Interpelacja nr 8250
Interpelacja w sprawie decyzji dotyczących rezygnacji z finansowania krajowego przemysłu farmaceutycznego na rzecz dopłat do zagranicznych samochodów elektrycznych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (64%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie decyzji dotyczących rezygnacji z finansowania krajowego przemysłu farmaceutycznego na rzecz dopłat do zagranicznych samochodów elektrycznych
Interpelacja nr 8250
do ministra zdrowia
w sprawie decyzji dotyczących rezygnacji z finansowania krajowego przemysłu farmaceutycznego na rzecz dopłat do zagranicznych samochodów elektrycznych
Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Anna Gembicka
Data wpływu: 20-02-2025
Szanowny Panie Premierze,
zwracam się do Pana w sprawie decyzji rządu o przekierowaniu środków finansowych, pierwotnie przeznaczonych na rozwój polskiego sektora farmaceutycznego, na dopłaty do zakupu ekskluzywnych samochodów elektrycznych. W obliczu rosnącej zależności Polski od importowanych substancji czynnych (API), a także deficytu w bilansie farmaceutycznym, taka decyzja nie tylko podważa strategiczne bezpieczeństwo zdrowotne kraju, ale także jest przykładem krótkowzrocznej polityki gospodarczej obecnego rządu.
Polska jest obecnie niemal całkowicie uzależniona od importu substancji czynnych wykorzystywanych do produkcji leków. Aż 80% API pochodzi z krajów azjatyckich, głównie z Chin i Indii. Oznacza to, że w przypadku kryzysu międzynarodowego, pandemii lub konfliktu geopolitycznego te dostawy mogą zostać ograniczone lub całkowicie wstrzymane, co miałoby katastrofalne skutki dla dostępności podstawowych leków w Polsce.
Podczas pandemii COVID-19 kraje europejskie boleśnie doświadczyły, co oznacza przerwanie łańcuchów dostaw. Wielokrotnie dochodziło do sytuacji, w których polskie apteki świeciły pustkami, a szpitale zmagały się z niedoborem nie tylko leków specjalistycznych, ale także podstawowych antybiotyków i środków przeciwbólowych. Fakt, że Polska nie posiada własnego, rozwiniętego przemysłu farmaceutycznego w zakresie produkcji API, sprawia, że w podobnej sytuacji w przyszłości nasz kraj może znaleźć się w dramatycznym położeniu.
Planowane przez poprzedni rząd przeznaczenie 140 milionów euro z Krajowego Planu Odbudowy na rozwój polskiego przemysłu farmaceutycznego miało stanowić przełom. To byłby pierwszy krok w kierunku odbudowy zdolności produkcyjnych API w kraju i zwiększenia niezależności Polski w zakresie kluczowych substancji farmaceutycznych. Tymczasem decyzja rządu o przesunięciu tych środków na dopłaty do ekskluzywnych samochodów elektrycznych produkowanych poza granicami Polski oznacza nie tylko rezygnację z tej szansy, ale także utrwalenie naszej zależności od zagranicznych producentów leków.
Sektor farmaceutyczny jest jedną z najbardziej dochodowych i innowacyjnych branż na świecie. W krajach wysoko rozwiniętych, takich jak: Niemcy, Francja czy Szwajcaria, przemysł farmaceutyczny stanowi istotną część gospodarki narodowej. Inwestowanie w badania nad nowymi lekami i rozwój produkcji substancji czynnych pozwala nie tylko zwiększyć bezpieczeństwo zdrowotne społeczeństwa, ale także generować ogromne przychody z eksportu.
Polska niestety nie wykorzystuje tego potencjału. Aktualnie bilans handlowy sektora farmaceutycznego w Polsce wynosi -3 miliardy dolarów, co oznacza, że więcej leków importujemy niż sprzedajemy na rynki zagraniczne. Wsparcie finansowe dla krajowych firm farmaceutycznych mogłoby znacząco zmniejszyć tę różnicę i uczynić Polskę jednym z kluczowych graczy w regionie.
Tymczasem zamiast strategicznych inwestycji w sektor, który mógłby stać się fundamentem polskiej gospodarki, rząd postanowił przeznaczyć pieniądze na dopłaty do zakupu samochodów elektrycznych. To pokazuje brak długofalowego myślenia i marnowanie możliwości gospodarczych, które mogłyby przynieść korzyści zarówno pod względem finansowym, jak i zdrowotnym.
W ramach polityki rządu na dopłaty do zakupu samochodów elektrycznych przeznaczono 600 milionów złotych. Problem polega na tym, że większość tych pojazdów pochodzi z zagranicznych fabryk – głównie z Niemiec, Chin i Korei Południowej. W efekcie publiczne pieniądze nie wspierają polskiej gospodarki, lecz zasilają konta międzynarodowych koncernów motoryzacyjnych.
