Interpelacja w sprawie prac legislacyjnych nad zmianą ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8270
do ministra rozwoju i technologii
w sprawie prac legislacyjnych nad zmianą ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Zgłaszający: Franciszek Sterczewski
Data wpływu: 20-02-2025
Szanowny Panie Ministrze,
polskie miasta od wielu lat borykają się z chaotycznym zagospodarowaniem przestrzennym. Częścią rozwiązania tego problemu miały być uchwały krajobrazowe, które stanowiły narzędzie porządkowania przestrzeni. Niestety proces ich powstawania jest niezwykle długi i do dziś takimi uchwałami objęto niewielką część Polski. Co więcej, pojawiły się wątpliwości dotyczące przepisów stanowiących podstawę prawną uchwał krajobrazowych.
W dniu 12 grudnia 2023 r. tzw. Trybunał Konstytucyjny zajął stanowisko w sprawie o sygnaturze P 20/19 i uznał, że przepis art. 37a ust. 9 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2023 r. poz. 977, ze zm.) jest niezgodny z konstytucją w zakresie, w jakim przewiduje obowiązek określenia w uchwale, o której mowa w art. 37a ust. 1 przedmiotowej ustawy, warunków i terminu dostosowania istniejących w dniu jej wejścia w życie, wzniesionych na podstawie zgody budowlanej, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych do zakazów określonych w tej uchwale, bez zapewnienia ustawowych podstaw i trybu dochodzenia odszkodowania przez podmioty, które są zobowiązane do ich usunięcia.
Oczywiście moc prawna takiego stanowiska tzw. TK jest wysoce wątpliwa, jednak bezsprzeczne pozostaje, że działanie tzw. TK wywołało skutki takie, jakie w normalnych warunkach wywołałby wyrok sądu konstytucyjnego. Doszło do wielu negatywnych konsekwencji dla ochrony ładu krajobrazowego w Polsce. Istotnie spadła liczba podejmowanych przez gminy uchwał krajobrazowych. Gminy, podejmując uchwały w oparciu o przepis być może częściowo niezgodny z konstytucją, narażają się na ich unieważnienie, co miało miejsce chociażby w przypadku uchwał krajobrazowych podjętych przez gminy Łomianki i Ustrzyki Dolne. Co więcej, gminy nie wiedzą, jakie będą koszty wprowadzania uchwał w kontekście przyszłego uregulowania kwestii odszkodowań za legalnie posadowione nośniki reklamowe, co wstrzymuje prace merytoryczne nad nowymi uchwałami.
Ponadto brak przepisów dotyczących kompensacji za legalnie wzniesione nośniki wpływa negatywnie na implementację już podjętych uchwał krajobrazowych, bowiem gminy nie mają narzędzi do ich pełnego egzekwowania. Natomiast przeciągający się okres, w którym brak jest regulacji przyznawania odszkodowań za legalnie zainstalowane nośniki, rodzi ryzyko, że osoby, które poniosły szkodę w wyniku funkcjonowania niekonstytucyjnego przepisu, będą występować na drogę sądową celem uzyskania odszkodowania, co narazi Skarb Państwa na dodatkowe koszty.
Należy pamiętać, że nowe przepisy ustawowe, prowadzące do zapewnienia zgodności przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z ustawą zasadniczą, umożliwią dopiero rozpoczęcie prac nad dostosowaniem i uchwaleniem nowych uchwał krajobrazowych przez gminy, co z kolei będzie wymagać wielomiesięcznych uzgodnień, opiniowania i konsultacji. Powyższe powoduje, że konieczne jest jak najszybsze przyjęcie przepisów ustawowych, żeby ukrócić powstający na naszych oczach chaos prawny i przestrzenny. Pozwoli to także uniknąć wieloletniego pozbawienia gmin narzędzi budowania ładu krajobrazowego. Takie działanie będzie również realizacją zaleceń Najwyższej Izby Kontroli. Wskazywała ona na potrzebę zapewnienia właściwego mechanizmu kompensacyjnego dla podmiotów, które zostały zobowiązane do usunięcia legalnych tablic i urządzeń reklamowych na podstawie uchwał krajobrazowych.
W związku z powyższym zwracam się do Ministerstwa Rozwoju i Technologii z następującymi pytaniami:
1. Czy rozpoczęły się prace legislacyjne nad zmianą ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w celu wprowadzenia ustawowej podstawy i trybu dochodzenia odszkodowania przez podmioty, które są zobowiązane do usunięcia tablic i urządzeń reklamowych wzniesionych w oparciu o pozwolenie na budowę lub zgłoszenie wykonania robót budowlanych?
2. Jakie są założenia takiego projektu ustawy?
3. Jaki jest harmonogram prac legislacyjnych i planowany termin wniesienia ustawy zmieniającej ustawę o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w powyższym zakresie pod obrady Sejmu?
Z poważaniem
Franciszek Sterczewski
Sekretarz stanu Michał Jaros
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (12)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „nie posiada informacji” (brak danych / ewidencji w resorcie)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7771 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DPR-II.054.4.2025
Warszawa, 11 marca 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy: interpelacji nr 8270 z 24 lutego 2025 r. Posła na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Pana Franciszka Sterczewskiego w sprawie prac legislacyjnych nad zmianą ustawy
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 8270 z 24 lutego 2025 r. Posła na Sejm Rzeczypospolitej
Polskiej Pana Franciszka Sterczewskiego w sprawie prac legislacyjnych nad zmianą ustawy
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przedstawiam następujące informacje.
Na wstępnie chciałbym poinformować, że obecnie w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
nie są prowadzone ani planowane żadne prace dotyczące zmian w przepisach regulujących
kwestie sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń
reklamowych oraz ogrodzeń, wprowadzonych ustawą z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie
niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu (Dz. U. z 2015
r. poz. 774).
Jednocześnie w kontekście działań zmierzających do nowelizacji obowiązujących
przepisów należy wskazać, że Komisja Ustawodawcza Senatu wniosła o podjęcie
postępowania w sprawie inicjatywy ustawodawczej dotyczącej projektu ustawy o zmianie
ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (druk senacki nr 76).
Projekt udostępniony jest pod adresem: https://www.senat.gov.pl/prace/proces-
legislacyjny-w-senacie/inicjatywy-ustawodawcze/inicjatywa,246.html.
Celem ww. nowelizacji jest rozstrzygnięcie wątpliwości jakie budzi art. 37a ust. 9 ustawy
z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024 r.
poz. 1130 z późn. zm.; dalej upzp), co do zgodności z art. 21 w związku z art. 2 Konstytucji
Rzeczypospolitej Polskiej, w zakresie, w jakim przewiduje obowiązek określenia
w uchwale, o której mowa w art. 37a ust. 1 upzp, warunków i terminu dostosowania
istniejących w dniu jej wejścia w życie, wzniesionych na podstawie zgody budowlanej,
tablic reklamowych i urządzeń reklamowych do zakazów określonych w tej uchwale,
bez zapewnienia ustawowych podstaw i trybu dochodzenia odszkodowania
przez podmioty, które są zobowiązane do ich usunięcia. W projekcie tym zaproponowano
przepis umożliwiający właścicielom albo użytkownikom wieczystym nieruchomości, którzy
usytuowali ogrodzenia lub nośniki reklamowe podlegające rozbiórce w związku
z podjęciem uchwały krajobrazowej, żądania od gminy odszkodowania za poniesioną
rzeczywistą szkodę. Warunkiem jego uzyskania byłoby usytuowanie ogrodzenia
lub nośnika reklamowego w pełni zgodnie z prawem. Racje konstytucyjne nie przemawiają
-- 1 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
bowiem za wypłatą ze środków publicznych odszkodowań podmiotom, które dopuściły się
samowoli budowlanej (nie dopełniając wymaganych prawem formalności).
Należy wskazać, że 10 grudnia 2024 r. Rada Ministrów przyjęła opinię Rządu do projektu
ustawy o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (druk nr 76).
