Interpelacja w sprawie wyników Krajowej Administracji Skarbowej za 2024 r.
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8255
do ministra finansów
w sprawie wyników Krajowej Administracji Skarbowej za 2024 r.
Zgłaszający: Monika Pawłowska
Data wpływu: 20-02-2025
Szanowny Panie Ministrze!
Krajowa Administracja Skarbowa (KAS) dba o realizację dochodów z tytułu podatków, należności celnych, opłat i niepodatkowych należności budżetowych. Chroni interesy Skarbu Państwa i obszaru celnego Unii Europejskiej. Zapewnia obsługę i wsparcie podatników w prawidłowym wykonywaniu obowiązków podatkowych i celnych.
Jednym z największych sukcesów rzędu Prawa i Sprawiedliwości była skuteczna walka z przestępczością podatkową. Dzięki podejmowanym działaniom uzyskaliśmy miliardy do budżetu. Niestety pobór podatków spada, a obecny rząd walczy z KAS.
Według raportu opublikowanego przez Agatę Jagodzińską, przewodniczącą Związkowej Alternatywy w Krajowej Administracji Skarbowej walka ze zorganizowaną przestępczością podatkową zanotowała w ostatnich miesiącach ogromny spadek. Już w październiku 2024 r. Jagodzińska apelowała do premiera Donalda Tuska, alarmując o zmianach zarządczych i kadrowych, jakich dokonano w KAS, które miały przynosić fatalne skutki dla budżetu. Teraz działaczka pokazała niektóre wyniki, m.in. ogromny spadek kwoty objętej postępowaniami przygotowawczymi w zakresie VAT (z 3 miliardów do 1,8 miliarda).
Jak zatem widać priorytetem obecnie zarządzanej KAS nie są realne pieniądze i wyniki.
Szanowny Panie Ministrze, w związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jakie działania podjął resort, aby przeciwdziałać przestępczości podatkowej?
2. Jakie są główne osiągnięcia Krajowej Administracji Skarbowej w 2024 roku? Proszę o wskazanie najważniejszych wyników osiągniętych przez KAS w zakresie poprawy skuteczności ściągania podatków, eliminowania oszustw podatkowych oraz przeciwdziałania szarej strefie.
3. Jakie były wyniki KAS w zakresie kontroli podatkowych w 2024 roku? Ile przeprowadzono kontroli podatkowych, jakie były ich rezultaty oraz jaki wpływ miały na uszczelnienie systemu podatkowego?
4. Jakie były wyniki w zakresie walki z oszustwami VAT w 2024 roku? Jakie mechanizmy i narzędzia KAS stosowała w tym celu oraz jaki był ich wpływ na zmniejszenie liczby oszustw w tym zakresie?
5. Czy Krajowa Administracja Skarbowa osiągnęła swoje cele w zakresie realizacji budżetowych dochodów za 2024 rok? Jeśli nie, jakie były główne czynniki, które wpłynęły na ewentualne niedobory w dochodach budżetowych?
6. Jakie są prognozy dotyczące dalszej poprawy wyników KAS w kolejnych latach? Jakie plany rozwoju Krajowej Administracji Skarbowej istnieją na rok 2025 i kolejne lata, szczególnie w kontekście nowych technologii oraz zmieniającego się środowiska gospodarczo-podatkowego?
Łączę wyrazy szacunku
Monika Pawłowska
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Zbigniew Stawicki
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 23 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (36)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (12)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
30090 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/11
Warszawa, 13 marca 2025 roku
Sprawa: Interpelacja nr 8255 Pani Poseł Moniki Pawłowskiej
Znak sprawy: DNK1.054.2.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację w sprawie wyników Krajowej
Administracji Skarbowej za 2024 r.
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 8255 złożoną przez Panią Poseł Monikę Pawłowską
w sprawie wyników Krajowej Administracji Skarbowej za 2024 r. przekazuję na ręce Pana
Marszałka poniższe informacje i wyjaśnienia.
1 i 2. Jakie działania podjął resort, aby przeciwdziałać przestępczości podatkowej?
Jakie są główne osiągnięcia Krajowej Administracji Skarbowej w 2024 roku?
Proszę o wskazanie najważniejszych wyników osiągniętych przez KAS w zakresie
poprawy skuteczności ściągania podatków, eliminowania oszustw podatkowych
oraz przeciwdziałania szarej strefie.
W zakresie podejmowanych czynności sprawdzających w 2024 r. liczba
zakończonych czynności sprawdzających wyniosła 2 393 739 z łączną kwotą
ustaleń w wysokości 8 612 197 687,00 zł. Zarówno liczba czynności
sprawdzających, jak i wysokość ustaleń w ich następstwie jest większa
w porównaniu do wyników w 2023 r. (liczba zakończonych czynności
sprawdzających wyniosła 2 282 874, z łączną kwotą ustaleń w wysokości 7 586 722
032,00 zł – wzrost o ponad 1 mld zł w stosunku do 2023 r.). Czynności sprawdzające
to najszybsza i najmniej dotkliwa dla podatnika forma działań organu nakierowana
na korygowanie błędów podatników nie wynikających z zamiaru celowego obejścia
przepisów prawa. Sprawy zostały więc załatwione bez uruchamiania kosztownej
procedury kontroli celno-skarbowej, jedynie podjęto działania wyjaśniające
z podatnikiem wątpliwości skutkujące koniecznością złożenia korekty.
