Interpelacja w sprawie e-Doręczeń
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8371
do ministra cyfryzacji
w sprawie e-Doręczeń
Zgłaszający: Bartosz Romowicz
Data wpływu: 25-02-2025
Panie Premierze,
system e-Doręczeń miał ułatwić administracji kontakt z klientem. Przedsiębiorcy z branży IT zwrócili się do mnie z problemem funkcjonowania systemu e-Doręczeń, który ich zdaniem może prowadzić´ do monopolizacji rynku przez operatora wyznaczonego. Według przedstawicieli branży IT obecny model organizacyjny systemu znacząco ogranicza możliwości działania niezależnych dostawców kwalifikowanych usług e-Doręczeń (KDU), co negatywnie wpływa na rynek oraz użytkowników końcowych.
Jednym z kluczowych problemów jest brak integracji Poczty Polskiej z innymi dostawcami e-Doręczeń. W praktyce oznacza to, że użytkownicy posiadający adresy e-Doręczeń u rożnych podmiotów nie mogą wymieniać między sobą korespondencji. Taka sytuacja nie tylko utrudnia rozwój systemu, ale może również stanowić naruszenie przepisów prawa, zwłaszcza w kontekście obowiązków instytucji finansowych i ubezpieczeniowych. Zdaniem branży IT kolejną istotną kwestią jest iluzoryczność prawa wyboru dostawcy e-Doręczeń. Systemy rządowe w procesie składania wniosków nie uwzględniają alternatywnych dostawców, a oficjalne materiały informacyjne pomijają możliwość skorzystania z usług innych niż operator wyznaczony. W efekcie użytkownicy są pozbawieni realnego wpływu na wybór dostawcy, co jest sprzeczne z ideą konkurencyjnego rynku usług cyfrowych.
Niepokój branży budzi również brak możliwości integracji KDU z systemami rządowymi. Mimo wielokrotnych próśb dostawcy wciąż nie otrzymali niezbędnej dokumentacji technicznej, co uniemożliwia im pełne uczestnictwo w systemie e-Doręczeń. Taki stan rzeczy prowadzi do faworyzowania jednego podmiotu i ogranicza funkcjonowanie niezależnych operatorów. Istotnym problemem pozostaje również brak rekompensaty dla KDU za realizację usługi publicznej. Obecnie to oni ponoszą koszty dostarczania korespondencji od urzędów do obywateli i przedsiębiorców, podczas gdy operator wyznaczony pobiera wysokie opłaty za świadczenie tej samej usługi instytucjom publicznym. Brak sprawiedliwego podziału opłat sprawia, że niezależni dostawcy de facto finansują usługi publiczne z własnych środków, co prowadzi do nierówności na rynku. Dodatkowo użytkownicy posiadający skrzynki e-Doręczeń u KDU nie mają możliwości dostępu do nich za pośrednictwem rządowych platform, takich jak gov.pl czy aplikacja mObywatel. W efekcie konkurencyjni dostawcy są eliminowani, a operator wyznaczony zyskuje dominującą pozycję.
W związku z powyższym, na prośbę przedstawicieli branży IT, na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2024 r. poz. 907, z późn. zm.) oraz art. 191 Regulaminu Sejmu RP, zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jakie działania podjęło Ministerstwo Cyfryzacji w celu zapewnienia pełnej integracji Poczty Polskiej z pozostałymi dostawcami e-Doręczeń?
2. Czy ministerstwo zamierza wprowadzić zmiany legislacyjne lub organizacyjne, które zagwarantują prawo wyboru dostawcy usług e-Doręczeń dla obywateli i przedsiębiorców?
3. Czy do Ministerstwa Cyfryzacji zwracano się z problemem integracji z systemami rządowymi? Jeśli tak, to dlaczego do tej pory nie umożliwiono KDU integracji z systemami rządowymi?
4. Czy Ministerstwo Cyfryzacji planuje wprowadzenie mechanizmu podziału opłat między operatora wyznaczonego a KDU, aby uniknąć sytuacji, w której niezależni dostawcy ponoszą koszty realizacji usługi publicznej bez wynagrodzenia?
