Interpelacja nr 8303
Interpelacja w sprawie oprocentowania nowo udzielanych kredytów hipotecznych dla Polaków
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie oprocentowania nowo udzielanych kredytów hipotecznych dla Polaków
Interpelacja nr 8303
do ministra finansów
w sprawie oprocentowania nowo udzielanych kredytów hipotecznych dla Polaków
Zgłaszający: Rafał Komarewicz, Kamil Wnuk, Ewa Szymanowska
Data wpływu: 22-02-2025
Szanowny Panie Ministrze,
do mojego biura poselskiego zgłaszają się obywatele, którzy narzekają na bardzo wysokie oprocentowanie kredytów hipotecznych w Polsce, co często uniemożliwia im kupno nieruchomości. Problem ten dotyka zwłaszcza młodych ludzi, chcących nabyć swoje pierwsze mieszkanie i założyć rodzinę.
Porównanie oprocentowania kredytów hipotecznych w Polsce oraz w innych krajach Unii Europejskiej jest wysoce zastanawiające i nasuwa niepokojące wnioski. Mając na uwadze powagę problemu mam nadzieję, że Pan Minister odniesie się do tych wątpliwości ze szczególną uwagą i dokładnością.
Jak bowiem można przeczytać na portalach poświęconych finansom kredyty w Polsce należą do najdroższych lub wręcz są najdroższe w całej Unii Europejskiej:
Polskie banki łupią kredytobiorców. Tak drogo, jak u nas, nie jest nigdzie w Europie. (https://businessinsider.com.pl/poradnik-finansowy/kredyty/polskie-banki-lupia-kredytobiorcow-tak-drogo-jak-u-nas-nie-jest-nigdzie-w-europie/j7bt82w)
Polacy płacą fortunę za kredyty. Wyprzedziły nas nawet Węgry. (https://www.money.pl/gospodarka/polacy-placa-fortune-za-kredyty-wyprzedzily-nas-nawet-wegry-7044452171127328a.html)
Dlaczego kredyty mieszkaniowe w Polsce są najdroższe w UE? (https://forsal.pl/nieruchomosci/aktualnosci/artykuly/9649342,dlaczego-kredyty-mieszkaniowe-w-polsce-sa-najdrozsze-w-ue.html)
Polska na czele niechlubnej listy. Mamy najdroższe kredyty hipoteczne. (https://www.polskieradio.pl/13/53/Artykul/3421840,polska-na-czele-niechlubnej-listy-mamy-najdrozsze-kredyty-hipoteczne)
Polskie kredyty hipoteczne niemal najdroższe w Europie. Jeden kraj nas wyprzedza. (https://www.bankier.pl/wiadomosc/Oprocentowanie-kredytow-hipotecznych-w-Europie-8809603.html)
Informacje medialne potwierdzają także dane jakie można znaleźć w raportach banków centralnych i innych instytucji zajmujących się tym tematem.
Przykładowe dane poniżej.
Grudzień 2024 r.:
Średnie oprocentowanie nowo udzielonego kredytu hipotecznego w Polsce: 7,46% (źródło: Narodowy Bank Polski). Stopa referencyjna NBP: 5,75%.
Średnie oprocentowanie nowo udzielonego kredytu hipotecznego w Czechach: 4,71% (źródło: Czeski Narodowy Bank). Stopa referencyjna ČNB (2T repo): 4,00%.
Średnie oprocentowanie nowo udzielonego kredytu hipotecznego w Rumunii: 6,71–7,38% [w zależności od okresu kredytowania] (źródło: Narodowy Bank Rumunii). Referencyjna stopa procentowa (główna stopa procentowa) NBR: 6,50%.
Średnie oprocentowanie nowo udzielonego kredytu hipotecznego w Bułgarii: 2,52% (źródło: Bułgarski Narodowego Banku). Stopa referencyjna BBN: 3,22% Średnie oprocentowanie nowo udzielonego kredytu hipotecznego w Hiszpanii (dane za październik 2024, danych za grudzień 2024 jeszcze nie ma): 3,42% (źródło: Bank Hiszpanii i Hiszpańskie Stowarzyszenie Hipoteczne). Stopa podstawowych operacji refinansujących EBC: 3,40%.
Czerwiec 2023:
Średnie oprocentowanie nowo udzielonego kredytu hipotecznego w Polsce: 8,77% (źródło: Raport AMRON-SARFiN 2/2023). Stopa referencyjna NBP: 6,75% (najwyższa wartość z ostatniego okresu cyklu podwyżek stóp procentowych).
Średnie oprocentowanie nowo udzielonego kredytu hipotecznego w Czechach: 5,49% (źródło: Czeski Narodowy Bank). Stopa referencyjna ČNB (2T repo): 7% (najwyższa wartość z ostatniego okresu cyklu podwyżek stóp procentowych).
Średnie oprocentowanie nowo udzielonego kredytu hipotecznego w Rumunii: 7,30 – 8,20% [w zależności od okresu kredytowania] (źródło: Narodowy Bank Rumunii). Referencyjna stopa procentowa (główna stopa procentowa) NBR: 7% (najwyższa wartość z ostatniego okresu cyklu podwyżek stóp procentowych).
Średnie oprocentowanie nowo udzielonego kredytu hipotecznego w Bułgarii: 2,57% (źródło: Bułgarski Narodowy Bank). Stopa referencyjna BNB: 2,77%.
Średnie oprocentowanie nowo udzielonego kredytu hipotecznego: 4,04% (źródło: Bank Hiszpanii i Hiszpańskie Stowarzyszenie Hipoteczne). Stopa podstawowych operacji refinansujących EBC: 3,75%.
Tego „fenomenu” jakim jest rekordowe oprocentowanie kredytów hipotecznych w Polsce nie potrafią dokładnie wyjaśnić także ekonomiści. Np. Piotr Kuczyński, analityk Domu Inwestycyjnego Xelion, w rozmowie z Money.pl (https://www.money.pl/gospodarka/polacy-placa-fortune-za-kredyty-wyprzedzily-nas-nawet-wegry-7044452171127328a.html) w odpowiedzi na pytanie dlaczego kredyty hipoteczne w Polsce są najdroższe w Europie wskazał, że: „Powodem jest przede wszystkim to, że stopy procentowe są wysokie, ale to nie cała prawda. W Polsce średni kredyt hipoteczny ma oprocentowanie (jak pokazuje mapka) 7,58 proc., a Czechach 5,79 proc. - różnica 1,79 punktu procentowego, a przecież stopy procentowe różnią się o tylko 1 p.p. (…) Po prostu w Polsce oczekiwana inflacja będzie rosła, bo zmniejsza się tarcze ochronne, a w Czechach tego problemu nie ma, a inflacja jest na poziomie 2,6 proc. Trudniej wyjaśnić przypadek Węgier, gdzie stopy procentowe są wyższe o 1,3 p.p. niż w Polsce, a oprocentowanie kredytów niewiele niższe niż w Polsce. Taka widać jest tam polityka banków komercyjnych. Może to przez mniejszy popyt na kredyty?”.