-- 1 of 11 --
2/11
Na podstawie danych pochodzących z cyklicznie składanych plików JPK_VAT
umożliwiających identyfikację niezgodności w składanych deklaracjach
podatkowych w 2024 r. zwiększyła się liczba wykrytych nieprawidłowości w
realizacji obowiązków podatkowych; liczba wytypowanych podmiotów do
przeprowadzenia czynności weryfikacyjnych przez organy Krajowej Administracji
Skarbowej (dalej: KAS) była o 19% większa w 2024 r. (w stosunku do 2023 r.).
Głównymi obszarami zainteresowania w kontrolach CIT i PIT są ceny transferowe
oraz unikanie opodatkowania przy zastosowaniu modeli agresywnego planowania
podatkowego. I tak jednym z zagadnień objętych kontrolą CIT jest weryfikacja
prawidłowości warunków i cen w transakcjach zawieranych pomiędzy podmiotami
powiązanymi pod kątem zachowania zgodności z warunkami rynkowymi. Ponadto
kontrolą objęte są zagadnienia dotyczą transakcji wpisujących się w schematy
agresywnej optymalizacji podatkowej.
W 2024 r. były kontynuowane rozpoczęte w latach poprzednich kontrole
w podmiotach produkujących i oferujących do sprzedaży szeroko rozumiany płyn
do papierosów elektronicznych, w tym również w postaci gotowych jednorazowych
e-papierosów (pojawiają się również jednorazowe e-papierosy z możliwością
doładowania). Ze względu na uwarunkowania prawne oraz uwarunkowania
związane z funkcjonowaniem podmiotów oferujących te wyroby akcyzowe
są wykonywane kontrole celno-skarbowe w zakresie stosowania znaków akcyzy
i oznaczania nimi wyrobów akcyzowych.
Trzeba zauważyć, że usystematyzowane działania kontrolne w obszarze płynu
do papierosów elektronicznych przyczyniły się w istotny sposób do zwiększenia
dochodów budżetu państwa w akcyzie od tych wyrobów.
W 2023 r. dochody z akcyzy od tych wyrobów wyniosły (wg danych z CZI) 443,6 mln
złotych. Na podstawie dostępnych danych za 11 miesięcy z 2024 r. dochody z akcyzy
od płynu do papierosów elektronicznych wyniosły 506,6 mln zł, tj. wzrosły
do porównywalnego okresu roku poprzedniego o 26,4%.
Działania w obszarze weryfikacji prawidłowości ewidencjonowania sprzedaży
towarów lub usług z wykorzystaniem kasy rejestrującej są prowadzone w sposób
ciągły, w trakcie całego roku, niekiedy w sposób koordynowany, z wykorzystaniem
dostępnych ww. narzędzi prawnych. Poprzedza je wcześniejsza analiza ryzyka
wystąpienia nieprawidłowości, co oznacza, że są one kierowane przede wszystkim
tam, gdzie najczęściej identyfikowane są przypadki braku ewidencjonowania
sprzedaży towarów lub usług z wykorzystaniem kasy rejestrującej, lub
niewydawania paragonu fiskalnego. Wyniki analizy ryzyka decydują o tym, jakie
czynności i na jaką skalę są podejmowane; wskazują też na branże szczególnie
narażone na nieprawidłowości.
Za podstawowe cele ww. działań przyjęto, m.in.:
zwiększenie poziomu dobrowolnego wypełniania obowiązków
podatkowych;
zmniejszenie luki podatkowej;
zapewnienie uczciwej konkurencji;
wspieranie rzetelnych podatników;
budowanie świadomości prawno-podatkowej społeczeństwa.
-- 2 of 11 --
3/11
W tym zakresie organy KAS podejmowały działania prowadzone z wykorzystaniem
nabycia sprawdzającego1 oraz kontroli celno-skarbowych w zakresie prawidłowości
ewidencjonowania obrotu za pomocą kas rejestrujących.
Nabycia sprawdzające
Rok Liczba
przeprowadzonych
nabyć
sprawdzających
Liczba nabyć
sprawdzających
wynikowych
Liczba nałożonych
mandatów
Kwota nałożonych
mandatów
2023 58 332 13 863 13 022 19 197 423,00 zł
2024 59 669 13 913 13 785 20 431 426,60 zł
Zmiana
łącznie
2023/2024
2,29% 0,36% 5,86% 6,43%
Działania kontrolne w zakresie prawidłowości ewidencjonowania obrotu
za pomocą kas rejestrujących
Rok
Liczba
przeprowadzonych
kontroli
Liczba kontroli
wynikowych
Liczba nałożonych
mandatów
Kwota nałożonych
mandatów
2023 30 003 11 289 10 855 16 831 314,00 zł
2024 32 234 14 299 14 080 23 404 283,00 zł
Zmiana
łącznie
2023/2024
7,44% 26,66% 29,71% 39,05%
W ramach oceny skuteczności działań KAS, z wykorzystaniem m.in. nabycia
sprawdzającego dokonano porównania obrotów z JPK podmiotów z branży
gastronomicznej w okresach rozliczeniowych I-VIII 2023 r. oraz analogicznego
okresu 2024 r. dla wybranych województw (zachodnio-pomorskie, pomorskie,
warmińsko-mazurskie, wielkopolskie, mazowieckie, małopolskie, lubelskie).
Na podstawie tych danych stwierdzono wzrost sprzedaży o ponad 3,8 mld zł oraz
zaewidencjonowanie podatku należnego o ponad 467 mln złotych.
W obszarze zwalczania szarej strefy w obszarze alkoholu w 2024 r. – w wyniku
działań kontrolnych zarówno na terenie kraju, jak i na przejściach granicznych KAS
dokonał 2138 ujawnień, w wyniku których zajęto 46 600 litrów różnego rodzaju
alkoholu etylowego.
W ramach prowadzonych czynności KAS samodzielnie lub we współpracy z innymi
służbami doprowadziła do ujawnienia i likwidacji 40 bimbrowni oraz 4 miejsc
odkażalnia/rozlewu nielegalnego alkoholu.
1 Zgodnie z art. 94k ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z
2023 r. poz. 615, z późn. zm.) nabyciem sprawdzającym jest nabycie towarów lub usług w celu
sprawdzenia wywiązywania się przez sprawdzanego z obowiązków wynikających z przepisów prawa
podatkowego w zakresie ewidencjonowania sprzedaży przy zastosowaniu kasy rejestrującej oraz
wydawania nabywcy paragonu fiskalnego.
-- 3 of 11 --
4/11
Dla porównania w 2023 r. – liczby te przedstawiają się następująco:
22 514 litrów zajętego alkoholu etylowego;
21 ujawnionych i zlikwidowanych bimbrowni;
2 ujawnione i zlikwidowane miejsca odkażalnia/rozlewu nielegalnego
alkoholu.
W przypadku nielegalnych papierosów ujawnienia pozostają na tym samym
poziomie. W 2023 r. KAS ujawniła 195,3 mln papierosów, natomiast w 2024 r.
ujawniła 195,5 mln szt. papierosów. W przypadku suszu tytoniowego nastąpił
znaczny wzrost zajęć, tj. w 2023 r. ujawniono 96,8 t, zaś w 2024 r. - 173 t.
Dane dotyczące wykryć miejsc nielegalnej produkcji wyrobów tytoniowych
wskazują na to, że zagrożenie w tym obszarze pozostaje aktualne. W 2023 r.
ujawniono w Polsce 42 fabryki i krajalnie tytoniu, natomiast w 2024 r. - 39 takich
miejsc.
W 2024 r. organy KAS podejmowały szereg działań ukierunkowanych
na przeciwdziałanie szarej strefie w obszarze wyrobów energetycznych.
Funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej przeprowadzili ponad 636 700 kontroli
SENT (kontrole celno-skarbowe realizowane na podstawie ustawy z dnia 9 marca
2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz
obrotu paliwami opałowymi2), tj. ponad 23% więcej niż w 2023 r. W ramach tych
kontroli odnotowano ponad 7800 kontroli, podczas których stwierdzono
nieprawidłowości, co oznacza wzrost o prawie 27% w porównaniu do 2023 r.
W 2024 r. organy egzekucyjne KAS wyegzekwowały łącznie kwotę 9 075 461 tys. zł,
czyli w porównaniu do 2023 r. (8 129 728 tys. zł) wyegzekwowano więcej o 945 733
tys. zł. Efektywność egzekucji należności ogółem wg stanu na 31 grudnia 2024 r.
wyniosła 32,10 % i była wyższa w porównaniu do roku ubiegłego o 1,69 punktu
procentowego. Na kwotę tę składają się wszystkie zaległości przekazane
do egzekucji, również te, w których KAS nie jest wierzycielem.
Natomiast jeśli chodzi o egzekucję zaległości podatkowych, to w 2024 r. organy
egzekucyjne KAS wyegzekwowały kwotę 7 319 102 tys. zł, czyli w porównaniu
do 2023 r. (6 628 459 tys. zł) wyegzekwowano więcej o 690 643 tys. zł. Efektywność
egzekucji zaległości podatkowych wg stanu na 31 grudnia 2024 r. wyniosła 46,56 %
i była wyższa w porównaniu do roku ubiegłego o 2,84 punktu procentowego.
Są to najlepsze wyniki w obszarze egzekucji od lat.
Reasumując, w obszarze egzekucji w 2024 r. w porównaniu do 2023 r. odnotowano
znaczący wzrost kwot wyegzekwowanych.
Ponadto, w 2024 r. zaległości podatkowe uległy zmniejszeniu z kwoty 97,2 mld zł
do kwoty 94,4 mld zł, tj. o kwotę 2.8 mld zł.
Podkreślić należy, iż w roku ubiegłym z działań organów KAS uzyskano ponad
21 mld zł dodatkowych wpływów. Na wpływy te składają się zarówno wskazane
na powyżej wpływy uzyskane w toku egzekucji (7,3 mld zł), jak i działania
przedegzekucyjne (w tym tzw. miękka egzekucja) – podejmowane przez komórki
wierzycielskie na kwotę 11,1 mld zł.
Zaplanowano oraz rozpoczęto prace w celu przejścia na nowsze i wydajniejsze
technologie w obszarze systemów rozliczeń podatkowych, gdzie docelowo kilka
2 Dz. U. z 2024 r. poz. 1218, z późn. zm.
-- 4 of 11 --
5/11
obecnych systemów do rozliczeń podatkowych i celnych zostanie zastąpionych
jednym systemem, w którym obsługa realizowana będzie ze wsparciem procesów
wykorzystujących nowe technologie. Zapewni to większą wydajność i skuteczność
pod kątem ujawniania nieprawidłowości, jak i nowe narzędzia dla wsparcia poboru
i egzekucji.
W dalszym ciągu planowane jest również uszczelnianie systemu poboru poprzez
zwiększenie kontroli nad przychodami z nieudokumentowanej/niezgłoszonej
działalności gospodarczej. W tym celu zmieniono już przepisy, które obligują
podmioty świadczące usługi w postaci platform transakcyjnych (handlowych)
do przekazywania informacji dotyczących podmiotów, które dokonują na nich
transakcji częstotliwych lub o określonym poziomie kwotowym, co ma zapewnić
ujawnianie przypadków prowadzenia niezarejestrowanej działalności gospodarczej.
W 2024 r. organy KAS prowadziły działania w zakresie oceny rzetelności
i skuteczności gospodarowania środkami publicznymi, innymi niż pochodzące
z budżetu Unii Europejskiej, w toku których dokonywano oceny gospodarowania
środkami publicznymi z punktu widzenia oszczędności, skuteczności, efektywności,
celowości i zgodności z prawem. Na dzień 25 lutego 2025 r. Krajowa Administracja
Skarbowa objęła ww. działaniami audytowymi 115 podmiotów. Łączna kwota
badanych środków to ponad 100 mld zł. W toku prowadzonych audytów złożono do
Prokuratury 114 zawiadomień o podejrzeniu popełnienia przestępstwa.
3. Jakie były wyniki KAS w zakresie kontroli podatkowych w 2024 roku? Ile
przeprowadzono kontroli podatkowych, jakie były ich rezultaty, oraz jaki wpływ
miały na uszczelnienie systemu podatkowego?
System weryfikacji rozliczeń podatkowych jest dokonywany poprzez: kontrole
celno-skarbowe, kontrole podatkowe oraz czynności sprawdzające. Dokonując
oceny skuteczności działań KAS w tym obszarze, należy patrzeć na wszystkie
ww. działania łącznie. W 2024 r. przeprowadzono łącznie 2 410 611 kontroli celno-
skarbowych, kontroli podatkowych oraz czynności sprawdzających z ustaleniami
nieprawidłowości na kwotę 14 757 263 tys. zł (wzrost liczby działań w 2024 r.
o 4,7%). Natomiast w 2023 r. przedmiotowych działań przeprowadzono 2 303 115,
a w ich wyniku ustalono nieprawidłowości na kwotę 14 490 928 tys. zł (2024 r.
wzrost o 1,8% ).
Należy też podkreślić, że w 2024 r. kontrolę celno-skarbową ukierunkowano,
zgodnie z jej przeznaczeniem, na zwalczanie oszustw, w tym zorganizowanych grup
przestępczych i ich organizatorów, a nie uczciwych przedsiębiorców popełniających
błędy. Takie podejście z założenia skutkuje spadkiem liczby kontroli, ale rośnie
liczba czynności sprawdzających i ustalenia dokonywane w ich wyniku. Efektem tych
działań jest wzrost w 2024 r. o 4,9% liczby wykonanych czynności sprawdzających
w porównaniu do 2023 r. oraz wzrost ustaleń z czynności sprawdzających o ponad
1 mld zł.
Obecnie część zadań, które nie wymagają podjęcia kontroli, a wynikają z prostych
błędów formalnych, została przekierowana do realizacji przez urzędy skarbowe
w procedurze czynności sprawdzających. Czynności sprawdzające , jak wyżej
wskazano, to najszybsza i najmniej dotkliwa dla podatnika forma działań organu
(wcześniej tego typu ustalenia często były dokonywane poprzez uciążliwe dla
podatników kontrole). Realizacja części zadań w procedurze czynności
sprawdzających przekłada się na dodatkowe wpływy do budżetu zazwyczaj
niezwłocznie po ujawnieniu nieprawidłowości.
-- 5 of 11 --
6/11
Należy też podkreślić, że w 2023 r. liczba korekt deklaracji złożonych po doręczeniu
upoważnienia do przeprowadzenia kontroli celno-skarbowej wyniosła ponad 3 tys.,
natomiast w 2024 r. - ponad 2 tys., czyli nastąpił spadek liczby kontroli celno-
skarbowych prowadzonych wobec podatników, którzy nie są „oszustami”,
a popełnili jedynie błędy, które niezwłocznie skorygowali.
Efektem działań KAS w 2024 r. jest m.in. najwyższa od kilku lat liczba wykrytych
fikcyjnych faktur. W 2024 r. wykryto ponad 290 tysięcy fikcyjnych faktur, a więc
o ponad 165 tys. więcej niż w 2023 r., tj. więcej o 130,8%. Wykrycia te dotyczyły
8 185 fikcyjnych faktur wystawionych w 2024 r., 85 768 fikcyjnych faktur
wystawionych w 2023 roku, 85 249 fikcyjnych faktur wystawionych w 2022 r.
i ponad 110 tys. fikcyjnych faktur wystawionych we wcześniejszych latach.
Oznacza to, iż ponad 280 tys. faktur wystawiono do końca 2023 r, jednak nie zostały
wykryte przez służby w tamtym okresie.
2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024
Liczba
wykrywanych
fikcyjnych faktur
270 769 229 030 153 352 201 095 178 288 126 383 291 633
Ujawniona w 2024 . w wyniku kontroli najwyższa od 2018 r. liczba fikcyjnych faktur
opiewa na kwotę ponad 8,71 mld zł. W 2023 r. wykryto fikcyjne faktury na kwotę
5,76 mld zł, co oznacza trafność typowania podmiotów szczególnie ryzykownych
pod kątem oszustw podatkowych.
4. Jakie były wyniki w zakresie walki z oszustwami VAT w 2024 roku? Jakie
mechanizmy i narzędzia KAS stosowała w tym celu, oraz jaki był ich wpływ
na zmniejszenie liczby oszustw w tym zakresie?
Kontrole podatkowe i kontrole celno-skarbowe w VAT są bieżącą reakcją
na identyfikowane ryzyka. Kierowane są tam, gdzie analiza wykaże największe
ryzyko nieprawidłowości podatkowych. Przeciwdziałanie przestępczości
w obszarze oszustw w podatku VAT jest jednym z priorytetowych działań
realizowanych przez organy KAS. W tym zakresie podejmowane są działania
w następujących obszarach.
W ramach współpracy międzynarodowej Eurofisc (wymiana informacji
o potencjalnych, transgranicznych oszustwach VAT) KAS wykorzystuje narzędzia
stworzone na poziomie UE, tj.: TNA (Transactions Network Analisys) – system
wczesnego ostrzegania oraz SURV 3 moduł VAT (informacje o transakcjach importu
towarów z wykorzystaniem procedury celnej 42, w których uczestniczyły polskie
podmioty).
Proces cyfryzacji KAS, wdrożenie coraz bardziej zaawansowanych technologicznie
narzędzi analitycznych, a także wykorzystywanie baz danych zarówno
wewnętrznych i zewnętrznych (w tym JPK, STIR, KSeF, CRKR) umożliwia
administracji skarbowej kompleksową analizę danych podatkowych zarówno
pojedynczych podmiotów, jak również zachodzących pomiędzy nimi interakcji.
W związku z tym, organy KAS podejmowały działania polegające, m.in. na:
wykreśleniu podmiotów z ewidencji podatników VAT czynnych, prowadzeniu
czynności sprawdzających, kontroli celno-skarbowych lub kontroli podatkowych.
-- 6 of 11 --
7/11
Co do zasady, kontrola celno-skarbowa kierowana jest tam, gdzie istnieje
podejrzenie oszustwa, tj. wobec podmiotów, które uwikłane są m.in.
w zorganizowane grupy przestępcze, w tym karuzele podatkowe. W zakresie
podatku VAT wyniki kontroli za 2024 rok przedstawiają się następująco:
ustalenia kontroli podatkowych - 1 088 695 256 zł,
ustalenia kontroli celno-skarbowych - 3 126 159 656 zł.
W 2024 r. w wyniku postępowań przygotowawczych w sprawach o przestępstwa
skarbowe i przestępstwa dotyczące wyłudzeń i karuzel w podatku VAT skierowano
do sądów akty oskarżenia w 1977 sprawach. Aktami oskarżenia objęto 2376
sprawców. W 2024 r. sądy skazały 1400 sprawców czynów zabronionych
dotyczących wyłudzeń i karuzel w podatku VAT.
Obecnie trwają prace nad wdrożeniem obligatoryjnego e-fakturowania (KSeF,
o którym szerzej w odpowiedzi na pytanie 6), które będzie związane m.in.
ze skróceniem czasu dostępu do danych analitycznych oraz możliwością bieżącego
monitorowania transakcji. Możliwa będzie analiza zdarzeń gospodarczych jeszcze
przed terminem wskazanym dla składania deklaracji podatkowych. Wprowadzenie
raportowania w czasie zbliżonym do rzeczywistego zwiększa możliwości w zakresie
skrócenia czasu wykrycia i zwalczania oszustwa podatkowego.
Podstawowym źródłem informacji niezbędnym do właściwego typowania
podejrzanych transakcji jest informacja o transakcjach dokumentowanych
fakturami. Informacje te pozwolą zwiększyć efektywność prowadzonych analiz,
które w istotnym zakresie będą mogły zostać zautomatyzowane i zcentralizowane.
Posiadanie informacji o towarach występujących w obrocie objętym oszustwami
podatkowymi pozwala na reakcję stanowiącą zarazem ochronę wolnej konkurencji
w danym obszarze. Szybszy dostęp do tych informacji pozwoli również zbudować
o wiele skuteczniejszy system zarządzania i kontroli podatku VAT, efektywnie
identyfikować przestępcze łańcuchy transakcji oraz eliminować proceder
wystawiania pustych faktur na o wiele wcześniejszym niż obecnie etapie.
Ponadto zmieniono dotychczasowe tymczasowe rozwiązanie uregulowane
w przepisach epizodycznych ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej dotyczące
obowiązku comiesięcznego raportowania przez agentów rozliczeniowych do Szefa
KAS informacji o transakcjach płatniczych akceptanta wykonywanych przy użyciu
terminala płatniczego oraz bramki e-commerce, na rozwiązanie o charakterze
stałym. W związku z powyższym agenci rozliczeniowi pośredniczący
w dokonywaniu płatności kartami za transakcje, będą zobowiązani
do przekazywania do Szefa KAS w sposób stały dane dotyczące tych transakcji,
co będzie cennym źródłem do prowadzenia analiz i również będzie miało charakter
uszczelniający. Przepisy w tym zakresie wejdą w życie z dniem 1 kwietnia 2025 r.
Jednocześnie w ramach uszczelniania systemu podatkowego wdrożono obowiązek
prowadzenia ewidencji podatkowych elektronicznie i cyklicznego ich przesyłania
za okresy roczne przez podatników na zasadach art. 193a Ordynacji podatkowej.
Jest to rozwiązanie dotyczące podatków dochodowych, niemniej jednak efekt
uszczelniający będzie miał wpływ również na podatek VAT.
5. Czy Krajowa Administracja Skarbowa osiągnęła swoje cele w zakresie realizacji
budżetowych dochodów za 2024 rok? Jeśli nie, jakie były główne czynniki, które
wpłynęły na ewentualne niedobory w dochodach budżetowych?
-- 7 of 11 --
8/11
W 2024 r. dochody budżetu państwa z tytułu podatków i cła zaplanowano na kwotę
566 454 826 tys. zł, tj. więcej w stosunku do 2023 r. o 3,73%. Dochody budżetu
w 2024 r. zostały zrealizowane na poziomie niższym niż prognozowane
w znowelizowanej ustawie budżetowej o 3 702 406 tys. zł, tj. o 0,65%.
Poniżej przekazujemy informacje w zakresie realizacji planu dochodów
w poszczególnych podatkach:
dochody z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych zostały
zrealizowane na poziomie dochodów prognozowanych w nowelizacji ustawy
budżetowej na 2024 r. i były wyższe o 1 682 784 tys. zł, tj. 2,87%
w porównaniu do założeń rocznego planu dochodów na 2024 rok. W 2024 r.
dochody wykonane (pomniejszone o udziały jednostek samorządu
terytorialnego) wyniosły 60 239 719 tys. zł i były niższe o 7 643 362 tys. zł,
tj. o 11,26% w porównaniu z 2023 r.;
dochody z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych zostały
zrealizowane na poziomie niższym o 0,15%, tj. o 145 587 tys. zł niż dochody
prognozowane w znowelizowanej ustawie budżetowej. W 2024 r. dochody
wykonane (pomniejszone o udziały jednostek samorządu terytorialnego)
wyniosły 97 599 844 tys. zł i były wyższe o 5 934 036 tys. zł, tj. 6,47%
w porównaniu z 2023 r.;
dochody z VAT w 2024 r. wyniosły 287 683 369 tys. zł, co oznacza wzrost
o 17,77 % (43 415 983 tys. zł) w stosunku do 2023 r. Wykonanie dochodów
z VAT było jednak niższe niż w znowelizowanej ustawie budżetowej na 2024
r. o 5 816 631 tys. zł (1,98%);
wpływy z tytułu podatku akcyzowego w 2024 r. wyniosły 90 315 131 tys. zł
i były wyższe o 5 516 288 tys. zł w porównaniu z 2023 rokiem. Dochody
zostały zrealizowane na poziomie dochodów prognozowanych w nowelizacji
ustawy budżetowej na 2024 r.;
dochody z tytułu podatku od gier w 2024 r. zostały zrealizowane
na poziomie 5 266 225 tys. zł i były wyższe o 5,32%, tj. 266 226 tys. zł
w porównaniu do dochodów prognozowanych w znowelizowanej ustawie
budżetowej. Dochody w 2024 r. były wyższe o 17,66%, tj. o 790 543 tys. zł
w porównaniu do 2023 r.;
dochody z tytułu podatku od niektórych instytucji finansowych zostały
zrealizowane o 3,06% powyżej poziomu założeń rocznego planu dochodów
na 2024 r. Dochody z tytułu podatku od niektórych instytucji finansowych
w 2024 r. zostały zrealizowane na poziomie 6 441 306 tys. zł i były wyższe
o 8,98%, tj. o 530 496 tys. zł w stosunku do 2023 r.;
wpływy z tytułu podatku od wydobycia niektórych kopalin zostały
zrealizowane o 3,44% powyżej założeń rocznego planu dochodów na 2024 r.
i wyniosły 4 034 086 tys. zł. Dochody wykonane w 2024 r. były wyższe
o 3,11%, tj. o 121 756 tys. zł w porównaniu z 2023 r.;
w 2024 r. dochody z tytułu podatku od sprzedaży detalicznej zostały
zrealizowane na poziomie dochodów prognozowanych w znowelizowanej
ustawie budżetowej i wyniosły 4 356 859 tys. zł. Wpływy w 2024 r. były
wyższe o 10,22%, tj. 404 082 tys. zł w porównaniu z 2023 r.;
dochody z tytułu cła zostały zrealizowane poniżej poziomu (o 0,48%,
tj. 33 120 tys. zł) dochodów prognozowanych w nowelizacji ustawy
budżetowej na 2024 r. i wyniosły 6 815 880 tys. zł. W 2024 r. wpływy z tytułu
cła były wyższe o 656 322 tys. zł, tj. o 10,66% w porównaniu z 2023 r.
-- 8 of 11 --
9/11
Przyczyną niezrealizowania planowanej wartości wpływów w 2024 r. są niższe
wpływy w podatku dochodowym od osób fizycznych, podatku od towarów i usług
oraz cła. Analiza danych w tym zakresie wskazała na wyższe tempo wzrostu kosztów
niż przychodów. Na wzrost kosztów wpłynęło m.in. wprowadzenie instrumentów
mających na celu wsparcie niektórych odbiorców energii elektrycznej, wzrost cen
energii elektrycznej i paliw, kosztów zatrudnienia.
Dodatkowo, z roku na rok wzrasta odliczana kwota ulgi badawczo – rozwojowej.
Dla wysokości realizowanych wpływów nie bez znaczenia pozostaje również wzrost
procentowy udziałów kwot dla jednostek samorządu terytorialnego. W podatku
dochodowym od osób fizycznych, w 2023 r. samorządy otrzymały z budżetu
państwa łącznie ok. 52,1 mld, w 2024 r. było to ok. 81,1 mld zł, czyli o 55,7% więcej.
Na tę kwotę, oprócz regularnych udziałów należnych samorządom, złożyła się
również korekta wysokości udziałów za 2022 r. w wysokości ok. 1,6 mld zł,
wynikająca z mechanizmu mrożenia wysokości udziałów jednostek samorządu
terytorialnego w ciągu roku.
Na wykonanie dochodów z PIT w 2024 r. nie miały większego wpływu zmiany
systemowe. W ostatnich miesiącach roku istotne było jednak przesunięcie na 2025
r. terminu płatności należnych zaliczek dla części podatników prowadzących
działalność gospodarczą na terenach dotkniętych powodzią.
6. Jakie są prognozy dotyczące dalszej poprawy wyników KAS w kolejnych latach?
Jakie plany rozwoju Krajowej Administracji Skarbowej istnieją na rok 2025
i kolejne lata, szczególnie w kontekście nowych technologii oraz zmieniającego się
środowiska gospodarczo-podatkowego?
Jednym z kluczowych rozwiązań wdrażanych w 2026 r. przez Ministerstwo
Finansów mających wpływ na działanie KAS będzie wdrożenie Krajowego Systemu
e-Faktur. Aktualnie Krajowy System e-Faktur (KSeF) funkcjonuje w modelu
fakultatywnym. Od 1 lutego 2026 r. korzystanie z KSeF stanie się obowiązkowe dla
przedsiębiorców, których wartość sprzedaży (wraz z kwotą podatku) przekroczyła
w 2025 r. 200 mln zł, a od 1 kwietnia 2026 r. dla pozostałych przedsiębiorców.
Krajowy System e-Faktur to nowoczesne narzędzie i kolejny etap cyfryzacji usług
administracji skarbowej. Wprowadzenie obligatoryjnego e-fakturowania będzie
działaniem uszczelniającym polski system podatkowy. Charakter uszczelniający
obligatoryjnego e-fakturowania (w tym oddziaływanie na zmniejszenie luki VAT)
wynika głównie ze skrócenia czasu dostępu do danych analitycznych oraz
możliwości bieżącego monitorowania transakcji. Nastąpi tym samym wzmocnienie
narzędzi umożliwiających zwalczanie oszustw związanych z podatkiem VAT oraz
uchylania się od VAT, a więc poprawa warunków i bezpieczeństwa prowadzenia
działalności gospodarczej.
Ministerstwo Finansów i KAS, w celu zapewnienia między innymi skutecznego
egzekwowania podatków, poprawy skuteczności działania służb odpowiedzialnych
za pobór i dochody budżetu państwa, przystąpiły do budowy nowego systemu
informatycznego - Jednolitego Systemu Podatkowego. Działanie to będzie
realizowanie w ramach uruchamianego Programu Jednolity System Podatkowy
(JSP).
Obecnie w Ministerstwie Finansów funkcjonuje kilka informatycznych systemów
podatkowych wspierających procesy biznesowe, zbudowanych w różnych
technologiach, co powoduje problemy z ich utrzymaniem i rozwojem.
-- 9 of 11 --
10/1
1
Nowoczesny centralny system poboru podatków zintegruje działania oraz wpłynie
na podniesienie jakości świadczonych usług w obszarze skarbowym. Doposaży
urzędy skarbowe w narzędzia wspierające ich codzienną pracę. Zautomatyzuje
część powtarzalnych, czasochłonnych czynności, dotychczas wykonywanych przez
pracowników.
Budowa jednolitego, centralnego systemu podatkowego będzie odpowiedzią
na ograniczenia procesowe i technologiczne istniejących systemów. Stworzy
to potencjał m.in. do sprawnego przeprowadzania zmian w KAS (w tym tworzenia
wyspecjalizowanych centrów procesowych), do sprawnego wprowadzania zmian
wynikających z nowotworzonych przepisów prawa, usprawniających proces
zarządzania pracą, dysponowania przez KAS jednym, referencyjnym zbiorem
podatników i płatników.
Planowany okres realizacji Programu JSP przyjęto na lata 2024-2031.
Realizacja Programu Jednolity System Podatkowy przyczyni się do zwiększenia
efektywności i skuteczności wykonywanych działań oraz poprawy jakości pracy
pracowników resortu finansów dzięki zastosowaniu automatyzacji i optymalizacji
procesów w oparciu o nowoczesne technologie. Jednocześnie Program stwarza
możliwość zapewnienia stabilności finansów publicznych, zwiększenia wpływów
do budżetu państwa oraz efektywną i zoptymalizowaną obsługę podatków poprzez
ujednolicenie, optymalizację i automatyzację procesów.
W 2024 r. na dostawców usług płatniczych został nałożony nowy obowiązek
raportowania do Szefa KAS polegający na raportowaniu informacji
o transgranicznych płatnościach elektronicznych. Przekazane do Szefa KAS
informacje są następnie przekazywane do centralnego systemu CESOP na poziom
Komisji Europejskiej. Komisja Europejska pracuje nad udostępnieniem danych
administracjom państw członkowskich Unii Europejskiej. Analiza tych danych
przyczyni się niewątpliwie do zwiększenia efektywności wykrywania oszustw w e-
commerce.
Od 1 lipca 2024 r., w związku z wdrożeniem do polskiego porządku prawnego
dyrektywy DAC73, zostały nałożone na operatorów platform cyfrowych,
za pośrednictwem których oferowane są towary i usługi, obowiązki sprawozdawcze
wobec Szefa KAS w zakresie przekazywania informacji o sprzedawcach
podlegających raportowaniu4. Zobowiązane platformy cyfrowe były zobowiązane
do przekazania raportu o sprzedawcach będących użytkownikami platform
do 31 stycznia 2025 r, które obejmują także wymagane dane o sprzedawcach
za okres od 2023 r. W związku z tym została już podjęta analiza danych
przekazanych przez platformy cyfrowe mająca na celu pilotażowe typowanie, które
jest aktualnie na etapie weryfikacji próbnego typowania. Wprowadzone przepisy
mają na celu uszczelnienie systemu podatkowego w państwach członkowskich Unii
Europejskiej i walkę z unikaniem opodatkowania transakcji w obrocie
internetowym.
3 ustawą z dnia 23 maja 2024 r. o zmianie ustawy o wymianie informacji podatkowych z innymi
państwami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 879)
4 osoby fizyczne lub podmioty gospodarcze, którzy korzystają z tej platformy w celu wykonywania
czynności za wynagrodzeniem: sprzedawcy towarów, wynajmujący nieruchomości, podmioty
świadczące usługi osobiste podmioty udostepniające środki transportu, którzy w ciągu roku
kalendarzowego osiągnęli próg liczby (min. 30 transakcji) lub wartości transakcji sprzedaży (2000
euro)
-- 10 of 11 --
11/1
1
Przedstawiając powyższe, wyrażam nadzieję, że zaprezentowane wyjaśnienia,
zostaną uznane przez Pana Marszałka i Panią Poseł za wyczerpujące.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Zbigniew Stawicki
Podsekretarz Stanu Zastępca Szefa Krajowej Administracji Skarbowej
-- 11 of 11 --