Polska obecnie nie ma rozwiniętej produkcji samochodów elektrycznych. Pieniądze przeznaczone na dopłaty trafiają więc do zagranicznych firm, a nie do krajowych przedsiębiorstw. Tymczasem decyzja rządu skutkuje jedynie tym, że Polska finansuje rozwój zagranicznych gospodarek kosztem własnego potencjału.
W ostatnich tygodniach w polskich aptekach zabrakło leków na grypę zawierających skuteczną substancję aktywną Oseltamiwir, leki zawierające tę substancję należy podać do 48 godzin od pierwszych objawów. Brak leków z substancją Oseltamiwir zwiększa liczbę powikłań takich, jak zapalenie płuc czy zapalenie mięśnia sercowego – konsekwencje braku leków są wymiernym uszczerbkiem dla wielu chorych.
Rezygnacja z rozwoju krajowej produkcji farmaceutycznej oznacza realne zagrożenie dla zdrowia Polaków w przyszłości. Brak substancji czynnych i konieczność ich importowania może prowadzić do:
niedoborów podstawowych leków,
wzrostu cen leków ze względu na monopol zagranicznych dostawców,
braku możliwości reagowania na kryzysy zdrowotne, takie jak pandemia COVID-19,
uzależnienia Polski od polityki zagranicznych koncernów farmaceutycznych.
Już teraz w aptekach w Polsce brakuje wielu kluczowych leków. Brak inwestycji w ten sektor tylko pogłębia ten problem i naraża zdrowie obywateli.
W związku z powyższymi problemami zwracam się do Pana Premiera z następującymi pytaniami:
Jakie były przesłanki podjęcia decyzji o przekierowaniu środków z sektora farmaceutycznego na dopłaty do samochodów elektrycznych?
Czy rząd zamierza w najbliższym czasie ponownie rozważyć inwestycje w produkcję API w Polsce?
Jakie substancje aktywne miały być produkowane ze środków z KPO, które zostały przekierowane na samochody dla bogatych?
Jakie są konkretne plany zabezpieczenia dostępu do leków w Polsce w przypadku kryzysu dostaw?
Czy istnieją programy wspierające rozwój krajowego przemysłu farmaceutycznego w celu zmniejszenia zależności od importu?
Czy rząd rozważa zmianę polityki dotacyjnej tak, aby środki publiczne wspierały krajowy przemysł, a nie zagraniczne koncerny?
Proszę o oszacowanie konsekwencji dla polskiej gospodarki (np. przedłużającej się choroby, powikłań, śmierci) braku produkcji substancji aktywnej Oseltamiwir.
Jak Pan Premier nazwałby rząd, który: wspiera rozwój gospodarek ościennych, tworzy miejsca pracy w innych państwach, naraża na niebezpieczeństwo naród polski?
Interpelacja nr 8250
do ministra zdrowia
w sprawie decyzji dotyczących rezygnacji z finansowania krajowego przemysłu farmaceutycznego na rzecz dopłat do zagranicznych samochodów elektrycznych
Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Anna Gembicka
Data wpływu: 20-02-2025
Szanowny Panie Premierze,
zwracam się do Pana w sprawie decyzji rządu o przekierowaniu środków finansowych, pierwotnie przeznaczonych na rozwój polskiego sektora farmaceutycznego, na dopłaty do zakupu ekskluzywnych samochodów elektrycznych. W obliczu rosnącej zależności Polski od importowanych substancji czynnych (API), a także deficytu w bilansie farmaceutycznym, taka decyzja nie tylko podważa strategiczne bezpieczeństwo zdrowotne kraju, ale także jest przykładem krótkowzrocznej polityki gospodarczej obecnego rządu.
Polska jest obecnie niemal całkowicie uzależniona od importu substancji czynnych wykorzystywanych do produkcji leków. Aż 80% API pochodzi z krajów azjatyckich, głównie z Chin i Indii. Oznacza to, że w przypadku kryzysu międzynarodowego, pandemii lub konfliktu geopolitycznego te dostawy mogą zostać ograniczone lub całkowicie wstrzymane, co miałoby katastrofalne skutki dla dostępności podstawowych leków w Polsce.
Podczas pandemii COVID-19 kraje europejskie boleśnie doświadczyły, co oznacza przerwanie łańcuchów dostaw. Wielokrotnie dochodziło do sytuacji, w których polskie apteki świeciły pustkami, a szpitale zmagały się z niedoborem nie tylko leków specjalistycznych, ale także podstawowych antybiotyków i środków przeciwbólowych. Fakt, że Polska nie posiada własnego, rozwiniętego przemysłu farmaceutycznego w zakresie produkcji API, sprawia, że w podobnej sytuacji w przyszłości nasz kraj może znaleźć się w dramatycznym położeniu.
Planowane przez poprzedni rząd przeznaczenie 140 milionów euro z Krajowego Planu Odbudowy na rozwój polskiego przemysłu farmaceutycznego miało stanowić przełom. To byłby pierwszy krok w kierunku odbudowy zdolności produkcyjnych API w kraju i zwiększenia niezależności Polski w zakresie kluczowych substancji farmaceutycznych. Tymczasem decyzja rządu o przesunięciu tych środków na dopłaty do ekskluzywnych samochodów elektrycznych produkowanych poza granicami Polski oznacza nie tylko rezygnację z tej szansy, ale także utrwalenie naszej zależności od zagranicznych producentów leków.
Sektor farmaceutyczny jest jedną z najbardziej dochodowych i innowacyjnych branż na świecie. W krajach wysoko rozwiniętych, takich jak: Niemcy, Francja czy Szwajcaria, przemysł farmaceutyczny stanowi istotną część gospodarki narodowej. Inwestowanie w badania nad nowymi lekami i rozwój produkcji substancji czynnych pozwala nie tylko zwiększyć bezpieczeństwo zdrowotne społeczeństwa, ale także generować ogromne przychody z eksportu.
Polska niestety nie wykorzystuje tego potencjału. Aktualnie bilans handlowy sektora farmaceutycznego w Polsce wynosi -3 miliardy dolarów, co oznacza, że więcej leków importujemy niż sprzedajemy na rynki zagraniczne. Wsparcie finansowe dla krajowych firm farmaceutycznych mogłoby znacząco zmniejszyć tę różnicę i uczynić Polskę jednym z kluczowych graczy w regionie.
Tymczasem zamiast strategicznych inwestycji w sektor, który mógłby stać się fundamentem polskiej gospodarki, rząd postanowił przeznaczyć pieniądze na dopłaty do zakupu samochodów elektrycznych. To pokazuje brak długofalowego myślenia i marnowanie możliwości gospodarczych, które mogłyby przynieść korzyści zarówno pod względem finansowym, jak i zdrowotnym.
W ramach polityki rządu na dopłaty do zakupu samochodów elektrycznych przeznaczono 600 milionów złotych. Problem polega na tym, że większość tych pojazdów pochodzi z zagranicznych fabryk – głównie z Niemiec, Chin i Korei Południowej. W efekcie publiczne pieniądze nie wspierają polskiej gospodarki, lecz zasilają konta międzynarodowych koncernów motoryzacyjnych.
Polska obecnie nie ma rozwiniętej produkcji samochodów elektrycznych. Pieniądze przeznaczone na dopłaty trafiają więc do zagranicznych firm, a nie do krajowych przedsiębiorstw. Tymczasem decyzja rządu skutkuje jedynie tym, że Polska finansuje rozwój zagranicznych gospodarek kosztem własnego potencjału.
W ostatnich tygodniach w polskich aptekach zabrakło leków na grypę zawierających skuteczną substancję aktywną Oseltamiwir, leki zawierające tę substancję należy podać do 48 godzin od pierwszych objawów. Brak leków z substancją Oseltamiwir zwiększa liczbę powikłań takich, jak zapalenie płuc czy zapalenie mięśnia sercowego – konsekwencje braku leków są wymiernym uszczerbkiem dla wielu chorych.
Rezygnacja z rozwoju krajowej produkcji farmaceutycznej oznacza realne zagrożenie dla zdrowia Polaków w przyszłości. Brak substancji czynnych i konieczność ich importowania może prowadzić do:
niedoborów podstawowych leków,
wzrostu cen leków ze względu na monopol zagranicznych dostawców,
braku możliwości reagowania na kryzysy zdrowotne, takie jak pandemia COVID-19,
uzależnienia Polski od polityki zagranicznych koncernów farmaceutycznych.
Już teraz w aptekach w Polsce brakuje wielu kluczowych leków. Brak inwestycji w ten sektor tylko pogłębia ten problem i naraża zdrowie obywateli.
W związku z powyższymi problemami zwracam się do Pana Premiera z następującymi pytaniami:
Jakie były przesłanki podjęcia decyzji o przekierowaniu środków z sektora farmaceutycznego na dopłaty do samochodów elektrycznych?
Czy rząd zamierza w najbliższym czasie ponownie rozważyć inwestycje w produkcję API w Polsce?
Jakie substancje aktywne miały być produkowane ze środków z KPO, które zostały przekierowane na samochody dla bogatych?
Jakie są konkretne plany zabezpieczenia dostępu do leków w Polsce w przypadku kryzysu dostaw?
Czy istnieją programy wspierające rozwój krajowego przemysłu farmaceutycznego w celu zmniejszenia zależności od importu?
Czy rząd rozważa zmianę polityki dotacyjnej tak, aby środki publiczne wspierały krajowy przemysł, a nie zagraniczne koncerny?
Proszę o oszacowanie konsekwencji dla polskiej gospodarki (np. przedłużającej się choroby, powikłań, śmierci) braku produkcji substancji aktywnej Oseltamiwir.
Jak Pan Premier nazwałby rząd, który: wspiera rozwój gospodarek ościennych, tworzy miejsca pracy w innych państwach, naraża na niebezpieczeństwo naród polski?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Marek Kos
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Lanie wody / Uniki
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
75%
Konkretność
25%
Wysoki stopień unikania odpowiedzi – zidentyfikowano zwroty o braku właściwości, braku danych lub ogólnikowe formułki uspokajające.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
2.9 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Wykryto zwrot wymijający: „nie leży w zakresie” (brak właściwości / odesłanie do innego organu)
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„nie leży w zakresie”
(brak właściwości / odesłanie do innego organu)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10949 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
PLD.050.10.2025.UJ
Warszawa, 20 marca 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na Interpelację nr 8250 Pani Anny Gembickiej i Pana Jarosława Sachajko,
Posłów na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie decyzji dotyczących rezygnacji z
finansowania krajowego przemysłu farmaceutycznego na rzecz dopłat do zagranicznych
samochodów elektrycznych, Minister Zdrowia zwraca się z uprzejmą prośbą o przyjęcie
poniższych informacji.
Na wstępie należy wskazać, że kwestia wydatkowania środków z realizacji projektu
dotyczącego rozwoju sektora leków, prowadzonego w ramach Krajowego Programu
Odbudowy (KPO), nie leży w zakresie właściwości Ministra Zdrowia. Organem realizującym
przedmiotowy projekt jest Ministerstwo Rozwoju i Technologii.
Jednocześnie podkreślić należy, że zapewnienie bezpieczeństwa lekowego oraz
nieprzerwanego dostępu do leków dla polskich pacjentów jest jednym z priorytetów polityki
lekowej Polski, a wzmocnienie bezpieczeństwa lekowego Unii Europejskiej jest również
jednym z priorytetów Polskiej Prezydencji, która rozpoczęła się 1 stycznia 2025 r.
Sytuacja dostępności rynkowej wszystkich produktów leczniczych jest na bieżąco
monitorowana przez Ministra Zdrowia oraz jednostki podległe. Należy przy tym wskazać , iż
występujące niedobory produktów leczniczych na polskim rynku nie mają charakteru
systemowego. Problemy z dostępnością dotyczą jedynie jednostkowych produktów
leczniczych, określonych firm farmaceutycznych i często występują zaledwie lokalnie.
Korzystając z ustawowych narzędzi, Minister Zdrowia podejmuje wszelkie niezbędne
działania i interwencje w celu zapewnienia dostępności produktów leczniczych dla polskich
pacjentów oraz zabezpieczenia lekowego kraju.
W opinii Ministra Zdrowia zapewnienie ciągłości farmakoterapii polskich pacjentów jest
konieczne do prawidłowego funkcjonowania i obrony państwa. Bezpieczeństwo lekowe
decyduje o odporności kraju na zagrożenia i kryzysy takie jak pandemia, ataki terrorystyczne,
hybrydowe czy agresja zbrojna. Zatem, bezpieczeństwo lekowe w kontekście produkcji
leków w Polsce powinno być traktowane na równi z bezpieczeństwem militarnym,
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
cybernetycznym czy energetycznym, gdyż gwarantuje ono suwerenność lekową naszego
kraju. Mając na uwadze, że aktualnie duża część surowców i substancji czynnych
potrzebnych do wytworzenia leków pochodzi z fabryk ulokowanych na terytoriach państw
trzecich, oparcie bezpieczeństwa lekowego o globalne łańcuchy dostaw jest niebezpieczne i
może prowadzić do niedoborów leków. Zwiększenie udziału krajowych produktów
leczniczych na rynku spowoduje uniezależnienie się polskiego rynku od dostaw z innych
krajów, głównie azjatyckich, oraz do minimalizacji ryzyka zakłócenia dostaw leków.
Gwarancję bezpieczeństwa lekowego stanowi zatem zabezpieczenie trwałych i
nieprzerywalnych łańcuchów dostaw oraz wypracowanie i wdrożenie takiego
systemu/systemów zasilania krajowego rynku farmaceutycznego w substancje czynne (API)
oraz leki gotowe, który umożliwi pozyskiwanie ich z różnych źródeł.
Biorąc zatem pod uwagę konieczność zwiększenia udziału w rynku produktów leczniczych
wytwarzanych przez krajowy przemysł farmaceutyczny na terytorium Polski, Minister
Zdrowia prowadzi politykę lekową polegającą na stworzeniu odpowiednich warunków, w
tym również uwarunkowań legislacyjnych, które zachęcą podmioty do zainwestowania w
rozwój produkcji substancji czynnych, a także leków gotowych na terytorium naszego kraju.
Obecnie prowadzone są prace nad dalszymi zmianami legislacyjnymi, polegającymi na
nowelizacji ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia
żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 930, z późn. zm.). Zmiany te
mają na celu poprawę istniejących już rozwiązań m.in. uchylenie przepisów, których nie da
się zastosować bądź które wzbudzają zbyt wiele wątpliwości interpretacyjnych i tym samym
naruszają zasadę pewności prawa, jak również wprowadzenie w przedmiotowej ustawie
nowych rozwiązań, które zapewne przyczynią się do usprawnienia procesu refundacyjnego.
Natomiast ze względu na konieczność wzmocnienia bezpieczeństwa lekowego Polski, a
także w odpowiedzi na oczekiwania polskiego rynku farmaceutycznego, Minister Zdrowia w
dniu 20 grudnia 2024 r. przedstawił pierwszą w Polsce Krajową Listę Leków Krytycznych,
obejmującą 301 substancji czynnych, stosowanych w leczeniu schorzeń
gastroenterologicznych, hematologicznych, kardiologicznych, dermatologicznych,
urologicznych oraz ginekologicznych, endokrynologicznych, zakaźnych oraz pasożytniczych,
onkologicznych, reumatologicznych, neurologicznych, pulmonologicznych oraz
laryngologicznych. Krajowa Lista Leków Krytycznych wskazuje substancje czynne, które
zostały uznane za krytyczne, gdyż leki zawierające te substancje są stosowane w leczeniu
poważnych chorób i w przypadku ich niedoboru na rynku, nie można ich łatwo zastąpić
innymi produktami leczniczymi (brak odpowiedników i/lub możliwości zastosowania
alternatywnych technologii medycznych), a zapobieganie niedoborom tych właśnie leków
jest szczególnie ważne, gdyż mogą one spowodować poważne zagrożenia dla życia i zdrowia
polskich pacjentów. Jednocześnie Minister Zdrowia wskazuje, że planowane są aktualizacje
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
przedmiotowej listy, które będą odpowiedzią na zmieniającą się sytuację rynku
farmaceutycznego.
W ocenie Ministra Zdrowia istotnym jest również wypracowanie zachęt oraz zapewnienie
wsparcia dla krajowego przemysłu, które realnie przełożyłyby się na podjęcie decyzji o
rozpoczęciu produkcji lub utrzymaniu produkcji leków krytycznych w naszym kraju. W tym
miejscu należy wskazać, że Minister Zdrowia nie dysponuje środkami finansowymi na
wsparcie krajowego przemysłu farmaceutycznego. Jednak w celu wypracowania zachęt oraz
zapewnienia wsparcia dla krajowego przemysłu Minister Zdrowia prowadzi rozmowy z
innymi resortami, jednostkami podległymi oraz instytucjami by wypracować rozwiązania,
które przyczynią się do wzmocnienia możliwości produkcyjnych w Polsce i będą stanowić
odpowiedzi na oczekiwania rynku farmaceutycznego.
Jednocześnie w nawiązaniu do opublikowanej w dniu 16 grudnia 2024 r. drugiej edycji
Europejskiej Listy Leków Krytycznych ważnym aspektem jest, by substancje czynne ujęte w
polskim wydaniu Listy Leków Krytycznych uwzględnione zostały w kolejnej edycji listy
europejskiej, co zapewni krajowym producentom możliwość skorzystania z europejskich
instrumentów wspomagających (np. STEP) i innych dotacji unijnych. Mając powyższe na
uwadze Krajowa Lista Leków została przekazana przez Stałe Przedstawicielstwo
Rzeczpospolitej Polskiej przy Unii Europejskiej w Brukseli do Komisji Europejskiej.
Warto wskazać, że również na poziomie unijnym Polska bardzo aktywnie – aktualnie w
ramach Polskiej Prezydencji w Radzie UE – działa na rzecz przywrócenia produkcji API i
leków gotowych do Europy. Polska Prezydencja podkreśla, jak ważne jest przeciwdziałanie
brakom produktów leczniczych oraz wypracowanie zmian, które poprawią dostęp do leków
dla wszystkich pacjentów w Unii Europejskiej, niezależnie od tego w jakim państwie
członkowskim mieszkają.
Na tym tle należy wskazać na dwa istotne wątki, tj. na unijną rewizję legislacji
farmaceutycznej oraz opublikowany przez Komisję Europejską – Akt o lekach krytycznych.
W trwającym procesie rewizji legislacji farmaceutycznej Polska Prezydencja ma zamiar
dążyć do możliwego zrównoważenia interesów przemysłu innowacyjnego i generycznego.
Natomiast nadrzędnym celem jest wynegocjowanie takich rozwiązań, które w najwyższym
stopniu zapewnią pacjentom dostępność do leku - zarówno tę faktyczną, jak i ekonomiczną.
W zakresie Aktu o lekach krytycznych Polskiej Prezydencji zależy na zaproponowaniu przez
Komisję Europejską osobnego mechanizmu finansowania, który byłby przeznaczony na
wsparcie produkcji API czy leków gotowych, w tym przede wszystkim na rozwój
infrastruktury (jej stworzenie bądź modernizację) oraz na CAPEX (tj. nakładach
inwestycyjnych na środki trwałe przedsiębiorstwa). Mechanizm finansowania powinien być
stworzony w sposób solidarnościowy i zdywersyfikowany geograficznie, jak i w odniesieniu
do zagrożeń zewnętrznych, takich jak konflikty zbrojne toczące się w pobliżu granic Unii
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Europejskiej. Zdaniem Polski przemysł farmaceutyczny powinien być jednym z kluczowych
sektorów strategicznych dla bezpieczeństwa Europy, a niezależność w produkcji leków to nie
tylko kwestia zdrowia publicznego, ale również stabilności geopolitycznej. Zdając sobie
sprawę z istotności tematu dotyczącego Aktu o lekach krytycznych, Polska Prezydencja
zorganizowała w dniu 19 lutego br. w Brukseli konferencję wysokiego szczebla pt.: “Critical
Medicines for Health Security – current challenges and the way forward”. W gronie
polityków i ekspertów poruszono między innymi kwestie dotyczące problemów z dostępem
do leków krytycznych, wyzwań związanych z finansowaniem produkcji tychże leków w
Europie oraz konieczność powiązania bezpieczeństwa lekowego z bezpieczeństwem
militarnym.
Odnosząc się natomiast do kwestii konsekwencji braku produkcji w Polsce substancji
aktywnej Oseltamiwir należy wskazać, że decyzje o produkcji lub też zmianie dostawców
substancji czynnych i innych surowców do wytworzenia leków gotowych, zależą w głównej
mierze od podmiotów odpowiedzialnych i są ich decyzjami biznesowymi. Minister Zdrowia,
biorąc pod uwagę konieczność zwiększenia udziału w polskim rynku, zarówno substancji
czynnych, jak i leków gotowych, wytwarzanych przez krajowy przemysł farmaceutyczny,
podejmuje wszelkie działania zmierzające w tym kierunku, prowadząc stały dialog z krajową
branżą farmaceutyczną, w tym m. in. w ramach zachęt do produkcji leków zawierających
substancje czynne wskazane w Krajowej Listy Leków Krytycznych. W tym miejscu należy
wskazać, że Oseltamivir znajduje się na przedmiotowej liście.
Reasumując, Minister Zdrowia stawia sobie za cel wypracowanie mechanizmu, który napędzi
krajową branżę farmaceutyczną do dalszego rozwoju oraz poprawi konkurencyjność
krajowych leków, a tym samym spowoduje wzrost udziału krajowych produktów leczniczych
na rynku europejskim. Jednocześnie, korzystając z ustawowych narzędzi, podejmuje
wszelkie niezbędne działania i interwencje w celu zapewnienia dostępności do produktów
leczniczych dla polskich pacjentów i zapewnienia bezpieczeństwa lekowego kraju.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Marek Kos
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
PLD.050.10.2025.UJ
Warszawa, 20 marca 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na Interpelację nr 8250 Pani Anny Gembickiej i Pana Jarosława Sachajko,
Posłów na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie decyzji dotyczących rezygnacji z
finansowania krajowego przemysłu farmaceutycznego na rzecz dopłat do zagranicznych
samochodów elektrycznych, Minister Zdrowia zwraca się z uprzejmą prośbą o przyjęcie
poniższych informacji.
Na wstępie należy wskazać, że kwestia wydatkowania środków z realizacji projektu
dotyczącego rozwoju sektora leków, prowadzonego w ramach Krajowego Programu
Odbudowy (KPO), nie leży w zakresie właściwości Ministra Zdrowia. Organem realizującym
przedmiotowy projekt jest Ministerstwo Rozwoju i Technologii.
Jednocześnie podkreślić należy, że zapewnienie bezpieczeństwa lekowego oraz
nieprzerwanego dostępu do leków dla polskich pacjentów jest jednym z priorytetów polityki
lekowej Polski, a wzmocnienie bezpieczeństwa lekowego Unii Europejskiej jest również
jednym z priorytetów Polskiej Prezydencji, która rozpoczęła się 1 stycznia 2025 r.
Sytuacja dostępności rynkowej wszystkich produktów leczniczych jest na bieżąco
monitorowana przez Ministra Zdrowia oraz jednostki podległe. Należy przy tym wskazać , iż
występujące niedobory produktów leczniczych na polskim rynku nie mają charakteru
systemowego. Problemy z dostępnością dotyczą jedynie jednostkowych produktów
leczniczych, określonych firm farmaceutycznych i często występują zaledwie lokalnie.
Korzystając z ustawowych narzędzi, Minister Zdrowia podejmuje wszelkie niezbędne
działania i interwencje w celu zapewnienia dostępności produktów leczniczych dla polskich
pacjentów oraz zabezpieczenia lekowego kraju.
W opinii Ministra Zdrowia zapewnienie ciągłości farmakoterapii polskich pacjentów jest
konieczne do prawidłowego funkcjonowania i obrony państwa. Bezpieczeństwo lekowe
decyduje o odporności kraju na zagrożenia i kryzysy takie jak pandemia, ataki terrorystyczne,
hybrydowe czy agresja zbrojna. Zatem, bezpieczeństwo lekowe w kontekście produkcji
leków w Polsce powinno być traktowane na równi z bezpieczeństwem militarnym,
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
cybernetycznym czy energetycznym, gdyż gwarantuje ono suwerenność lekową naszego
kraju. Mając na uwadze, że aktualnie duża część surowców i substancji czynnych
potrzebnych do wytworzenia leków pochodzi z fabryk ulokowanych na terytoriach państw
trzecich, oparcie bezpieczeństwa lekowego o globalne łańcuchy dostaw jest niebezpieczne i
może prowadzić do niedoborów leków. Zwiększenie udziału krajowych produktów
leczniczych na rynku spowoduje uniezależnienie się polskiego rynku od dostaw z innych
krajów, głównie azjatyckich, oraz do minimalizacji ryzyka zakłócenia dostaw leków.
Gwarancję bezpieczeństwa lekowego stanowi zatem zabezpieczenie trwałych i
nieprzerywalnych łańcuchów dostaw oraz wypracowanie i wdrożenie takiego
systemu/systemów zasilania krajowego rynku farmaceutycznego w substancje czynne (API)
oraz leki gotowe, który umożliwi pozyskiwanie ich z różnych źródeł.
Biorąc zatem pod uwagę konieczność zwiększenia udziału w rynku produktów leczniczych
wytwarzanych przez krajowy przemysł farmaceutyczny na terytorium Polski, Minister
Zdrowia prowadzi politykę lekową polegającą na stworzeniu odpowiednich warunków, w
tym również uwarunkowań legislacyjnych, które zachęcą podmioty do zainwestowania w
rozwój produkcji substancji czynnych, a także leków gotowych na terytorium naszego kraju.
Obecnie prowadzone są prace nad dalszymi zmianami legislacyjnymi, polegającymi na
nowelizacji ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia
żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 930, z późn. zm.). Zmiany te
mają na celu poprawę istniejących już rozwiązań m.in. uchylenie przepisów, których nie da
się zastosować bądź które wzbudzają zbyt wiele wątpliwości interpretacyjnych i tym samym
naruszają zasadę pewności prawa, jak również wprowadzenie w przedmiotowej ustawie
nowych rozwiązań, które zapewne przyczynią się do usprawnienia procesu refundacyjnego.
Natomiast ze względu na konieczność wzmocnienia bezpieczeństwa lekowego Polski, a
także w odpowiedzi na oczekiwania polskiego rynku farmaceutycznego, Minister Zdrowia w
dniu 20 grudnia 2024 r. przedstawił pierwszą w Polsce Krajową Listę Leków Krytycznych,
obejmującą 301 substancji czynnych, stosowanych w leczeniu schorzeń
gastroenterologicznych, hematologicznych, kardiologicznych, dermatologicznych,
urologicznych oraz ginekologicznych, endokrynologicznych, zakaźnych oraz pasożytniczych,
onkologicznych, reumatologicznych, neurologicznych, pulmonologicznych oraz
laryngologicznych. Krajowa Lista Leków Krytycznych wskazuje substancje czynne, które
zostały uznane za krytyczne, gdyż leki zawierające te substancje są stosowane w leczeniu
poważnych chorób i w przypadku ich niedoboru na rynku, nie można ich łatwo zastąpić
innymi produktami leczniczymi (brak odpowiedników i/lub możliwości zastosowania
alternatywnych technologii medycznych), a zapobieganie niedoborom tych właśnie leków
jest szczególnie ważne, gdyż mogą one spowodować poważne zagrożenia dla życia i zdrowia
polskich pacjentów. Jednocześnie Minister Zdrowia wskazuje, że planowane są aktualizacje
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
przedmiotowej listy, które będą odpowiedzią na zmieniającą się sytuację rynku
farmaceutycznego.
W ocenie Ministra Zdrowia istotnym jest również wypracowanie zachęt oraz zapewnienie
wsparcia dla krajowego przemysłu, które realnie przełożyłyby się na podjęcie decyzji o
rozpoczęciu produkcji lub utrzymaniu produkcji leków krytycznych w naszym kraju. W tym
miejscu należy wskazać, że Minister Zdrowia nie dysponuje środkami finansowymi na
wsparcie krajowego przemysłu farmaceutycznego. Jednak w celu wypracowania zachęt oraz
zapewnienia wsparcia dla krajowego przemysłu Minister Zdrowia prowadzi rozmowy z
innymi resortami, jednostkami podległymi oraz instytucjami by wypracować rozwiązania,
które przyczynią się do wzmocnienia możliwości produkcyjnych w Polsce i będą stanowić
odpowiedzi na oczekiwania rynku farmaceutycznego.
Jednocześnie w nawiązaniu do opublikowanej w dniu 16 grudnia 2024 r. drugiej edycji
Europejskiej Listy Leków Krytycznych ważnym aspektem jest, by substancje czynne ujęte w
polskim wydaniu Listy Leków Krytycznych uwzględnione zostały w kolejnej edycji listy
europejskiej, co zapewni krajowym producentom możliwość skorzystania z europejskich
instrumentów wspomagających (np. STEP) i innych dotacji unijnych. Mając powyższe na
uwadze Krajowa Lista Leków została przekazana przez Stałe Przedstawicielstwo
Rzeczpospolitej Polskiej przy Unii Europejskiej w Brukseli do Komisji Europejskiej.
Warto wskazać, że również na poziomie unijnym Polska bardzo aktywnie – aktualnie w
ramach Polskiej Prezydencji w Radzie UE – działa na rzecz przywrócenia produkcji API i
leków gotowych do Europy. Polska Prezydencja podkreśla, jak ważne jest przeciwdziałanie
brakom produktów leczniczych oraz wypracowanie zmian, które poprawią dostęp do leków
dla wszystkich pacjentów w Unii Europejskiej, niezależnie od tego w jakim państwie
członkowskim mieszkają.
Na tym tle należy wskazać na dwa istotne wątki, tj. na unijną rewizję legislacji
farmaceutycznej oraz opublikowany przez Komisję Europejską – Akt o lekach krytycznych.
W trwającym procesie rewizji legislacji farmaceutycznej Polska Prezydencja ma zamiar
dążyć do możliwego zrównoważenia interesów przemysłu innowacyjnego i generycznego.
Natomiast nadrzędnym celem jest wynegocjowanie takich rozwiązań, które w najwyższym
stopniu zapewnią pacjentom dostępność do leku - zarówno tę faktyczną, jak i ekonomiczną.
W zakresie Aktu o lekach krytycznych Polskiej Prezydencji zależy na zaproponowaniu przez
Komisję Europejską osobnego mechanizmu finansowania, który byłby przeznaczony na
wsparcie produkcji API czy leków gotowych, w tym przede wszystkim na rozwój
infrastruktury (jej stworzenie bądź modernizację) oraz na CAPEX (tj. nakładach
inwestycyjnych na środki trwałe przedsiębiorstwa). Mechanizm finansowania powinien być
stworzony w sposób solidarnościowy i zdywersyfikowany geograficznie, jak i w odniesieniu
do zagrożeń zewnętrznych, takich jak konflikty zbrojne toczące się w pobliżu granic Unii
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Europejskiej. Zdaniem Polski przemysł farmaceutyczny powinien być jednym z kluczowych
sektorów strategicznych dla bezpieczeństwa Europy, a niezależność w produkcji leków to nie
tylko kwestia zdrowia publicznego, ale również stabilności geopolitycznej. Zdając sobie
sprawę z istotności tematu dotyczącego Aktu o lekach krytycznych, Polska Prezydencja
zorganizowała w dniu 19 lutego br. w Brukseli konferencję wysokiego szczebla pt.: “Critical
Medicines for Health Security – current challenges and the way forward”. W gronie
polityków i ekspertów poruszono między innymi kwestie dotyczące problemów z dostępem
do leków krytycznych, wyzwań związanych z finansowaniem produkcji tychże leków w
Europie oraz konieczność powiązania bezpieczeństwa lekowego z bezpieczeństwem
militarnym.
Odnosząc się natomiast do kwestii konsekwencji braku produkcji w Polsce substancji
aktywnej Oseltamiwir należy wskazać, że decyzje o produkcji lub też zmianie dostawców
substancji czynnych i innych surowców do wytworzenia leków gotowych, zależą w głównej
mierze od podmiotów odpowiedzialnych i są ich decyzjami biznesowymi. Minister Zdrowia,
biorąc pod uwagę konieczność zwiększenia udziału w polskim rynku, zarówno substancji
czynnych, jak i leków gotowych, wytwarzanych przez krajowy przemysł farmaceutyczny,
podejmuje wszelkie działania zmierzające w tym kierunku, prowadząc stały dialog z krajową
branżą farmaceutyczną, w tym m. in. w ramach zachęt do produkcji leków zawierających
substancje czynne wskazane w Krajowej Listy Leków Krytycznych. W tym miejscu należy
wskazać, że Oseltamivir znajduje się na przedmiotowej liście.
Reasumując, Minister Zdrowia stawia sobie za cel wypracowanie mechanizmu, który napędzi
krajową branżę farmaceutyczną do dalszego rozwoju oraz poprawi konkurencyjność
krajowych leków, a tym samym spowoduje wzrost udziału krajowych produktów leczniczych
na rynku europejskim. Jednocześnie, korzystając z ustawowych narzędzi, podejmuje
wszelkie niezbędne działania i interwencje w celu zapewnienia dostępności do produktów
leczniczych dla polskich pacjentów i zapewnienia bezpieczeństwa lekowego kraju.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Marek Kos
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --