Interpelacja w sprawie korzystania z bezpłatnych badań mammograficznych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8262
do ministra zdrowia
w sprawie korzystania z bezpłatnych badań mammograficznych
Zgłaszający: Maja Ewa Nowak, Wioleta Tomczak, Ewa Szymanowska, Ewa Schädler, Kamil Wnuk, Barbara Okuła, Piotr Paweł Strach, Adam Gomoła
Data wpływu: 20-02-2025
Szanowna Pani Minister,
rak piersi jest chorobą, na którą statystycznie narażona jest co dziesiąta Polka. Mimo postępów w diagnostyce i leczeniu, odsetek kobiet zgłaszających się na badania przesiewowe w kierunku raka piersi pozostaje alarmująco niski. Ma to istotny wpływ na wykrywalność choroby we wczesnych stadiach oraz skuteczność jej leczenia.
Pomimo dostępności Programu Profilaktyki Raka Piersi, frekwencja badań mammograficznych pozostaje niezadowalająca. Z danych Narodowego Funduszu Zdrowia wynika, że uczestnictwo w programie znacząco spada – w przypadku mammografii odnotowano spadek z 41% w 2016 roku do 31,61% w 2025 roku. Oznacza to, że mniej niż jedna trzecia uprawnionych kobiet korzysta z bezpłatnych badań mammograficznych, co jest wartością zatrważająco niską w porównaniu do prawie 70% uczestnictwa w krajach Europy Zachodniej, takich jak Holandia czy Szwecja. Dane epidemiologiczne jednoznacznie wskazują na konieczność podjęcia pilnych działań na rzecz poprawy efektywności profilaktyki raka piersi, w szczególności profilaktyki wtórnej, tj. funkcjonowania populacyjnego programu wczesnego wykrywania raka piersi.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
1. Jakie działania Ministerstwo Zdrowia podejmuje w celu zwiększenia świadomości kobiet na temat korzyści płynących z uczestnictwa w badaniach przesiewowych w kierunku raka piersi?
2. Czy planowane jest wdrożenie nowych programów edukacyjnych, które zmniejszą bariery związane z przystąpieniem do badań, takie jak lęk, brak czasu czy niedostateczna wiedza na temat profilaktyki raka piersi?
3. Czy Ministerstwo Zdrowia oraz Narodowy Fundusz Zdrowia monitorują działania realizatorów Programu Profilaktyki Raka Piersi oraz Programu Profilaktyki Raka Szyjki Macicy pod kątem akcji promocyjnych i zachęcania kobiet do korzystania z bezpłatnych badań?
4. Na jakim etapie są prace nad wprowadzeniem mammografii do pakietu świadczeń w ramach medycyny pracy?
5. Czy Ministerstwo Zdrowia rozważa wdrożenie bardziej efektywnych metod przypominania o badaniach, np. poprzez systemy SMS, e-mail czy powiadomienia telefoniczne, w celu zwiększenia liczby kobiet decydujących się na mammografię?
Z poważaniem
Maja Nowak
Sekretarz stanu Wojciech Konieczny
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9612 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLG.050.28.2025.EM
Warszawa, 01 kwietnia 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 8262 z 24 lutego 2025 r. Pani Mai Ewy Nowak Poseł na
Sejm RP oraz grupy Posłów w sprawie korzystania z bezpłatnych badań
mammograficznych, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji w odpowiedzi na
pytania:
1. Jakie działania Ministerstwo Zdrowia podejmuje w celu zwiększenia świadomości
kobiet na temat korzyści płynących z uczestnictwa w badaniach przesiewowych w
kierunku raka piersi?
2. Czy planowane jest wdrożenie nowych programów edukacyjnych, które zmniejszą
bariery związane z przystąpieniem do badań, takie jak lęk, brak czasu czy
niedostateczna wiedza na temat profilaktyki raka piersi?
Ministerstwo Zdrowia prowadzi działania informacyjne, edukacyjne i promocyjne
dotyczące profilaktyki przeciwnowotworowej, w tym raka piersi. Wszystkie te działania
prowadzone są i finansowane w ramach Narodowej Strategii Onkologicznej (NSO) na lata
2020-2030. Strategia ta została przyjęta przez Radę Ministrów w drodze uchwały. NSO to
tzw. cancer plan, czyli kompleksowy program walki z rakiem, również poprzez
uświadamianie społeczeństwa o tym, jak ważna jest codzienna profilaktyka. W ramach
Narodowej Strategii Onkologicznej Ministerstwo Zdrowia prowadzi kampanię
informacyjno-edukacyjną „Planuję Długie Życie” oraz podejmuje różnego rodzaju działania
skierowane do różnych grup docelowych. Kampania „Planuję długie życie” dedykowana jest
poszczególnym obszarom onkologicznym. W szczególności rakowi płuca, rakowi jelita
grubego, rakowi złośliwemu skóry, rakowi prostaty, rakowi piersi, rakowi szyjki macicy. W
celu dotarcia do licznych i zróżnicowanych odbiorców, kampania społeczna „Planuję długie
życie” realizowana jest w oparciu o telewizję, radio, prasę, internet. Działania prowadzone
w ramach kampanii dotyczące profilaktyki raka piersi, w tym zachęcenia kobiet do badań
mammograficznych, realizowane są m.in. głównie poprzez:
emisję spotów telewizyjnych oraz radiowych w stacjach o zasięgu ogólnopolskim,
publikację artykułów opracowanych przez ekspertów z Narodowego Instytutu
Onkologii PIB na stronie www.planujedlugiezycie.pl oraz na stronie pacjent.gov.pl
przy wsparciu ich promocji w mediach społecznościowych typu Facebook i
Instagram,
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
prowadzenie dedykowanej kampanii strony www.planujedlugiezycie.pl, na której
znajdują się artykuły, spoty, filmy z ekspertami, a także informacje na temat
bezpłatnych badań, z adresami miejsc, w których można wykonać badanie,
emitowanie filmów z udziałem ekspertów z dziedziny onkologii oraz zakresu
dietetyki na temat m.in. profilaktyki przeciwnowotworowej oraz zdrowego
odżywiania, które opublikowane zostały na stronie www.planujedlugiezycie.pl,
kanale YouTube oraz w mediach społecznościowych Ministerstwa Zdrowia,
realizację cyklu audycji promujących profilaktykę przeciwnowotworową, w tym
zachęcających do wykonywania badań przesiewowych, realizowanych wspólnie z
największymi ogólnopolskimi stacjami telewizyjnymi oraz radiowymi.
W 2024 r. profilaktyka raka piersi była także przedmiotem działań promocyjnych podczas
Poland Rock Festiwal - Strefa Pomorza Zachodniego – Czaplinek. Na stoisku Ministerstwa
Zdrowia udzielano porad profilaktycznych oraz instruktażu samobadania piersi na
fantomie.
Ponadto, 3 marca 2024 r. do kobiet w wieku od 18 roku życia wysłano wiadomość PUSH za
pośrednictwem IKP zachęcającą do badań profilaktycznych. Analogiczna wiadomość PUSH
nakłaniającą do zrobienia mammografii lub usg piersi została również wysłana pod koniec
października 2024 r.
Październik uznawany jest na całym świecie za miesiąc świadomości raka piersi. W tym
czasie Ministerstwo Zdrowia skupia się w szczególny sposób na działaniach informacyjno-
promocyjnych skierowanych do kobiet, w tym właśnie na profilaktyce nowotworów piersi.
Dlatego na przykład w 2024 r. w terminie od 7-31 października zostały wyemitowane spoty
telewizyjne i radiowe zachęcające do badań mammograficznych. Kampania prowadzona
była również w audycjach telewizyjnych- poprzez rzeczywiste historie bohaterek
przekazaliśmy treści edukacyjne. Wyemitowane audycje telewizyjne skupiły się na
prezentacji prawdziwych historii kobiet, które stoczyły walkę z nowotworem piersi.
Ponadto wyprodukowaliśmy i wyemitowaliśmy audycje radiowe, które miały formę
rozmów z ekspertami. W terminie 11.10.-09.11.2024 r. została przeprowadzona także
szeroka kampania promocyjna w internecie (banery, spoty i reklama tekstowa) na portalach
i serwisach internetowych. Kampania realizowana była pod wymownym hasłem „Badaj się,
by żyć!” i zachęcała kobiety do regularnego badania piersi. Kampania promowała badania
mammograficzne, które dla kobiet w przedziale wieku 45-74 lata są bezpłatne. Ponadto, w
terminie 1-31 października emitowany był 20-sekundowy spot na nośnikach DOOH
(Digital Out-Of-Home–czyli cyfrowe nośniki reklamy zewnętrznej) w całej Polsce.
Działania promocyjne dotyczące profilaktyki raka piersi są także prowadzone na profilach
MZ w mediach społecznościowych.
W prowadzonych działaniach Ministerstwo Zdrowia wykorzystuje także poszczególne
święta (np. Dzień Kobiet) i dni tematyczne (np. Światowy Dzień Walki z Rakiem Piersi –
przypadający 15 października), jako okazje do wzmożonej aktywności i zachęcania
społeczeństwa do badań profilaktycznych – zarówno w mediach, stronie internetowej, jak i
na kanałach MZ w SM.
Tak jak wspomniano na początku, wszystkie działania prowadzone i finansowane są w
ramach Narodowej Strategii Onkologicznej (NSO) na lata 2020-2030. Co roku publikowane
są sprawozdania z realizacji NSO. Zachęcamy do zapoznania się z nimi:
https://www.gov.pl/web/zdrowie/narodowa-strategiaonkologiczna-nso.
Jednocześnie informuję, że działania promocyjne dotyczące badań profilaktycznych w
kierunku raka piersi będą kontynuowane również w roku bieżącym.
3. Czy Ministerstwo Zdrowia oraz Narodowy Fundusz Zdrowia monitorują działania
realizatorów Programu Profilaktyki Raka Piersi oraz Programu Profilaktyki Raka
Szyjki Macicy pod kątem akcji promocyjnych i zachęcania kobiet do korzystania z
bezpłatnych badań?
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Bieżący monitoring umów na realizację świadczeń opieki zdrowotnej zawartych w ramach
programów zdrowotnych prowadzony jest przez Narodowy Fundusz Zdrowia . Okresowe
tj. półroczne i roczne sprawozdania z realizacji programów są przekazywane do
Ministerstwa Zdrowia. Dane dotyczące objęcia populacji np. programem profilaktyki raka
piersi i raka szyjki macicy są publikowane w cyklu miesięcznym na stronie
https://www.nfz.gov.pl/dla-pacjenta/programy-profilaktyczne/dane-o-realizacji-
programow/. Dane służą np. realizatorom programu profilaktyki raka piersi
(mammobusom) do planowania postojów w tych regionach Polski, w których to objęcie jest
najniższe. Kwestia kontroli zgłaszalności (zgłaszalność na zaproszenia) była w kompetencji
Wojewódzkich Ośrodków Koordynujących, które wysyłały kobietom zaproszenia na
badania cytologiczne i mammograficzne. Działalność WOKów została zakończona w 2015
roku i od 2016 roku możliwość wysyłki zaproszeń na badania została przekierowana na
realizatorów danego programu. W związku z tym że nie jest to wymóg obowiązkowy, nie
podlega kontroli NFZ.
4. Na jakim etapie są prace nad wprowadzeniem mammografii do pakietu świadczeń
w ramach medycyny pracy?
Ministerstwo Zdrowia nie prowadzi prac nad włączeniem mammografii do medycyny pracy.
Zgodnie z § 6(1) Kodeksu pracy, w przypadku gdy pracownik skierowany na wstępne,
okresowe albo kontrolne badania lekarskie spełnia warunki objęcia programem
zdrowotnym lub programem polityki zdrowotnej, lekarz przeprowadzający wstępne,
okresowe albo kontrolne badania lekarskie kieruje pracownika, za jego zgodą, do udziału w
programie zdrowotnym lub programie polityki zdrowotnej. Uwzględniając powyższe
aktualnie lekarz medycyny pracy może skierować pracownika, za jego zgodą, na badanie
mammografii w ramach programu zdrowotnego profilaktyki raka piersi lub w ramach
programu polityki zdrowotnej.
5. Czy Ministerstwo Zdrowia rozważa wdrożenie bardziej efektywnych metod
przypominania o badaniach, np. poprzez systemy SMS, e-mail czy powiadomienia
telefoniczne, w celu zwiększenia liczby kobiet decydujących się na mammografię?
W celu przypomnienia kobietom o konieczności wykonania badań przesiewowych oraz
przypomnienia o wizycie, Ministerstwo Zdrowia już wykorzystuje nowoczesne narzędzia,
takie jak SMSy i komunikaty w moje IKP.
Z okazji Dnia Kobiet w aplikacji moje IKP zostały wysłane komunikaty przypominające
o konieczności wykonania badań przesiewowych. Kobiety, które kwalifikują się na takie
badanie mogą umówić się na nie poprzez centralną e-rejestrację (taka funkcjonalność jest
dostępna dla Pacjentek w IKP i moje IKP). Ministerstwo Zdrowia powtarza cyklicznie takie
komunikaty.
Natomiast funkcjonalność przypominania o umówionym badaniu jest realizowana w
Ramach centralnej e-rejestracji. Kobiety, które umówiły się na badanie cytologiczne lub
mammografię poprzez centralną e-rejestrację otrzymują SMS-em informację z
przypomnieniem o wizycie. Takie komunikaty są wysyłane 7 dni i 1 dzień przed badaniem.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --