Interpelacja w sprawie zasad uzyskiwania kwalifikacji zawodowych przez uczniów i absolwentów Technikum Żeglugi Śródlądowej w Nakle nad Notecią
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 827
do ministra infrastruktury
w sprawie zasad uzyskiwania kwalifikacji zawodowych przez uczniów i absolwentów Technikum Żeglugi Śródlądowej w Nakle nad Notecią
Zgłaszający: Piotr Głowski, Maria Małgorzata Janyska
Data wpływu: 14-01-2024
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z prośbą o zwrócenie uwagi na zmienione w 2023 roku zasady uzyskania kwalifikacji zawodowych przez uczniów i absolwentów Technikum Żeglugi Śródlądowej w Nakle nad Notecią. Obecne uregulowanie stawia tych młodych ludzi w zdecydowanie gorszej pozycji w stosunku do ich odpowiedników w innych państwach Unii Europejskiej.
Do czasu wprowadzenia opisanej powyżej zmiany przepisów absolwent, po ukończeniu szkoły i zdaniu dwóch egzaminów potwierdzających kwalifikacje zawodowe, otrzymywał świadectwo marynarza żeglugi śródlądowej i motorzysty. Te podstawowe uprawnienia pozwalały na zatrudnienie na statku żeglugi śródlądowej u armatorów polskich, niemieckich czy holenderskich, a dyplom technika umożliwiał dalszą, skróconą drogę awansu od marynarza do sternika i kierownika statku – kapitana włącznie.
W obecnym stanie prawnym absolwent technikum żeglugi śródlądowej, po 5 latach kształcenia, otrzymuje unijne świadectwo kwalifikacji młodszego marynarza żeglugi śródlądowej, które może posiadać dowolna osoba z zewnątrz mająca dokument podstawowego przeszkolenia w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy na statku wydany przez armatora.
Mając na uwadze powyższe, proszę o odpowiedź na następujące pytanie:
Jakie jest stanowisko Pana Ministra w sprawie możliwości zmiany stosownych przepisów prawa polegającej na przywróceniu zmienionych w 2023 roku kwalifikacji zawodowych dla absolwentów technikum żeglugi śródlądowej tak, by uczeń kończył szkołę ze świadectwem marynarza żeglugi śródlądowej i motorzysty?
Sekretarz stanu Arkadiusz Marchewka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6744 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGWiŻŚ-1.054.2.2024
Warszawa, 14 lutego 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 827 Posłów na Sejm RP, Pana Piotra Głowskiego i Pani
Marii Małgorzaty Janyskiej, w sprawie zasad uzyskiwania kwalifikacji zawodowych przez
uczniów i absolwentów Technikum Żeglugi Śródlądowej w Nakle nad Notecią,
przedstawiam stosowne informacje.
Na wstępie należy poinformować, że na obecny system kwalifikacji zawodowych
w żegludze śródlądowej składają się:
kwalifikacje unijne, obejmujące następujące dokumenty kwalifikacyjne:
- unijne świadectwo kwalifikacji młodszego marynarza żeglugi śródlądowej,
- unijne świadectwo kwalifikacji praktykanta żeglugi śródlądowej,
- unijne świadectwo kwalifikacji marynarza żeglugi śródlądowej,
- unijne świadectwo kwalifikacji starszego marynarza żeglugi śródlądowej,
- unijne świadectwo kwalifikacji sternika żeglugi śródlądowej,
- unijne świadectwo kwalifikacji kapitana żeglugi śródlądowej,
- szczególne zezwolenie dla kapitana na:
* uprawianie żeglugi na wodach morskich,
* uprawianie żeglugi z pomocą radaru,
* prowadzenie dużego konwoju,
- unijne świadectwo kwalifikacji eksperta w dziedzinie żeglugi pasażerskiej,
- unijne świadectwo kwalifikacji eksperta w dziedzinie skroplonego gazu ziemnego
kwalifikacje krajowe, obejmujące następujące dokumenty kwalifikacyjne:
- patent żeglarski przewoźnika żeglugi śródlądowej,
- patent żeglarski młodszego stermotorzysty żeglugi śródlądowej,
- patent żeglarski stermotorzysty żeglugi śródlądowej,
- świadectwo motorzysty żeglugi śródlądowej,
- patent mechanika statkowego żeglugi śródlądowej.
O ile w zakresie kwalifikacji krajowych warunki niezbędne do ich uzyskiwania
Rzeczpospolita Polska może określić samodzielnie, to w przypadku kwalifikacji unijnych
zostały one ściśle określone w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
2017/2397 z dnia 12 grudnia 2017 r. w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych
-- 1 of 3 --
2
w żegludze śródlądowej oraz uchylającej dyrektywy Rady 91/672/EWG i 96/50/WE
(Dz. Urz. UE L 345 z 27.12.2017, str. 53), zwanej dalej „dyrektywą 2017/2397”, oraz
uszczegółowione w dyrektywie delegowanej Komisji (UE) 2020/12 z dnia 2 sierpnia
2019 r. uzupełniającej dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/2397
w odniesieniu do standardów dotyczących: kompetencji oraz odpowiadających im wiedzy
i umiejętności, egzaminów praktycznych, zatwierdzania symulatorów oraz stanu zdrowia
(Dz. Urz. UE L 6 z 10.01.2020, str. 15).
Mając powyższe na względzie Ministerstwo Infrastruktury ustawą z dnia 7 lipca 2023 r.
o zmianie ustawy o żegludze śródlądowej oraz ustawy o czasie pracy na statkach żeglugi
śródlądowej (Dz.U. 2023, poz. 1588), której celem było wdrożenie dyrektywy 2017/2397,
zapewnił przepis w ustawie z dnia 21 grudnia 2000 r. o żegludze śródlądowej, który
w dalszym ciągu pozwala na uzyskanie świadectwa motorzysty żeglugi śródlądowej przez
absolwentów techników żeglugi śródlądowej. Taka możliwość wynika bezpośrednio z art.
35c ust. 2 pkt 3, zgodnie z którym do uzyskania świadectwa motorzysty żeglugi
śródlądowej wymagane jest posiadanie świadectwa ukończenia szkoły
ponadpodstawowej prowadzącej kształcenie w zakresie żeglugi śródlądowej.
Nieco odmiennie uregulowana została kwestia możliwości uzyskiwania kwalifikacji
unijnych przez absolwentów szkół żeglugowych. Wynika to z faktu, że dyrektywa
2017/2397 nie przewiduje preferencyjnych warunków uzyskiwania takich kwalifikacji
przez wszystkich absolwentów szkół żeglugowych, dopuszcza natomiast stosowanie
„uproszczonych ścieżek kariery” przez osoby, które ukończą odpowiedni program
szkolenia zatwierdzony przez właściwy organ państwa członkowskiego. Dlatego też
ustawą z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o żegludze śródlądowej oraz ustawy o czasie
pracy na statkach żeglugi śródlądowej Ministerstwo Infrastruktury zapewniło przepisy
pozwalające na uznawanie jednostek edukacyjnych w zakresie prowadzonych przez nie
szkoleń. Dodany art. 36i ustawy o żegludze śródlądowej zapewnia możliwość
występowania z wnioskiem przez uczelnie oraz szkoły ponadpodstawowe prowadzące
kształcenie w zakresie żeglugi śródlądowej zgodnie ze standardami kompetencji oraz
odpowiadającymi im wiedzą i umiejętnościami określonymi w załączniku I przepisów
wydanych na podstawie art. 17 ust. 1 dyrektywy 2017/2397 o takie uznanie. W przepisie
tym określono również, jakie warunki musi spełniać jednostka ubiegająca się o takie
uznanie, przy czym wymagania te wynikają bezpośrednio z dyrektywy 2017/2397.
Jednostka edukacyjna ma zatem możliwość wystąpienia z wnioskiem do ministra
właściwego do spraw żeglugi o uznanie w zakresie prowadzonych szkoleń zarówno
na poziomie operacyjnym (marynarz, starszy marynarz, sternik) jak i na poziomie
zarządzania (kapitan) i to obecnie wyłącznie od jednostki edukacyjnej zależy czy takie
uznanie uzyska, a tym samym czy jej absolwenci będą mogli korzystać z preferencyjnej
ścieżki nabywania uprawnień. Warto przy tej okazji wspomnieć, że jednostka edukacyjna,
która uzyska uznanie, otrzymuje jednocześnie prawo do przeprowadzania egzaminu
na dokument kwalifikacyjny, objęty zatwierdzonym programem szkolenia, tym samym
absolwent takiej jednostki egzaminacyjnej nie będzie musiał przystępować do egzaminu
organizowanego odpowiednio przez centralną lub terenową komisję egzaminacyjną
działającą przy dyrektorze urzędu żeglugi śródlądowej.
Jedynym problemem, który dostrzega Ministerstwo Infrastruktury w przedmiotowej
kwestii, jest brak w dyrektywie 2017/2397, a tym samym w ustawie o żegludze
śródlądowej, przepisów przejściowych, które pozwoliłyby na możliwość uzyskiwania
-- 2 of 3 --
3
kwalifikacji na warunkach dotychczasowych przez osoby, które rozpoczęły proces
kształcenia przed wejściem w życie ww. ustawy, a następnie na ich wymianę
na dokumenty unijne.
Informuję, że w Ministerstwie Infrastruktury, w najbliższym czasie planowane jest
opracowanie projektu przepisów ustawy zmieniającej ustawę o żegludze śródlądowej,
których celem będzie uzupełnienie bądź też doprecyzowanie pewnych kwestii, które
udało się zdiagnozować w pierwszych miesiącach funkcjonowania nowego systemu
kwalifikacji, a także kwestie odnoszące się do absolwentów szkół żeglugi śródlądowej,
uwzględniając przy tym, że rozwiązanie w tym zakresie są znacząco ograniczone, ze
względu na konieczność zapewnienia zgodności tego systemu z wymaganiami
określonymi w dyrektywie 2017/2397.
Z poważaniem,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Arkadiusz Marchewka
Sekretarz Stanu
-- 3 of 3 --