Interpelacja w sprawie stosowania systemu dozoru elektronicznego SDE w polityce penitencjarnej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8298
do ministra sprawiedliwości
w sprawie stosowania systemu dozoru elektronicznego SDE w polityce penitencjarnej
Zgłaszający: Michał Woś, Marcin Warchoł, Jan Kanthak
Data wpływu: 21-02-2025
Szanowny Panie Ministrze,
system dozoru elektronicznego (SDE) stanowi istotny element nowoczesnej polityki penitencjarnej, umożliwiając skuteczną resocjalizację skazanych przy jednoczesnym ograniczeniu kosztów związanych z osadzaniem ich w zakładach karnych. Jego rozwój na przestrzeni lat pokazał, że może on być efektywną alternatywą dla krótkoterminowych kar pozbawienia wolności, szczególnie w przypadku skazanych za lżejsze przestępstwa, którzy nie stanowią istotnego zagrożenia dla porządku publicznego.
Korzyści wynikające z systemu dozoru elektronicznego
System ten pozwala na redukcję zaludnienia zakładów karnych, co jest kluczowe zarówno z perspektywy humanitarnej, jak i organizacyjnej.
Dodatkowo, skazani odbywający karę w ramach SDE mogą utrzymać zatrudnienie, kontynuować naukę i podtrzymywać więzi rodzinne, co ma istotne znaczenie dla procesu ich reintegracji społecznej i zmniejsza ryzyko powrotu na drogę przestępczą.
Nie bez znaczenia są również oszczędności dla budżetu państwa. Utrzymanie skazanego w systemie dozoru elektronicznego jest znacząco tańsze niż osadzenie go w zakładzie karnym, co przekłada się na bardziej efektywne wykorzystanie środków publicznych.
Dostrzegając pozytywne efekty funkcjonowania SDE, w ostatnich latach podejmowane były kroki mające na celu rozszerzenie możliwości stosowania tego rozwiązania.
W związku z tym zwracam się z prośbą o przekazanie następujących informacji:
1. Jak kształtowała się liczba osób odbywających karę w systemie dozoru elektronicznego w latach 2022, 2023, 2024 oraz w styczniu 2025 r.? Proszę o dane w podziale rocznym oraz miesięcznym.
2. Czy w analizowanym okresie odnotowano znaczące zmiany w liczbie osób korzystających z SDE?
3. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości przewiduje dalsze rozszerzenie zakresu stosowania SDE? Jakie zmiany w tym zakresie są obecnie rozważane?
4. Jakie działania są podejmowane w celu zwiększenia efektywności i dostępności systemu dozoru elektronicznego?
Z poważaniem
Michał Woś
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Maria Ejchart
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (40)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6900 znakówkontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Maria Ejchart
BK-VII.0520.90.2025
Warszawa, 03 kwietnia 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 8298 złożoną do Ministra Sprawiedliwości przez Pana
posła Michała Wosia oraz innych posłów w sprawie stosowania systemu dozoru
elektronicznego SDE w polityce penitencjarnej, uprzejmie przedstawiam następujące
informacje.
Ad 1
Poniżej zostały przedstawione dane dotyczące kar, środków karnych i środków
zabezpieczających, których wykonanie łączy się z zastosowaniem dozoru elektronicznego.
Dane przedstawiają liczbę osób, wobec których zastosowano system dozoru
elektronicznego (SDE), na podstawie informacji Biura Dozoru Elektronicznego
Centralnego Zarządu Służby Więziennej.
- 2022 r. - średnia dobowa liczba osób w 2022 r. odbywających karę pozbawienia wolności,
środki karne i środki zabezpieczające w SDE na ostatni dzień miesiąca wynosiła
7156 skazanych i osób objętych systemem.
Dane dotyczące łącznej liczby osób odbywających karę w SDE na ostatni dzień miesiąca w
ujęciu miesięcznym za rok 2022 zostały przedstawione w poniższej tabeli:
Rok 2022 Łączna liczba osób odbywających
karę w SDE na ostatni dzień miesiąca
31.01.2022 7020
28.02.2022 7157
31.03.2022 7264
30.04.2022 7384
31.05.2022 7289
30.06.2022 7255
31.07.2022 7240
31.08.2022 6944
30.09.2022 6972
31.10.2022 7032
30.11.2022 7078
31.12.2022 7232
-- 1 of 4 --
2
- 2023 r. - średnia dobowa liczba osób w 2023 r. odbywających karę pozbawienia wolności,
środki karne i środki zabezpieczające w SDE na ostatni dzień miesiąca wynosiła
7148 skazanych i osób objętych systemem.
Dane dotyczące łącznej liczby osób odbywających karę w SDE na ostatni dzień miesiąca
w ujęciu miesięcznym za rok 2023 zostały przedstawione w poniższej tabeli:
Rok 2023
Łączna liczba osób odbywających
karę w SDE na ostatni dzień miesiąca
31.01.2023 7176
28.02.2023 7264
31.03.2023 7382
30.04.2023 7791
31.05.2023 7728
30.06.2023 7718
31.07.2023 7410
31.08.2023 6949
30.09.2023 6822
31.10.2023 6587
30.11.2023 6483
31.12.2023 6465
- 2024 r. - średnia dobowa liczba osób w 2024 r. odbywających karę pozbawienia wolności,
środki karne i środki zabezpieczające w SDE na ostatni dzień miesiąca wynosiła
6495 skazanych i osób objętych systemem.
Dane dotyczące łącznej liczby osób odbywających karę w SDE na ostatni dzień miesiąca
w ujęciu miesięcznym za rok 2024 zostały przedstawione w poniższej tabeli:
Rok 2024
Łączna liczba osób odbywających
karę w SDE na ostatni dzień miesiąca
31.01.2024 6291
29.02.2024 6554
31.03.2024 6739
30.04.2024 6770
31.05.2024 6725
30.06.2024 6736
31.07.2024 6596
31.08.2024 6377
30.09.2024 6319
31.10.2024 6278
30.11.2024 6346
31.12.2024 6206
- 2025 r. – na dzień 31 stycznia 2025 r. łączna liczba osób odbywających karę w SDE
wynosiła 6061.
-- 2 of 4 --
3
Ad 2
Z analizy wyżej zamieszczonych danych statystycznych, dotyczących populacji skazanych
objętych SDE w okresie od stycznia 2022 r. do lutego 2025 r. wynika, że nie odnotowano
znaczących spadków w liczbie osób korzystających z wykonywania kar i środków karnych
w dozorze elektronicznym. W analizowanym okresie wystąpił średni 9% spadek populacji,
wynikający z naturalnego wysycenia systemu, które zostało spowodowane poprzez
wykonanie już kary w SDE wobec grupy skazanych nowo uprawnionych (zwiększenie
górnej granicy kary do 18 miesięcy), którzy w pierwszym okresie obowiązywania tych
uprawnień, złożyli najwięcej wniosków o odbycie kary w dozorze elektronicznym. Należy
podkreślić, że obniżenie to rozpoczęło się już od sierpnia 2023 roku, osiągając przez
5 kolejnych miesięcy roku 2023 stan, gdzie średnia, dobowa populacja skazanych i osób
objętych systemem na ostatni dzień miesiąca wynosiła 6600.
Ad 3
Z dniem 1 stycznia 2026 r. wchodzi w życie art. 10 pkt 1-6, 12-13 ustawy z dnia 7 lipca
2022 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 poz.
2600), który wprowadza kontrolę przerwy w wykonaniu kary pozbawienia wolności,
o której mowa w art. 153a § 1 lub 2, w formie dozoru mobilnego.
Ponadto zaznaczyć należy, że Ministerstwo Sprawiedliwości prowadzi prace legislacyjne
nad:
- projektem ustawy o zmianie ustawy – Kodeks karny wykonawczy oraz niektórych innych
ustaw, wpisanym do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów pod
pozycją UD194, który ma na celu między innymi poszerzenie stosowania systemu dozoru
elektronicznego przez wprowadzenie możliwości udzielenia zezwolenia na odbycie kary
w systemie dozoru elektronicznego skazanemu, wobec którego orzeczono karę
pozbawienia wolności w wymiarze niższym niż 3 lata i któremu do odbycia w zakładzie
karnym pozostała część tej kary w wymiarze nie większym niż 1 rok i 6 miesięcy (obecnie
nie większym niż 6 miesięcy). W najbliższym czasie planowane jest skierowanie projektu
do uzgodnień, konsultacji publicznych i opiniowania;
- projektem ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych
innych ustaw, który ma na celu wprowadzenie do procesu karnego nowego środka
zapobiegawczego w postaci aresztu elektronicznego, kontrolowanego w systemie dozoru
elektronicznego jako dozór stacjonarny. Projekt został opracowany przez Komisję
Kodyfikacyjną Prawa Karnego. Obecnie trwają prace nad przygotowaniem ostatecznej
treści projektu i uzasadnienia oraz opracowaniem oceny skutków regulacji.
Ad 4
Podkreślenia wymaga, że nieustannie zespół dozoru elektronicznego prowadzi szkolenia
specjalistyczne dla użytkowników systemu (głównie sędziowie, asystenci sędziów,
pracownicy sekretariatów sądowych, zawodowi kuratorzy sądowi, funkcjonariusze
i pracownicy Służby Więziennej) oraz konferencje tematyczne i seminaria dla wszystkich
środowisk propagujące zalety systemu i jego stosowanie.
W celu zwiększenia efektywności i dostępności Systemu Dozoru Elektronicznego
prowadzone są również nieustannie działania informacyjne, a także kampania medialno-
społeczna. W ramach realizacji tych działań, zgodnie z umową zawartą z wykonawcą usługi
rozwoju i eksploatacji SDE (konsorcjum polskich firm), do końca 2024 r. zostały
-- 3 of 4 --
4
rozpowszechnione wszystkim użytkownikom i zainteresowanym następujące materiały
informacyjne:
• 60 000 sztuk ulotek z ogólną informacją o funkcjonowaniu SDE i zasadach odbywania
kary w systemie,
• 60 000 sztuk broszur - Informatorów dla osób objętych systemem,
• 6 000 sztuk plakatów informacyjnych w formacie A3.
Za funkcjonowanie systemu dozoru elektronicznego zarówno w aspekcie merytorycznym,
jak i technicznym odpowiedzialne jest Biuro Dozoru Elektronicznego Centralnego Zarządu
Służby Więziennej. O funkcjonowaniu systemu dozoru elektronicznego na bieżąco
informowane jest kierownictwo Ministerstwa Sprawiedliwości.
Z wyrazami szacunku
Maria Ejchart
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 4 of 4 --