Interpelacja w sprawie trudnej sytuacji finansowej Samodzielnego Publicznego Zespołu Opieki Zdrowotnej we Włodawie
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8286
do ministra zdrowia
w sprawie trudnej sytuacji finansowej Samodzielnego Publicznego Zespołu Opieki Zdrowotnej we Włodawie
Zgłaszający: Dariusz Stefaniuk, Sebastian Łukaszewicz, Dariusz Matecki, Przemysław Drabek
Data wpływu: 21-02-2025
Szanowna Pani Minister,
na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej składam interpelację w sprawie trudnej sytuacji finansowej Samodzielnego Publicznego Zespołu Opieki Zdrowotnej we Włodawie oraz działań Ministerstwa Zdrowia w zakresie wsparcia szpitali powiatowych.
Samodzielny Publiczny Zespół Opieki Zdrowotnej we Włodawie znajduje się w dramatycznej sytuacji finansowej. Placówka ta, będąca jedynym podmiotem leczniczym realizującym świadczenia medyczne na terenie powiatu włodawskiego, stoi w obliczu groźby całkowitego zamknięcia. Mieszkańcy powiatu nie mają innej alternatywy – najbliższe szpitale znajdują się w odległości ponad 50 km.
Główne problemy włodawskiego szpitala to:
1) zadłużenie w parabanku – jego obsługa finansowa prowadzi do dalszej destabilizacji placówki;
2) niedoszacowanie kontraktu NFZ – wartość umowy nie uwzględnia rzeczywistej liczby pacjentów i skali realizowanych świadczeń;
3) brak bieżącego regulowania przez NFZ zobowiązań za świadczenia wykonane ponad ustalone limity;
4) kumulujące się zaniedbania systemowe, które doprowadziły do utraty płynności finansowej szpitala;
5) ryzyko niewypłacania wynagrodzeń dla personelu, co może skutkować zaprzestaniem realizacji świadczeń medycznych.
W tej sytuacji powiat włodawski, mimo trudnej sytuacji budżetowej, w 2024 roku przekazał środki na funkcjonowanie szpitala, co pozwoliło na jego krótkoterminową stabilizację. Niemniej, bez wsparcia ze strony rządu, dalsze funkcjonowanie placówki jest zagrożone.
Szpital we Włodawie pełni kluczową rolę nie tylko dla mieszkańców powiatu, ale również dla bezpieczeństwa zdrowotnego osób mieszkających przy wschodniej granicy Polski. Włodawa leży w strategicznym miejscu, na styku granic z Białorusią i Ukrainą. Rząd, mając na względzie bezpieczeństwo obywateli, powinien podjąć pilne działania w celu ratowania tej placówki.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
1. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje podjęcie działań na rzecz ratowania szpitali powiatowych, które znajdują się w krytycznej sytuacji finansowej?
2. Czy ministerstwo zamierza wdrożyć program oddłużeniowy dla szpitali powiatowych zgodnie z wcześniejszymi zapowiedziami rządu? Jeśli tak, to jakie są jego szczegóły i harmonogram?
3. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje przeprowadzenie analizy dotyczącej realnych kosztów świadczeń medycznych w małych szpitalach powiatowych i dostosowanie wysokości kontraktów NFZ do rzeczywistych potrzeb pacjentów?
4. Jakie konkretne działania podejmie ministerstwo w sprawie Samodzielnego Publicznego Zespołu Opieki Zdrowotnej we Włodawie, aby zapewnić jego dalsze funkcjonowanie i zapobiec zamknięciu placówki?
5. Czy ministerstwo planuje interwencję w sprawie zadłużenia szpitala we Włodawie, które wynika m.in. z konieczności finansowania świadczeń ponad limity NFZ?
Z poważaniem
Dariusz Stefaniuk
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Jerzy Szafranowicz
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 9 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (5)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11263 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLF.050.13.2025.SK
Warszawa, 27 marca 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 8286 Pana Dariusza Stefaniuka, Posła na Sejm RP i grupy posłów,
z dnia 25 lutego 2025 r., w sprawie trudnej sytuacji finansowej Samodzielnego Publicznego
Zespołu Opieki Zdrowotnej we Włodawie, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących
informacji.
1. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje podjęcie działań na rzecz ratowania szpitali
powiatowych, które znajdują się w krytycznej sytuacji finansowej?
3. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje przeprowadzenie analizy dotyczącej realnych kosztów
świadczeń medycznych w małych szpitalach powiatowych i dostosowanie wysokości
kontraktów NFZ do rzeczywistych potrzeb pacjentów?
Na wstępie pragnę zapewnić, że Ministerstwo Zdrowia wspólnie z Narodowym Funduszem
Zdrowia, systematycznie podejmuje działania mające na celu poprawę sytuacji finansowej
świadczeniodawców.
W 2024 r. zostały podjęte następujące działania:
1) Zmiana planu finansowego NFZ na 2024 r., umożliwiła dyrektorom Oddziałów
Wojewódzkich NFZ rozliczenie i sfinansowanie świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych
w 2023 r. ponad limit umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej – zabezpieczono
w tym celu środki finansowe w kwocie 2,2 mld zł;
2) Minister Finansów wyemitował i przekazał NFZ obligacje skarbowe o wartości 3 mld zł,
z przeznaczeniem na konkretne obszary świadczeń:
leczenie onkologiczne i diagnostykę onkologiczną dzieci i dorosłych;
psychiatrię dziecięcą;
leczenie i diagnostykę chorób rzadkich dzieci.
3) Narodowy Fundusz Zdrowia otrzymał wyższą dotację celem sfinansowania świadczeń
gwarantowanych, w tym w nielimitowanych zakresach świadczeń - łączne zwiększenie
środków przeznaczonych na zwiększenie dotacji podmiotowej dla NFZ na 2024 r. wyniosło
blisko 6 mld zł;
-- 1 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
4) na podstawie decyzji Ministra Zdrowia NFZ otrzymał również w 2024 r. dodatkowe środki
na zwiększenie funduszu zapasowego w łącznej kwocie 344,67 mln zł.
Zaplanowana pierwotnie dotacja podmiotowa z budżetu państwa dla NFZ na 2025 r.
wyniosła 18,35 mld zł, tj. ponad dwukrotnie więcej niż zaplanowana pierwotnie na 2024 r.,
natomiast aktualnie, dzięki decyzji Minister Zdrowia dotyczącej przekazania dodatkowych
środków z budżetu państwa do Narodowego Funduszu Zdrowia, środki te wzrosły o 4 mld zł,
do wysokości 22,35 mld zł. Jednocześnie należy wskazać, że koszty realizacji zadań NFZ
w 2025 r. zostały zaplanowane w wysokości 195 mld zł, tj. na poziomie blisko 29 mld zł
wyższym od wskazanych w pierwotnym planie finansowym NFZ na 2024 r.
Jeśli nastąpi konieczność zwiększenia nakładów finansowych na świadczenia opieki
zdrowotnej, Minister Zdrowia może skorzystać z instrumentu, jakim jest wsparcie z budżetu
państwa dla NFZ na finansowanie świadczeń gwarantowanych, o którym mowa w art. 131d
ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, na
podstawie którego minister właściwy do spraw zdrowia jest uprawniony do przekazania NFZ
dotacji podmiotowej lub wpłaty na zasilenie funduszu zapasowego NFZ.
Jednocześnie pragnę zapewnić, że w zakresie posiadanych kompetencji oraz środków
finansowych oddziały wojewódzkie NFZ prowadzą na bieżąco działania zmierzające do
zmiany warunków finansowych umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zarówno
na wniosek świadczeniodawców, jak i z inicjatywy własnej oddziału wojewódzkiego NFZ,
uwzględniające m.in. wyniki analizy stopnia wykorzystania przez świadczeniodawców
środków zaangażowanych w umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Działania te
ukierunkowane są na optymalne wykorzystanie środków finansowych przeznaczonych na
finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej określonych w planie oddziału wojewódzkiego
NFZ i wzrostu wartości umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej – w kontekście
poprawy dostępności do świadczeń zdrowotnych, zakontraktowania większej liczby
świadczeń i opłacenia nadwykonań.
Ponadto informuję, że w dniu 13 marca 2025 r., Stały Komitet Rady Ministrów rozpatrzył
projekt
ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze
środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (UD71), zawierający szereg rozwiązań
reformujących system szpitalny w naszym kraju.
Rozwiązania uelastyczniające funkcjonowanie systemu podstawowego szpitalnego
zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej (PSZ) polegają na tym, że świadczeniodawcy
uzyskają, za zgodą Prezesa NFZ, możliwość:
zamiany danego profilu w trybie hospitalizacji na hospitalizację planową/ leczenie
jednego dnia;
rezygnacji z danego profilu;
-- 2 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
zamiany SOR na IP albo IP na SOR.
Takie zmiany powinny przyczynić się do koncentracji świadczeń szpitalnych, udzielanych
w warunkach pełnej gotowości całodobowej, w ośrodkach dysponujących większym
doświadczeniem i potencjałem kadrowym, a zatem również do lepszego wykorzystania
ograniczonych zasobów, zwłaszcza kadrowych.
Wskazany projekt przewiduje również możliwość tworzenia i prowadzenia samodzielnych
publicznych zakładów opieki zdrowotnej również przez związki jednostek samorządu
terytorialnego, jako podmioty tworzące.
Zmiany obejmują także proces sporządzania, opiniowania i zatwierdzania programów
naprawczych mające na celu podniesienie jakości ich przygotowania oraz zwiększenie
nadzoru podmiotów tworzących w procesie ich przyjmowania.
Ponadto Ministerstwo Zdrowia aktualnie realizuje projekt
Odwrócona Piramida Świadczeń,
zmierzający do tego, aby interwencja medyczna była udzielona na odpowiednim poziomie
systemu opieki zdrowotnej, co oznacza również ograniczenie liczby zbędnych hospitalizacji,
a w konsekwencji poprawę dostępności leczenia szpitalnego dla pacjentów, którzy
rzeczywiście wymagają takiej opieki. Temu celowi służą w szczególności działania służące
poprawie efektywności działania podstawowej opieki zdrowotnej i ambulatoryjnej opieki
specjalistycznej. Zakończenie projektu planowane jest na czerwiec 2027 r.
2. Czy Ministerstwo zamierza wdrożyć program oddłużeniowy dla szpitali powiatowych,
zgodnie z wcześniejszymi zapowiedziami rządu? Jeśli tak, to jakie są jego szczegóły
i harmonogram?
Instrumenty wsparcia finansowego podmiotów leczniczych są przedmiotem dalszych prac
prowadzonych przy udziale Banku Gospodarstwa Krajowego i Ministerstwa Finansów.
Nie zakładają one prostego mechanizmu oddłużeniowego, dlatego jest to proces złożony
i czasochłonny - tym bardziej, że wymaga zabezpieczenia dodatkowych środków
finansowych. Mechanizmy tego wsparcia w tym instrumenty oddłużeniowe (takie jak
zamiana zobowiązań wymagalnych w kredyt długoterminowy, rozłożenie na raty zaległości
ZUS, umorzenie części zobowiązań), powiązane będą z obowiązkiem restrukturyzacji,
którego realizacja będzie monitorowana.
4. Jakie konkretne działania podejmie Ministerstwo w sprawie Samodzielnego Publicznego
Zespołu Opieki Zdrowotnej we Włodawie, aby zapewnić jego dalsze funkcjonowanie
i zapobiec zamknięciu placówki?
5. Czy Ministerstwo planuje interwencję w sprawie zadłużenia szpitala we Włodawie, które
wynika m.in. z konieczności finansowania świadczeń ponad limity NFZ?
Zgodnie z wyjaśnieniami Lubelskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ wszystkie świadczenia
nielimitowane zrealizowane przez SPZOZ we Włodawie zostały sfinansowane. Było to
możliwe dzięki prowadzonym analizom stopnia wykorzystania przez świadczeniodawców
środków zaangażowanych w umowy oraz zastosowanym kompensatom.
-- 3 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Dodatkowo, w ramach uzyskanych środków w rodzaju świadczenia pielęgnacyjne
i opiekuńcze, Lubelski OW NFZ zaproponował ww. świadczeniodawcy sfinansowanie
159 tys. zł w formie aneksu - ugody za nadwykonania w zakresie świadczenia w zakładzie
pielęgnacyjno-opiekuńczym, które zostało przez szpital zaakceptowane.
Pozostałe nadwykonania dotyczą wyłącznie zakresów limitowanych, których sfinansowanie
będzie możliwe po ustaleniu przez Centralę NFZ jednolitych kryteriów rozliczenia
świadczeń ponadlimitowych wykonanych w 2024 roku.
Ponadto informuję, że w skali kraju świadczenia o charakterze nielimitowanym zostaną
sfinansowane przez NFZ do końca marca 2025 r., w kolejnym etapie finansowaniem zostaną
objęte nadwykonania świadczeń o charakterze limitowanym. Lista świadczeń, za które NFZ
przewiduje rozliczenie po pełnej cenie nominalnej, liczy ok. 450 pozycji. To m.in. świadczenia
diagnostyki onkologicznej lub leczenia onkologicznego (poza pakietem onkologicznym),
podanie leków w programach lekowych i w chemioterapii, świadczenia diagnostyki lub
leczenia chorób rzadkich, świadczenia dializoterapii, żywienia dojelitowego i pozajelitowego,
wentylacji mechanicznej w warunkach stacjonarnych, świadczenia opieki koordynowanej w
POZ, programy pilotażowe. Na liście świadczeń, za które NFZ zapłaci niższą cenę, jest około
100 pozycji, w tym np. endoprotezoplastyka (70%), hospitalizacje w trybie planowym
i jednodniowym (60%), stomatologia dla dorosłych (70%), fizjoterapia ambulatoryjna
i domowa (50%), świadczenia opieki długoterminowej w ZOL (70%).
Jednocześnie pragnę wskazać, że możliwym sposobem na odzyskanie stabilności finansowej
pozostają działania zarządcze prowadzone w jednostce, zwiększające efektywność
organizacyjną i ekonomiczną jej działania. Warto również zaznaczyć, iż na mocy art. 121
ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. 2024 r. poz. 799, ze zm.),
nadzór nad podmiotem leczniczym niebędącym przedsiębiorcą (sp zoz), sprawuje podmiot
tworzący. W ramach prowadzonego nadzoru podmiot tworzący dokonuje kontroli i oceny
działalności tego podmiotu, obejmującej między innymi: gospodarkę finansową oraz
prawidłowość gospodarowania mieniem i środkami publicznymi.
Ponadto, uprzejmie wyjaśniam, iż w aktualnym stanie prawnym, kwestie pokrywania straty
netto samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej zostały uregulowane w art. 59
ww. ustawy o działalności leczniczej, przy czym możliwość taka, w określonych warunkach,
dotyczy podmiotu tworzącego.
Zasady przekazywania środków publicznych podmiotom wykonującym działalność leczniczą
zostały określone w dziale V (art. 114-117) ww. ustawy o działalności leczniczej. Katalog
celów, na które podmiot prowadzący działalność leczniczą może otrzymać środki publiczne
określa art. 114 ust. 1 pkt 1-7 tejże ustawy. Natomiast formę przekazania środków
-- 4 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
publicznych oraz organy mogące środki takie przekazać, z przyporządkowaniem do
określonych zadań, określa art. 115 tej ustawy.
Mając na uwadze powyższe przepisy Ministerstwo Zdrowia nie ma obecnie podstawy
prawnej do finansowego wsparcia przedmiotowego szpitala.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 5 of 5 --