5. Czy Ministerstwo Cyfryzacji zagwarantuje, że użytkownicy e-Doręczeń będą mieli równy dostęp do swoich skrzynek zarówno przez aplikację mObywatel, jak i strony gov.pl, niezależnie od wybranego dostawcy?
6. Czy zdaniem Ministerstwa Cyfryzacji proces wdrażania e-Doręczeń przebiega bezproblemowo? Jeśli nie, to jakie problemy zauważa ministerstwo?
Z poważaniem Bartosz Romowicz
Sekretarz stanu Dariusz Standerski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10647 znakówadres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Sekretarz Stanu
Dariusz Standerski
BM.WP.057.48.2025
Warszawa, 11 maja 2025 r.
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dot. pisma z 4 marca br. Posła na Sejm RP Pana Bartosza Romowicza w sprawie e-
Doręczeń (interpelacja nr 8371)
Szanowny Panie Marszałku,
przedstawiam odpowiedzi na zadane przez Posła pytania.
Ad 1) Jakie działania podjęło Ministerstwo Cyfryzacji w celu zapewnienia pełnej
integracji Poczty Polskiej z pozostałymi dostawcami e-Doręczeń?
Wszyscy dostawcy usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego (usługi RDE)
w Polsce, to jest: operator wyznaczony (Poczta Polska) oraz kwalifikowani dostawcy usług
zaufania świadczący kwalifikowane usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego
(KDU), świadczą usługi RDE działając na podstawie przepisów ustawy o doręczeniach
elektronicznych1 i ustawy o usługach zaufania oraz identyfikacji elektronicznej, w tym
również zgodnie z wydanym na podstawie art. 26 a tej ustawy Standardem Usługi RDE2,
który został opublikowany w BIP Ministerstwa Cyfryzacji.
Obowiązek stosowania Standardu Usługi RDE przez OW wynika z art. 38 ust. 2 pkt 2
ustawy o doręczeniach elektronicznych, a w przypadku KDU z art. 26b ustawy o usługach
zaufania oraz identyfikacji elektronicznej.
Standard Usługi RDE obejmuje wymagania, których celem jest konieczność zapewnienia
interoperacyjności i bezpieczeństwa wymiany danych, w tym możliwość transgranicznej
wymiany danych, biorąc pod uwagę normy i wytyczne dotyczące procedur wysyłania
i otrzymywania danych opracowane przez Europejski Instytut Norm Telekomunikacyjnych
lub normy wskazane przez Komisję Europejską w drodze aktów wykonawczych, o których
mowa w art. 44 ust. 2 rozporządzenia 910/2014. Standard ten wskazuje protokół AS4,
określony w standardzie [EBMS 3.0], jako obowiązujący protokół komunikowania się
dostawców usług w zakresie przekazywania przesyłek, dowodów i komunikatów
związanych z realizacją usługi. Ponadto wszyscy dostawcy usługi e-Doręczenia mają
równoprawny dostęp do Bazy Adresów Elektronicznych. Korzystają z niego za
pośrednictwem usług wyszukiwania (Search Engine API) i lokalizacji adresu (SP Discovery
API), które są niezbędne do realizacji usługi e-Doręczenia w Polsce.
Zgodnie ze Standardem Usługi RDE dostawcy usługi RDE mają obowiązek przeprowadzić
testy w środowisku integracyjnym dostarczanym przez Ministra Cyfryzacji we współpracy
z COI. Ma to zapewnić niezawodność działania usługi e-Doręczenia, również przy
doręczeniu pomiędzy stronami korespondencji obsługiwanymi przez różnych dostawców.
Dostawcy usługi powinni przeprowadzić te testy zanim udostępnią usługę użytkownikom
końcowym w środowisku produkcyjnym.
1 Ustawa z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz.U. 2024, poz. 1045)
2 Ustawa z dnia 5 września 2016 r. o usługach zaufania oraz identyfikacji elektronicznej (Dz. U. z 2024 r. poz.
1725)
-- 1 of 4 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Standard RDE w ust. 8 określa warunki operacyjne i proceduralne podłączenia usługi RDE,
świadczonej przez KDU, do krajowego systemu e-Doręczeń, w szczególności wskazuje, że
dostawca usługi RDE przed przyłączeniem do krajowego systemu e-Doręczeń musi
wykonać testy integracyjne na środowisku testowym krajowego systemu e-Doręczeń
w zakresie funkcjonowania z publiczną usługą RDE. Dostawca publicznej usługi
rejestrowanego doręczenia elektronicznego (operator wyznaczony) i minister właściwy ds.
informatyzacji, realizują bowiem również wymagania Standardu Usługi RDE i udostępniają
KDU, którzy ubiegają się o przyłączenie do Krajowego Systemu e-Doręczeń, specyfikacje
interfejsów, środowiska testowe i scenariusze testowe do przeprowadzenia testów
integracyjnych. Tym samym każdy KDU wpisany do rejestru dostawców usług zaufania
musi spełniać wymagania określone w Standardzie RDE i integruje się z OW przed
przystąpieniem do świadczenie kwalifikowanej usługi RDE.
Ad 2) Czy Ministerstwo zamierza wprowadzić́ zmiany legislacyjne lub organizacyjne,
które zagwarantują̨ prawo wyboru dostawcy usług e-Doręczeń dla obywateli i
przedsiębiorców?
Przepisy ustawy o doręczeniach elektronicznych gwarantują podmiotom niepublicznym,
w tym obywatelom i przedsiębiorcom, wybór dostawcy usługi e-Doręczenia (art. 23 ust. 2
i 24 ust. 3). Podmiot niepubliczny ma zatem możliwość wybrania OW świadczącego
publiczną usługę rejestrowanego doręczenia elektronicznego albo KDU świadczących
kwalifikowaną usługę rejestrowanego doręczenia elektronicznego. Podmiot publiczny
może również zrezygnować z OW i wybrać usługi świadczone przez KDU jak również
może zmienić KDU.
Ad 3) Czy do Ministerstwa Cyfryzacji zwracano się z problemem integracji z systemami
rządowymi? Jeśli tak to dlaczego do tej pory nie umożliwiono KDU integracji z systemami
rządowymi?
Na początku 2024 r. występowały trudności techniczne po stronie PPSA, jednak zostały
one skutecznie rozwiązane przez grupę roboczą. Po stronie Ministerstwa Cyfryzacji nie
odnotowano żadnych problemów związanych z procesem podłączania.
Procedura podłączania Krajowych Dostawców Usług przebiega w sposób zapewniający
pełne wsparcie Ministerstwa Cyfryzacji na każdym etapie. Proces rozpoczyna się od
przeprowadzenia testów integracyjnych z Ministerstwem Cyfryzacji, podczas których
zapewniana jest asysta merytoryczna i techniczna, umożliwiająca sprawne
przeprowadzenie konfiguracji oraz eliminację ewentualnych trudności. Następnie
realizowane są testy z PPSA, których celem jest weryfikacja poprawności integracji z tym
systemem. Po zakończeniu testów organizacja składa formalny wniosek o podłączenie do
systemu, co stanowi ostatni etap przed wdrożeniem produkcyjnym. Na tym etapie również
zapewniona jest asysta Ministerstwa Cyfryzacji, aby cały proces odbywał się zgodnie
z obowiązującymi standardami i w sposób niezakłócający działania systemu.
Obecnie nie występują żadne trudności techniczne, a wszelkie wcześniejsze kwestie
zostały skutecznie rozwiązane, co pozwala na sprawne i bezproblemowe podłączanie
nowych jednostek do systemu.
KDU, tak jak każdy podmiot integrujący, ma obowiązek świadczyć usługi RDE według
Standardu Usługi RDE w Polsce i musi spełnić wymagania techniczne, których ten
standard wymaga.
Do systemu e-Doręczeń przystąpiło 5 kwalifikowanych dostawców usług. Informacje
o podmiotach świadczących usługę są dostępne na stronie www.gov.pl/edoreczenia.
-- 2 of 4 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Ad 4) Czy Ministerstwo Cyfryzacji planuje wprowadzenie mechanizmu podziału opłat
między Operatora Wyznaczonego a KDU, aby uniknąć́ sytuacji, w której niezależni
dostawcy ponoszą̨ koszty realizacji usługi publicznej bez wynagrodzenia?
Model działania Krajowego Systemu e-Doręczeń, oparty na podstawie ustawy
o doręczeniach elektronicznych zakłada, że usługi e-Doręczeń świadczone przez
kwalifikowanych dostawców usług e-Doręczeń są komercyjne i opłaty za wykorzystanie
kwalifikowanej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego do wymiany
korespondencji z podmiotami publicznymi są ponoszone przez podmiot korzystający
z usługi u danego KDU. Obecny model nie zakłada, że KDU ponoszą koszty realizacji
usługi publicznej – koszty te są ponoszone przez OW, który zgodnie z ustawą świadczy
publiczną usługę rejestrowanego doręczenia elektronicznego, a opłaty są uiszczane przez
podmiot korzystający z usługi OW (art. 52 ustawy o doręczeniach elektronicznych).
Ministerstwo Cyfryzacji nie ma wpływu na wysokość opłat pobieranych za poszczególne
usługi KDU.
Regulacje prawne nie przewidują podziału opłat za świadczenie usługi e-Doręczeń
pomiędzy dostawcami komercyjnymi a operatorem wyznaczonym. Dotychczas nie
zgłoszono propozycji zmian legislacyjnych w tym zakresie.
Ad 5) Czy Ministerstwo Cyfryzacji zagwarantuje, że użytkownicy e-Doręczeń będą̨ mieli
równy dostęp do swoich skrzynek zarówno poprzez aplikację mObywatel, jak i strony
gov.pl, niezależnie od wybranego dostawcy?
Zgodnie z art. 58 ust. 2 ustawy o doręczeniach elektronicznych minister właściwy do
spraw informatyzacji oraz minister właściwy do spraw gospodarki zapewniają
funkcjonowanie systemów teleinformatycznych umożliwiających dostęp użytkownikom do
zasobów skrzynek doręczeń znajdujących się w systemie teleinformatycznym operatora
wyznaczonego oraz umożliwiających dostęp użytkownikom do publicznej usługi
rejestrowanego doręczenia elektronicznego oraz publicznej usługi hybrydowej. KDU
samodzielnie zapewniają dostęp do skrzynek.
Jednak są prowadzone prace zmierzające do tego, aby obywatele – niezależnie czy
posiadają adres i skrzynkę do e-Doręczeń u publicznego czy komercyjnego dostawcy –
mogli wykonać wysyłkę formularzy czy wniosków za pomocą eUsługi ze swojej skrzynki e-
Doręczeń (publicznej – OW albo komercyjnej – KDU).
Ad 6) Czy zdaniem Ministerstwa Cyfryzacji proces wdrażania e-Doręczeń przebiega
bezproblemowo? Jeśli nie, to jakie problemy zauważa Ministerstwo.
Proces wdrożenia e-Doręczeń generował trudności na początkowym etapie wejścia w
życie obowiązku stosowania e-Doręczeń, kiedy z systemu zaczęły masowo korzystać
różne podmioty i różne systemy. Problemy z funkcjonowaniem e-Doręczeń dotyczyły
systemu operatora wyznaczonego. Zgodnie z informacjami przekazanymi przez Pocztę
Polską S.A. głównym problemem było ciągłe odpytywanie przez systemy urzędów o status
przesyłek. Skutkowało to wystąpieniem błędów związanych z wydłużonym czasem i
odbieraniem przesyłek. Błędy te dotyczyły 1601 przesyłek PURDE i 5105 przesyłek PUH,
które w aplikacji użytkowników miały status „w trakcie weryfikacji”. Problem ten już nie
występuje. Właściwe instytucje i Poczta Polska S.A. (operator wyznaczony) prowadziły
intensywne działania, by jak najszybciej rozwiązać wynikłe problemy. Działania te
obejmowały przede wszystkim kontakt z podmiotami integrującymi się z systemem e-
Doręczeń i współpracę z integratorami. Była ona prowadzona zarówno w formie
warsztatów, jak i indywidualnych spotkań, na których były analizowane poszczególne
przypadki ewentualnych nieprawidłowości. Pełną informację w tym zakresie
przedstawiłem podczas posiedzenia właściwej komisji sejmowej.
-- 3 of 4 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Z wyrazami szacunku
Dariusz Standerski
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
Do wiadomości
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów Departament Spraw Parlamentarnych
-- 4 of 4 --