Interpelacja nr 8285
Interpelacja w sprawie wyników naboru do programu "Ochrona zabytków"
Zgłaszający:
•
Adresat:
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie wyników naboru do programu "Ochrona zabytków"
Interpelacja nr 8285
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie wyników naboru do programu "Ochrona zabytków"
Zgłaszający: Dariusz Piontkowski
Data wpływu: 21-02-2025
Niedawno rozstrzygnięto ministerialny program „Ochrona zabytków”. W jego ramach dofinansowanie otrzymał tylko jeden projekt z województwa podlaskiego, a jego wartość to niespełna 3 promile całkowitej kwoty alokacji! Z posiadanych przeze mnie informacji wynika, że z województwa podlaskiego złożono ponad 30 wniosków.
Program ochrony zabytków jest jednym z kluczowych narzędzi wsparcia dla działań konserwatorskich, restauratorskich i budowlanych związanych z ochroną dziedzictwa kulturowego w Polsce. W wielu przypadkach takie dofinansowanie daje jedyną szansę na utrzymanie tych najcenniejszych obiektów.
Województwo podlaskie jest regionem o wyjątkowym znaczeniu kulturowym i historycznym, a jego zabytki stanowią integralną część narodowego dziedzictwa. Znajduje się u nas wiele cennych obiektów sakralnych, pałaców, dworów i budowli drewnianych, które wymagają prac konserwatorskich. Decyzja o faktycznym pominięciu województwa podlaskiego w rozdziale środków finansowych budzi niepokój o przyszłość zabytków na tym obszarze.
Mając powyższe na uwadze, uprzejmie proszę o wyjaśnienie:
Jakie były kryteria podziału środków w ramach ostatniego naboru programu „Ochrona zabytków”?
Z jakich powodów tylko jeden wniosek z województwa podlaskiego otrzymał dofinansowanie w ramach programu?
Czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego planuje podjęcie działań, aby w przyszłości zapewnić bardziej równomierny podział środków, uwzględniający również potrzeby województwa podlaskiego?
Czy możliwe jest uruchomienie dodatkowych środków lub programów wsparcia dla podlaskich zabytków w najbliższym czasie?
Interpelacja nr 8285
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie wyników naboru do programu "Ochrona zabytków"
Zgłaszający: Dariusz Piontkowski
Data wpływu: 21-02-2025
Niedawno rozstrzygnięto ministerialny program „Ochrona zabytków”. W jego ramach dofinansowanie otrzymał tylko jeden projekt z województwa podlaskiego, a jego wartość to niespełna 3 promile całkowitej kwoty alokacji! Z posiadanych przeze mnie informacji wynika, że z województwa podlaskiego złożono ponad 30 wniosków.
Program ochrony zabytków jest jednym z kluczowych narzędzi wsparcia dla działań konserwatorskich, restauratorskich i budowlanych związanych z ochroną dziedzictwa kulturowego w Polsce. W wielu przypadkach takie dofinansowanie daje jedyną szansę na utrzymanie tych najcenniejszych obiektów.
Województwo podlaskie jest regionem o wyjątkowym znaczeniu kulturowym i historycznym, a jego zabytki stanowią integralną część narodowego dziedzictwa. Znajduje się u nas wiele cennych obiektów sakralnych, pałaców, dworów i budowli drewnianych, które wymagają prac konserwatorskich. Decyzja o faktycznym pominięciu województwa podlaskiego w rozdziale środków finansowych budzi niepokój o przyszłość zabytków na tym obszarze.
Mając powyższe na uwadze, uprzejmie proszę o wyjaśnienie:
Jakie były kryteria podziału środków w ramach ostatniego naboru programu „Ochrona zabytków”?
Z jakich powodów tylko jeden wniosek z województwa podlaskiego otrzymał dofinansowanie w ramach programu?
Czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego planuje podjęcie działań, aby w przyszłości zapewnić bardziej równomierny podział środków, uwzględniający również potrzeby województwa podlaskiego?
Czy możliwe jest uruchomienie dodatkowych środków lub programów wsparcia dla podlaskich zabytków w najbliższym czasie?
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Maciej Wróbel
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
5.6 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5334 znaków
Informacja dotycząca zasad przetwarzania danych osobowych przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz praw osób,
których dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie http://bip.mkidn.gov.pl w zakładce ochrona danych osobowych.
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Hanna Wróblewska
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 8285 posła Dariusza Piontkowskiego z 25 lutego 2025 roku
w sprawie wyników naboru do programu „Ochrona zabytków”, uprzejmie proszę o przyjęcie
następujących wyjaśnień.
W ramach pierwszego naboru pn. Ochrona zabytków nieruchomych i ruchomych 2025 –
prace planowane do programu Ochrona zabytków zostały złożone 44 wnioski z terenu
województwa podlaskiego na 2011 wniosków z terenu całego kraju.
Ad 1.
Kryteria oceny wniosków znajdują się w dokumencie pn. Zarządzenie Ministra Kultury
i Dziedzictwa Narodowego z 3 października 2024 r. w sprawie zasad oceny i realizacji
wniosków w programach ogłaszanych przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony
dziedzictwa narodowego oraz w zapisach regulaminu rządowego Programu Ochrona
zabytków na 2025 rok. Oba dokumenty są dostępne na stronie MKIDN pod adresem
https://www.gov.pl/web/kultura/ochrona-zabytkow-2025.
Ocena każdego wniosku jest dokonywana w elektronicznym Systemie Obsługi Programów
i składa się z dwóch elementów – oceny wartości organizacyjnej, której dokonuje instytucja
zarządzająca zgodnie z kryteriami określonymi w ogłoszeniu programów, oraz oceny
wartości merytorycznej, której dokonuje zespół sterujący zgodnie z kryteriami określonymi
w ogłoszeniu programów.
Eksperci oceniali wartość merytoryczną wniosków na podstawie następujących kryteriów:
I. Ocena podstawowa:
1) konieczność przeprowadzenia prac wynikająca ze stanu zachowania zabytku,
2) czas powstania i wartość zabytku (historyczna, artystyczna, naukowa, w tym wpis
zabytku na Listę UNESCO i/lub uznanie zabytku za Pomnik Historii).
II. Rekomendacje eksperta:
1) zadanie wyróżnia się na tle innych pozytywnie ocenionych przez eksperta z uwagi na
zaplanowane działania i jakość dotychczas przeprowadzonych prac przy zabytku;
2) zadanie wyróżnia się na tle innych pozytywnie ocenionych przez eksperta z uwagi na
dotychczasową dbałość wnioskodawcy o zabytek, w tym ponoszenie nakładów
i pozyskiwanie środków na prace przy tym zabytku;
3) zadanie wyróżnia się na tle innych pozytywnie ocenionych przez eksperta z uwagi na
przynależność zabytku do kategorii zabytków zagrożonych z uwagi np. na materiał,
z którego jest wykonany;
4) zadanie dotyczy zabytków znajdujących się na obszarach tracących funkcje
społeczno-gospodarcze lub znajdujących się poza dużymi obszarami miejskimi;
-- 1 of 2 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
5) zadanie posiada walory pozamerytoryczne, np. zabytek pełni istotną funkcję
społeczną.
Dodatkowo należy zaznaczyć, że ocena w kategorii „Rekomendacja eksperta” przyznawana
jest wyłącznie wnioskom, które uzyskają ocenę co najmniej 45 pkt w kategorii „Ocena
podstawowa”, a ocena końcowa każdego wniosku jest medianą. Wniosek może otrzymać
maksymalnie 100 pkt.
Ad 2.
Przy ocenie wniosków nie ma kryterium położenia na terenie danego województwa, eksperci
działają niezależnie w kilku zespołach, dopiero po zestawieniu wszystkich ocen jest
widoczne, jak rozłożyły się wnioski na poszczególne województwa. Jedynym przypadkiem w
tym roku, gdzie zawężono możliwość złożenia wniosku do tylko 4 województw
(dolnośląskiego, opolskiego, śląskiego i lubuskiego), jest nabór pn. Usuwanie skutków
powodzi w zabytkach wpisanych do rejestru zabytków – prace planowane, w którym
uprzywilejowano wyłącznie zabytki uszkodzone w wyniku działania powodzi na terenie
objętym stanem klęski żywiołowej.
Ad 3.
Wszyscy wnioskodawcy posiadający zabytki na terenie Polski mają prawa ubiegać się o
dotację na takich samych prawach, niezależnie od miejsca położenia zabytku. Na przyznanie
dotacji ma wpływ ocena danego wniosku, a nie województwo jego położenia. Jednym
wyjątkiem od tej reguły były wnioski składane w ramach tzw. naboru powodziowego.
Dodatkowo wspomnieć należy, że również wojewodowie dysponują swoją pulą środków
budżetowych, którą rozdzielają za pośrednictwem konserwatorów wojewódzkich, środki
takie są przeznaczane wyłącznie na zabytki położone na terenie danego województwa.
Podobnie rozdzielane są środki samorządowe na zabytki położone na wskazanym obszarze.
Ad 4.
W marcu br. uruchomiony został nabór wniosków do programu Ochrona zabytków pn.
Ochrona zabytków nieruchomych i ruchomych 2025 – refundacje, który zakończy się
31 marca 2025 r. W naborze aplikować mogą właściciele i posiadacze zabytków
z terenu całego kraju, którzy przeprowadzili prace w latach 2022-24. Prace te zgodnie
z przepisami musiały zakończyć się w 2024 roku, a wnioskodawca musiał zrealizować pełny
zakres pozwolenia konserwatorskiego.
Jednocześnie informuję, że kolejny nabór wniosków na prace planowane do
przeprowadzenia w 2026 roku odbędzie się jesienią br.
Z poważaniem
z up. MINISTRA KULTURY
I DZIEDZICTWA NARODOWEGO
SEKRETARZ STANU
Maciej Wróbel
-- 2 of 2 --
których dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie http://bip.mkidn.gov.pl w zakładce ochrona danych osobowych.
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Hanna Wróblewska
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 8285 posła Dariusza Piontkowskiego z 25 lutego 2025 roku
w sprawie wyników naboru do programu „Ochrona zabytków”, uprzejmie proszę o przyjęcie
następujących wyjaśnień.
W ramach pierwszego naboru pn. Ochrona zabytków nieruchomych i ruchomych 2025 –
prace planowane do programu Ochrona zabytków zostały złożone 44 wnioski z terenu
województwa podlaskiego na 2011 wniosków z terenu całego kraju.
Ad 1.
Kryteria oceny wniosków znajdują się w dokumencie pn. Zarządzenie Ministra Kultury
i Dziedzictwa Narodowego z 3 października 2024 r. w sprawie zasad oceny i realizacji
wniosków w programach ogłaszanych przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony
dziedzictwa narodowego oraz w zapisach regulaminu rządowego Programu Ochrona
zabytków na 2025 rok. Oba dokumenty są dostępne na stronie MKIDN pod adresem
https://www.gov.pl/web/kultura/ochrona-zabytkow-2025.
Ocena każdego wniosku jest dokonywana w elektronicznym Systemie Obsługi Programów
i składa się z dwóch elementów – oceny wartości organizacyjnej, której dokonuje instytucja
zarządzająca zgodnie z kryteriami określonymi w ogłoszeniu programów, oraz oceny
wartości merytorycznej, której dokonuje zespół sterujący zgodnie z kryteriami określonymi
w ogłoszeniu programów.
Eksperci oceniali wartość merytoryczną wniosków na podstawie następujących kryteriów:
I. Ocena podstawowa:
1) konieczność przeprowadzenia prac wynikająca ze stanu zachowania zabytku,
2) czas powstania i wartość zabytku (historyczna, artystyczna, naukowa, w tym wpis
zabytku na Listę UNESCO i/lub uznanie zabytku za Pomnik Historii).
