Interpelacja w sprawie zagrożeń wynikających z przewidywanego 249 miliardowego deficytu finansowego NFZ w latach 2025-2028 i możliwej prywatyzacji systemu ochrony zdrowia
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8251
do ministra zdrowia
w sprawie zagrożeń wynikających z przewidywanego 249 miliardowego deficytu finansowego NFZ w latach 2025-2028 i możliwej prywatyzacji systemu ochrony zdrowia
Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Anna Gembicka
Data wpływu: 20-02-2025
Szanowna Pani Minister,
z wielkim niepokojem polskie społeczeństwo przyjmuje doniesienia dotyczące przewidywanego deficytu finansowego Narodowego Funduszu Zdrowia na lata 2025–2028, który zgodnie z wyliczeniami ekspertów może sięgnąć 249 miliardów złotych. Taka luka budżetowa, wynikająca z niedostosowania przychodów do rosnących kosztów świadczeń zdrowotnych, stwarza poważne zagrożenie dla funkcjonowania publicznej służby zdrowia w Polsce. W obliczu tej sytuacji pojawiają się zasadne obawy o dalszą komercjalizację i de facto prywatyzację systemu ochrony zdrowia. Przewidywany deficyt finansowy NFZ bezpośrednio uderzy w pacjentów, którzy już teraz borykają się z długimi kolejkami do specjalistów, ograniczoną dostępnością badań diagnostycznych i trudnościami w uzyskaniu świadczeń szpitalnych.
Brak środków oznacza:
- dalsze wydłużanie kolejek do leczenia specjalistycznego i operacji, które pod rządami koalicji 13 grudnia są najdłuższe od 12 lat,
- ograniczenie liczby refundowanych leków,
- zamykanie oddziałów szpitalnych z powodu niewystarczających funduszy,
- redukcję programów profilaktycznych i badań przesiewowych.
Przykładem dramatycznych skutków braku finansowania mogą być doświadczenia pacjentów onkologicznych, dla których czas od diagnozy do rozpoczęcia leczenia ma kluczowe znaczenie. Opóźnienia w terapii prowadzą do wzrostu śmiertelności i pogorszenia jakości życia pacjentów.
Oparty na finansowaniu publicznym system ochrony zdrowia stoi u progu destabilizacji. Deficyt na poziomie 249 miliardów złotych grozi:
- obniżeniem wynagrodzeń personelu medycznego i dalszym odpływem lekarzy oraz pielęgniarek do sektora prywatnego lub za granicę,
- zamykaniem placówek publicznych, szczególnie w mniejszych miejscowościach,
- ograniczeniem dostępności do świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych.
Brak odpowiednich nakładów na ochronę zdrowia prowadzi do sytuacji, w której pacjenci są zmuszeni do korzystania z usług prywatnych, co staje się jedyną realną opcją na szybkie uzyskanie pomocy medycznej.
W kontekście narastającego kryzysu finansowego NFZ nie sposób nie dostrzec analogii do ujawnionych w przeszłości planów prywatyzacji systemu ochrony zdrowia. Warto przypomnieć słowa byłej posłanki Platformy Obywatelskiej Beaty Sawickiej, która otwarcie mówiła o prywatyzacji służby zdrowia jako o „biznesie życia“.
Czy obecny kryzys budżetowy nie jest pretekstem do realizacji podobnych planów, tym razem w sposób pośredni, przez wymuszenie komercjalizacji usług zdrowotnych z powodu niewydolności systemu publicznego? Już teraz obserwujemy dynamiczny rozwój prywatnych sieci medycznych, które w obliczu niedoboru finansowania w sektorze publicznym przejmują coraz większą część rynku. Przykładem może być rosnąca liczba prywatnych ubezpieczeń zdrowotnych, które dla wielu pacjentów stają się jedynym sposobem na uniknięcie wielomiesięcznego/wieloletniego oczekiwania na leczenie. Obecna sytuacja wymaga zdecydowanych działań i transparentności ze strony rządu, aby pacjenci mogli być pewni, że publiczna ochrona zdrowia pozostanie dostępna i nie zostanie przekształcona w system oparty na prywatnych świadczeniach. W związku z powyższym uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Jakie działania planuje Ministerstwo Zdrowia, aby zapobiec przewidywanemu deficytowi finansowemu NFZ w latach 2025-2028 i zagwarantować pacjentom dostęp do świadczeń zdrowotnych?
2. Czy ministerstwo planuje zwiększenie składki zdrowotnej lub inne mechanizmy finansowania, które umożliwią utrzymanie stabilności systemu?
3. Jakie są plany dotyczące finansowania szpitali publicznych i zapobiegania ich komercjalizacji?
4. Czy rząd planuje wprowadzenie zmian legislacyjnych mających na celu ograniczenie prywatyzacji usług zdrowotnych i zabezpieczenie pacjentów przed koniecznością ponoszenia dodatkowych kosztów leczenia?
5. Czy ministerstwo ma analizę wpływu obecnego deficytu na dostępność świadczeń zdrowotnych w poszczególnych regionach kraju, szczególnie na obszarach wiejskich i w małych miastach?
Podsekretarz stanu Jerzy Szafranowicz
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 4 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6602 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLF.050.11.2025.DP
Warszawa, 27 marca 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 8251 z 24 lutego 2025 r. Pana Jarosława Sachajko oraz Pani Anny
Gembickiej, Posłów na Sejm RP, w sprawie zagrożeń wynikających z przewidywanego
249 miliardowego deficytu finansowego NFZ w latach 2025-2028 i możliwej prywatyzacji
systemu ochrony zdrowia, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących informacji.
1. Jakie działania planuje Ministerstwo Zdrowia, aby zapobiec przewidywanemu deficytowi
finansowemu NFZ w latach 2025–2028 i zagwarantować pacjentom dostęp do świadczeń
zdrowotnych?
Pragnę zapewnić, że Ministerstwo Zdrowia wspólnie z Narodowym Funduszem Zdrowia,
systematycznie podejmuje działania mające na celu poprawę sytuacji finansowej
świadczeniodawców.
Należy wskazać na istotne zwiększenie środków z tytułu dotacji podmiotowej dla NFZ
w 2024 r. – wzrost z kwoty 8,8 mld zł uwzględnionej w pierwotnym planie finansowym NFZ
na 2024 r. do wysokości 14,8 mld zł dotychczas przekazanej do NFZ (wzrost o 68,1%).
Na podstawie decyzji Ministra Zdrowia, NFZ otrzymał również w 2024 r. dodatkowe środki
na zwiększenie funduszu zapasowego w łącznej kwocie 344,67 mln zł.
Ponadto zaplanowana na 2025 r. dotacja podmiotowa z budżetu państwa dla NFZ wynosi
18,35 mld zł, tj. ponad dwukrotnie więcej niż zaplanowana pierwotnie na 2024 r., natomiast
jeśli nastąpi konieczność zwiększenia nakładów finansowych na świadczenia opieki
zdrowotnej, Minister Zdrowia może skorzystać z instrumentu, jakim jest wsparcie z budżetu
państwa dla NFZ na finansowanie świadczeń gwarantowanych, o którym mowa w art. 131d
ustawy o świadczeniach, na podstawie którego minister właściwy do spraw zdrowia jest
uprawniony do przekazania NFZ dotacji podmiotowej lub wpłaty na zasilenie funduszu
zapasowego NFZ.
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Ponadto w zakresie posiadanych kompetencji oraz środków finansowych oddziały
wojewódzkie NFZ prowadzą działania zmierzające do zmiany warunków finansowych umów
o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zarówno na wniosek świadczeniodawców jak
i z inicjatywy własnej oddziału wojewódzkiego NFZ, uwzględniające m.in. wyniki analizy
stopnia wykorzystania przez świadczeniodawców środków zaangażowanych w umowy
o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Działania te ukierunkowane są na optymalne
wykorzystanie środków finansowych przeznaczonych na finansowanie świadczeń opieki
zdrowotnej określonych w planie oddziału wojewódzkiego NFZ i wzrostu wartości umów
o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej – w kontekście poprawy dostępności do świadczeń
zdrowotnych, zakontraktowania większej liczby świadczeń i opłacenia nadwykonań.
2. Czy Ministerstwo planuje zwiększenie składki zdrowotnej lub inne mechanizmy
finansowania, które umożliwią utrzymanie stabilności systemu?
5. Czy Ministerstwo posiada analizę wpływu obecnego deficytu na dostępność świadczeń
zdrowotnych w poszczególnych regionach kraju, szczególnie na obszarach wiejskich
i w małych miastach?
W Ministerstwie Zdrowia nie są obecnie prowadzone prace mające na celu zwiększenie
wymiaru składki zdrowotnej.
Podkreślenia wymaga, że zarówno Ministerstwo Zdrowia, jak i Narodowy Fundusz Zdrowia
na bieżąco monitorują dostęp do świadczeń opieki zdrowotnej, w tym zarówno na terenach
miejskich, jak i wiejskich. Przy czym podkreślić należy, że monitoring ten jest prowadzony
w sposób ciągły i jest wieloczynnikowy, nie ogranicza się zatem do jednej z możliwych
przyczyn zagrażającej ograniczeniem dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej na
terenie kraju.
W związku z powyższym zapewniam, że sytuacja jest na bieżąco monitorowana
i analizowania, a w razie konieczności podejmowane będą odpowiednie działania.
Ponadto Ministerstwo Zdrowia aktualnie realizuje projekt
Odwrócona Piramida Świadczeń,
zmierzający do tego, aby interwencja medyczna była udzielona na odpowiednim poziomie
systemu opieki zdrowotnej, co oznacza również ograniczenie liczby zbędnych hospitalizacji,
a w konsekwencji poprawę dostępności leczenia szpitalnego dla pacjentów, którzy
rzeczywiście wymagają takiej opieki. Temu celowi służą w szczególności działania służące
poprawie efektywności działania podstawowej opieki zdrowotnej i ambulatoryjnej opieki
specjalistycznej. Zakończenie projektu planowane jest na czerwiec 2027 r.
3. Jakie są plany dotyczące finansowania szpitali publicznych i zapobiegania ich
komercjalizacji? oraz
4. Czy rząd planuje wprowadzenie zmian legislacyjnych mających na celu ograniczenie
prywatyzacji usług zdrowotnych i zabezpieczenie pacjentów przed koniecznością
ponoszenia dodatkowych kosztów leczenia?
W dniu 20 listopada.2024 r. została skierowana do konsultacji publicznych kolejna wersja
projektu
ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (UD71), zawierającego szereg rozwiązań
reformujących system szpitalny w naszym kraju.
Rozwiązania uelastyczniające funkcjonowanie systemu podstawowego szpitalnego
zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej (PSZ) polegają na tym, że świadczeniodawcy
uzyskają, za zgodą Prezesa NFZ, możliwość:
zamiany danego profilu w trybie hospitalizacji na hospitalizację planową/ leczenie
jednego dnia;
rezygnacji z danego profilu;
zamiany SOR na IP albo IP na SOR.
Takie zmiany powinny przyczynić się do koncentracji świadczeń szpitalnych, udzielanych
w warunkach pełnej gotowości całodobowej, w ośrodkach dysponujących większym
doświadczeniem i potencjałem kadrowym, a zatem również do lepszego wykorzystania
ograniczonych zasobów, zwłaszcza kadrowych.
W skazany projekt przewiduje również możliwość tworzenia i prowadzenia samodzielnych
publicznych zakładów opieki zdrowotnej również przez związki jednostek samorządu
terytorialnego, jako podmioty tworzące.
Zmiany obejmują także proces sporządzania, opiniowania i zatwierdzania programów
naprawczych mające na celu podniesienie jakości ich przygotowania oraz zwiększenie
nadzoru podmiotów tworzących w procesie ich przyjmowania.
Projekt nie przewiduje zmian w zakresie komercjalizacji publicznych podmiotów leczniczych.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --