Interpelacja nr 8268
Interpelacja w sprawie możliwości wsparcia przedsiębiorców zmagających się z wysokimi cenami energii elektrycznej
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie możliwości wsparcia przedsiębiorców zmagających się z wysokimi cenami energii elektrycznej
Interpelacja nr 8268
do ministra rozwoju i technologii
w sprawie możliwości wsparcia przedsiębiorców zmagających się z wysokimi cenami energii elektrycznej
Zgłaszający: Ewa Schädler, Izabela Bodnar, Bożenna Hołownia, Piotr Paweł Strach, Ewa Szymanowska, Wioleta Tomczak
Data wpływu: 20-02-2025
Szanowna Pani Minister,
zwracam się do Pani Minister w związku z sygnałami napływającymi od mikro- i małych przedsiębiorców, którzy zmagają się z kosztami energii elektrycznej od stycznia 2025 roku w związku z odmrożeniem cen prądu.
W 2022 roku, gdy ceny prądu osiągały rekordowe wartości, przedsiębiorcy zawierali umowy z dostawcami energii (m.in. z Enea SA) gwarantujące stałą cenę MWh, co miało chronić ich przed potencjalnymi kolejnymi podwyżkami cen. Wprowadzone mechanizmy osłonowe w postaci tarczy energetycznej zamroziły jednak ceny na poziomie 693,00 zł. Po odmrożeniu cen w styczniu 2025 roku przedsiębiorców nadal obowiązują umowy z 2022 roku, których warunki nie znajdują odbicia w obecnej sytuacji energetycznej.
Zgłaszający się do mojego biura poselskiego przedsiębiorcy przedstawiają swoje dramatyczne sytuacje. Przykładem może tu być jedna ze spółek, która w 2022 roku, w obawie przed dalszym wzrostem cen, podpisała umowę na dostawę energii elektrycznej z gwarancją stałej ceny 1369,00 zł netto za 1 MWh. W kolejnych latach obowiązywała tarcza zamrażająca ceny energii na poziomie 693,00 zł netto, jednak wraz z jej wygaśnięciem przedsiębiorstwo to oraz wiele podobnych znalazło się w dramatycznej sytuacji finansowej. Koszty energii stały się dla nich obciążeniem prowadzącym do zagrożenia niewypłacalnością, a w konsekwencji do upadłości i utraty miejsc pracy przez ich pracowników.
Biorąc pod uwagę bardzo trudną sytuację tych przedsiębiorców oraz jej potencjalne negatywne skutki dla rynku pracy, zwracam się z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska przewiduje możliwość wprowadzenia nowych mechanizmów wsparcia dla przedsiębiorców dotkniętych wysokimi kosztami energii elektrycznej, które mogłyby zastąpić wygasłą tarczę energetyczną?
Czy ministerstwo widzi możliwość podjęcia działań zmierzających do renegocjacji umów zawartych z dostawcami energii, takimi jak Enea SA, przez przedsiębiorców na wysokich stawkach w 2022 roku?
Czy prowadzone są obecnie analizy dotyczące wpływu zakończenia działania mechanizmów osłonowych na funkcjonowanie mikro- i małych przedsiębiorstw, a jeśli tak – jakie są wnioski?
Czy ministerstwo planuje współpracę z innymi instytucjami w celu opracowania rozwiązań łagodzących skutki wzrostu cen energii dla firm?
W związku z powagą sytuacji oraz skalą problemu proszę o pilne odniesienie się do przedstawionych kwestii i wskazanie możliwych działań, które pozwolą na ochronę przedsiębiorców przed negatywnymi skutkami wzrostu kosztów energii.
Z poważaniem
Ewa Schädler
Posłanka na Sejm RP
Interpelacja nr 8268
do ministra rozwoju i technologii
w sprawie możliwości wsparcia przedsiębiorców zmagających się z wysokimi cenami energii elektrycznej
Zgłaszający: Ewa Schädler, Izabela Bodnar, Bożenna Hołownia, Piotr Paweł Strach, Ewa Szymanowska, Wioleta Tomczak
Data wpływu: 20-02-2025
Szanowna Pani Minister,
zwracam się do Pani Minister w związku z sygnałami napływającymi od mikro- i małych przedsiębiorców, którzy zmagają się z kosztami energii elektrycznej od stycznia 2025 roku w związku z odmrożeniem cen prądu.
W 2022 roku, gdy ceny prądu osiągały rekordowe wartości, przedsiębiorcy zawierali umowy z dostawcami energii (m.in. z Enea SA) gwarantujące stałą cenę MWh, co miało chronić ich przed potencjalnymi kolejnymi podwyżkami cen. Wprowadzone mechanizmy osłonowe w postaci tarczy energetycznej zamroziły jednak ceny na poziomie 693,00 zł. Po odmrożeniu cen w styczniu 2025 roku przedsiębiorców nadal obowiązują umowy z 2022 roku, których warunki nie znajdują odbicia w obecnej sytuacji energetycznej.
Zgłaszający się do mojego biura poselskiego przedsiębiorcy przedstawiają swoje dramatyczne sytuacje. Przykładem może tu być jedna ze spółek, która w 2022 roku, w obawie przed dalszym wzrostem cen, podpisała umowę na dostawę energii elektrycznej z gwarancją stałej ceny 1369,00 zł netto za 1 MWh. W kolejnych latach obowiązywała tarcza zamrażająca ceny energii na poziomie 693,00 zł netto, jednak wraz z jej wygaśnięciem przedsiębiorstwo to oraz wiele podobnych znalazło się w dramatycznej sytuacji finansowej. Koszty energii stały się dla nich obciążeniem prowadzącym do zagrożenia niewypłacalnością, a w konsekwencji do upadłości i utraty miejsc pracy przez ich pracowników.
Biorąc pod uwagę bardzo trudną sytuację tych przedsiębiorców oraz jej potencjalne negatywne skutki dla rynku pracy, zwracam się z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska przewiduje możliwość wprowadzenia nowych mechanizmów wsparcia dla przedsiębiorców dotkniętych wysokimi kosztami energii elektrycznej, które mogłyby zastąpić wygasłą tarczę energetyczną?
Czy ministerstwo widzi możliwość podjęcia działań zmierzających do renegocjacji umów zawartych z dostawcami energii, takimi jak Enea SA, przez przedsiębiorców na wysokich stawkach w 2022 roku?
Czy prowadzone są obecnie analizy dotyczące wpływu zakończenia działania mechanizmów osłonowych na funkcjonowanie mikro- i małych przedsiębiorstw, a jeśli tak – jakie są wnioski?
Czy ministerstwo planuje współpracę z innymi instytucjami w celu opracowania rozwiązań łagodzących skutki wzrostu cen energii dla firm?
W związku z powagą sytuacji oraz skalą problemu proszę o pilne odniesienie się do przedstawionych kwestii i wskazanie możliwych działań, które pozwolą na ochronę przedsiębiorców przed negatywnymi skutkami wzrostu kosztów energii.
Z poważaniem
Ewa Schädler
Posłanka na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Miłosz Motyka
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Przeciętnie konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
45%
Konkretność
55%
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
12
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.9 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (12)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „nie posiada informacji” (brak danych / ewidencji w resorcie)
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„nie posiada informacji”
(brak danych / ewidencji w resorcie)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
12397 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DEL-WRD.050.9.2025.SK
3662090.14627926.11805606
Warszawa, 19-03-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelacje Poseł Ewy Schädler oraz grupy Posłów w sprawie możliwości
wsparcia przedsiębiorców zmagających się z wysokimi cenami energii elektrycznej, znak
K10INT8268 informuję, że Minister Klimatu i Środowiska odpowiada za wdrażanie narzędzi
wsparcia dla odbiorców energii elektrycznej w gospodarstwach domowych, w szczególności
wsparcia dla odbiorców wrażliwych energii elektrycznej, zgodnie z regulacjami tzw.
dyrektywy rynkowej elektroenergetycznej, tj. dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady
(UE) 2019/944 z dnia 5 czerwca 2019 r. w sprawie wspólnych zasad rynku wewnętrznego
energii elektrycznej oraz zmieniającej dyrektywę 2012/27/UE. Za programy wsparcia
skierowane do biznesowych i przemysłowych odbiorców energii elektrycznej odpowiada,
zgodnie z kompetencjami, Minister Rozwoju i Technologii.
1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska przewiduje możliwość wprowadzenia nowych
mechanizmów wsparcia dla przedsiębiorców dotkniętych wysokimi kosztami energii
elektrycznej, które mogłyby zastąpić wygasłą tarczę energetyczną?
W kontekście ochrony przedsiębiorców przed wysokimi kosztami energii elektrycznej
należy wskazać, że ustalanie cen dla odbiorców przemysłowych stoi w sprzeczności
z polityką i prawem Unii Europejskiej, w szczególności z zasadą swobodnego ustalania cen
dostaw energii elektrycznej i rynkowej konkurencji cenowej między dostawcami
wynikającymi z przepisów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/944
z dnia 5 czerwca 2019 r. w sprawie wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej
oraz zmieniającej dyrektywę 2012/27/UE. Zgodnie z art. 5 dyrektywy, sprzedawcom
przysługuje swoboda w ustalaniu ceny, po jakiej dostarczają energię elektryczną odbiorcom,
a ewentualne możliwości interwencji w zakresie ustalania cen energii elektrycznej
ograniczone są do odbiorców dotkniętych ubóstwem energetycznym lub odbiorców
wrażliwych będących gospodarstwami domowymi lub wyjątkowo w okresie przejściowym –
mikroprzedsiębiorstw. Warto zauważyć, że już w aktach prawnych poprzedzających obecnie
obowiązującą dyrektywę możliwość regulowania cen energii eklektycznej była ograniczona.
W dyrektywie 2003/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 czerwca 2003 r.
wskazano, że prawo do tzw. usługi powszechnej, czyli dostaw energii elektrycznej po cenach
zatwierdzanych przez organ regulacyjny, przysługuje jedynie gospodarstwom domowym, a
także pod pewnymi warunkami mikro przedsiębiorstwom.
Co prawda przepisy prawa UE dopuszczają możliwość ingerowania w ustalanie cen energii
elektrycznej, ale wskazują, że taka ingerencja może mieć miejsce wyłącznie w odniesieniu do
odbiorców w gospodarstwach domowych. Wyjątkiem od tej zasady było wprowadzenie,
w okresie nadzwyczaj wysokich cen energii elektrycznej w czasie kryzysu energetycznego,
-- 1 of 4 --
rozporządzenia Rady 2022/1854 z dnia 6 października 2022 r. w sprawie interwencji w sytuacji
nadzwyczajnej w celu rozwiązania problemu wysokich cen energii, w ramach którego zezwolono
na ograniczone czasowo wsparcie szerokiej grupy odbiorców do dnia 31 grudnia 2023 r.
Polska wykorzystała tę możliwość, wprowadzając mechanizm ochrony dla przedsiębiorców,
w postaci rozliczeń za energię elektryczną po cenie maksymalnej.
Z uwagi na termin obowiązywania przepisów zezwalających na stosowanie ochrony dla
mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw (art. 12 rozporządzenia Rady 2022/1854), tj. do
końca 2023 r. Polski Rząd musiał podjąć wzmożone wysiłki, aby zapewnić tę ochronę
w 2024 r. W ostatnim etapie wsparcia tj. w II połowie 2024 r. mechanizm ten musiał zostać
uzupełniony o przepisy dotyczące przyznawania pomocy publicznej, co skomplikowało
system wsparcia poprzez obowiązek wypełniania przez odbiorców specjalnego formularza
informacyjnego o przyznanej pomocy oraz obowiązek jej weryfikacji przez sprzedawców
energii elektrycznej.
Zgodnie z przepisami unijnymi w przypadku mikroprzedsiębiorców, pomoc może być
udzielana w formie pomocy publicznej, udzielanej na podstawie art. 19c rozporządzenia
Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za
zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz.Urz. UE L 187 z
26.06.2014, str. 1, z późn. zm.), (dalej „rozporządzenie 651/2014”), i po spełnieniu
określonych w nim warunków. Z kolei w przypadku małych i średnich przedsiębiorców, może
to być pomoc de minimis, albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie
w rozumieniu ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących
pomocy publicznej (Dz.U. z 2023 r. poz. 702 oraz z 2024 r. poz. 1635). Obecnie sytuacja na
rynku energii elektrycznej jest stabilna i wygląda znacznie lepiej niż w 2022 i 2023 roku,
dlatego też interwencje ustawowe wobec nie wydają się być uzasadnione. Ceny energii
elektrycznej zarówno na rynku spot (Rynek Dnia Następnego), jak i na rynku terminowym
(kontrakty z dostawą na przyszły rok) od początku roku kształtują się w przedziale 400-500
zł/MWh. Sytuacja ta ma przełożenie na ceny proponowane w ofertach sprzedawców energii
elektrycznej dla odbiorców z sektora przedsiębiorstw, które kształtują się na poziomie
niższym niż cena maksymalna 693 zł/MWh, która była stosowana m.in. dla sektora MŚP do
końca 2024 r. W związku z powyższym, w chwili obecnej nie ma uzasadnienia do wdrażania
w 2025 r. działań osłonowych w zakresie cen energii elektrycznej dla sektora małych i
średnich przedsiębiorstw.
Minister Klimatu i Środowiska może podejmować stosowne działania wspierające,
wykraczające poza obowiązujące regulacje unijne, wyłącznie w przypadku zaistnienia
nadzwyczajnych zdarzeń, jak to miało miejsce w przypadku kryzysu energetycznego z
2022 r., i co istotne tylko wtedy, gdy pozwolą na to odpowiednie regulacje i decyzje podjęte
na szczeblu UE.
Niemniej warto dodać, że minister właściwy do spraw gospodarki, w ramach swojej
działalności i kompetencji, może podejmować inicjatywy służące kształtowaniu warunków
podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej, działań sprzyjających wzrostowi
konkurencyjności oraz innowacyjności gospodarki, a w zakresie obniżenia rachunków za
energię wykorzystywaną w prowadzonej działalności przedsiębiorców może także
podejmować działania sprzyjające wykorzystaniu energetyki rozproszonej.
2. Czy Ministerstwo widzi możliwość podjęcia działań zmierzających do renegocjacji umów
zawartych z dostawcami energii, takimi jak Enea S.A., przez przedsiębiorców na wysokich
stawkach w 2022 roku?
-- 2 of 4 --
Mając na uwadze dobro polskich przedsiębiorców i dostrzegając problemy, z którymi boryka
się ta grupa odbiorców, Minister Klimatu i Środowiska zwrócił się do Ministra Aktywów
Państwowych z prośbą o przeprowadzenie przez pozostające w jego nadzorze
przedsiębiorstwa energetyczne przeglądu obowiązujących umów sprzedaży energii
elektrycznej z mikro-, małymi i średnimi przedsiębiorcami w zakresie wysokości cen energii
elektrycznej i weryfikacji możliwości ich renegocjacji. Tym niemniej Minister Aktywów
Państwowych zwrócił uwagę, że spółki zabezpieczały wolumen energii elektrycznej pod tego
typu kontrakty i ponosiły faktyczne koszty w momencie zawierania kontraktu, a nie w
momencie jego realizacji, dlatego też zmiana cen energii elektrycznej na rynku nie wpływa
na cenę kontraktów zawieranych w przeszłości, nawet jeśli różnica cen dzisiejszych w
stosunku do historycznych jest wysoka. Jednocześnie zapewnił, że zespoły handlowe spółek
na bieżąco dzielą się ekspercką wiedzą o rynku i przedstawiają zasady kształtowania cen w
oferowanych produktach, tak aby odbiorcy instytucjonalni mieli odpowiednie warunki do
świadomego podejmowana decyzji o wyborze danej oferty.
3. Czy prowadzone są obecnie analizy dotyczące wpływu zakończenia mechanizmów
osłonowych na funkcjonowanie mikro i małych przedsiębiorstw, a jeśli tak – jakie są
wnioski?
Minister Klimatu i Środowiska na bieżąco analizuje sytuację na rynku energii, w tym
kształtowanie się cen energii elektrycznej w zakresie odbiorców końcowych energii
elektrycznej w gospodarstwach domowych. Rolą Ministra Klimatu i Środowiska jest także
podejmowanie inicjatyw legislacyjnych, regulujących funkcjonowanie rynku energii
elektrycznej oraz polityki energetycznej kraju, poprzez m. in. rozwój OZE czy tworzenie
odpowiednich warunków na rzecz konkurencyjnego rynku energii elektrycznej.
Jednocześnie, analizami w zakresie zakończenia mechanizmów osłonowych na
funkcjonowanie mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw może dysponować minister
właściwy do spraw gospodarki na potrzeby realizacji zadań wskazanych w art. 9 ust. 2.
ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej, związanych np. z
kształtowaniem warunków podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej,
podejmowania działań sprzyjających wzrostowi konkurencyjności oraz innowacyjności
gospodarki polskiej czy rozwoju przedsiębiorczości.
4. Czy Ministerstwo planuje współpracę z innymi instytucjami w celu opracowania rozwiązań
łagodzących skutki wzrostu cen energii dla firm?
Należy podkreślić, że od kilku miesięcy sytuacja na rynkach hurtowych energii jest stabilna.
Ceny energii elektrycznej zarówno na rynku spot (Rynek Dnia Następnego), jak i na rynku
terminowym (kontrakty z dostawą na przyszły rok) od początku roku kształtują się w
przedziale 400-500 zł/MWh. Sytuacja ta ma przełożenie na ceny proponowane w ofertach
sprzedawców dla odbiorców z sektora przedsiębiorstw, które kształtują się na poziomie
niższym niż cena maksymalna 693 zł/MWh, która była stosowana m.in. dla sektora MŚP do
końca 2024 r. Dlatego też Rząd przyjmując rozwiązania osłonowe na 2025 r. nie uznał za
zasadne wdrażania działań osłonowych w zakresie cen energii elektrycznej dla sektora
małych i średnich przedsiębiorstw. Tym niemniej, jak wskazano w odpowiedziach na
wcześniejsze pytania, właściwym organem do podejmowania działań w zakresie wspierania
przedsiębiorców, również w przypadku potrzeby łagodzenia skutków wzrostu cen energii
pozostaje minister właściwy do spraw gospodarki.
Minister Klimatu i Środowiska nie posiada informacji, czy minister właściwy do spraw
gospodarki planuje wprowadzenie rozwiązań łagodzących skutki wzrostu cen energii dla
przedsiębiorców wzorem programów wprowadzanych w latach poprzednich na podstawie
-- 3 of 4 --
opublikowanego w marcu 2022 r. Komunikatu Komisji Europejskiej pod nazwą „Tymczasowe
kryzysowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki po agresji Rosji
wobec Ukrainy”. Należy zaznaczyć, że uchwalone przez Radę Ministrów na podstawie
ustawy z dnia 29 września 2022 r. o zasadach realizacji programów wsparcia przedsiębiorców w
związku z sytuacją na rynku energii w latach 2022–2024 trzy programy rządowe podlegały
notyfikacji Komisji Europejskiej. Programy te to:
„Pomoc dla sektorów energochłonnych związana z nagłymi wzrostami cen gazu ziemnego i
energii elektrycznej w 2022 r.”,
„Pomoc dla przemysłu energochłonnego związana z cenami gazu ziemnego i energii
elektrycznej w 2023” oraz
„Pomoc dla przemysłu energochłonnego związana z cenami gazu ziemnego i energii
elektrycznej w 2024 r.”, które były realizowane w latach 2023 i 2024.
Dodatkowo, z informacji przekazanych przez Ministra Rozwoju i Technologii wynika, że w
celu łagodzenia negatywnych skutków związanych z funkcjonowaniem systemu ETS
wprowadzono mechanizm rekompensat. Rekompensaty dla przemysłów energochłonnych
przyznawane są na podstawie ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o systemie rekompensat dla
sektorów i podsektorów energochłonnych. Celem przyznawania rekompensat jest poprawa
warunków konkurencyjnych dla krajowego przemysłu energochłonnego. Przemysł ten jest
szczególnie narażony na ryzyko przenoszenia produkcji do krajów spoza UE, gdzie ceny
energii elektrycznej są niższe, gdyż nie zawierają kosztów związanych z zakupem uprawnień
do emisji CO2.
W przypadku dodatkowych pytań związanych z sytuacją przedsiębiorstw należy kierować je
do ministra właściwego do spraw gospodarki.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Miłosz Motyka
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
-- 4 of 4 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DEL-WRD.050.9.2025.SK
3662090.14627926.11805606
Warszawa, 19-03-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelacje Poseł Ewy Schädler oraz grupy Posłów w sprawie możliwości
wsparcia przedsiębiorców zmagających się z wysokimi cenami energii elektrycznej, znak
K10INT8268 informuję, że Minister Klimatu i Środowiska odpowiada za wdrażanie narzędzi
wsparcia dla odbiorców energii elektrycznej w gospodarstwach domowych, w szczególności
wsparcia dla odbiorców wrażliwych energii elektrycznej, zgodnie z regulacjami tzw.
dyrektywy rynkowej elektroenergetycznej, tj. dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady
(UE) 2019/944 z dnia 5 czerwca 2019 r. w sprawie wspólnych zasad rynku wewnętrznego
energii elektrycznej oraz zmieniającej dyrektywę 2012/27/UE. Za programy wsparcia
skierowane do biznesowych i przemysłowych odbiorców energii elektrycznej odpowiada,
zgodnie z kompetencjami, Minister Rozwoju i Technologii.
1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska przewiduje możliwość wprowadzenia nowych
mechanizmów wsparcia dla przedsiębiorców dotkniętych wysokimi kosztami energii
elektrycznej, które mogłyby zastąpić wygasłą tarczę energetyczną?
W kontekście ochrony przedsiębiorców przed wysokimi kosztami energii elektrycznej
należy wskazać, że ustalanie cen dla odbiorców przemysłowych stoi w sprzeczności
z polityką i prawem Unii Europejskiej, w szczególności z zasadą swobodnego ustalania cen
dostaw energii elektrycznej i rynkowej konkurencji cenowej między dostawcami
wynikającymi z przepisów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/944
z dnia 5 czerwca 2019 r. w sprawie wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej
oraz zmieniającej dyrektywę 2012/27/UE. Zgodnie z art. 5 dyrektywy, sprzedawcom
przysługuje swoboda w ustalaniu ceny, po jakiej dostarczają energię elektryczną odbiorcom,
a ewentualne możliwości interwencji w zakresie ustalania cen energii elektrycznej
ograniczone są do odbiorców dotkniętych ubóstwem energetycznym lub odbiorców
wrażliwych będących gospodarstwami domowymi lub wyjątkowo w okresie przejściowym –
mikroprzedsiębiorstw. Warto zauważyć, że już w aktach prawnych poprzedzających obecnie
obowiązującą dyrektywę możliwość regulowania cen energii eklektycznej była ograniczona.
W dyrektywie 2003/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 czerwca 2003 r.
wskazano, że prawo do tzw. usługi powszechnej, czyli dostaw energii elektrycznej po cenach
zatwierdzanych przez organ regulacyjny, przysługuje jedynie gospodarstwom domowym, a
także pod pewnymi warunkami mikro przedsiębiorstwom.
Co prawda przepisy prawa UE dopuszczają możliwość ingerowania w ustalanie cen energii
elektrycznej, ale wskazują, że taka ingerencja może mieć miejsce wyłącznie w odniesieniu do
odbiorców w gospodarstwach domowych. Wyjątkiem od tej zasady było wprowadzenie,
w okresie nadzwyczaj wysokich cen energii elektrycznej w czasie kryzysu energetycznego,
-- 1 of 4 --
rozporządzenia Rady 2022/1854 z dnia 6 października 2022 r. w sprawie interwencji w sytuacji
nadzwyczajnej w celu rozwiązania problemu wysokich cen energii, w ramach którego zezwolono
na ograniczone czasowo wsparcie szerokiej grupy odbiorców do dnia 31 grudnia 2023 r.
Polska wykorzystała tę możliwość, wprowadzając mechanizm ochrony dla przedsiębiorców,
w postaci rozliczeń za energię elektryczną po cenie maksymalnej.
Z uwagi na termin obowiązywania przepisów zezwalających na stosowanie ochrony dla
mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw (art. 12 rozporządzenia Rady 2022/1854), tj. do
końca 2023 r. Polski Rząd musiał podjąć wzmożone wysiłki, aby zapewnić tę ochronę
w 2024 r. W ostatnim etapie wsparcia tj. w II połowie 2024 r. mechanizm ten musiał zostać
uzupełniony o przepisy dotyczące przyznawania pomocy publicznej, co skomplikowało
system wsparcia poprzez obowiązek wypełniania przez odbiorców specjalnego formularza
informacyjnego o przyznanej pomocy oraz obowiązek jej weryfikacji przez sprzedawców
energii elektrycznej.
Zgodnie z przepisami unijnymi w przypadku mikroprzedsiębiorców, pomoc może być
udzielana w formie pomocy publicznej, udzielanej na podstawie art. 19c rozporządzenia
Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za
zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz.Urz. UE L 187 z
26.06.2014, str. 1, z późn. zm.), (dalej „rozporządzenie 651/2014”), i po spełnieniu
określonych w nim warunków. Z kolei w przypadku małych i średnich przedsiębiorców, może
to być pomoc de minimis, albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie
w rozumieniu ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących
pomocy publicznej (Dz.U. z 2023 r. poz. 702 oraz z 2024 r. poz. 1635). Obecnie sytuacja na
rynku energii elektrycznej jest stabilna i wygląda znacznie lepiej niż w 2022 i 2023 roku,
dlatego też interwencje ustawowe wobec nie wydają się być uzasadnione. Ceny energii
elektrycznej zarówno na rynku spot (Rynek Dnia Następnego), jak i na rynku terminowym
(kontrakty z dostawą na przyszły rok) od początku roku kształtują się w przedziale 400-500
zł/MWh. Sytuacja ta ma przełożenie na ceny proponowane w ofertach sprzedawców energii
elektrycznej dla odbiorców z sektora przedsiębiorstw, które kształtują się na poziomie
niższym niż cena maksymalna 693 zł/MWh, która była stosowana m.in. dla sektora MŚP do
końca 2024 r. W związku z powyższym, w chwili obecnej nie ma uzasadnienia do wdrażania
w 2025 r. działań osłonowych w zakresie cen energii elektrycznej dla sektora małych i
średnich przedsiębiorstw.
Minister Klimatu i Środowiska może podejmować stosowne działania wspierające,
wykraczające poza obowiązujące regulacje unijne, wyłącznie w przypadku zaistnienia
nadzwyczajnych zdarzeń, jak to miało miejsce w przypadku kryzysu energetycznego z
2022 r., i co istotne tylko wtedy, gdy pozwolą na to odpowiednie regulacje i decyzje podjęte
na szczeblu UE.
Niemniej warto dodać, że minister właściwy do spraw gospodarki, w ramach swojej
działalności i kompetencji, może podejmować inicjatywy służące kształtowaniu warunków
podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej, działań sprzyjających wzrostowi
konkurencyjności oraz innowacyjności gospodarki, a w zakresie obniżenia rachunków za
energię wykorzystywaną w prowadzonej działalności przedsiębiorców może także
podejmować działania sprzyjające wykorzystaniu energetyki rozproszonej.
2. Czy Ministerstwo widzi możliwość podjęcia działań zmierzających do renegocjacji umów
zawartych z dostawcami energii, takimi jak Enea S.A., przez przedsiębiorców na wysokich
stawkach w 2022 roku?
-- 2 of 4 --
Mając na uwadze dobro polskich przedsiębiorców i dostrzegając problemy, z którymi boryka
się ta grupa odbiorców, Minister Klimatu i Środowiska zwrócił się do Ministra Aktywów
Państwowych z prośbą o przeprowadzenie przez pozostające w jego nadzorze
przedsiębiorstwa energetyczne przeglądu obowiązujących umów sprzedaży energii
elektrycznej z mikro-, małymi i średnimi przedsiębiorcami w zakresie wysokości cen energii
elektrycznej i weryfikacji możliwości ich renegocjacji. Tym niemniej Minister Aktywów
Państwowych zwrócił uwagę, że spółki zabezpieczały wolumen energii elektrycznej pod tego
typu kontrakty i ponosiły faktyczne koszty w momencie zawierania kontraktu, a nie w
momencie jego realizacji, dlatego też zmiana cen energii elektrycznej na rynku nie wpływa
na cenę kontraktów zawieranych w przeszłości, nawet jeśli różnica cen dzisiejszych w
stosunku do historycznych jest wysoka. Jednocześnie zapewnił, że zespoły handlowe spółek
na bieżąco dzielą się ekspercką wiedzą o rynku i przedstawiają zasady kształtowania cen w
oferowanych produktach, tak aby odbiorcy instytucjonalni mieli odpowiednie warunki do
świadomego podejmowana decyzji o wyborze danej oferty.
3. Czy prowadzone są obecnie analizy dotyczące wpływu zakończenia mechanizmów
osłonowych na funkcjonowanie mikro i małych przedsiębiorstw, a jeśli tak – jakie są
wnioski?
Minister Klimatu i Środowiska na bieżąco analizuje sytuację na rynku energii, w tym
kształtowanie się cen energii elektrycznej w zakresie odbiorców końcowych energii
elektrycznej w gospodarstwach domowych. Rolą Ministra Klimatu i Środowiska jest także
podejmowanie inicjatyw legislacyjnych, regulujących funkcjonowanie rynku energii
elektrycznej oraz polityki energetycznej kraju, poprzez m. in. rozwój OZE czy tworzenie
odpowiednich warunków na rzecz konkurencyjnego rynku energii elektrycznej.
Jednocześnie, analizami w zakresie zakończenia mechanizmów osłonowych na
funkcjonowanie mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw może dysponować minister
właściwy do spraw gospodarki na potrzeby realizacji zadań wskazanych w art. 9 ust. 2.
ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej, związanych np. z
kształtowaniem warunków podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej,
podejmowania działań sprzyjających wzrostowi konkurencyjności oraz innowacyjności
gospodarki polskiej czy rozwoju przedsiębiorczości.
4. Czy Ministerstwo planuje współpracę z innymi instytucjami w celu opracowania rozwiązań
łagodzących skutki wzrostu cen energii dla firm?
Należy podkreślić, że od kilku miesięcy sytuacja na rynkach hurtowych energii jest stabilna.
Ceny energii elektrycznej zarówno na rynku spot (Rynek Dnia Następnego), jak i na rynku
terminowym (kontrakty z dostawą na przyszły rok) od początku roku kształtują się w
przedziale 400-500 zł/MWh. Sytuacja ta ma przełożenie na ceny proponowane w ofertach
sprzedawców dla odbiorców z sektora przedsiębiorstw, które kształtują się na poziomie
niższym niż cena maksymalna 693 zł/MWh, która była stosowana m.in. dla sektora MŚP do
końca 2024 r. Dlatego też Rząd przyjmując rozwiązania osłonowe na 2025 r. nie uznał za
zasadne wdrażania działań osłonowych w zakresie cen energii elektrycznej dla sektora
małych i średnich przedsiębiorstw. Tym niemniej, jak wskazano w odpowiedziach na
wcześniejsze pytania, właściwym organem do podejmowania działań w zakresie wspierania
przedsiębiorców, również w przypadku potrzeby łagodzenia skutków wzrostu cen energii
pozostaje minister właściwy do spraw gospodarki.
Minister Klimatu i Środowiska nie posiada informacji, czy minister właściwy do spraw
gospodarki planuje wprowadzenie rozwiązań łagodzących skutki wzrostu cen energii dla
przedsiębiorców wzorem programów wprowadzanych w latach poprzednich na podstawie
-- 3 of 4 --
opublikowanego w marcu 2022 r. Komunikatu Komisji Europejskiej pod nazwą „Tymczasowe
kryzysowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki po agresji Rosji
wobec Ukrainy”. Należy zaznaczyć, że uchwalone przez Radę Ministrów na podstawie
ustawy z dnia 29 września 2022 r. o zasadach realizacji programów wsparcia przedsiębiorców w
związku z sytuacją na rynku energii w latach 2022–2024 trzy programy rządowe podlegały
notyfikacji Komisji Europejskiej. Programy te to:
„Pomoc dla sektorów energochłonnych związana z nagłymi wzrostami cen gazu ziemnego i
energii elektrycznej w 2022 r.”,
„Pomoc dla przemysłu energochłonnego związana z cenami gazu ziemnego i energii
elektrycznej w 2023” oraz
„Pomoc dla przemysłu energochłonnego związana z cenami gazu ziemnego i energii
elektrycznej w 2024 r.”, które były realizowane w latach 2023 i 2024.
Dodatkowo, z informacji przekazanych przez Ministra Rozwoju i Technologii wynika, że w
celu łagodzenia negatywnych skutków związanych z funkcjonowaniem systemu ETS
wprowadzono mechanizm rekompensat. Rekompensaty dla przemysłów energochłonnych
przyznawane są na podstawie ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o systemie rekompensat dla
sektorów i podsektorów energochłonnych. Celem przyznawania rekompensat jest poprawa
warunków konkurencyjnych dla krajowego przemysłu energochłonnego. Przemysł ten jest
szczególnie narażony na ryzyko przenoszenia produkcji do krajów spoza UE, gdzie ceny
energii elektrycznej są niższe, gdyż nie zawierają kosztów związanych z zakupem uprawnień
do emisji CO2.
W przypadku dodatkowych pytań związanych z sytuacją przedsiębiorstw należy kierować je
do ministra właściwego do spraw gospodarki.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Miłosz Motyka
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
-- 4 of 4 --