Interpelacja nr 8271
Interpelacja w sprawie szczegółowych wymogów technicznych, organizacyjnych, finansowych oraz proceduralnych, jakie musi spełnić jednostka administracyjna (np. sołectwo), aby mogła skutecznie ubiegać się o uzyskanie statusu gminy
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (100%)
Infrastruktura i Transport (55%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie szczegółowych wymogów technicznych, organizacyjnych, finansowych oraz proceduralnych, jakie musi spełnić jednostka administracyjna (np. sołectwo), aby mogła skutecznie ubiegać się o uzyskanie statusu gminy
Interpelacja nr 8271
do ministra spraw wewnętrznych i administracji
w sprawie szczegółowych wymogów technicznych, organizacyjnych, finansowych oraz proceduralnych, jakie musi spełnić jednostka administracyjna (np. sołectwo), aby mogła skutecznie ubiegać się o uzyskanie statusu gminy
Zgłaszający: Katarzyna Ueberhan
Data wpływu: 20-02-2025
Szanowny Panie Ministrze,
na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu RP składam interpelację w sprawie szczegółowych wymogów technicznych, organizacyjnych, finansowych oraz proceduralnych, jakie musi spełnić jednostka administracyjna (np. sołectwo), aby mogła skutecznie ubiegać się o uzyskanie statusu gminy.
Obowiązujące przepisy, w tym ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, określają podstawowe warunki demograficzne, ekonomiczne i infrastrukturalne dla nowej jednostki samorządu terytorialnego. Jednak w kontekście wniosków o zmianę podziału administracyjnego pojawia się wiele praktycznych pytań dotyczących kwestii technicznych, finansowych oraz czasu trwania procedury administracyjnej, które muszą zostać spełnione przed i po uzyskaniu statusu gminy.
Przykładowo rozważana nowa gmina obejmowałaby obszar zamieszkany przez około 4500 mieszkańców, co oznacza, że spełniałaby podstawowe kryterium demograficzne. W związku z tym pojawiają się kluczowe pytania dotyczące wymogów formalnych i czasowych związanych z jej utworzeniem.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Procedura i czas trwania postępowania:
a. Ile średnio trwa proces administracyjny od momentu złożenia wniosku o utworzenie nowej gminy do jego rozstrzygnięcia przez Radę Ministrów?
b. Jakie są kolejne etapy procedowania takiego wniosku i jakie organy administracyjne uczestniczą w procesie jego opiniowania?
c. Czy istnieje maksymalny termin, w jakim Rada Ministrów powinna podjąć decyzję o utworzeniu nowej gminy?
d. Jak długo po pozytywnej decyzji administracyjnej nowa gmina może pozostać w okresie przejściowym przed pełnym rozpoczęciem działalności?
e. Czy w praktyce istnieje możliwość przyspieszenia procedury w uzasadnionych przypadkach, np. jeśli wniosek poparty jest szerokim poparciem mieszkańców oraz spełnia wszystkie wymogi formalne?
2. Lokalizacja urzędu gminy:
a. Czy w momencie składania wniosku o utworzenie nowej gminy musi istnieć konkretny budynek przeznaczony na siedzibę władz gminnych, czy też wystarczy plan jego organizacji?
b. Jakie minimalne wymogi techniczne powinien spełniać budynek urzędu gminy (powierzchnia, dostępność dla osób z niepełnosprawnościami, infrastruktura informatyczna)?
c. Czy dopuszczalne jest tymczasowe wynajęcie pomieszczeń administracyjnych do czasu budowy nowej siedziby gminy?
3. Okres organizacyjny:
a. Jaki maksymalny okres przewiduje ustawodawca na pełne uruchomienie administracji nowo utworzonej gminy od momentu jej powołania?
b. Czy istnieje możliwość uzyskania wsparcia finansowego lub organizacyjnego od administracji rządowej w okresie przejściowym, np. na pokrycie kosztów pierwszych miesięcy funkcjonowania urzędu?
4. Infrastruktura urzędu i kluczowe usługi:
a. Jakie jednostki organizacyjne (np. urząd stanu cywilnego, referat finansowy, ośrodek pomocy społecznej) muszą działać w nowej gminie od początku jej funkcjonowania?
b. Czy istnieje możliwość czasowego korzystania z infrastruktury administracyjnej gminy macierzystej (np. systemów informatycznych, ewidencji ludności) do momentu pełnej samodzielności nowej jednostki?
5. Poziom dochodów i finansowanie nowej gminy:
a. Czy istnieją określone minimalne wskaźniki dochodów własnych, jakie nowa gmina powinna osiągnąć w przeliczeniu na mieszkańca, aby uzyskać pozytywną opinię w procesie tworzenia?
b. Jakie są średnie wartości wpływów z podatków PIT i CIT na mieszkańca w gminach o porównywalnej liczbie ludności (tj. około 4500 mieszkańców)?
c. Czy istnieje dolna granica dochodów z podatków lokalnych, poniżej której nowa gmina może zostać uznana za niewystarczająco samodzielną finansowo?
d. Czy ministerstwo przewiduje mechanizmy kompensacyjne dla nowo utworzonych gmin, które w początkowym okresie funkcjonowania mogą mieć ograniczone dochody?
6. Środki finansowe na start:
a. Czy nowa gmina może uzyskać specjalne subwencje lub dotacje na rozpoczęcie działalności?
b. Czy istnieją konkretne wymogi dotyczące poziomu rezerw finansowych, które nowa gmina powinna zabezpieczyć przed formalnym utworzeniem?
c. Czy nowa jednostka może liczyć na wsparcie organizacyjne i finansowe z budżetu państwa w pierwszych latach swojej działalności?
Ze względu na rosnące zainteresowanie mieszkańców niektórych obszarów możliwością uzyskania statusu odrębnej gminy, a także na istotne konsekwencje finansowe i organizacyjne takiej decyzji, zwracam się o szczegółową odpowiedź na powyższe pytania. Przejrzyste i jednoznaczne określenie wymogów formalnych oraz czasu trwania procedury pozwoli na lepszą ocenę możliwości skutecznego funkcjonowania nowej jednostki administracyjnej.
Z wyrazami szacunku
Katarzyna Ueberhan
Posłanka na Sejm RP
Interpelacja nr 8271
do ministra spraw wewnętrznych i administracji
w sprawie szczegółowych wymogów technicznych, organizacyjnych, finansowych oraz proceduralnych, jakie musi spełnić jednostka administracyjna (np. sołectwo), aby mogła skutecznie ubiegać się o uzyskanie statusu gminy
Zgłaszający: Katarzyna Ueberhan
Data wpływu: 20-02-2025
Szanowny Panie Ministrze,
na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu RP składam interpelację w sprawie szczegółowych wymogów technicznych, organizacyjnych, finansowych oraz proceduralnych, jakie musi spełnić jednostka administracyjna (np. sołectwo), aby mogła skutecznie ubiegać się o uzyskanie statusu gminy.
Obowiązujące przepisy, w tym ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, określają podstawowe warunki demograficzne, ekonomiczne i infrastrukturalne dla nowej jednostki samorządu terytorialnego. Jednak w kontekście wniosków o zmianę podziału administracyjnego pojawia się wiele praktycznych pytań dotyczących kwestii technicznych, finansowych oraz czasu trwania procedury administracyjnej, które muszą zostać spełnione przed i po uzyskaniu statusu gminy.
Przykładowo rozważana nowa gmina obejmowałaby obszar zamieszkany przez około 4500 mieszkańców, co oznacza, że spełniałaby podstawowe kryterium demograficzne. W związku z tym pojawiają się kluczowe pytania dotyczące wymogów formalnych i czasowych związanych z jej utworzeniem.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Procedura i czas trwania postępowania:
a. Ile średnio trwa proces administracyjny od momentu złożenia wniosku o utworzenie nowej gminy do jego rozstrzygnięcia przez Radę Ministrów?
b. Jakie są kolejne etapy procedowania takiego wniosku i jakie organy administracyjne uczestniczą w procesie jego opiniowania?
c. Czy istnieje maksymalny termin, w jakim Rada Ministrów powinna podjąć decyzję o utworzeniu nowej gminy?
d. Jak długo po pozytywnej decyzji administracyjnej nowa gmina może pozostać w okresie przejściowym przed pełnym rozpoczęciem działalności?
e. Czy w praktyce istnieje możliwość przyspieszenia procedury w uzasadnionych przypadkach, np. jeśli wniosek poparty jest szerokim poparciem mieszkańców oraz spełnia wszystkie wymogi formalne?
2. Lokalizacja urzędu gminy:
a. Czy w momencie składania wniosku o utworzenie nowej gminy musi istnieć konkretny budynek przeznaczony na siedzibę władz gminnych, czy też wystarczy plan jego organizacji?
b. Jakie minimalne wymogi techniczne powinien spełniać budynek urzędu gminy (powierzchnia, dostępność dla osób z niepełnosprawnościami, infrastruktura informatyczna)?
c. Czy dopuszczalne jest tymczasowe wynajęcie pomieszczeń administracyjnych do czasu budowy nowej siedziby gminy?
3. Okres organizacyjny:
a. Jaki maksymalny okres przewiduje ustawodawca na pełne uruchomienie administracji nowo utworzonej gminy od momentu jej powołania?
b. Czy istnieje możliwość uzyskania wsparcia finansowego lub organizacyjnego od administracji rządowej w okresie przejściowym, np. na pokrycie kosztów pierwszych miesięcy funkcjonowania urzędu?
4. Infrastruktura urzędu i kluczowe usługi:
a. Jakie jednostki organizacyjne (np. urząd stanu cywilnego, referat finansowy, ośrodek pomocy społecznej) muszą działać w nowej gminie od początku jej funkcjonowania?
b. Czy istnieje możliwość czasowego korzystania z infrastruktury administracyjnej gminy macierzystej (np. systemów informatycznych, ewidencji ludności) do momentu pełnej samodzielności nowej jednostki?
5. Poziom dochodów i finansowanie nowej gminy:
a. Czy istnieją określone minimalne wskaźniki dochodów własnych, jakie nowa gmina powinna osiągnąć w przeliczeniu na mieszkańca, aby uzyskać pozytywną opinię w procesie tworzenia?
b. Jakie są średnie wartości wpływów z podatków PIT i CIT na mieszkańca w gminach o porównywalnej liczbie ludności (tj. około 4500 mieszkańców)?
c. Czy istnieje dolna granica dochodów z podatków lokalnych, poniżej której nowa gmina może zostać uznana za niewystarczająco samodzielną finansowo?
d. Czy ministerstwo przewiduje mechanizmy kompensacyjne dla nowo utworzonych gmin, które w początkowym okresie funkcjonowania mogą mieć ograniczone dochody?
6. Środki finansowe na start:
a. Czy nowa gmina może uzyskać specjalne subwencje lub dotacje na rozpoczęcie działalności?
b. Czy istnieją konkretne wymogi dotyczące poziomu rezerw finansowych, które nowa gmina powinna zabezpieczyć przed formalnym utworzeniem?
c. Czy nowa jednostka może liczyć na wsparcie organizacyjne i finansowe z budżetu państwa w pierwszych latach swojej działalności?
Ze względu na rosnące zainteresowanie mieszkańców niektórych obszarów możliwością uzyskania statusu odrębnej gminy, a także na istotne konsekwencje finansowe i organizacyjne takiej decyzji, zwracam się o szczegółową odpowiedź na powyższe pytania. Przejrzyste i jednoznaczne określenie wymogów formalnych oraz czasu trwania procedury pozwoli na lepszą ocenę możliwości skutecznego funkcjonowania nowej jednostki administracyjnej.
Z wyrazami szacunku
Katarzyna Ueberhan
Posłanka na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Tomasz Szymański
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.3 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6373 znaków
Strona 1 z 3 ul. Stefana Batorego 5
02-591 Warszawa, Polska
BMP.0713.2.20.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 8271 Pani Poseł Katarzyny Ueberhan
w sprawie szczegółowych wymogów technicznych, organizacyjnych, finansowych oraz
proceduralnych, jakie musi spełnić jednostka administracyjne (np. sołectwo), aby mogła
skutecznie ubiegać się o uzyskanie statusu gminy, uprzejmie przedstawiam następujące
informacje.
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że wszystkie zmiany w podziale terytorialnym
państwa stopnia gminnego, w tym dotyczące tworzenia gmin, następują w drodze
rozporządzenia Rady Ministrów na podstawie przepisów ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o
samorządzie gminnym1, z uwzględnieniem zasad
i procedury określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 sierpnia
2001 r. w sprawie trybu postępowania przy składaniu wniosków dotyczących tworzenia,
łączenia, dzielenia, znoszenia i ustalania granic gmin, nadawania gminie lub miejscowości
statusu miasta, ustalania i zmiany nazw gmin i siedzib ich władz oraz dokumentów
wymaganych w tych sprawach2.
Zgodnie z ww. przepisami prawa wnioskodawcą w sprawie zmian w podziale
terytorialnym państwa na szczeblu gminnym może być zainteresowana rada gminy. Na
podstawie art. 4b ust. 1 ustawy stosowny wniosek powinien być poprzedzony
przeprowadzeniem przez daną radę konsultacji z mieszkańcami i opatrzony
uzasadnieniem oraz niezbędnymi dokumentami, mapami i informacjami
potwierdzającymi zasadność wniosku. Powyższy przepis prawa wymaga również opinii rad
gmin objętych wnioskiem, poprzedzonych przeprowadzeniem przez
te rady konsultacji z mieszkańcami, zaś w przypadku zmiany granic gminy naruszającej
granice powiatów lub województw – opinii odpowiednich rad powiatów lub sejmików
województw.
Natomiast formalny wniosek do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji powinien
być zgłoszony za pośrednictwem właściwego miejscowo wojewody
w terminie do 31 marca (art. 4b ust. 3 ustawy). Z kolei przepis § 1 ust. 2 rozporządzenia
Rady Ministrów stanowi, że wojewoda przekazuje powyższy wniosek nie później niż w
1 Dz. U. z 2024 r. poz. 1465, z późn. zm., dalej „ustawa”
2 Dz. U. z 2014 r. poz. 310, dalej „rozporządzenie Rady Ministrów”
-- 1 of 3 --
Strona 2 z 3 ul. Stefana Batorego 5
02-591 Warszawa, Polska
ciągu 30 dni od dnia jego otrzymania wraz ze swoją opinią
w sprawie.
Wnioski spełniające wymogi wynikające z powyższych przepisów prawa
są poddawane analizie w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji,
z uwzględnieniem wszystkich uwarunkowań proponowanych zmian i ze stosowną
rekomendacją przedkładane do rozpatrzenia przez Radę Ministrów.
Opracowany w przedmiotowym zakresie stosowny projekt rozporządzenia Rady
Ministrów zawiera wnioski rekomendowane Radzie Ministrów do pozytywnego
rozpatrzenia. Natomiast uzasadnienie do niniejszego projektu odnosi się także
do wniosków rekomendowanych do negatywnego rozpatrzenia. Następnie projekt
rozporządzenia Rady Ministrów jest uzgadniany m.in. z członkami Rady Ministrów oraz
przekładany do zaopiniowania Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego.
Zgodnie z § 1 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów, przedmiotowe wnioski
są rozpatrywane przez Radę Ministrów nie później niż do 31 lipca roku poprzedzającego
rok budżetowy, w którym ma nastąpić zmiana. Zmiany w podziale terytorialnym państwa
następują z dniem 1 stycznia.
Powyższa procedura, w tym wymienione terminy, odnoszą się do wszystkich wniosków
dotyczących zmian w podziale terytorialnym stopnia gminnego niezależnie od
indywidualnych uwarunkowań danych propozycji, np. szerokiego poparcia mieszkańców.
Jednocześnie należy dodać, że zgodnie z przepisem art. 4d ustawy, Rada Ministrów nie
przeprowadza zmian dotyczących tworzenia, łączenia, dzielenia i znoszenia gmin oraz
ustalania ich granic, jeżeli:
1) dochody podatkowe na mieszkańca gminy w zmienionych granicach lub gminy
utworzonej byłyby niższe od najniższych dochodów podatkowych na mieszkańca
ustalonych dla poszczególnych gmin zgodnie z ustawą z dnia 1 października
2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego3,
2) gmina w zmienionych granicach lub gmina utworzona byłaby mniejsza
od najmniejszej pod względem liczby mieszkańców gminy w Polsce według stanu na dzień
31 grudnia roku poprzedzającego ogłoszenie rozporządzenia, o którym mowa w art. 4
ustawy.
Ponadto, stosownie do przepisu art. 4 ust. 3 ustawy, ustalenie i zmiana granic gmin są
dokonywane w sposób zapewniający gminie terytorium możliwie jednorodne
ze względu na układ osadniczy i przestrzenny, uwzględniający więzi społeczne,
gospodarcze i kulturowe oraz zapewniający zdolność wykonywania zadań publicznych.
Jednocześnie, przepis art. 4c ustawy w zakresie utworzenia, połączenia, podziału
i zniesienia gminy oraz ustalenia granic gminy dopuszcza możliwość przeprowadzenia
3 Dz. U. poz. 1572, z późn. zm.
-- 2 of 3 --
Strona 3 z 3 ul. Stefana Batorego 5
02-591 Warszawa, Polska
referendum lokalnego z inicjatywy mieszkańców. Przy czym ustawodawca w ust. 3
powyższego artykułu zastrzegł, że referendum nie przeprowadza się, jeżeli z analizy
poprzedzającej referendum – dokonanej przez wojewodę – wynika, iż proponowana
zmiana nie spełnia również warunków ujętych w ww. punktach 1) i 2).
Przedmiotowe referendum może stanowić podstawę sformułowania przez radę gminy
stosownego wniosku o dokonanie zmian w podziale terytorialnym.
Natomiast odnosząc się do spraw finansowych związanych z utworzeniem nowej gminy
należy zauważyć, że na etapie uzgodnień ww. projektu rozporządzenia Rady Ministrów,
stanowisko w zakresie zasadności tworzenia nowej jednostki
w kontekście m.in. wpływu danej zmiany na budżet państwa, czy kondycji finansowej
nowej gminy, jak również gminy, z której terenu została ona wyodrębniona, przedstawia
Minister Finansów. Resort finansów pozostaje również właściwy do zajęcia stanowiska w
zakresie możliwości uzyskania specjalnych subwencji lub dotacji.
Z poważaniem
z up. Tomasz Szymański
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
Otrzymuje:
Departament Spraw Parlamentarnych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.
-- 3 of 3 --
02-591 Warszawa, Polska
BMP.0713.2.20.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 8271 Pani Poseł Katarzyny Ueberhan
w sprawie szczegółowych wymogów technicznych, organizacyjnych, finansowych oraz
proceduralnych, jakie musi spełnić jednostka administracyjne (np. sołectwo), aby mogła
skutecznie ubiegać się o uzyskanie statusu gminy, uprzejmie przedstawiam następujące
informacje.
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że wszystkie zmiany w podziale terytorialnym
państwa stopnia gminnego, w tym dotyczące tworzenia gmin, następują w drodze
rozporządzenia Rady Ministrów na podstawie przepisów ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o
samorządzie gminnym1, z uwzględnieniem zasad
i procedury określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 sierpnia
2001 r. w sprawie trybu postępowania przy składaniu wniosków dotyczących tworzenia,
łączenia, dzielenia, znoszenia i ustalania granic gmin, nadawania gminie lub miejscowości
statusu miasta, ustalania i zmiany nazw gmin i siedzib ich władz oraz dokumentów
wymaganych w tych sprawach2.
Zgodnie z ww. przepisami prawa wnioskodawcą w sprawie zmian w podziale
terytorialnym państwa na szczeblu gminnym może być zainteresowana rada gminy. Na
podstawie art. 4b ust. 1 ustawy stosowny wniosek powinien być poprzedzony
przeprowadzeniem przez daną radę konsultacji z mieszkańcami i opatrzony
uzasadnieniem oraz niezbędnymi dokumentami, mapami i informacjami
potwierdzającymi zasadność wniosku. Powyższy przepis prawa wymaga również opinii rad
gmin objętych wnioskiem, poprzedzonych przeprowadzeniem przez
te rady konsultacji z mieszkańcami, zaś w przypadku zmiany granic gminy naruszającej
granice powiatów lub województw – opinii odpowiednich rad powiatów lub sejmików
województw.
Natomiast formalny wniosek do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji powinien
być zgłoszony za pośrednictwem właściwego miejscowo wojewody
w terminie do 31 marca (art. 4b ust. 3 ustawy). Z kolei przepis § 1 ust. 2 rozporządzenia
Rady Ministrów stanowi, że wojewoda przekazuje powyższy wniosek nie później niż w
1 Dz. U. z 2024 r. poz. 1465, z późn. zm., dalej „ustawa”
2 Dz. U. z 2014 r. poz. 310, dalej „rozporządzenie Rady Ministrów”
-- 1 of 3 --
Strona 2 z 3 ul. Stefana Batorego 5
02-591 Warszawa, Polska
ciągu 30 dni od dnia jego otrzymania wraz ze swoją opinią
w sprawie.
Wnioski spełniające wymogi wynikające z powyższych przepisów prawa
są poddawane analizie w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji,
z uwzględnieniem wszystkich uwarunkowań proponowanych zmian i ze stosowną
rekomendacją przedkładane do rozpatrzenia przez Radę Ministrów.
Opracowany w przedmiotowym zakresie stosowny projekt rozporządzenia Rady
Ministrów zawiera wnioski rekomendowane Radzie Ministrów do pozytywnego
rozpatrzenia. Natomiast uzasadnienie do niniejszego projektu odnosi się także
do wniosków rekomendowanych do negatywnego rozpatrzenia. Następnie projekt
rozporządzenia Rady Ministrów jest uzgadniany m.in. z członkami Rady Ministrów oraz
przekładany do zaopiniowania Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego.
Zgodnie z § 1 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów, przedmiotowe wnioski
są rozpatrywane przez Radę Ministrów nie później niż do 31 lipca roku poprzedzającego
rok budżetowy, w którym ma nastąpić zmiana. Zmiany w podziale terytorialnym państwa
następują z dniem 1 stycznia.
Powyższa procedura, w tym wymienione terminy, odnoszą się do wszystkich wniosków
dotyczących zmian w podziale terytorialnym stopnia gminnego niezależnie od
indywidualnych uwarunkowań danych propozycji, np. szerokiego poparcia mieszkańców.
Jednocześnie należy dodać, że zgodnie z przepisem art. 4d ustawy, Rada Ministrów nie
przeprowadza zmian dotyczących tworzenia, łączenia, dzielenia i znoszenia gmin oraz
ustalania ich granic, jeżeli:
1) dochody podatkowe na mieszkańca gminy w zmienionych granicach lub gminy
utworzonej byłyby niższe od najniższych dochodów podatkowych na mieszkańca
ustalonych dla poszczególnych gmin zgodnie z ustawą z dnia 1 października
2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego3,
2) gmina w zmienionych granicach lub gmina utworzona byłaby mniejsza
od najmniejszej pod względem liczby mieszkańców gminy w Polsce według stanu na dzień
31 grudnia roku poprzedzającego ogłoszenie rozporządzenia, o którym mowa w art. 4
ustawy.
Ponadto, stosownie do przepisu art. 4 ust. 3 ustawy, ustalenie i zmiana granic gmin są
dokonywane w sposób zapewniający gminie terytorium możliwie jednorodne
ze względu na układ osadniczy i przestrzenny, uwzględniający więzi społeczne,
gospodarcze i kulturowe oraz zapewniający zdolność wykonywania zadań publicznych.
Jednocześnie, przepis art. 4c ustawy w zakresie utworzenia, połączenia, podziału
i zniesienia gminy oraz ustalenia granic gminy dopuszcza możliwość przeprowadzenia
3 Dz. U. poz. 1572, z późn. zm.
-- 2 of 3 --
Strona 3 z 3 ul. Stefana Batorego 5
02-591 Warszawa, Polska
referendum lokalnego z inicjatywy mieszkańców. Przy czym ustawodawca w ust. 3
powyższego artykułu zastrzegł, że referendum nie przeprowadza się, jeżeli z analizy
poprzedzającej referendum – dokonanej przez wojewodę – wynika, iż proponowana
zmiana nie spełnia również warunków ujętych w ww. punktach 1) i 2).
Przedmiotowe referendum może stanowić podstawę sformułowania przez radę gminy
stosownego wniosku o dokonanie zmian w podziale terytorialnym.
Natomiast odnosząc się do spraw finansowych związanych z utworzeniem nowej gminy
należy zauważyć, że na etapie uzgodnień ww. projektu rozporządzenia Rady Ministrów,
stanowisko w zakresie zasadności tworzenia nowej jednostki
w kontekście m.in. wpływu danej zmiany na budżet państwa, czy kondycji finansowej
nowej gminy, jak również gminy, z której terenu została ona wyodrębniona, przedstawia
Minister Finansów. Resort finansów pozostaje również właściwy do zajęcia stanowiska w
zakresie możliwości uzyskania specjalnych subwencji lub dotacji.
Z poważaniem
z up. Tomasz Szymański
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
Otrzymuje:
Departament Spraw Parlamentarnych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.
-- 3 of 3 --