Interpelacja w sprawie uszczelnienia systemu gospodarki odpadami
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8314
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie uszczelnienia systemu gospodarki odpadami
Zgłaszający: Dorota Marek, Joanna Frydrych
Data wpływu: 24-02-2025
Szanowna Pani Minister,
w związku z narastającym problemem nieprawidłowości w systemie gospodarowania odpadami komunalnymi zwracam się z interpelacją dotyczącą możliwości uszczelnienia systemu oraz narzędzi kontrolnych dostępnych dla gmin.
Jednym z istotnych problemów, na który zwracają uwagę samorządy, jest sytuacja, w której osoby faktycznie zamieszkujące daną nieruchomość nie figurują w deklaracjach śmieciowych i w konsekwencji nie ponoszą opłat za gospodarowanie odpadami. Powoduje to nierówne obciążenie mieszkańców uczciwie regulujących należności oraz wpływa negatywnie na kondycję finansową systemu gospodarki odpadami w gminach.
W związku z powyższym na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. 2024 poz. 907) zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Jakimi narzędziami dysponują gminy w celu skutecznej weryfikacji rzeczywistej liczby mieszkańców danej nieruchomości w kontekście deklaracji odpadowych?
2. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska rozważa wprowadzenie nowych regulacji, które umożliwiłyby lepszą kontrolę nad tym procederem, np. przez integrację baz danych meldunkowych, ewidencji ludności czy odczytów liczników wody?
3. Czy są planowane zmiany legislacyjne, które mogłyby wzmocnić uprawnienia samorządów w zakresie egzekwowania opłat za gospodarowanie odpadami?
4. Czy ministerstwo monitoruje skalę zjawiska uchylania się od płacenia za odbiór odpadów oraz jakie działania zostały podjęte lub są planowane w celu ograniczenia tego procederu?
Podsekretarz stanu Anita Sowińska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3667 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DGO-OK.050.5.2025.IR
3676186.14556912.11785017
Warszawa, 14-03-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją z dnia 4 marca 2025 r. Posłanek Doroty Marek oraz Joanny
Frydrych w sprawie uszczelnienia systemu gospodarki odpadami (znak: K10INT8314)
przedstawiam poniższe wyjaśnienia.
Obowiązujące przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości
i porządku w gminach1 przewidują szereg mechanizmów umożliwiających gminom
kontrolę prawidłowości danych składanych w deklaracjach o wysokości opłaty za
gospodarowanie odpadami komunalnymi. Do najważniejszych narzędzi należą:
wzywanie do składania wyjaśnień2 (organy gminy mogą wzywać właścicieli
nieruchomości do przedstawienia dodatkowych informacji i dokumentów
dotyczących rzeczywistej liczby mieszkańców),
wymaganie dodatkowych dokumentów podczas składania deklaracji3 (np. umowy
najmu czy umowy o dostawę mediów),
wszczynanie postępowań administracyjnych w przypadku stwierdzenia
nieprawidłowości4,
stosowanie szczelnych metod finansowania gospodarki odpadami komunalnymi5.
Należy również wskazać, że organy gmin realizując ustawowe zadania związane
z weryfikacją ww. deklaracji, mogą wystąpić o udostępnienie danych dotyczących osób
zameldowanych w gminie do jednostki organizacyjnej tej samej lub innej gminy
zajmującej się sprawami z zakresu ewidencji ludności6.
1 Dz. U. z 2024 r. poz. 399 z późn. zm.
2 Art. 274a § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111).
3 Art. 6n ust. 2 u.c.p.g.
4 Art. 6o ust. 1 i 2 u.c.p.g.
5 Art. 6j ust. 1 pkt 2-3 oraz ust. 2 ww. ustawy.
6 Art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2024 r. poz. 736 z
późn. zm.).
-- 1 of 2 --
Ministerstwo Klimatu i Środowiska podejmuje kroki, aby przeciwdziałać
nieprawidłowościom w systemie odpadowym i stworzyć sprawiedliwy mechanizm
rozliczeń. Prace nad nowymi rozwiązaniami są prowadzone we współpracy
z samorządami i innymi instytucjami państwowymi – aktualnie Ministerstwo prowadzi
prace w ramach Zespołu doradczego do spraw systemowych rozwiązań w zakresie
gospodarki odpadami. Na tym forum analizowane są mechanizmy legislacyjne, które
mogą zwiększyć skuteczność egzekwowania opłat oraz ograniczyć problem unikania ich
przez część mieszkańców. Kwestia możliwości wykorzystywania danych z różnych
baz/rejestrów omawiana była na posiedzeniach ww. Zespołu przy udziale
przedstawicieli Urzędu Ochrony Danych Osobowych (UODO). W ramach dalszych
konsultacji z przedstawicielami UODO zostanie wypracowana propozycja przepisów do
projektu ustawy, które umożliwią szczelniejszą weryfikację opłat naliczanych od liczby
ludności.
Należy również wskazać, że w resorcie rozpoczęto prace nad nowelizacją przepisów
ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach – obecnie projekt jest na etapie
prac wewnątrzresortowych. Zakres zmian oraz przyjęte propozycje rozwiązań
w projekcie będą dostępne po przekazaniu projektu do konsultacji publicznych,
opiniowania i uzgodnień.
Ponadto informuję, że do Ministerstwa nie są przekazywane przez gminy dane
dotyczące liczby mieszkańców, którzy unikają wnoszenia opłaty za gospodarowanie
odpadami komunalnymi.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych, Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 2 of 2 --