Interpelacja w sprawie nowelizacji ustawy o rencie socjalnej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8317
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie nowelizacji ustawy o rencie socjalnej
Zgłaszający: Tomasz Trela
Data wpływu: 24-02-2025
Szanowna Pani Minister,
w związku z przyjętą przez Sejm nowelizacją ustawy o rencie socjalnej osoby z niepełnosprawnościami, w szczególności osoby z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności ruchowej, wyrażają swoje obawy dotyczące nowych regulacji. Podnoszą, że pierwotny projekt obywatelski zakładał zrównanie wysokości renty socjalnej z minimalnym wynagrodzeniem, co odpowiadało rzeczywistym potrzebom osób z niepełnosprawnościami. Ostatecznie jednak, w wyniku prac parlamentarnych, zdecydowano o wprowadzeniu dodatku do renty socjalnej zamiast pełnego jej zrównania z wynagrodzeniem minimalnym.
Zdaniem środowisk osób z niepełnosprawnościami przyjęte rozwiązanie nie zapewnia wystarczającego wsparcia, szczególnie w kontekście rosnących kosztów życia oraz wydatków związanych z rehabilitacją, leczeniem i zakupem sprzętu niezbędnego do codziennego funkcjonowania. Ponadto zwracają one uwagę na problem wysokości dofinansowania do wynagrodzeń osób z niepełnosprawnościami ze środków PFRON. Pracodawcy sygnalizują, że w obliczu rosnących kosztów pracy obecny poziom wsparcia nie jest wystarczającą zachętą do zatrudniania osób z niepełnosprawnościami.
Mając na uwadze powyższe kwestie, zwracam się do Pani Minister z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Dlaczego obywatelski projekt ustawy o rencie socjalnej nie został przyjęty w pierwotnym kształcie, przewidzianym przez jego autorów?
2. Czy, zdaniem resortu, przyjęte regulacje zapewniają wystarczające wsparcie dla osób z niepełnosprawnościami?
3. Czy w kierowanym przez Panią Minister resorcie planowane są jakiekolwiek zmiany legislacyjne, które mogłyby poprawić sytuację materialną osób z niepełnosprawnościami?
4. Jaka jest obecnie wysokość dofinansowania wynagrodzeń osób z niepełnosprawnościami ze środków PFRON?
5. Czy wysokość dofinansowania została podniesiona w porównaniu do stawek obowiązujących w zeszłym roku? Jeśli tak, to o jaką kwotę?
6. Czy resort planuje zmiany w zakresie wysokości dofinansowania wynagrodzeń osób z niepełnosprawnościami, tak aby skuteczniej zachęcić pracodawców do ich zatrudniania?
Sekretarz stanu Łukasz Krasoń
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „na bieżąco monitoruje” (formułki uspokajające / pozorne działania)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8036 znakówinfo@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.110.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 8317 Pana Posła Tomasza Treli w sprawie nowelizacji
ustawy o rencie socjalnej, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Odpowiadając na pytanie pierwsze należy wskazać, że Sejm i Senat mają prawo do
wprowadzania zmian we wniesionych pod ich obrady projektach. Ich kompetencje w tym
zakresie określają Konstytucja i przepisy regulujące prace tych organów ustawodawczych.
Zgodnie z art. 119 Konstytucji, prawo wnoszenia poprawek do projektu ustawy w czasie
rozpatrywania go przez Sejm przysługuje wnioskodawcy projektu, posłom
i Radzie Ministrów. Prawo do wnoszenia poprawek przez Senat reguluje natomiast art. 121
Konstytucji. W związku z tym, to od powyższych organów zależy ostateczne brzmienie
uchwalonej ustawy.
Wniesiony pod obrady Sejmu obywatelski projekt ustawy o zmianie ustawy o rencie socjalnej
zakładał podniesienie przedmiotowego świadczenia do poziomu minimalnego
wynagrodzenia za pracę, jednak w trakcie prac legislacyjnych w Sejmie uległ zmianie.
Wprowadzono nowe rozwiązanie prawne - dodatek dopełniający dla osób uprawnionych do
renty socjalnej, będących całkowicie niezdolnymi do pracy oraz do samodzielnej egzystencji.
Dodatek dopełniający przysługuje w wysokości 2520 zł. Ustawa została uchwalona przez
Sejm 27 września 2024 r., a 4 listopada 2024 r. opublikowana w Dzienniku Ustaw
Rzeczypospolitej Polskiej. W związku z zakończeniem procesu legislacyjnego dotyczącego
przedmiotowego projektu, nie ma możliwości powrotu do jego pierwotnego brzmienia. Nie
ma przy tym żadnych przeszkód prawnych, które uniemożliwiałyby przygotowania nowego
projektu nowelizacji ustawy o rencie socjalnej, zawierającego preferowane regulacje.
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej podejmuje liczne działania zmierzające do
poprawy jakości życia osób z niepełnosprawnościami. Inicjatywy legislacyjne uwzględniają
przede wszystkim fakt istotnego zróżnicowania tej grupy, w zakresie ponoszenia
dodatkowych kosztów związanych m.in. z leczeniem czy rehabilitacją. W Ministerstwie
dokłada się wszelkich starań, by oferowane wsparcie odpowiadało na te potrzeby w jak
największym stopniu.
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przygotowano m.in. ustawę z dnia
7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. poz. 1429, z późn. zm.), która weszła
w życie 1 stycznia 2024 r. Świadczenie wspierające przysługuje osobie, która ukończyła 18
rok życia, posiadającej decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia, określony w przedziale
od 70 do 100 punktów w skali potrzeby wsparcia. W zależności od ustalonego poziomu
potrzeby wsparcia, osobie takiej przysługuje określona w ustawie wysokość świadczenia.
Celem świadczenia wspierającego jest udzielenie świadczeniobiorcom pomocy służącej
częściowemu pokryciu wydatków związanych z zaspokojeniem ich szczególnych potrzeb
życiowych.
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Osoba zainteresowana wsparciem powinna złożyć wniosek do wydającego decyzję
ustalającą poziom potrzeby wsparcia wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania
o niepełnosprawności, a po jej otrzymaniu zawnioskować o świadczenie wspierające do
Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przygotowano również projekt ustawy
o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami. Jej podstawowym celem jest
systemowe uregulowanie dostępu do formy wsparcia niezbędnej dla możliwości realizacji
prawa do niezależnego życia przez osoby wymagające wsparcia. Usługa asystencji osobistej,
polegająca na indywidualnym wsparciu w wykonywaniu codziennych czynności, których
osoby z niepełnosprawnościami nie mogą realizować na równi z innymi, ma na celu aktywne
włączenie i pełny udział tych osób w życiu społecznym oraz zawodowym. Wprowadzenie
zawartych w niej rozwiązań stanowi również realizację prawa osób
z niepełnosprawnościami do niezależnego życia i pełnego włączenia w społeczność lokalną,
zawartego w art. 19 Konwencji ONZ o Prawach Osób z Niepełnosprawnościami, którą
Polska ratyfikowała w 2012 r. Projekt jest na etapie uzgodnień międzyresortowych,
opiniowania i konsultacji publicznych.
W ocenie Kierownictwa Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, pomoc państwa
winna być kierowana w pierwszej kolejności do osób najbardziej potrzebujących. Do tej
grupy niewątpliwie należą osoby całkowicie niezdolne do pracy i samodzielnej egzystencji.
Osoby te oraz osoby pobierające rentę socjalną są uprawnione do wspomnianego wcześniej
dodatku dopełniającego.
W Ministerstwie przygotowywane są też dodatkowe rozwiązania legislacyjne, kierowane do
osób z orzeczoną całkowitą niezdolnością do pracy oraz samodzielnej egzystencji,
pobierających inne świadczenia niż renta socjalna. Opracowano założenia projektu ustawy
o dodatku dopełniającym dla osób pobierających rentę z tytułu niezdolności do pracy
i złożono wniosek o wpis projektu do Wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów. Zgodnie
z informacjami przekazanymi przez Zespół do Spraw Programowania Prac Rządu Kancelarii
Prezesa Rady Ministrów, zagadnienie to wymaga jednak pogłębionej analizy.
Odpowiadając na pytania dotyczące miesięcznego dofinansowania wynagrodzeń
pracowników z niepełnosprawnością (pytania czwarte, piąte i szóste) informuję, że
w związku z postulatami przedsiębiorców zatrudniających osoby z niepełnosprawnościami,
5 grudnia 2024 r. Sejm uchwalił przygotowaną przez Rząd RP ustawę o zmianie ustawy
o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U.
poz. 1961), która podniosła wysokość pokrywanego ze środków PFRON miesięcznego
dofinansowania wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego, do wysokości:
2 760 zł (wcześniej 2 400 zł) w przypadku osób z niepełnosprawnością mających
orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności;
1 550 zł (wcześniej 1 350 zł) w przypadku osób z niepełnosprawnością mających
orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności;
575 zł (wcześniej 500 zł) w przypadku osób z niepełnosprawnością mających orzeczenie
o lekkim stopniu niepełnosprawności.
Dodatkowo, w odniesieniu do osób z niepełnosprawnościami, którym orzeczono chorobę
psychiczną, upośledzenie umysłowe, całościowe zaburzenia rozwojowe lub epilepsję oraz
niewidomych (czyli dla osób ze schorzeniami szczególnymi), kwoty te podwyższa się do:
1 380 zł (wcześniej 1 200 zł) w przypadku osób z niepełnosprawnością mających
orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności;
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
1 035 zł (wcześniej 900 zł) w przypadku osób z niepełnosprawnością mających
orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności;
690 zł (wcześniej 600 zł) w przypadku osób z niepełnosprawnością mających orzeczenie
o lekkim stopniu niepełnosprawności.
Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na bieżąco monitoruje uwagi
zgłaszane przez przedstawicieli środowiska osób z niepełnosprawnościami oraz przez
pracodawców, traktując z należytą powagą wszystkie głosy dotyczące form pomocy, która
jest lub powinna być udzielana. Należy przy tym podkreślić, że każde poniesienie stawek
miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników z niepełnosprawnościami musi
być uzgodnione z możliwościami finansowymi PFRON. W związku z tym, że PFRON realizuje
wiele różnorodnych zadań wynikających zarówno z ustaw, jak i programów, jego
kierownictwo jest zobowiązane do racjonalnego zarządzania budżetem, tak aby miarę
możliwości zaspokoić potrzeby wszystkich Beneficjentów świadczonej pomocy.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Łukasz Krasoń
Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --