Interpelacja w sprawie przystąpienia do trzeciego etapu rozbudowy zbiornika Racibórz oraz jego przystosowania do potrzeb energetyki i turystyki, a także stanu napraw po ostatniej powodzi
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8299
do ministra infrastruktury
w sprawie przystąpienia do trzeciego etapu rozbudowy zbiornika Racibórz oraz jego przystosowania do potrzeb energetyki i turystyki, a także stanu napraw po ostatniej powodzi
Zgłaszający: Michał Woś
Data wpływu: 22-02-2025
Szanowny Panie Ministrze,
zbiornik przeciwpowodziowy Racibórz Dolny odegrał kluczową rolę w ochronie przed skutkami powodzi we wrześniu 2024 r., jednak ostatnie wydarzenia, w tym ujawnione nieprawidłowości w jego stanie technicznym, budzą uzasadnione obawy co do jego bezpieczeństwa i dalszego funkcjonowania.
Przeciek zaobserwowany w nocy z 16 na 17 września 2024 r. przy zaporze czołowej wymusił interwencję służb i wojska. Śląski wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego, prowadząc kontrolę, stwierdził nieprawidłowości związane z nieodpowiednim stanem technicznym zbiornika. Wody Polskie zadeklarowały 2 mln zł na zagęszczenie zapory, jeśli okaże się to konieczne. W kontekście tych wydarzeń zasadne jest pytanie o dalsze działania związane z rozbudową zbiornika i jego adaptacją do dodatkowych funkcji.
Zgodnie z wcześniejszymi koncepcjami, zbiornik Racibórz miał być rozwijany w trzech etapach. Trzeci etap przewiduje połączenie polderu Buków i zbiornika Racibórz, a także nadbudowę zapór do rzędnej 199 m n.p.m., co zwiększyłoby pojemność o kolejne 75 mln m3. Plan ten uwzględnia nie tylko funkcję przeciwpowodziową, ale również potencjał energetyczny i turystyczny. Obecna sytuacja powodziowa pokazuje, że zwiększenie pojemności zbiornika może okazać się niezbędne.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jakie działania zostały podjęte w celu usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych przez śląskiego wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego?
2. Jaki jest obecny stan techniczny zapory czołowej oraz pozostałych elementów zbiornika Racibórz po ostatniej powodzi?
3. Czy rząd planuje przyspieszenie przystąpienia do trzeciego etapu rozbudowy zbiornika Racibórz? Jeśli tak, jakie są przewidywane terminy realizacji tego etapu?
4. Czy w planach rozbudowy zbiornika uwzględnia się jego wykorzystanie do celów energetycznych i turystycznych? Jeśli tak, jakie działania są podejmowane w tym kierunku?
5. Czy planowane jest zwiększenie środków na modernizację i utrzymanie infrastruktury zbiornika, aby w przyszłości uniknąć podobnych incydentów?
Z poważaniem
Michał Woś
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Przemysław Koperski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4106 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGW-2.054.19.2025
Warszawa, 17 kwietnia 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 8299 Posła na Sejm RP, Pana Michała Wosia w sprawie
przystąpienia do trzeciego etapu rozbudowy zbiornika Racibórz oraz jego przystosowania
do potrzeb energetyki i turystyki, a także stanu napraw po ostatniej powodzi,
przedstawiam stosowne informacje.
W kwestii działań podjętych w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości
dotyczących zbiornika Racibórz informuję, że zgodnie z informacjami udzielonymi przez
Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie (dalej: PGW WP), Śląski Wojewódzki
Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu 12 grudnia 2024 r. wszczął z urzędu
postępowanie w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego zbiornika
przeciwpowodziowego Racibórz, tj.: zapory czołowej, maszynowni budowli przelewowo-
spustowej oraz upustu do Odry Miejskiej. Postanowieniem nr 12/25 z dnia 3 lutego 2025 r.
nałożył na PGW WP obowiązek dostarczenia w terminie do 31 sierpnia 2025 r. ekspertyzy
obejmującej: uszkodzenia koryta Rowu Tworkowskiego, ujścia kanału rybackiego i czaszy
zbiornika wyrównawczego pompowni Buków, a w szczególności określenie warunków
gruntowych oraz zagęszczenia podłoża pod ławy i pod rowem opaskowym zapory
czołowej, a w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości – rozszerzenie ekspertyzy
o wskazanie sposobu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości i terminu, w którym
powinny zostać usunięte. Mając powyższe na uwadze, PGW WP planuje w 2025 r.
realizację zadania mającego na celu wykonanie wskazanej przez Inspektora Nadzoru
Budowlanego ekspertyzy.
Odnosząc się do pytania dotyczącego obecnego stanu technicznego zbiornika Racibórz,
zgodnie z informacjami przekazanymi przez PGW WP, od 16 sierpnia do 29 listopada
2024 r. przeprowadzono roczną kontrolę okresową budowli hydrotechnicznych
(piętrzących) zbiornika Racibórz. Podczas oględzin mających miejsce po wrześniowym
wezbraniu, stan faktyczny wskazał na możliwość wystąpienia zagrożenia dla bezpiecznej
eksploatacji obiektu. Jednocześnie nie zidentyfikowano występowania istotnych
nieprawidłowości w utrzymaniu budowli hydrotechnicznych obiektu. Do czasu
uwzględnienia zaleceń, m.in. w zakresie wykonania ekspertyzy w sprawie warunków
gruntowych w obrębie uszkodzeń koryta Rowu Tworkowskiego, ujścia kanału rybackiego
i czaszy zbiornika wyrównawczego pompowni Buków, obiekt można użytkować zgodnie
z obowiązującymi pozwoleniami i instrukcjami.
-- 1 of 2 --
2
Odpowiadając na pytanie dotyczące trzeciego etapu rozbudowy zbiornika Racibórz,
przekazuję, w ślad za informacją przesłaną przez PGW WP, że dotychczas nie został
wyznaczony dokładny termin realizacji zadania związanego z wykonaniem trzeciego etapu
rozbudowy zbiornika Racibórz.
Odnosząc się do pytania dotyczącego wykorzystania zbiornika do celów energetycznych
i turystycznych przekazuję, zgodnie z informacjami udzielonymi przez PGW WP, że
instytucja ta nie prowadzi działań związanych z użytkowaniem zbiornika Racibórz do celów
energetycznych. Ponadto, grunty stanowiące zbiornik Racibórz są wydzierżawiane,
na podstawie art. 265 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne1, z przeznaczeniem
na: cele rolne, rekreacyjne (tj. ścieżki rowerowe na wałach przeciwpowodziowych wraz
z infrastrukturą towarzyszącą), a także prowadzenie działalności gospodarczej związanej
z wydobyciem kruszywa.
Odpowiadając na pytanie związane ze zwiększeniem środków na modernizację
i utrzymanie infrastruktury zbiornika, przekazuję, że PGW WP każdego roku analizuje
i planuje realizację zadań związanych z utrzymaniem infrastruktury zbiornika Racibórz
Dolny. Ponadto, znaczna część robót jest wykonywana siłami własnymi PGW WP Zarządu
Zlewni w Gliwicach.
Z poważaniem
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Przemysław Koperski
Podsekretarz Stanu
1 Dz. U. z 2024 r. poz. 1087, 1089, 1473, z 2025 r. poz. 216.
-- 2 of 2 --