Z uwagi jednak na to, że dotyczy to portfeli milionów Polaków, sprawa nie może zostać zbyta domysłami czy półsłówkami i musi być gruntowanie przeanalizowana. Należy się spodziewać, że Ministerstwo Finansów dysponuje takimi szczegółowymi analizami, gdyż sytuacja nie należy do nowych i występuje od wielu lat. Nie jest to też sprawa mało istotna, lecz kluczowa z punktu widzenia budżetu domowego milionów naszych obywateli.
Polacy zasługują na kompleksowe i przekonujące wyjaśnienie dlaczego płacą bankom jedne z najwyższych rat hipotecznych w Unii Europejskiej, a ich kredyty są dużo droższe niż w krajach o podobnej historii gospodarczej i uwarunkowanych ekonomicznych (np. w Czechach).
Mając na uwadze powyższe, w oparciu o art. 192 ust. 1 Regulaminu Sejmu RP, uprzejmie proszę Pana Ministra o szczegółową odpowiedź na poniższe konkretne pytania.
Czy minister finansów posiada informację na temat wysokości średniego oprocentowania nowo udzielanych kredytów hipotecznych w Polsce (dla konsumentów)? W przypadku odpowiedzi pozytywnej – proszę o przesłanie takiego zestawienia za okres od roku 2010 do chwili obecnej. W przypadku odpowiedzi negatywnej – proszę o wskazanie, który organ państwowy posiada takie dane.
Czy minister finansów posiada informację na temat wysokości średniego oprocentowania nowo udzielanych kredytów hipotecznych w innych państwach Unii Europejskiej (dla konsumentów)? W przypadku odpowiedzi pozytywnej – proszę o przesłanie takiego zestawienia za okres od roku 2010 do chwili obecnej. W przypadku odpowiedzi negatywnej – proszę o wskazanie, który organ państwowy posiada takie dane.
Czy minister finansów analizował przyczyny, dla których Polakom od lat są oferowane kredyty hipoteczne o dużo wyższym oprocentowaniu niż w innych krajach Unii Europejskiej, w tym krajach naszego regionu, posiadających podobną historię gospodarczą (np. w Czechach)?
Jakie działania zostały podjęte przez Ministerstwo Finansów w celu zmiany tej sytuacji? Chodzi o działania Ministerstwa Finansów zarówno pod obecnym kierownictwem, jak i w przeszłości, gdyż nie jest to sytuacja nowa i trwa ona od wielu lat.
Czy minister finansów analizował stosunek podstawowych stóp procentowych Narodowego Banku Centralnego względem oprocentowania kredytów hipotecznych w Polsce (dla konsumentów) w porównaniu do analogicznego stosunku w innych krajach Unii Europejskiej? Czy prawdą jest, że różnica między stopą referencyjną banku centralnego a średnim oprocentowaniem kredytów hipotecznych w Polsce jest wyższa niż większości (we wszystkich) innych krajach Unii Europejskiej?
Jakie działania zostały podjęte przez Ministerstwo Finansów w celu zmiany tej sytuacji? Chodzi o działania Ministerstwa Finansów zarówno pod obecnym kierownictwem, jak i w przeszłości, gdyż nie jest to sytuacja nowa i trwa ona od wielu lat.
Czy minister finansów posiada informację na temat wysokości średniej marży banków w nowo udzielanych kredytach hipotecznych w Polsce (dla konsumentów)? W przypadku odpowiedzi pozytywnej – proszę o przesłanie takiego zestawienia za okres od roku 2010 do chwili obecnej. W przypadku odpowiedzi negatywnej – proszę o wskazanie, który organ państwowy posiada takie dane.
Czy minister finansów posiada informację na temat wysokości średniej marży banków w nowo udzielanych kredytach hipotecznych w innych państwach Unii Europejskiej (dla konsumentów)? W przypadku odpowiedzi pozytywnej – proszę o przesłanie takiego zestawienia za okres od roku 2010 do chwili obecnej. W przypadku odpowiedzi negatywnej – proszę o wskazanie, który organ państwowy posiada takie dane.
Czy minister finansów analizował przyczyny, dla których banki w Polsce mają wyższe marże przy kredytach hipotecznych niż w większości innych krajów Unii Europejskiej?
Jakie działania zostały podjęte przez Ministerstwo Finansów w celu zmiany tej sytuacji? Chodzi o działania Ministerstwa Finansów zarówno pod obecnym kierownictwem, jak i w przeszłości, gdyż nie jest to sytuacja nowa i trwa ona od wielu lat.
Raz jeszcze podkreślam, że ww. kwestie mają ogromne znaczenie dla milionów polskich rodzin i z tego powodu muszą zostać potraktowane z najwyższą uwagą, na co liczę ze strony Pana Ministra.
Z wyrazami szacunku
Rafał Komarewicz
Interpelacja nr 8303
do ministra finansów
w sprawie oprocentowania nowo udzielanych kredytów hipotecznych dla Polaków
Zgłaszający: Rafał Komarewicz, Kamil Wnuk, Ewa Szymanowska
Data wpływu: 22-02-2025
Szanowny Panie Ministrze,
do mojego biura poselskiego zgłaszają się obywatele, którzy narzekają na bardzo wysokie oprocentowanie kredytów hipotecznych w Polsce, co często uniemożliwia im kupno nieruchomości. Problem ten dotyka zwłaszcza młodych ludzi, chcących nabyć swoje pierwsze mieszkanie i założyć rodzinę.
Porównanie oprocentowania kredytów hipotecznych w Polsce oraz w innych krajach Unii Europejskiej jest wysoce zastanawiające i nasuwa niepokojące wnioski. Mając na uwadze powagę problemu mam nadzieję, że Pan Minister odniesie się do tych wątpliwości ze szczególną uwagą i dokładnością.
Jak bowiem można przeczytać na portalach poświęconych finansom kredyty w Polsce należą do najdroższych lub wręcz są najdroższe w całej Unii Europejskiej:
Polskie banki łupią kredytobiorców. Tak drogo, jak u nas, nie jest nigdzie w Europie. (https://businessinsider.com.pl/poradnik-finansowy/kredyty/polskie-banki-lupia-kredytobiorcow-tak-drogo-jak-u-nas-nie-jest-nigdzie-w-europie/j7bt82w)
Polacy płacą fortunę za kredyty. Wyprzedziły nas nawet Węgry. (https://www.money.pl/gospodarka/polacy-placa-fortune-za-kredyty-wyprzedzily-nas-nawet-wegry-7044452171127328a.html)
Dlaczego kredyty mieszkaniowe w Polsce są najdroższe w UE? (https://forsal.pl/nieruchomosci/aktualnosci/artykuly/9649342,dlaczego-kredyty-mieszkaniowe-w-polsce-sa-najdrozsze-w-ue.html)
Polska na czele niechlubnej listy. Mamy najdroższe kredyty hipoteczne. (https://www.polskieradio.pl/13/53/Artykul/3421840,polska-na-czele-niechlubnej-listy-mamy-najdrozsze-kredyty-hipoteczne)
Polskie kredyty hipoteczne niemal najdroższe w Europie. Jeden kraj nas wyprzedza. (https://www.bankier.pl/wiadomosc/Oprocentowanie-kredytow-hipotecznych-w-Europie-8809603.html)
Informacje medialne potwierdzają także dane jakie można znaleźć w raportach banków centralnych i innych instytucji zajmujących się tym tematem.
Przykładowe dane poniżej.
Grudzień 2024 r.:
Średnie oprocentowanie nowo udzielonego kredytu hipotecznego w Polsce: 7,46% (źródło: Narodowy Bank Polski). Stopa referencyjna NBP: 5,75%.
Średnie oprocentowanie nowo udzielonego kredytu hipotecznego w Czechach: 4,71% (źródło: Czeski Narodowy Bank). Stopa referencyjna ČNB (2T repo): 4,00%.
Średnie oprocentowanie nowo udzielonego kredytu hipotecznego w Rumunii: 6,71–7,38% [w zależności od okresu kredytowania] (źródło: Narodowy Bank Rumunii). Referencyjna stopa procentowa (główna stopa procentowa) NBR: 6,50%.
Średnie oprocentowanie nowo udzielonego kredytu hipotecznego w Bułgarii: 2,52% (źródło: Bułgarski Narodowego Banku). Stopa referencyjna BBN: 3,22% Średnie oprocentowanie nowo udzielonego kredytu hipotecznego w Hiszpanii (dane za październik 2024, danych za grudzień 2024 jeszcze nie ma): 3,42% (źródło: Bank Hiszpanii i Hiszpańskie Stowarzyszenie Hipoteczne). Stopa podstawowych operacji refinansujących EBC: 3,40%.
Czerwiec 2023:
Średnie oprocentowanie nowo udzielonego kredytu hipotecznego w Polsce: 8,77% (źródło: Raport AMRON-SARFiN 2/2023). Stopa referencyjna NBP: 6,75% (najwyższa wartość z ostatniego okresu cyklu podwyżek stóp procentowych).
Średnie oprocentowanie nowo udzielonego kredytu hipotecznego w Czechach: 5,49% (źródło: Czeski Narodowy Bank). Stopa referencyjna ČNB (2T repo): 7% (najwyższa wartość z ostatniego okresu cyklu podwyżek stóp procentowych).
Średnie oprocentowanie nowo udzielonego kredytu hipotecznego w Rumunii: 7,30 – 8,20% [w zależności od okresu kredytowania] (źródło: Narodowy Bank Rumunii). Referencyjna stopa procentowa (główna stopa procentowa) NBR: 7% (najwyższa wartość z ostatniego okresu cyklu podwyżek stóp procentowych).
Średnie oprocentowanie nowo udzielonego kredytu hipotecznego w Bułgarii: 2,57% (źródło: Bułgarski Narodowy Bank). Stopa referencyjna BNB: 2,77%.
Średnie oprocentowanie nowo udzielonego kredytu hipotecznego: 4,04% (źródło: Bank Hiszpanii i Hiszpańskie Stowarzyszenie Hipoteczne). Stopa podstawowych operacji refinansujących EBC: 3,75%.
Tego „fenomenu” jakim jest rekordowe oprocentowanie kredytów hipotecznych w Polsce nie potrafią dokładnie wyjaśnić także ekonomiści. Np. Piotr Kuczyński, analityk Domu Inwestycyjnego Xelion, w rozmowie z Money.pl (https://www.money.pl/gospodarka/polacy-placa-fortune-za-kredyty-wyprzedzily-nas-nawet-wegry-7044452171127328a.html) w odpowiedzi na pytanie dlaczego kredyty hipoteczne w Polsce są najdroższe w Europie wskazał, że: „Powodem jest przede wszystkim to, że stopy procentowe są wysokie, ale to nie cała prawda. W Polsce średni kredyt hipoteczny ma oprocentowanie (jak pokazuje mapka) 7,58 proc., a Czechach 5,79 proc. - różnica 1,79 punktu procentowego, a przecież stopy procentowe różnią się o tylko 1 p.p. (…) Po prostu w Polsce oczekiwana inflacja będzie rosła, bo zmniejsza się tarcze ochronne, a w Czechach tego problemu nie ma, a inflacja jest na poziomie 2,6 proc. Trudniej wyjaśnić przypadek Węgier, gdzie stopy procentowe są wyższe o 1,3 p.p. niż w Polsce, a oprocentowanie kredytów niewiele niższe niż w Polsce. Taka widać jest tam polityka banków komercyjnych. Może to przez mniejszy popyt na kredyty?”.
Z uwagi jednak na to, że dotyczy to portfeli milionów Polaków, sprawa nie może zostać zbyta domysłami czy półsłówkami i musi być gruntowanie przeanalizowana. Należy się spodziewać, że Ministerstwo Finansów dysponuje takimi szczegółowymi analizami, gdyż sytuacja nie należy do nowych i występuje od wielu lat. Nie jest to też sprawa mało istotna, lecz kluczowa z punktu widzenia budżetu domowego milionów naszych obywateli.
Polacy zasługują na kompleksowe i przekonujące wyjaśnienie dlaczego płacą bankom jedne z najwyższych rat hipotecznych w Unii Europejskiej, a ich kredyty są dużo droższe niż w krajach o podobnej historii gospodarczej i uwarunkowanych ekonomicznych (np. w Czechach).
Mając na uwadze powyższe, w oparciu o art. 192 ust. 1 Regulaminu Sejmu RP, uprzejmie proszę Pana Ministra o szczegółową odpowiedź na poniższe konkretne pytania.
Czy minister finansów posiada informację na temat wysokości średniego oprocentowania nowo udzielanych kredytów hipotecznych w Polsce (dla konsumentów)? W przypadku odpowiedzi pozytywnej – proszę o przesłanie takiego zestawienia za okres od roku 2010 do chwili obecnej. W przypadku odpowiedzi negatywnej – proszę o wskazanie, który organ państwowy posiada takie dane.
Czy minister finansów posiada informację na temat wysokości średniego oprocentowania nowo udzielanych kredytów hipotecznych w innych państwach Unii Europejskiej (dla konsumentów)? W przypadku odpowiedzi pozytywnej – proszę o przesłanie takiego zestawienia za okres od roku 2010 do chwili obecnej. W przypadku odpowiedzi negatywnej – proszę o wskazanie, który organ państwowy posiada takie dane.
Czy minister finansów analizował przyczyny, dla których Polakom od lat są oferowane kredyty hipoteczne o dużo wyższym oprocentowaniu niż w innych krajach Unii Europejskiej, w tym krajach naszego regionu, posiadających podobną historię gospodarczą (np. w Czechach)?
Jakie działania zostały podjęte przez Ministerstwo Finansów w celu zmiany tej sytuacji? Chodzi o działania Ministerstwa Finansów zarówno pod obecnym kierownictwem, jak i w przeszłości, gdyż nie jest to sytuacja nowa i trwa ona od wielu lat.
Czy minister finansów analizował stosunek podstawowych stóp procentowych Narodowego Banku Centralnego względem oprocentowania kredytów hipotecznych w Polsce (dla konsumentów) w porównaniu do analogicznego stosunku w innych krajach Unii Europejskiej? Czy prawdą jest, że różnica między stopą referencyjną banku centralnego a średnim oprocentowaniem kredytów hipotecznych w Polsce jest wyższa niż większości (we wszystkich) innych krajach Unii Europejskiej?
Jakie działania zostały podjęte przez Ministerstwo Finansów w celu zmiany tej sytuacji? Chodzi o działania Ministerstwa Finansów zarówno pod obecnym kierownictwem, jak i w przeszłości, gdyż nie jest to sytuacja nowa i trwa ona od wielu lat.
Czy minister finansów posiada informację na temat wysokości średniej marży banków w nowo udzielanych kredytach hipotecznych w Polsce (dla konsumentów)? W przypadku odpowiedzi pozytywnej – proszę o przesłanie takiego zestawienia za okres od roku 2010 do chwili obecnej. W przypadku odpowiedzi negatywnej – proszę o wskazanie, który organ państwowy posiada takie dane.
Czy minister finansów posiada informację na temat wysokości średniej marży banków w nowo udzielanych kredytach hipotecznych w innych państwach Unii Europejskiej (dla konsumentów)? W przypadku odpowiedzi pozytywnej – proszę o przesłanie takiego zestawienia za okres od roku 2010 do chwili obecnej. W przypadku odpowiedzi negatywnej – proszę o wskazanie, który organ państwowy posiada takie dane.
Czy minister finansów analizował przyczyny, dla których banki w Polsce mają wyższe marże przy kredytach hipotecznych niż w większości innych krajów Unii Europejskiej?
Jakie działania zostały podjęte przez Ministerstwo Finansów w celu zmiany tej sytuacji? Chodzi o działania Ministerstwa Finansów zarówno pod obecnym kierownictwem, jak i w przeszłości, gdyż nie jest to sytuacja nowa i trwa ona od wielu lat.
Raz jeszcze podkreślam, że ww. kwestie mają ogromne znaczenie dla milionów polskich rodzin i z tego powodu muszą zostać potraktowane z najwyższą uwagą, na co liczę ze strony Pana Ministra.
Z wyrazami szacunku
Rafał Komarewicz
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jurand Drop
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
11%
Konkretność
89%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 2 %
Precyzyjne daty
9
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.3 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
14433 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/5
Warszawa, 13 marca 2025 roku
Sprawa: Interpelacja numer 8303
Znak sprawy: FN1.054.3.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 8303 Posłów na Sejm RP, Pana Rafała
Komarewicza, Pana Kamila Wnuka oraz Pani Ewy Szymanowskiej w sprawie
oprocentowania nowo udzielanych kredytów hipotecznych dla Polaków, uprzejmie
przedstawiam poniższe wyjaśnienia.
Ad. 1. Czy Minister Finansów posiada informację na temat wysokości średniego
oprocentowania nowo udzielanych kredytów hipotecznych w Polsce (dla
konsumentów)? W przypadku odpowiedzi pozytywnej – proszę o przesłanie takiego
zestawienia za okres od roku 2010 do chwili obecnej. W przypadku odpowiedzi
negatywnej – proszę o wskazanie który organ państwowy posiada takie dane.
W kontekście pytania, pragnę zauważyć, że dane na temat średniego
oprocentowania nowych kredytów mieszkaniowych są udostępniane na stronie
NBP z częstotliwością miesięczną (Statystyka stóp procentowych NBP1, arkusz: „4
OPN2PLN”, wiersz nr 4: Kredyty i inne należności na nieruchomości mieszkaniowe)
2.
Ad. 2. Czy Minister Finansów posiada informację na temat wysokości średniego
oprocentowania nowo udzielanych kredytów hipotecznych w innych państwach Unii
Europejskiej (dla konsumentów)? W przypadku odpowiedzi pozytywnej – proszę o
1 https://static.nbp.pl/dane/statystyka/inne/stopy_proc_pl_srdW.xlsx.
2 W arkuszu „2 OPN PLN” tego samego pliku, publikowane jest również średnie oprocentowanie
kredytów nowych i renegocjowanych w zależności od rodzaju oprocentowania (dla kredytów o
zmiennym oprocentowaniu jest to wiersz nr 22 tj. „stopa zmienna i stała do 3 miesięcy włącznie” oraz
wiersz 23 „stopa stała od 3 miesięcy do 1 roku włącznie”, natomiast dla kredytów o okresowo stałym
oprocentowaniu jest to wiesz nr 24 tj. „stopa stała powyżej 1 roku”). Sugeruje się korzystanie z danych
z arkusza „2 OPN PLN”, z uwagi na odmienne charakterystyki kredytów oprocentowanych według
stopy zmiennej i okresowo-stałej.
-- 1 of 5 --
2/5
przesłanie takiego zestawienia za okres od roku 2010 do chwili obecnej. W przypadku
odpowiedzi negatywnej – proszę o wskazanie który organ państwowy posiada takie
dane.
Dane na temat oprocentowania nowych kredytów mieszkaniowych w innych
państwach UE są udostępniane na stronie internetowej Europejskiego Banku
Centralnego (MIR ECB Data Portal3). Na wskazanej stronie, dostępna jest również
statystyka oprocentowania kredytów w poszczególnych krajach UE, dla różnych
okresów przeszacowania stopy procentowej4.
Ad. 3. Czy Minister Finansów analizował przyczyny dla których Polakom od lat są
oferowane kredyty hipoteczne o dużo wyższym oprocentowaniu niż w innych krajach
Unii Europejskiej, w tym krajach naszego regionu, posiadających podobną historię
gospodarczą (np. w Czechach)?
Na poziom oprocentowania kredytu wpływa przede wszystkim poziom rynkowych
stóp procentowych. Aktualnie w Polsce jest on wyższy niż np. w Czechach, co
przekłada się na wyższy poziom oprocentowania.
Ponadto występuje szereg innych czynników, ujmowanych w marży kredytu. Należy
pamiętać, że kredyt hipoteczny stanowi transakcję długoterminową zatem marża
banku powinna pokrywać koszty ryzyka oraz koszty administracyjne związane
bezpośrednio lub pośrednio z kredytem w czasie istnienia tej długoterminowej
relacji. Najważniejsze rodzaje ryzyka, które bank ponosi w związku z udzieleniem
kredytu hipotecznego to: ryzyko kredytowe, ryzyko przedpłat oraz ryzyko prawne.
Ryzyko kredytowe portfela należności dla gospodarstw domowych jest w polskim
sektorze bankowym relatywnie wysokie. Udział kredytów zagrożonych w wartości
kredytów dla gospodarstw domowych jest, wg danych EBC, wyższy o ok. 1,8 p.p. niż
np. na Węgrzech i w Rumunii. Ten czynnik może być jedną z przyczyn wyższej marży
(poprzez cenę ponoszonego ryzyka kredytowego) dla kredytów oferowanych
polskim gospodarstwom domowym, choć w przypadku kredytów mieszkaniowych
może mieć mniejsze znaczenie niż w przypadku kredytów konsumpcyjnych.
Odnośnie do ryzyka przedpłat, banki w Polsce nie pobierają zasadniczo
rekompensaty za przedpłatę kredytu hipotecznego na tymczasowo stałą stopę
procentową ze względu na to, że finansując kredyt na poziomie portfela, nie mogą
wykazać bezpośredniego powiązania wysokości rekompensaty z ponoszonym
kosztem przedpłaty kredytu.
Dodatkowo na koszt kredytu wpływa również ryzyko prawne występujące
w sektorze bankowym. Przykładem jest ryzyko instrumentalnego wykorzystywania
3https://data.ecb.europa.eu/data/datasets/MIR?dataset%5B0%5D=MFI%20Interest%20Rate%20St
atistics%20%28MIR%29&filterSequence=dataset&advFilterDataset%5B0%5D=MFI%20Interest%2
0Rate%20Statistics%20%28MIR%29
4 W przypadku kredytów o zmiennej stopie procentowej, należy wybrać okres przeszacowania poniżej
1 roku (opcje: advanced filters, original maturity: [F] Up to 1 year), natomiast w przypadku kredytów o
okresowo stałej stopie należy wybrać okres przeszacowania zgodny z okresem obowiązywania stałej
stawki (przykładowo w Polsce dominują 5-letnie okresy przeszacowania, należy zatem wybrać opcję [I]
Over 1 and up to 5 years). Warto zwrócić uwagę, że w niektórych krajach udziela się praktycznie tylko
kredytów o oprocentowaniu okresowo stałym (np. Francja, Czechy, Węgry, Belgia czy Chorwacja), a
w innych z kolei praktycznie tylko o oprocentowaniu zmiennym (np. Łotwa, Estonia, Litwa, Bułgaria).
-- 2 of 5 --
3/5
sankcji kredytu darmowego i podważania kredytów opartych na stawce WIBOR,
które zostało uznane na początku 2023 r. przez Komitet Stabilności Finansowej jako
ryzyko systemowe.
Istotnym elementem, oddziałującym na wysokość oprocentowania jest również
struktura udzielanych kredytów, tj. udział kredytów oprocentowanych
stałą/okresowo stałą stopą procentową oraz stopą zmienną. W Republice Czeskiej i
na Węgrzech od lat dominują kredyty o ustalonym – stałym lub okresowo stałym –
oprocentowaniu. W Rumunii, choć dominują kredyty oprocentowane zmienną stopą
procentową, to od kilku lat można zaobserwować znaczący wzrost udziału kredytów
o oprocentowaniu stałym. Struktura finansowania kredytów w tych krajach może
być zatem inna niż w polskim systemie bankowym.
Ad. 4. Jakie działania zostały podjęte przez Ministerstwo Finansów w celu zmiany tej
sytuacji? Chodzi o działania Ministerstwa Finansów zarówno pod obecnym
kierownictwem, jak i w przeszłości, gdyż nie jest to sytuacja nowa i trwa ona od wielu lat.
W tym miejscu należy zwrócić uwagę na brzmienie Rekomendacji S Komisji Nadzoru
Finansowego5, która została znowelizowana w grudniu 2019 r. Jedną z istotnych
zmian było wprowadzenie wymogu uwzględnienia w ofercie banków kredytów
zabezpieczonych hipotecznie oprocentowanych stałą stopą procentową lub
okresowo stałą stopą procentowa (oprócz kredytów oprocentowanych zmienną
stopą procentową). Ponadto, banki powinny umożliwiać klientom zmianę formuły
oprocentowania ze zmiennej stopy procentowej na stałą lub okresowo stałą stopę
procentową - również w przypadku umów kredytowych zawartych przed wejściem
w życie ww. zmian Rekomendacji S.
Ad. 5. Czy Minister Finansów analizował stosunek podstawowych stóp procentowych
Narodowego Banku Centralnego względem oprocentowania kredytów hipotecznych
w Polsce (dla konsumentów) w porównaniu do analogicznego stosunku w innych krajach
Unii Europejskiej? Czy prawdą jest, że różnica między stopą referencyjną banku
centralnego a średnim oprocentowaniem kredytów hipotecznych w Polsce jest wyższa
niż większości (we wszystkich) innych krajach Unii Europejskiej?
Różnica między oprocentowaniem kredytu a stopą banku centralnego zależy od
kilku czynników, w tym: od typu oprocentowania (zmiennego lub stałego),
nachylenia krzywej dochodowości (w przypadku kredytów ze stopą stałą, która
odzwierciedla m.in. oczekiwany poziom krótkoterminowych stóp procentowych w
czasie trwania stopy stałej), opcji zawartych w umowie kredytowej (np. możliwość
wcześniejszej spłaty kredytu, co ma szczególne znaczenie i wartość w przypadku
oprocentowania stałego), ryzyka umowy kredytowej.
Ad. 6. Jakie działania zostały podjęte przez Ministerstwo Finansów w celu zmiany tej
sytuacji? Chodzi o działania Ministerstwa Finansów zarówno pod obecnym
kierownictwem, jak i w przeszłości, gdyż nie jest to sytuacja nowa i trwa ona od wielu lat.
Poza wyjaśnieniami zawartymi w odpowiedzi na pytanie 4, należy wskazać na
podejmowane z inicjatywy Ministra Finansów działania, mające na celu wsparcie
5 Dotyczącej dobrych praktyk w zakresie zarządzania ekspozycjami kredytowymi zabezpieczonymi
hipotecznie.
-- 3 of 5 --
4/5
kredytobiorców. W 2022 r. zostały wprowadzone tzw. wakacje kredytowe, czyli
mechanizm umożliwiający zawieszenie obowiązku dokonywania płatności, do
których kredytobiorca zobowiązany jest na podstawie zawartej umowy o kredyt
hipoteczny, niebędącym kredytem walutowym. Wakacje kredytowe pozwalały na
zawieszenie spłaty nawet 8 rat kredytu w okresie od 1 sierpnia 2022 r. do końca
2023 r6. Mechanizm ten został również wprowadzony w 2024 r7.
Docelową formą wsparcia kredytobiorców posiadających kredyty mieszkaniowe,
także w walutach obcych, jest natomiast Fundusz Wsparcia Kredytobiorców (dalej:
„Fundusz”). Został on utworzony na podstawie przepisów ustawy z dnia 9
października 2015 r. o wsparciu kredytobiorców, którzy zaciągnęli kredyt
mieszkaniowy i znajdują się w trudnej sytuacji finansowej. Jego celem jest
zapewnienie finansowego wsparcia kredytobiorcom, którzy na skutek
obiektywnych okoliczności znaleźli się w trudnej sytuacji finansowej, a jednocześnie
są zobowiązani do spłaty rat kredytu mieszkaniowego, stanowiącego znaczne
obciążenie dla ich domowych budżetów, w formie wypłaty zwrotnego wsparcia
finansowego do spłaty kredytu mieszkaniowego lub udzielenia pożyczki na spłatę
pozostałej części zadłużenia z tytułu kredytu mieszkaniowego. Wsparcie wypłacane
jest na okres nie dłuższy niż 40 miesięcy, przy czym indywidualnie ustalana kwota
wsparcia nie może być wyższa niż 3 tys. zł miesięcznie. Jest ono przekazywane przez
Bank Gospodarstwa Krajowego bankowi kredytobiorcy, który udzielił kredytu
mieszkaniowego8.
Ad. 7. Czy Minister Finansów posiada informację na temat wysokości średniej marży
banków w nowo udzielanych kredytach hipotecznych w Polsce (dla konsumentów)?
W przypadku odpowiedzi pozytywnej – proszę o przesłanie takiego zestawienia za okres
od roku 2010 do chwili obecnej. W przypadku odpowiedzi negatywnej – proszę o
wskazanie który organ państwowy posiada takie dane.
Ministerstwo Finansów nie posiada takich danych. W przypadku kredytów
oprocentowanych zmienną stawką, marżę kredytową można w przybliżeniu
oszacować jako różnicę między oprocentowaniem nowych kredytów na podstawie
wspomnianych wcześniej danych (NBP), a odpowiednią rynkową stopą zmienną (np.
WIBOR 6M w przypadku Polski). W przypadku kredytów oprocentowanych stałą
lub okresowo stałą stopą, na oprocentowanie kredytu składa się: stopa bazowa,
uwzględniająca oczekiwania rynku co do kształtowania się stóp w przyszłości (np. 5-
letni IRS, marża na pokrycie kosztów ryzyka, marża na pokrycie ryzyka wcześniejszej
spłaty kredytu (jeżeli umowa kredytowa nie przewiduje opłat z tym związanych).
Ad. 8. Czy Minister Finansów posiada informację na temat wysokości średniej marży
banków w nowo udzielanych kredytach hipotecznych w innych państwach Unii
Europejskiej (dla konsumentów)? W przypadku odpowiedzi pozytywnej – proszę o
6 Z wakacji kredytowych można było skorzystać na poniższych zasadach: maksymalnie 2 raty w okresie
1 sierpnia – 30 września 2022 r., maksymalnie 2 raty w okresie 1 października – 31 grudnia 2022 r. oraz
maksymalnie 4 raty w 2023 roku – po jednej racie w każdym z kwartałów
7 Z wakacji kredytowych można było skorzystać: w wymiarze dwóch miesięcy od 1 czerwca 2024 r. do
31 sierpnia 2024 r. oraz w okresie od 1 września 2024 r. do 31 grudnia 2024 r., również w wymiarze
dwóch miesięcy.
8 Szczegóły dotyczące funkcjonowania Funduszu dostępne są na stronie Ministerstwa Finansów, pod
adresem: https://www.podatki.gov.pl/wsparcie-dla-kredytobiorcow/.
-- 4 of 5 --
5/5
przesłanie takiego zestawienia za okres od roku 2010 do chwili obecnej. W przypadku
odpowiedzi negatywnej – proszę o wskazanie który organ państwowy posiada takie
dane.
Odpowiedź udzielona przy pytaniu nr 2 oraz 3.
Ad. 9. Czy Minister Finansów analizował przyczyny dla których banki w Polsce mają
wyższe marże przy kredytach hipotecznych niż w większości innych krajów Unii
Europejskiej?
Jak wspomniano wcześniej, analiza marży kredytów mieszkaniowych, ze względu na
różny profil ryzyka, wymaga rozróżnienia dwóch rodzajów kredytów:
oprocentowanych zmienną (dominujący rodzaj kredytów udzielanych do 2021 r.)
oraz okresowo stałą stopą (obecnie dominujący rodzaj kredytów). W przypadku
kredytów o oprocentowaniu zmiennym, średnia marża kredytowa w Polsce,
w okresie 2016-2024 był wyższa o około 0,4 pp od średniej w pozostałych krajach
UE, w których dominują kredyty o zmiennym oprocentowaniu9. W przypadku
kredytów o oprocentowaniu okresowo stałym, średnia marża w Polsce, w okresie
2022-2024 była wyższa o około 1,5 pp od średniej dla innych krajów UE, w których
przeważają kredyty o okresowo stałej lub stałej stopie10.
Ad. 10. Jakie działania zostały podjęte przez Ministerstwo Finansów w celu zmiany tej
sytuacji? Chodzi o działania Ministerstwa Finansów zarówno pod obecnym
kierownictwem, jak i w przeszłości, gdyż nie jest to sytuacja nowa i trwa ona od wielu lat.
Odpowiedź udzielona przy pytaniu nr 6.
Niezależnie od powyższego pragnę zauważyć, że sytuacja na rynku kredytów jest
stale monitorowana i dyskutowana w ramach Komitetu Stabilności Finansowej,
w skład którego obok Ministerstwa Finansów wchodzą również Narodowy Bank
Polski, Komisja Nadzoru Finansowego i Bankowy Fundusz Gwarancyjny.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jurand Drop
podsekretarz stanu
9 W analizie porównawczej uwzględniono tylko kraje, w których dominuje oprocentowanie zmienne tj.:
Bułgarię, Estonię, Finlandię, Litwę, Łotwę, Szwecję.
10 W analizie porównawczej uwzględniono kraje UE z wyłączeniem krajów, gdzie dominuje
oprocentowanie zmienne (patrz przypis powyżej). Analiza objęła okres od 2022 roku, ponieważ do
2021 włącznie, w Polsce dominowały kredyty o zmiennym oprocentowaniu.
-- 5 of 5 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/5
Warszawa, 13 marca 2025 roku
Sprawa: Interpelacja numer 8303
Znak sprawy: FN1.054.3.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 8303 Posłów na Sejm RP, Pana Rafała
Komarewicza, Pana Kamila Wnuka oraz Pani Ewy Szymanowskiej w sprawie
oprocentowania nowo udzielanych kredytów hipotecznych dla Polaków, uprzejmie
przedstawiam poniższe wyjaśnienia.
Ad. 1. Czy Minister Finansów posiada informację na temat wysokości średniego
oprocentowania nowo udzielanych kredytów hipotecznych w Polsce (dla
konsumentów)? W przypadku odpowiedzi pozytywnej – proszę o przesłanie takiego
zestawienia za okres od roku 2010 do chwili obecnej. W przypadku odpowiedzi
negatywnej – proszę o wskazanie który organ państwowy posiada takie dane.
W kontekście pytania, pragnę zauważyć, że dane na temat średniego
oprocentowania nowych kredytów mieszkaniowych są udostępniane na stronie
NBP z częstotliwością miesięczną (Statystyka stóp procentowych NBP1, arkusz: „4
OPN2PLN”, wiersz nr 4: Kredyty i inne należności na nieruchomości mieszkaniowe)
2.
Ad. 2. Czy Minister Finansów posiada informację na temat wysokości średniego
oprocentowania nowo udzielanych kredytów hipotecznych w innych państwach Unii
Europejskiej (dla konsumentów)? W przypadku odpowiedzi pozytywnej – proszę o
1 https://static.nbp.pl/dane/statystyka/inne/stopy_proc_pl_srdW.xlsx.
2 W arkuszu „2 OPN PLN” tego samego pliku, publikowane jest również średnie oprocentowanie
kredytów nowych i renegocjowanych w zależności od rodzaju oprocentowania (dla kredytów o
zmiennym oprocentowaniu jest to wiersz nr 22 tj. „stopa zmienna i stała do 3 miesięcy włącznie” oraz
wiersz 23 „stopa stała od 3 miesięcy do 1 roku włącznie”, natomiast dla kredytów o okresowo stałym
oprocentowaniu jest to wiesz nr 24 tj. „stopa stała powyżej 1 roku”). Sugeruje się korzystanie z danych
z arkusza „2 OPN PLN”, z uwagi na odmienne charakterystyki kredytów oprocentowanych według
stopy zmiennej i okresowo-stałej.
-- 1 of 5 --
2/5
przesłanie takiego zestawienia za okres od roku 2010 do chwili obecnej. W przypadku
odpowiedzi negatywnej – proszę o wskazanie który organ państwowy posiada takie
dane.
Dane na temat oprocentowania nowych kredytów mieszkaniowych w innych
państwach UE są udostępniane na stronie internetowej Europejskiego Banku
Centralnego (MIR ECB Data Portal3). Na wskazanej stronie, dostępna jest również
statystyka oprocentowania kredytów w poszczególnych krajach UE, dla różnych
okresów przeszacowania stopy procentowej4.
Ad. 3. Czy Minister Finansów analizował przyczyny dla których Polakom od lat są
oferowane kredyty hipoteczne o dużo wyższym oprocentowaniu niż w innych krajach
Unii Europejskiej, w tym krajach naszego regionu, posiadających podobną historię
gospodarczą (np. w Czechach)?
Na poziom oprocentowania kredytu wpływa przede wszystkim poziom rynkowych
stóp procentowych. Aktualnie w Polsce jest on wyższy niż np. w Czechach, co
przekłada się na wyższy poziom oprocentowania.
Ponadto występuje szereg innych czynników, ujmowanych w marży kredytu. Należy
pamiętać, że kredyt hipoteczny stanowi transakcję długoterminową zatem marża
banku powinna pokrywać koszty ryzyka oraz koszty administracyjne związane
bezpośrednio lub pośrednio z kredytem w czasie istnienia tej długoterminowej
relacji. Najważniejsze rodzaje ryzyka, które bank ponosi w związku z udzieleniem
kredytu hipotecznego to: ryzyko kredytowe, ryzyko przedpłat oraz ryzyko prawne.
Ryzyko kredytowe portfela należności dla gospodarstw domowych jest w polskim
sektorze bankowym relatywnie wysokie. Udział kredytów zagrożonych w wartości
kredytów dla gospodarstw domowych jest, wg danych EBC, wyższy o ok. 1,8 p.p. niż
np. na Węgrzech i w Rumunii. Ten czynnik może być jedną z przyczyn wyższej marży
(poprzez cenę ponoszonego ryzyka kredytowego) dla kredytów oferowanych
polskim gospodarstwom domowym, choć w przypadku kredytów mieszkaniowych
może mieć mniejsze znaczenie niż w przypadku kredytów konsumpcyjnych.
Odnośnie do ryzyka przedpłat, banki w Polsce nie pobierają zasadniczo
rekompensaty za przedpłatę kredytu hipotecznego na tymczasowo stałą stopę
procentową ze względu na to, że finansując kredyt na poziomie portfela, nie mogą
wykazać bezpośredniego powiązania wysokości rekompensaty z ponoszonym
kosztem przedpłaty kredytu.
Dodatkowo na koszt kredytu wpływa również ryzyko prawne występujące
w sektorze bankowym. Przykładem jest ryzyko instrumentalnego wykorzystywania
3https://data.ecb.europa.eu/data/datasets/MIR?dataset%5B0%5D=MFI%20Interest%20Rate%20St
atistics%20%28MIR%29&filterSequence=dataset&advFilterDataset%5B0%5D=MFI%20Interest%2
0Rate%20Statistics%20%28MIR%29
4 W przypadku kredytów o zmiennej stopie procentowej, należy wybrać okres przeszacowania poniżej
1 roku (opcje: advanced filters, original maturity: [F] Up to 1 year), natomiast w przypadku kredytów o
okresowo stałej stopie należy wybrać okres przeszacowania zgodny z okresem obowiązywania stałej
stawki (przykładowo w Polsce dominują 5-letnie okresy przeszacowania, należy zatem wybrać opcję [I]
Over 1 and up to 5 years). Warto zwrócić uwagę, że w niektórych krajach udziela się praktycznie tylko
kredytów o oprocentowaniu okresowo stałym (np. Francja, Czechy, Węgry, Belgia czy Chorwacja), a
w innych z kolei praktycznie tylko o oprocentowaniu zmiennym (np. Łotwa, Estonia, Litwa, Bułgaria).
-- 2 of 5 --
3/5
sankcji kredytu darmowego i podważania kredytów opartych na stawce WIBOR,
które zostało uznane na początku 2023 r. przez Komitet Stabilności Finansowej jako
ryzyko systemowe.
Istotnym elementem, oddziałującym na wysokość oprocentowania jest również
struktura udzielanych kredytów, tj. udział kredytów oprocentowanych
stałą/okresowo stałą stopą procentową oraz stopą zmienną. W Republice Czeskiej i
na Węgrzech od lat dominują kredyty o ustalonym – stałym lub okresowo stałym –
oprocentowaniu. W Rumunii, choć dominują kredyty oprocentowane zmienną stopą
procentową, to od kilku lat można zaobserwować znaczący wzrost udziału kredytów
o oprocentowaniu stałym. Struktura finansowania kredytów w tych krajach może
być zatem inna niż w polskim systemie bankowym.
Ad. 4. Jakie działania zostały podjęte przez Ministerstwo Finansów w celu zmiany tej
sytuacji? Chodzi o działania Ministerstwa Finansów zarówno pod obecnym
kierownictwem, jak i w przeszłości, gdyż nie jest to sytuacja nowa i trwa ona od wielu lat.
W tym miejscu należy zwrócić uwagę na brzmienie Rekomendacji S Komisji Nadzoru
Finansowego5, która została znowelizowana w grudniu 2019 r. Jedną z istotnych
zmian było wprowadzenie wymogu uwzględnienia w ofercie banków kredytów
zabezpieczonych hipotecznie oprocentowanych stałą stopą procentową lub
okresowo stałą stopą procentowa (oprócz kredytów oprocentowanych zmienną
stopą procentową). Ponadto, banki powinny umożliwiać klientom zmianę formuły
oprocentowania ze zmiennej stopy procentowej na stałą lub okresowo stałą stopę
procentową - również w przypadku umów kredytowych zawartych przed wejściem
w życie ww. zmian Rekomendacji S.
Ad. 5. Czy Minister Finansów analizował stosunek podstawowych stóp procentowych
Narodowego Banku Centralnego względem oprocentowania kredytów hipotecznych
w Polsce (dla konsumentów) w porównaniu do analogicznego stosunku w innych krajach
Unii Europejskiej? Czy prawdą jest, że różnica między stopą referencyjną banku
centralnego a średnim oprocentowaniem kredytów hipotecznych w Polsce jest wyższa
niż większości (we wszystkich) innych krajach Unii Europejskiej?
Różnica między oprocentowaniem kredytu a stopą banku centralnego zależy od
kilku czynników, w tym: od typu oprocentowania (zmiennego lub stałego),
nachylenia krzywej dochodowości (w przypadku kredytów ze stopą stałą, która
odzwierciedla m.in. oczekiwany poziom krótkoterminowych stóp procentowych w
czasie trwania stopy stałej), opcji zawartych w umowie kredytowej (np. możliwość
wcześniejszej spłaty kredytu, co ma szczególne znaczenie i wartość w przypadku
oprocentowania stałego), ryzyka umowy kredytowej.
Ad. 6. Jakie działania zostały podjęte przez Ministerstwo Finansów w celu zmiany tej
sytuacji? Chodzi o działania Ministerstwa Finansów zarówno pod obecnym
kierownictwem, jak i w przeszłości, gdyż nie jest to sytuacja nowa i trwa ona od wielu lat.
Poza wyjaśnieniami zawartymi w odpowiedzi na pytanie 4, należy wskazać na
podejmowane z inicjatywy Ministra Finansów działania, mające na celu wsparcie
5 Dotyczącej dobrych praktyk w zakresie zarządzania ekspozycjami kredytowymi zabezpieczonymi
hipotecznie.
-- 3 of 5 --
4/5
kredytobiorców. W 2022 r. zostały wprowadzone tzw. wakacje kredytowe, czyli
mechanizm umożliwiający zawieszenie obowiązku dokonywania płatności, do
których kredytobiorca zobowiązany jest na podstawie zawartej umowy o kredyt
hipoteczny, niebędącym kredytem walutowym. Wakacje kredytowe pozwalały na
zawieszenie spłaty nawet 8 rat kredytu w okresie od 1 sierpnia 2022 r. do końca
2023 r6. Mechanizm ten został również wprowadzony w 2024 r7.
Docelową formą wsparcia kredytobiorców posiadających kredyty mieszkaniowe,
także w walutach obcych, jest natomiast Fundusz Wsparcia Kredytobiorców (dalej:
„Fundusz”). Został on utworzony na podstawie przepisów ustawy z dnia 9
października 2015 r. o wsparciu kredytobiorców, którzy zaciągnęli kredyt
mieszkaniowy i znajdują się w trudnej sytuacji finansowej. Jego celem jest
zapewnienie finansowego wsparcia kredytobiorcom, którzy na skutek
obiektywnych okoliczności znaleźli się w trudnej sytuacji finansowej, a jednocześnie
są zobowiązani do spłaty rat kredytu mieszkaniowego, stanowiącego znaczne
obciążenie dla ich domowych budżetów, w formie wypłaty zwrotnego wsparcia
finansowego do spłaty kredytu mieszkaniowego lub udzielenia pożyczki na spłatę
pozostałej części zadłużenia z tytułu kredytu mieszkaniowego. Wsparcie wypłacane
jest na okres nie dłuższy niż 40 miesięcy, przy czym indywidualnie ustalana kwota
wsparcia nie może być wyższa niż 3 tys. zł miesięcznie. Jest ono przekazywane przez
Bank Gospodarstwa Krajowego bankowi kredytobiorcy, który udzielił kredytu
mieszkaniowego8.
Ad. 7. Czy Minister Finansów posiada informację na temat wysokości średniej marży
banków w nowo udzielanych kredytach hipotecznych w Polsce (dla konsumentów)?
W przypadku odpowiedzi pozytywnej – proszę o przesłanie takiego zestawienia za okres
od roku 2010 do chwili obecnej. W przypadku odpowiedzi negatywnej – proszę o
wskazanie który organ państwowy posiada takie dane.
Ministerstwo Finansów nie posiada takich danych. W przypadku kredytów
oprocentowanych zmienną stawką, marżę kredytową można w przybliżeniu
oszacować jako różnicę między oprocentowaniem nowych kredytów na podstawie
wspomnianych wcześniej danych (NBP), a odpowiednią rynkową stopą zmienną (np.
WIBOR 6M w przypadku Polski). W przypadku kredytów oprocentowanych stałą
lub okresowo stałą stopą, na oprocentowanie kredytu składa się: stopa bazowa,
uwzględniająca oczekiwania rynku co do kształtowania się stóp w przyszłości (np. 5-
letni IRS, marża na pokrycie kosztów ryzyka, marża na pokrycie ryzyka wcześniejszej
spłaty kredytu (jeżeli umowa kredytowa nie przewiduje opłat z tym związanych).
Ad. 8. Czy Minister Finansów posiada informację na temat wysokości średniej marży
banków w nowo udzielanych kredytach hipotecznych w innych państwach Unii
Europejskiej (dla konsumentów)? W przypadku odpowiedzi pozytywnej – proszę o
6 Z wakacji kredytowych można było skorzystać na poniższych zasadach: maksymalnie 2 raty w okresie
1 sierpnia – 30 września 2022 r., maksymalnie 2 raty w okresie 1 października – 31 grudnia 2022 r. oraz
maksymalnie 4 raty w 2023 roku – po jednej racie w każdym z kwartałów
7 Z wakacji kredytowych można było skorzystać: w wymiarze dwóch miesięcy od 1 czerwca 2024 r. do
31 sierpnia 2024 r. oraz w okresie od 1 września 2024 r. do 31 grudnia 2024 r., również w wymiarze
dwóch miesięcy.
8 Szczegóły dotyczące funkcjonowania Funduszu dostępne są na stronie Ministerstwa Finansów, pod
adresem: https://www.podatki.gov.pl/wsparcie-dla-kredytobiorcow/.
-- 4 of 5 --
5/5
przesłanie takiego zestawienia za okres od roku 2010 do chwili obecnej. W przypadku
odpowiedzi negatywnej – proszę o wskazanie który organ państwowy posiada takie
dane.
Odpowiedź udzielona przy pytaniu nr 2 oraz 3.
Ad. 9. Czy Minister Finansów analizował przyczyny dla których banki w Polsce mają
wyższe marże przy kredytach hipotecznych niż w większości innych krajów Unii
Europejskiej?
Jak wspomniano wcześniej, analiza marży kredytów mieszkaniowych, ze względu na
różny profil ryzyka, wymaga rozróżnienia dwóch rodzajów kredytów:
oprocentowanych zmienną (dominujący rodzaj kredytów udzielanych do 2021 r.)
oraz okresowo stałą stopą (obecnie dominujący rodzaj kredytów). W przypadku
kredytów o oprocentowaniu zmiennym, średnia marża kredytowa w Polsce,
w okresie 2016-2024 był wyższa o około 0,4 pp od średniej w pozostałych krajach
UE, w których dominują kredyty o zmiennym oprocentowaniu9. W przypadku
kredytów o oprocentowaniu okresowo stałym, średnia marża w Polsce, w okresie
2022-2024 była wyższa o około 1,5 pp od średniej dla innych krajów UE, w których
przeważają kredyty o okresowo stałej lub stałej stopie10.
Ad. 10. Jakie działania zostały podjęte przez Ministerstwo Finansów w celu zmiany tej
sytuacji? Chodzi o działania Ministerstwa Finansów zarówno pod obecnym
kierownictwem, jak i w przeszłości, gdyż nie jest to sytuacja nowa i trwa ona od wielu lat.
Odpowiedź udzielona przy pytaniu nr 6.
Niezależnie od powyższego pragnę zauważyć, że sytuacja na rynku kredytów jest
stale monitorowana i dyskutowana w ramach Komitetu Stabilności Finansowej,
w skład którego obok Ministerstwa Finansów wchodzą również Narodowy Bank
Polski, Komisja Nadzoru Finansowego i Bankowy Fundusz Gwarancyjny.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jurand Drop
podsekretarz stanu
9 W analizie porównawczej uwzględniono tylko kraje, w których dominuje oprocentowanie zmienne tj.:
Bułgarię, Estonię, Finlandię, Litwę, Łotwę, Szwecję.
10 W analizie porównawczej uwzględniono kraje UE z wyłączeniem krajów, gdzie dominuje
oprocentowanie zmienne (patrz przypis powyżej). Analiza objęła okres od 2022 roku, ponieważ do
2021 włącznie, w Polsce dominowały kredyty o zmiennym oprocentowaniu.
-- 5 of 5 --