II. Rekomendacje eksperta:
1) zadanie wyróżnia się na tle innych pozytywnie ocenionych przez eksperta z uwagi na
zaplanowane działania i jakość dotychczas przeprowadzonych prac przy zabytku;
2) zadanie wyróżnia się na tle innych pozytywnie ocenionych przez eksperta z uwagi na
dotychczasową dbałość wnioskodawcy o zabytek, w tym ponoszenie nakładów
i pozyskiwanie środków na prace przy tym zabytku;
3) zadanie wyróżnia się na tle innych pozytywnie ocenionych przez eksperta z uwagi na
przynależność zabytku do kategorii zabytków zagrożonych z uwagi np. na materiał,
z którego jest wykonany;
4) zadanie dotyczy zabytków znajdujących się na obszarach tracących funkcje
społeczno-gospodarcze lub znajdujących się poza dużymi obszarami miejskimi;
-- 1 of 2 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
5) zadanie posiada walory pozamerytoryczne, np. zabytek pełni istotną funkcję
społeczną.
Dodatkowo należy zaznaczyć, że ocena w kategorii „Rekomendacja eksperta” przyznawana
jest wyłącznie wnioskom, które uzyskają ocenę co najmniej 45 pkt w kategorii „Ocena
podstawowa”, a ocena końcowa każdego wniosku jest medianą. Wniosek może otrzymać
maksymalnie 100 pkt.
Ad 2.
Przy ocenie wniosków nie ma kryterium położenia na terenie danego województwa, eksperci
działają niezależnie w kilku zespołach, dopiero po zestawieniu wszystkich ocen jest
widoczne, jak rozłożyły się wnioski na poszczególne województwa. Jedynym przypadkiem w
tym roku, gdzie zawężono możliwość złożenia wniosku do tylko 4 województw
(dolnośląskiego, opolskiego, śląskiego i lubuskiego), jest nabór pn. Usuwanie skutków
powodzi w zabytkach wpisanych do rejestru zabytków – prace planowane, w którym
uprzywilejowano wyłącznie zabytki uszkodzone w wyniku działania powodzi na terenie
objętym stanem klęski żywiołowej.
Ad 3.
Wszyscy wnioskodawcy posiadający zabytki na terenie Polski mają prawa ubiegać się o
dotację na takich samych prawach, niezależnie od miejsca położenia zabytku. Na przyznanie
dotacji ma wpływ ocena danego wniosku, a nie województwo jego położenia. Jednym
wyjątkiem od tej reguły były wnioski składane w ramach tzw. naboru powodziowego.
Dodatkowo wspomnieć należy, że również wojewodowie dysponują swoją pulą środków
budżetowych, którą rozdzielają za pośrednictwem konserwatorów wojewódzkich, środki
takie są przeznaczane wyłącznie na zabytki położone na terenie danego województwa.
Podobnie rozdzielane są środki samorządowe na zabytki położone na wskazanym obszarze.
Ad 4.
W marcu br. uruchomiony został nabór wniosków do programu Ochrona zabytków pn.
Ochrona zabytków nieruchomych i ruchomych 2025 – refundacje, który zakończy się
31 marca 2025 r. W naborze aplikować mogą właściciele i posiadacze zabytków
z terenu całego kraju, którzy przeprowadzili prace w latach 2022-24. Prace te zgodnie
z przepisami musiały zakończyć się w 2024 roku, a wnioskodawca musiał zrealizować pełny
zakres pozwolenia konserwatorskiego.
Jednocześnie informuję, że kolejny nabór wniosków na prace planowane do
przeprowadzenia w 2026 roku odbędzie się jesienią br.
Z poważaniem
z up. MINISTRA KULTURY
I DZIEDZICTWA NARODOWEGO
SEKRETARZ STANU
Maciej Wróbel
-- 2 of 2 --