Interpelacja w sprawie represji wobec obywateli protestujących przeciwko decyzjom rządu w kontekście śmierci młodego rolnika brutalnie potraktowanego przez służby podczas protestu w Warszawie
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8329
do ministra sprawiedliwości
w sprawie represji wobec obywateli protestujących przeciwko decyzjom rządu w kontekście śmierci młodego rolnika brutalnie potraktowanego przez służby podczas protestu w Warszawie
Zgłaszający: Dariusz Matecki
Data wpływu: 24-02-2025
Z wielkim niepokojem i oburzeniem przyjąłem wiadomość o śmierci 25-letniego rolnika z Nakła nad Notecią, który odebrał sobie życie kilka miesięcy po brutalnej interwencji Policji podczas marcowego (2024) protestu rolników w Warszawie. Wydarzenia, które miały miejsce tego dnia, są nie tylko skandaliczne, ale również wskazują na możliwe systemowe naruszenia praw człowieka i fundamentalnych zasad demokracji.
Pan Michał był jednym z uczestników legalnego protestu przeciwko polityce rządu wobec rolnictwa. Z relacji świadków oraz dostępnych nagrań jasno wynika, że funkcjonariusze Policji – działając na polecenie ówczesnego ministra spraw wewnętrznych i administracji Pana Marcina Kierwińskiego – dopuścili się stosowania nieuzasadnionej siły wobec protestujących. Użyto gazu łzawiącego, pałek teleskopowych, brutalnych zatrzymań, a wśród poszkodowanych znalazł się właśnie Pan Michał.
Po brutalnym zatrzymaniu młody rolnik trafił do aresztu, gdzie – według relacji jego bliskich – miał być traktowany w sposób nieludzki i poniżający. Próbowano mu wmówić, że jest przestępcą, że nie ma żadnych praw. Policja ukrywała przed rodziną miejsce jego przetrzymywania, choć miał on poważne problemy zdrowotne – zdiagnozowanego tętniaka. Po wyjściu na wolność nie doczekał się sprawiedliwości. Mimo jednoznacznych nagrań ukazujących prowokacyjne działania funkcjonariuszy, prokuratura miała umorzyć sprawę.
Michał nie wytrzymał tej presji. Jego śmierć jest nie tylko osobistą tragedią, ale również druzgocącym oskarżeniem wobec państwa, które zamiast chronić obywateli systemowo ich niszczy.
W związku z tym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
Czy w związku ze śmiercią Pana Michała wszczęto śledztwo w sprawie przyczynienia się do jego samobójstwa przez działania służb państwowych oraz przedłużające się procedury prawne?
Czy zostaną wyciągnięte jakiekolwiek konsekwencje wobec osób sprawujących nadzór nad działaniami służb w dniu protestu rolników w Warszawie, w tym wobec ówczesnego ministra spraw wewnętrznych i administracji Marcina Kierwińskiego?
Czy policjanci, którzy brutalnie interweniowali wobec Pana Michała, zostali przesłuchani w ramach postępowania wyjaśniającego i czy wszczęto wobec nich procedury dyscyplinarne?
Czy Ministerstwo Sprawiedliwości planuje podjąć działania w celu rewizji sprawy, która została umorzona, oraz doprowadzenia do rzeczywistego wyjaśnienia wydarzeń, które doprowadziły do tej tragedii?
Czy wobec działań prokuratury oraz sądu, które przeciągały postępowanie o niesłuszne zatrzymanie Pana Michała, prowadzone są jakiekolwiek postępowania wyjaśniające dotyczące możliwych naruszeń procedur prawnych?
Jakie kroki zamierza podjąć Ministerstwo Sprawiedliwości, aby uniknąć podobnych tragedii w przyszłości i zagwarantować, że obywatele protestujący przeciwko decyzjom rządu nie będą poddawani brutalnym represjom państwowym?
Śmierć Pana Michała nie może pozostać bez odpowiedzi. To druzgocący przykład tego, jak państwowa przemoc i nadużycia władzy mogą doprowadzić do ludzkiej tragedii. Żądam natychmiastowego wyjaśnienia tej sprawy oraz wyciągnięcia konsekwencji wobec winnych tej niewyobrażalnej zbrodni!
Sekretarz stanu Arkadiusz Myrcha
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6299 znakówkontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.99.2025
Warszawa, 26 czerwca 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
przekazuję odpowiedź na interpelację nr 8329 złożoną do Ministra Sprawiedliwości
przez Pana posła Dariusza Mateckiego.
Poniższe informacje przygotowała Prokuratura Krajowa, zgodnie z właściwością.
Ad 1
Prokuratura Rejonowa w Nakle nad Notecią prowadziła pod sygn. 4038-0.Ds.1618.2024
śledztwo w sprawie doprowadzenia do samobójstwa, tj. o czyn z art. 151 Kodeksu
karnego. Postanowieniem z 29 maja 2025 roku Prokuratury Rejonowej w Nakle nad
Notecią to śledztwo zostało umorzone na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k., wobec
stwierdzenia, że czynu nie popełniono. Postanowienie nie jest prawomocne.
Ad 2
Pytanie znajduje się poza obszarem właściwości Ministra Sprawiedliwości.
Ad 3 i 4
Zgodnie z art. 29 ust. 4 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej
(Dz.U. z 2024 r. poz. 1370 i 1907) nadzór nad Policją sprawuje Minister właściwy do spraw
wewnętrznych. Ponadto zgodnie z ustawą z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. 2024
-- 1 of 4 --
2
poz. 145, z późn. zm.), Komendant Główny Policji jest centralnym organem administracji
rządowej, podległym Ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych.
Jednocześnie, zgodnie z informacjami przekazanymi przez Prokuraturę Krajową, 6 marca
2024 r. w Prokuraturze Rejonowej Warszawa-Śródmieście w Warszawie, pod sygn. 4313-
5.Ds.413.2024, zostało wszczęte dochodzenie w sprawie znieważenia funkcjonariusza
Policji podczas i w związku z pełnieniem przez niego obowiązków służbowych, zaistniałego
6 marca 2024 r. przy ul. Matejki 1/5 w Warszawie, tj. o czyn z art. 226 § 1 k.k. W toku
postępowania przygotowawczego zarzut popełnienia przestępstwa z art. 226 § 1 k.k.
przedstawiono Michałowi S.
28 czerwca 2024 r. dochodzenie zostało umorzone – na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k.,
wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu
zabronionego. Decyzja kończąca postępowanie jest prawomocna.
6 maja 2024 r. w Prokuraturze Rejonowej Warszawa - Śródmieście
w Warszawie, pod sygn. 4313-1.Ds.270.2024, zostało wszczęte śledztwo w sprawie
przekroczenia uprawnień przez funkcjonariusza Policji poprzez zastosowanie
nieadekwatnych środków przymusu bezpośredniego wobec Michała S., czym działano
na szkodę jego interesu prywatnego, tj. o czyn z art. 231 § 1 k.k. Również powyższe
śledztwo zostało umorzone na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k., wobec braku danych
dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu zabronionego, a decyzja
kończąca postępowanie jest prawomocna.
W obu opisanych powyżej sprawach u podstaw decyzji o umorzeniu postępowania
przygotowawczego legł brak czytelnego nagrania całości zdarzenia, które pozwoliłoby
w sposób obiektywny odtworzyć jego przebieg, a tym samym zweryfikować wiarygodność
pozostających w sprzeczności oświadczeń procesowych osób uczestniczących w tym
zdarzeniu.
-- 2 of 4 --
3
Ad 5
Sąd Rejonowy dla Warszawy Śródmieścia w Warszawie II Wydział Karny, Sekcja
Postępowania Przygotowawczego postanowieniem z 31 stycznia 2025 r. umorzył
postępowanie w przedmiocie rozpoznania zażalenia Michała S. na jego zatrzymanie,
na podstawie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k., z uwagi na to, że w/w zmarł.
Ad 6
Ministerstwo Sprawiedliwości działa w granicach i na podstawie obowiązującego prawa
oraz jest zobowiązane do przestrzegania zakresu swojej właściwości. W związku z tym
zaznaczenia wymaga, że zgodnie z rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia
16 maja 2024 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Spraw
Wewnętrznych i Administracji (Dz.U. z 2024 r. poz. 738), to Minister Spraw Wewnętrznych
i Administracji kieruje działem sprawy wewnętrzne. Dział ten swoim zakresem obejmuje
kwestie związane z ochroną bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Niezależnie od powyższego warto podkreślić, że na podstawie art. 57 Konstytucji
Rzeczypospolitej Polskiej każdemu zapewnia się wolność organizowania pokojowych
zgromadzeń i uczestniczenia w nich. Wolność zgromadzeń znajduje swój wyraz również
w prawie międzynarodowym, chociażby w art. 11 Konwencji o ochronie praw człowieka
i podstawowych wolności (Dz.U. 1993 nr 61 poz. 284, z późn. zm.).
Minister Sprawiedliwości Prokurator Generalny Adam Bodnar jeszcze w 2024 roku zlecił
przeprowadzenie badania zasadności decyzji merytorycznych podjętych w kilkudziesięciu
sprawach dotyczących możliwości popełnienia przestępstw na szkodę i przez uczestników
marszów organizowanych przez organizacje społecznie aktywne w latach 2016 – 2023.
Sprawy te dotyczyły na przykład zdarzeń, podczas których dochodziło do ograniczania
swobody działania lub powstrzymywania aktywności działaczy społecznych i liderów
organizacji pozarządowych.
Przedmiotem badanych spraw były również represje prawno-karne stosowane wobec
osób, które uczestniczyły w protestach ulicznych i zgromadzeniach publicznych
-- 3 of 4 --
4
organizowanych w reakcji na działania ówczesnej władzy, postrzegane i oceniane przez
obywateli jako naruszające praworządność oraz prawa i wolności. Zainicjowana decyzją
Prokuratora Generalnego ponowna analiza spraw, wykazała nieprawidłowości w zakresie
gromadzenia materiału dowodowego, przedwczesności decyzji o zakończeniu
postępowania, a w niektórych sprawach wręcz zaniechania podjęcia jakichkolwiek
czynności zmierzających do wyjaśnienia okoliczności zdarzenia i wykrycia sprawcy.
Ustalenia te pozwoliły na wzruszenie części prawomocnych postanowień o dyskontynuacji
postępowań, przy zastosowaniu trybu z art. 327 § 1 k.p.k. umożliwiającego prowadzenie
tych postępowań na nowo.
Komunikaty Prokuratury Krajowej:
1. https://www.gov.pl/web/prokuratura-krajowa/przeglad-postepowan-
dotyczacych-mozliwosci-popelnienia-przestepstw-na-szkode-i-przez-
uczestnikow-marszow-organizowanych-przez-organizacje-spoleczne-aktywne-w-
latach-2016--2023
2. https://www.gov.pl/web/prokuratura-krajowa/raport-czesciowy-zespolu-
prokuratorow-do-zbadania-spraw-pozostajacych-w-zainteresowaniu-opinii-
publicznej
3. https://www.gov.pl/web/prokuratura-krajowa/raport
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 4 of 4 --