonywać zawód
zgodnie ze wskazaniami aktualnej wiedzy medycznej, dostępnymi mu metodami i środkami
zapobiegania, rozpoznawania i leczenia chorób, zgodnie z zasadami etyki zawodowej oraz z
należytą starannością. W związku z powyższym to rolą lekarza jest ocena czy w przypadku
danego pacjenta zaproponowanie farmakoterapii jest najbardziej skuteczną i bezpieczną
formą leczenia.
W publicznym systemie opieki zdrowotnej stosowane są metody leczenia oparte na
dowodach naukowych, znane jako Evidence-Based Medicine (EBM). Jednostką powołaną
m.in. w celu wydawania rekomendacji w sprawie kwalifikacji świadczenia opieki zdrowotnej
jako świadczenia gwarantowanego jest Agencja Oceny Technologii Medycznych i
Taryfikacji. Należy podkreślić, iż w ramach świadczeń gwarantowanych w rodzaju opieka
psychiatryczna uwzględnionych jest szereg świadczeń nie związanych z farmakoterapią,
takich jak sesje psychoterapii, porady psychologiczne, czy terapia zajęciowa.
Ponadto, zgodnie z procedowanym obecnie projektem rozporządzenia Ministra Zdrowia
zmieniającego rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
psychiatrycznej i leczenia uzależnień wprowadzone ma zostać kolejne tego rodzaju
świadczenie – przezczaszkowa stymulacja magnetyczna. Dodatkowo, zgodnie z
wprowadzanymi przez Ministerstwo Zdrowia reformami zarówno w obszarze psychiatrii
dorosłych jak i dzieci i młodzieży, zwiększona zostaje rola specjalistów nie będących
lekarzami oraz dostęp do leczenia nie przewidującego farmakoterapii. Przykładem tego
rodzaju działań może być uwzględnienie roli asystentów zdrowienia w centrach zdrowia
psychicznego prowadzonych w ramach programu pilotażowego czy utworzenie sieci
ośrodków środowiskowej opieki psychologicznej i psychoterapeutycznej dla dzieci i
młodzieży, w których nie jest zatrudniony lekarz psychiatra ale pomocy pacjentom udzielają
psycholodzy, psychoterapeuci i terapeuci środowiskowi.
W celu zagwarantowania odpowiedniej jakości świadczeń psychiatrycznych dla dzieci i
młodzieży, w ramach projektu „Wsparcie procesu wdrażania reformy wprowadzającej
nowy model systemu ochrony zdrowia psychicznego dla dzieci i młodzieży” realizowanego
w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój 2014-2020 nr
POWR.05.02.00-00-0001/21 opracowane zostały standardy organizacyjne i merytoryczne
dla podmiotów nowego modelu systemu ochrony zdrowia psychicznego dla dzieci i
młodzieży (dostępne na stronie: https://www.gov.pl/web/zdrowie/standardy-
organizacyjne-i-merytoryczne-dla-podmiotow-nowego-modelu-systemu-ochrony-
zdrowia-psychicznego-dla-dzieci-i-mlodziezy).
Ponadto w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego realizowany
jest projekt „Opracowanie i realizacja specjalistycznych programów diagnozy i leczenia
zaburzeń psychicznych”. Realizacja projektu została powierzona w trybie
pozakonkursowym Instytutowi Psychiatrii i Neurologii w Warszawie. W ramach projektu,
opracowanych zostanie 15 programów diagnozy i leczenia zaburzeń psychicznych dla dzieci
i młodzieży oraz 5 programów diagnozy zaburzeń psychicznych dla dorosłych.
Należy również wspomnieć o wprowadzeniu do kształcenia przedmiotu edukacja
zdrowotna, którego celem jest kształtowanie kompetencji uczniów w zakresie dbałości o
zdrowie, w tym psychiczne, oraz budowanie potencjału zdrowotnego własnego i otoczenia
w zgodzie z aktualnymi wyzwaniami epidemicznymi oraz sytuacją geopolityczną.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPP.050.17.2025.AK
Warszawa, 28 maja 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
W nawiązaniu do interpelacji nr 8379, złożonej przez Pana Posła Jarosława Sachajko oraz
Panią Posłankę Annę Gembicką, w sprawie nadużywania leków psychotropowych oraz ich
negatywnych skutków zdrowotnych, zwracam się z uprzejmą prośbą o przyjęcie poniższych
informacji.
Na wstępie, przede wszystkim należy wskazać, że w myśl art. 4 ustawy z dnia 5 grudnia
1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty, lekarz ma obowiązek wykonywać zawód
zgodnie ze wskazaniami aktualnej wiedzy medycznej, dostępnymi mu metodami i środkami
zapobiegania, rozpoznawania i leczenia chorób, zgodnie z zasadami etyki zawodowej oraz z
należytą starannością. W związku z powyższym to rolą lekarza jest ocena czy w przypadku
danego pacjenta zaproponowanie farmakoterapii jest najbardziej skuteczną i bezpieczną
formą leczenia.
W publicznym systemie opieki zdrowotnej stosowane są metody leczenia oparte na
dowodach naukowych, znane jako Evidence-Based Medicine (EBM). Jednostką powołaną
m.in. w celu wydawania rekomendacji w sprawie kwalifikacji świadczenia opieki zdrowotnej
jako świadczenia gwarantowanego jest Agencja Oceny Technologii Medycznych i
Taryfikacji. Należy podkreślić, iż w ramach świadczeń gwarantowanych w rodzaju opieka
psychiatryczna uwzględnionych jest szereg świadczeń nie związanych z farmakoterapią,
takich jak sesje psychoterapii, porady psychologiczne, czy terapia zajęciowa.
Ponadto, zgodnie z procedowanym obecnie projektem rozporządzenia Ministra Zdrowia
zmieniającego rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
psychiatrycznej i leczenia uzależnień wprowadzone ma zostać kolejne tego rodzaju
świadczenie – przezczaszkowa stymulacja magnetyczna. Dodatkowo, zgodnie z
wprowadzanymi przez Ministerstwo Zdrowia reformami zarówno w obszarze psychiatrii
dorosłych jak i dzieci i młodzieży, zwiększona zostaje rola specjalistów nie będących
lekarzami oraz dostęp do leczenia nie przewidującego farmakoterapii. Przykładem tego
rodzaju działań może być uwzględnienie roli asystentów zdrowienia w centrach zdrowia
psychicznego prowadzonych w ramach programu pilotażowego czy utworzenie sieci
ośrodków środowiskowej opieki psychologicznej i psychoterapeutycznej dla dzieci i
młodzieży, w których nie jest zatrudniony lekarz psychiatra ale pomocy pacjentom udzielają
psycholodzy, psychoterapeuci i terapeuci środowiskowi.
W celu zagwarantowania odpowiedniej jakości świadczeń psychiatrycznych dla dzieci i
młodzieży, w ramach projektu „Wsparcie procesu wdrażania reformy wprowadzającej
nowy model systemu ochrony zdrowia psychicznego dla dzieci i młodzieży” realizowanego
w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój 2014-2020 nr
POWR.05.02.00-00-0001/21 opracowane zostały standardy organizacyjne i merytoryczne
dla podmiotów nowego modelu systemu ochrony zdrowia psychicznego dla dzieci i
młodzieży (dostępne na stronie: https://www.gov.pl/web/zdrowie/standardy-
organizacyjne-i-merytoryczne-dla-podmiotow-nowego-modelu-systemu-ochrony-
zdrowia-psychicznego-dla-dzieci-i-mlodziezy).
Ponadto w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego realizowany
jest projekt „Opracowanie i realizacja specjalistycznych programów diagnozy i leczenia
zaburzeń psychicznych”. Realizacja projektu została powierzona w trybie
pozakonkursowym Instytutowi Psychiatrii i Neurologii w Warszawie. W ramach projektu,
opracowanych zostanie 15 programów diagnozy i leczenia zaburzeń psychicznych dla dzieci
i młodzieży oraz 5 programów diagnozy zaburzeń psychicznych dla dorosłych.
Należy również wspomnieć o wprowadzeniu do kształcenia przedmiotu edukacja
zdrowotna, którego celem jest kształtowanie kompetencji uczniów w zakresie dbałości o
zdrowie, w tym psychiczne, oraz budowanie potencjału zdrowotnego własnego i otoczenia
w zgodzie z aktualnymi wyzwaniami epidemicznymi oraz sytuacją geopolityczną.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --