Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Odpowiedź na interpelację
DPN-WJP.050.5.2025.AR
3663875.14516376.11779759
Warszawa, 14-03-2025
Dotyczy: interpelacji Posła Artura Łąckiego, znak: K10INT8257, w sprawie zahamowania
działań na rzecz poprawy jakości powietrza w Polsce.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
Poniżej przedstawiam odpowiedzi na poszczególne pytania:
Ad. 1) Jakie działania podejmuje Ministerstwo Klimatu i Środowiska, aby przyspieszyć
walkę o czyste powietrze w Polsce?
Dokumentem strategicznym Ministra Klimatu i Środowiska, który określa działania
naprawcze do realizacji w perspektywie krótkoterminowej do 2025 r., średnioterminowej
do 2030 r. oraz długoterminowej do 2040 r. ,jest „Aktualizacja Krajowego Programu
Ochrony Powietrza do 2025 r. (perspektywą do 2030 r. oraz do 2040 r.)” (aKPOP).
Działania tam zapisane są nie tylko spójne z dotychczas realizowaną polityką poprawy
jakości powietrza oraz przeciwdziałania zmianom klimatu na poziomie krajowym oraz
wojewódzkim i gminnym, ale przede wszystkim określają nowe kierunki działań w tym
obszarze.
Przykładowe działania to:
 Wprowadzenie zmian do obowiązujących przepisów określających wymagania
jakościowe dla paliw stałych/ustanowienie wymagań dla paliw biomasowych, w tym
m.in. w ustawie o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw poprzez
ustanowienie wymagań jakościowych dla paliw biomasowych, w tym peletu
drzewnego stosowanego w sektorze bytowo-komunalnym.
 Utrzymanie najwyższego priorytetu w programach ochrony powietrza i w uchwałach
antysmogowych w odniesieniu do obowiązku wymiany pozaklasowych kotłów na
paliwa stałe na urządzenia grzewcze spełniające wymagania środowiskowe
w połączeniu z równoczesnym przeprowadzeniem termomodernizacji budynków
mieszkalnych i użyteczności publicznej.
 Doprecyzowanie przepisów prawnych w zakresie nadzoru i monitorowania jakości
instalacji spalania paliw, przewodów kominowych oraz paliwa stosowanego dla celów
grzewczych w obiektach budowlanych.
 Eliminacja pojazdów wysokoemisyjnych z użytkowania oraz kontrola dostępności
i ruchu pojazdów spalinowych w strefach szczególnie wrażliwych jak np. miasta.

-- 1 of 5 --

 Promowanie zmian w otoczeniu regulacyjnym mających na celu likwidację barier
inwestycyjno-budowlanych wpływających na dynamikę rozbudowy krajowej sieci
gazowej.
Dokument ten ma na celu skoordynowanie działań wynikających z krajowych ram polityki
dotyczącej jakości powietrza w powiązaniu z obszarami polityk odnoszących się do sektora
bytowo-komunalnego, czystej energii, ciepła oraz odnawialnych źródeł energii, a także
transportu. Poniżej link do dokumentu:
https://www.gov.pl/web/klimat/krajowy-program-ochrony-powietrza
Na poziomie wojewódzkim Programy Ochrony Powietrza (POP) stanowią podstawowy
dokument określający politykę poprawy jakości powietrza na obszarze danego
województwa. Celem tworzenia programów ochrony powietrza jest poprawa jakości
powietrza i dotrzymanie norm jakości powietrza określonych w rozporządzeniu Ministra
Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu
(Dz. U. z 2012 r., poz. 1031) na obszarach, gdzie występują przekroczenia. POP powinny
zawierać analizę przyczyn występowania wysokich stężeń substancji oraz wskazywać
działania naprawcze mające na celu jak najszybszą ich redukcję do poziomów
nieprzekraczających norm. W oparciu o te programy gminy zobowiązane są do wymiany na
swoich obszarach określonej liczby źródeł ciepła na paliwa stałe, które nie spełniają
określonych norm emisyjnych, w określonych terminach. POP określają trzy główne grupy
działań naprawczych ukierunkowanych na poprawę jakości powietrza w strefach, na
obszarze których stwierdzone zostały przekroczenia poziomów
dopuszczalnych/docelowych wybranych substancji do powietrza:
 Wymiana wysokoenergetycznych źródeł ciepła na paliwa stałe.
 Kontrole przestrzegania przepisów wynikających z wymagań uchwał antysmogowych
oraz kontrole w zakresie spalania odpadów.
 Działania o charakterze informacyjnym i edukacyjnym.
Integralną częścią POP mogą być plany działań krótkoterminowych, wdrażane w sytuacjach
wystąpienia ryzyka lub przekroczenia poziomów dopuszczalnych/docelowych,
informowania społeczeństwa lub alarmowych w strefach.
Kolejnym narzędziem na szczeblu samorządowym są tzw. uchwały antysmogowe. Zgodnie z
art 96 ustawy PoŚ [4], Sejmik województwa może, w drodze uchwały, w celu zapobieżenia
negatywnemu oddziaływaniu na zdrowie ludzi lub na środowisko, wprowadzić ograniczenia
lub zakazy w zakresie eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw.
Przed administracją rządową oraz administracją samorządową stoi nowe wyzwanie
związane z wejściem w życie nowej dyrektywy w sprawie jakości powietrza i czystszego
powietrza dla Europy. Dyrektywa (UE) 2024/2881 weszła w życie 10 grudnia 2024 r.
i państwa członkowskie mają 2 lata na transpozycję przepisów dyrektywy do
prawodawstwa krajowego.
Dyrektywa wprowadza od 2030 r. zaostrzone wartości dopuszczalne dla zanieczyszczeń, w
tym dla pyłu zawieszonego PM10 z 40 do 20 (średnia roczna z obecnych 40 do 20 μg/m³),
PM2,5 (średnia roczna z 25 do 10 μg/m³), NO2 (średnia roczna z 40 do 20 μg/m³) i
benzo(a)pirenu (poziom dopuszczalny 1,0 ng/m³, zamiast obecnego mniej ostrego poziomu
docelowego 1 ng/m³. Wprowadza także nowe poziomy informowania dla pyłu
zawieszonego PM10, PM2,5 oraz SO2 i NO2 a także poziomy alarmowe dla pyłu
zawieszonego PM10 i PM5.
W ramach prac związanych z implementacją wymagań ww. dyrektywy do polskiego prawa
przeanalizowane zostaną obowiązujące przepisy określające krajowy system oceny
i zarządzana jakością powietrza, a następnie przygotowane zostaną kompleksowe

-- 2 of 5 --

propozycje przepisów, które pozwolą na skuteczne wdrożenie nowych wymagań oraz
osiągnięcie zaostrzonych standardów jakości powietrza w wyznaczonym terminie.
Przygotowany zostanie również nowy Krajowy Plan Ochrony Powietrza wyznaczający
działania na poziomie krajowym w celu osiągnięcia nowych norm jakości powietrza.
Ad. 2) Czy rząd planuje powrót do szerokiego wsparcia dla wymiany źródeł ciepła
w gospodarstwach domowych?
31 marca br. ruszy nowa odsłona programu „Czyste Powietrze”, który stanowi wsparcie do
wymiany starych pieców oraz docieplenia domów jednorodzinnych. Kluczowe reformy w
Programie obejmą:
 uwzględnienie podziału przedsięwzięć w zależności od zapotrzebowania budynku na
energię użytkową,
 aktualizację progów dochodowych w poszczególnych grupach dofinansowania,
 wprowadzenie obowiązkowej wizyty eksperta na etapie przygotowania audytu oraz
wymogu sporządzenia świadectwa charakterystyki energetycznej po zakończeniu
przedsięwzięcia,
 limity dotacji na poszczególne kategorie kosztów,
 wprowadzenie mechanizmu operatorów w programie, odpowiedzialnych za pomoc
potencjalnym beneficjentom w trzecim, najwyższym poziomie dofinansowania.
Ogólnopolski system operatorów ma celu przede wszystkim wsparcie mieszkańców o
najniższych dochodach oraz walkę z ubóstwem energetycznym. Osoby te w sposób
szczególny narażone są na działania nieuczciwych firm, a dodatkowo zmagają się z
wykluczeniem cyfrowym. Gmina jako instytucja zaufania publicznego najbliższa
obywatelom, powinna w pierwszej kolejności uczestniczyć w obsłudze Programu „Czyste
Powietrze”. Pomoc operatorów pozwoli na uniknięcie najczęstszych błędów w składanych
wnioskach, co przyspieszy ich rozpatrywanie oraz usprawni wypłatę dofinansowania.
Nabór na operatorów gminnych został już uruchomiony 7 marca br.
Ad. 3) Czy resort rozważa zaostrzenie norm jakości węgla i drewna opałowego w celu
ograniczenia emisji zanieczyszczeń?
W 2024 r. Minister Klimatu i Środowiska wydał wspólnie z Ministrem Przemysłu
rozporządzenie w sprawie wymagań jakościowych dla paliw stałych [1], które wprowadza
nowe parametry jakościowe paliw przeznaczonych do sprzedaży w sektorze bytowo-
komunalnym.
W przepisach wprowadzono zmianę nazewnictwa niektórych sortymentów paliw, tak aby
nie wprowadzała w błąd, oraz rozłożono w czasie zaostrzenie wymagań - parametrów
jakościowych zawartości siarki całkowitej, zawartości popiołu, zawartości wilgoci
całkowitej oraz wartości opałowej, czyli tych parametrów, które mają kluczowe znaczenie
w ograniczeniu emisji zanieczyszczeń powietrza ze spalania paliw stałych do celów
grzewczych w sektorze bytowo-komunalnym.
Wprowadzono daty graniczne obowiązywania parametrów jakości paliw stałych, które nie
będą mogły po tym terminie być wprowadzane do sprzedaży i obrotu.
Obecnie prowadzone są prace nad rozporządzeniem w sprawie wymagań jakościowych dla
biomasy pozyskanej z drzew i krzewów wprowadzanej do obrotu lub obejmowanej
procedurą celną dopuszczenia do obrotu w postaci brykietu lub peletu [2].

-- 3 of 5 --

Projekt rozporządzenia jest na końcowym etapie, 4 lutego 2025 r. został skierowany do
notyfikacji technicznej KE, która potrwa do 5 maja 2025 r. Rozporządzenie wejdzie w życie
po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Poza określeniem wymagań jakościowych dla tych paliw rozpoczęto prace nad
ustanowieniem kompleksowego systemu monitorowania i kontrolowania jakości paliw
stałych z biomasy, w tym ustanowienie metod kontroli paliw, poboru próbek i metod
badania jakości paliw oraz wzoru świadectwa jakości. 20 stycznia br. w wykazie prac
legislacyjnych Rady Ministrów pojawił się projekt ustawy o zmianie ustawy o systemie
monitorowania i kontrolowania jakości paliw oraz ustawy o Krajowej Administracji
Skarbowej (UD186). W ramach projektu ustawy planowane jest m.in. wprowadzenie
systemu kontroli i monitorowania jakości paliw z biomasy, a więc obowiązku wystawiania
świadectw jakości tych paliw przez producentów oraz obowiązku i zasad prowadzenia
kontroli ich jakości przez m.in. inspekcje handlowe.
Ad. 4) Jakie działania są podejmowane w zakresie kontroli spalania odpadów i paliw złej
jakości?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska pracuje nad przygotowaniem praktycznego
podręcznika dla gmin w zakresie prowadzenia kontroli palenisk domowych oraz realizacji
uchwał antysmogowych.
W podręczniku zebrane zostaną dobre praktyki, w tym wnioski i zalecenia z dotychczas
przeprowadzanych kontroli z przestrzegania przepisów uchwał antysmogowych. Będzie
zawierał przykłady metod poboru prób paliw do badań, przykład rejestru zgłoszeń
dotyczących możliwych naruszeń w zakresie przestrzegania uchwały antysmogowej oraz
zakazu spalania odpadów w instalacjach i na powierzchni ziemi, czy też listy kontrolnej
prowadzenia kontroli krok po kroku.
Praktyczna wiedza zawarta w podręczniku stanowić będzie wsparcie gmin w prowadzeniu
kontroli palenisk domowych oraz realizacji uchwał antysmogowych, co przełoży się na
poprawę jakości powietrza w Polsce.
Zakończenie prac nad podręcznikiem planowane jest w III/IV kwartale 2025 r.
Niezwłocznie po przygotowaniu publikacji zostanie ona przekazana do urzędów
marszałkowskich oraz wszystkich gmin w Polsce.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
[1] Rozporządzenie Ministra Przemysłu oraz Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 4
listopada 2024 r. w sprawie wymagań jakościowych dla paliw stałych (Dz. U. z 2024 r. poz.
1618).

-- 4 of 5 --

[2] Rozporządzenie Ministra Klimatu w sprawie wymagań jakościowych dla biomasy
pozyskanej z drzew i krzewów wprowadzanej do obrotu lub obejmowanej procedurą celną
dopuszczenia do obrotu w postaci brykietu lub peletu (poz. 1228 w wykazie prac
legislacyjnych Ministra Klimatu i Środowiska).
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM

-- 5 of 5 --