Interpelacja w sprawie dodatku dopełniającego dla osób posiadających rentę z tytułu niezdolności do pracy
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8292
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie dodatku dopełniającego dla osób posiadających rentę z tytułu niezdolności do pracy
Zgłaszający: Konrad Frysztak
Data wpływu: 21-02-2025
Szanowna Pani Minister,
1 stycznia 2025 roku weszła w życie ustawa z dnia 27 września 2024 roku o zmianie ustawy o rencie socjalnej oraz niektórych innych ustaw. Wprowadza ona dodatek dopełniający do renty socjalnej w wysokości 2520 zł dla osób całkowicie niezdolnych do pracy i samodzielnej egzystencji. W ramach prowadzonego dyżuru poselskiego zgłosiła się do mnie mieszkanka Radomia, która posiada rentę z tytułu niezdolności do pracy (jest to tzw. renta stała, przyznawana osobie o trwałej niezdolności do pracy), która nie może liczyć na dodatek dopełniający, jak w przypadku osób posiadających rentę socjalną. Zdaniem mieszkanki, która zgłosiła się do mojego biura poselskiego, takie działanie jest niesprawiedliwe.
W związku z tym zadaję pytania i proszę o udzielenie informacji:
1. Na jakie dodatki mogą liczyć osoby posiadające rentę z tytułu niezdolności do pracy?
2. Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie dodatku dopełniającego dla osób posiadających rentę z tytułu niezdolności do pracy, na wzór dodatku dla osób posiadających rentę socjalną?
3. Jeśli tak, to na jakim etapie są prace legislacyjne?
4. Jeśli nie, to co jest powodem takiej decyzji?
Z góry dziękuję za odpowiedź.
Z poważaniem
Konrad Frysztak
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Łukasz Krasoń
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5669 znakówinfo@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.103.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację poselską nr 8292 Pana Konrada Frysztaka w sprawie dodatku
dopełniającego dla osób posiadających rentę z tytułu niezdolności do pracy, proszę przyjąć
poniższe wyjaśnienia.
System ubezpieczeń społecznych, w tym przede wszystkim powszechny system emerytalny,
opiera się na zasadzie ekwiwalentności odprowadzonych składek i należnego świadczenia.
Emerytury i renty wypłacane z systemu powszechnego mają charakter indywidualny, a ich
wysokość jest ustalana na podstawie wkładu wniesionego w postaci składek. Im bardziej
ubezpieczony partycypował w tworzeniu dochodów Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,
w tym większym stopniu ma on prawo z nich korzystać pobierając emeryturę lub rentę.
Przyznanie dodatkowego świadczenia do renty, które nie wynika z wniesionego przez
ubezpieczonego wkładu w postaci opłacenia składki ubezpieczeniowej, nie znajduje
uzasadnienia w konstrukcji systemu ubezpieczeń społecznych.
Funkcjonujące w przeszłości w powszechnym systemie emerytalnym, finansowane
z budżetu państwa dodatki z tytułu nadanych odznaczeń państwowych, podobnie jak tzw.
dodatki branżowe, przysługujące z tytułu wykonywania pracy w szczególnych warunkach
lub w szczególnym charakterze, zostały zniesione na mocy ustawy z dnia 17 października
1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie
niektórych ustaw1. Zniesienie prawa do tych dodatków wiązało się ze stopniowym
przywracaniem systemowi emerytalnemu jego ubezpieczeniowego charakteru, o którym
ostatecznie przesądziła przeprowadzona w 1999 r. reforma systemu ubezpieczeń
społecznych.
W obowiązującym od 1 stycznia 1999 r. nowym systemie emerytalnym, określonym
przepisami ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych2, źródłem finansowania świadczeń emerytalno-rentowych jest
fundusz tworzony ze składek pracowników i pracodawców. Z systemu usunięto większość
elementów nieubezpieczeniowych i socjalnych, tak aby powiązać wysokość przyszłego
świadczenia z sumą składek odprowadzanych od przychodów ubezpieczonego w całym
okresie jego aktywności zawodowej.
Obecnie, na gruncie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych, wypłacane są jedynie dwa rodzaje dodatków – dodatek pielęgnacyjny oraz
dodatek dla sierot zupełnych. Obydwa dodatki są świadczeniami o charakterze
ubezpieczeniowym, związanymi z ryzykami ubezpieczeniowymi w postaci niezdolności
do pracy i samodzielnej egzystencji oraz utraty żywiciela. Wypłata tych dodatków ma
miejsce w sytuacji spełnienia się wskazanych ryzyk oraz wiąże się z obowiązkiem opłacania
1 Dz. U. Nr 104, poz. 450 ze zm.
2 Dz. U. z 2024 r. poz. 1631 ze zm.
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
składki ubezpieczeniowej. Oznacza to, że wypłata tych dodatków może dotyczyć również
osób pobierających rentę z tytułu niezdolności do pracy, jeśli w ich przypadku ryzyka te
wystąpiły, samo pobieranie renty nie stanowi jednak przesłanki nabycia prawa do
któregokolwiek z tych dodatków. Funkcjonujące obecnie dodatki do świadczeń emerytalno-
rentowych powiązane są z odrębnym ryzykiem i odrębnymi warunkami nabycia prawa do
świadczenia.
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie są obecnie prowadzone prace nad
wprowadzeniem do systemu nowych dodatków, co nie oznacza, że nie zostaną podjęte
w przyszłości. Ewentualnemu ich podjęciu musi towarzyszyć świadomość, że ich obecność
w systemie ubezpieczeń społecznych ma szczególny i wyjątkowy charakter.
Odnośnie świadczenia wprowadzonego ustawą z dnia 27 września 2024 r. o zmianie ustawy
o rencie socjalnej oraz niektórych innych ustaw3 należy podkreślić, że projekt tego aktu był
projektem obywatelskim, za którego uchwaleniem głosowało 411 posłów, 10 było przeciw,
a 7 wstrzymało się od głosu. Ustawa, wprowadza dodatek dopełniający, który przysługuje
osobie uprawnionej do renty socjalnej, będącej całkowicie niezdolną do pracy oraz do
samodzielnej egzystencji.
Kierownictwo Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej ma świadomość
występowania nierówności między osobami uprawnionymi do renty socjalnej, które są
całkowicie niezdolne do pracy oraz samodzielnej egzystencji, a uprawnionymi do renty
z tytułu całkowitej niezdolności do pracy oraz do samodzielnej egzystencji. W resorcie
opracowano założenia projektu ustawy o dodatku dopełniającym dla osób pobierających
rentę z tytułu niezdolności do pracy.
Do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów skierowano wniosek o wpis projektu ustawy
o dodatku dopełniającym dla osób pobierających rentę z tytułu niezdolności do pracy
lub służby do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów. Zespół do Spraw Programowania
Prac Rządu w KPRM zobowiązał projektodawcę do dokonania – przy udziale innych
resortów – przeglądu już funkcjonujących instrumentów wsparcia kierowanych do osób
z niepełnosprawnościami. Aktualnie w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
przeprowadzana jest - przy udziale Ministra Finansów - procedura przeglądu instrumentów
wsparcia. Dalsze decyzje dotyczące wsparcia kolejnych grup osób z niepełnosprawnościami
zapadną po jej zakończeniu.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Łukasz Krasoń
Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
3 Dz. U. poz. 1615.
-- 2 of 2 --