Ministerstwo Rozwoju i Technologii nie posiada informacji w zakresie planowanego
terminu wniesienia powyższej ustawy do Sejmu. Dalszy harmonogram prac legislacyjnych
nad ww. projektem ustawy będzie zależny od prac Senatu.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Jaros
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
-- 2 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Klauzula informacyjna dotycząca przetwarzania danych osobowych w związku z rozpatrzeniem i
udzieleniem odpowiedzi na interwencję poselską lub senatorską lub interpelację/zapytanie poselskie
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia
2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie
swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. U. L 119 z 4 maja 2016 r.,
z późn. zm.), zwanego dalej „RODO”, informuję, że:
1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Minister Rozwoju i Technologii z siedzibą
w Warszawie, przy Placu Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa, e-mail: kancelaria@mrit.gov.pl, tel.
+48 222 500 123, adres skrytki na ePUAP: /MRPiT/SkrytkaESP, adres do doręczeń elektronicznych:
AE:PL-68477-29007-EFSHR-25. Wykonującym obowiązki administratora jest dyrektor Departamentu
Planowania Przestrzennego.
2. Jeśli ma Pani/Pan pytania dotyczące przetwarzania Pani/Pana danych osobowych, a także
przysługujących Pani/Panu praw, może się Pani/Pan kontaktować z Inspektorem Ochrony Danych
w MRiT wysyłając informację na skrzynkę: iod@mrit.gov.pl.
3. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w oparciu o art. 6 ust. 1 lit. c) RODO tj. w celu
wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze, na podstawie Konstytucji
Rzeczypospolitej Polskiej, ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora
(Dz. U. z 2024 r. poz. 907), oraz w związku z § 162 uchwały Nr 190 Rady Ministrów z dnia 29
października 2013 r. - Regulamin pracy Rady Ministrów (M. P. z 2022 r., poz. 348) oraz art. 193
uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. – Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej
Polskiej (M. P. z 2022 r. poz. 990).
4. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi
na interwencję poselską lub senatorską lub interpelację/zapytanie poselskie.
5. Odbiorcami Pani/Pana danych osobowych mogą być:
o organy władzy publicznej oraz podmioty wykonujące zadania publiczne lub działające
na zlecenie organów władzy publicznej, w zakresie i w celach, które wynikają z przepisów
powszechnie obowiązującego prawa (np. na żądanie sądów, urzędów skarbowych,
Prokuratury lub Policji);
o inne podmioty, które na podstawie stosownych umów podpisanych z MRiT przetwarzają
dane osobowe, dla których Administratorem jest Minister Rozwoju i Technologii
(np. podmioty świadczące usługi prawne, dostawcy systemów informatycznych i usług IT
oraz telekomunikacyjnych, operatorzy pocztowi i kurierzy).
6. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres niezbędny do realizacji celu ich
przetwarzania tj. do chwili załatwienia sprawy, w której zostały one zebrane, a następnie –
w przypadkach, w których wymagają tego przepisy ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym
zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2020 r. poz. 164 ze zm.) – przez czas określony w tych
przepisach.
7. Pani/Pana dane osobowe nie będą podlegać zautomatyzowanemu podejmowaniu decyzji
lub profilowaniu.
8. Pani/Pana dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego ani do organizacji
międzynarodowych.
9. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi
na interpelację/zapytanie/interwencję.
10. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przysługują Pani/Panu następujące prawa:
o prawo dostępu do swoich danych oraz otrzymania ich kopii zgodnie z art. 15 RODO;
o prawo do sprostowania (poprawiania) swoich danych, jeśli są błędne lub nieaktualne,
zgodnie z art. 16 RODO;
o prawo do ograniczenia przetwarzania danych zgodnie z art. 18 RODO.
11. W przypadku powzięcia informacji o niezgodnym z prawem przetwarzaniu w Ministerstwie Rozwoju
i Technologii Pani/Pana danych osobowych, przysługuje Pani/Panu prawo wniesienia skargi do organu
nadzorczego właściwego w sprawach ochrony danych osobowych, tj. Prezesa Urzędu Ochrony
Danych Osobowych, ul. Stawki 2, 00-193 Warszawa.
-- 3 of 3 --