Interpelacja nr 8245
Interpelacja w sprawie budowy drogi ekspresowej S45 (Chałupki/granica państwa - Racibórz - Kędzierzyn-Koźle - A4 - Opole - S8)
Zgłaszający:
•
Adresat:
Infrastruktura i Transport (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie budowy drogi ekspresowej S45 (Chałupki/granica państwa - Racibórz - Kędzierzyn-Koźle - A4 - Opole - S8)
Interpelacja nr 8245
do ministra infrastruktury
w sprawie budowy drogi ekspresowej S45 (Chałupki/granica państwa - Racibórz - Kędzierzyn-Koźle - A4 - Opole - S8)
Zgłaszający: Michał Woś
Data wpływu: 19-02-2025
Szanowny Panie Ministrze,
województwo śląskie to jeden z najbardziej uprzemysłowionych i zurbanizowanych regionów Polski, który zmaga się z poważnymi problemami komunikacyjnymi, zwłaszcza w kontekście transportu drogowego. Na terenie Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (GOP) oraz Rybnickiego Okręgu Węglowego (ROW) węzły komunikacyjne, takie jak Sośnica (skrzyżowanie A1 z A4 oraz DK44), są wyjątkowo przeciążone, co już powoduje utrudnienia w transporcie zarówno regionalnym, jak i tranzytowym. W przyszłości, przy rosnącym ruchu, problem przepustowości się pogłębi. Równocześnie istniejąca sieć dróg krajowych, w tym szczególnie DK45, nie jest w stanie sprostać rosnącym wymaganiom transportowym, zwłaszcza w kontekście międzynarodowego ruchu z Czech oraz obsługi dynamicznie rozwijających się regionów gospodarczych.
W związku z powyższym zwracam się o uwzględnienie w Rządowym Programie Budowy Dróg Krajowych budowy drogi ekspresowej S45 na odcinku Racibórz – A4 i dalej w kierunku Opola i S8, która mogłaby stanowić kluczowe rozwiązanie w kwestii poprawy komunikacji i odciążenia głównych tras w regionie GOP i ROW. Zbudowanie tego odcinka drogi ekspresowej miałoby istotne znaczenie w kontekście rozwoju gospodarczego, poprawy bezpieczeństwa na drogach oraz zmniejszenia presji na A1 i A4.
Argumenty przemawiające za budową S45 w tej lokalizacji to:
1. Odciążenie węzła Sośnica i poprawa płynności ruchu – węzeł Sośnica, będący skrzyżowaniem A1 i A4, jest jednym z najbardziej obciążonych punktów komunikacyjnych w Polsce. Regularnie występujące korki w tym miejscu wpływają na płynność ruchu nie tylko w rejonie GOP i ROW, ale także w skali ogólnokrajowej. Budowa drogi ekspresowej S45, prowadzącej z Raciborza do A4, umożliwiłaby rozproszenie części ruchu tranzytowego i regionalnego, co znacząco poprawiłoby sytuację na tych drogach, zwłaszcza że już teraz część tranzytu z Czech skraca drogę, korzystając z DK45 zamiast A1/A4.
2. Poprawa skomunikowania Raciborza i południowego Śląska – obecnie Racibórz, jak i południowe rejony województwa śląskiego mają słabe połączenia z autostradą A4. Przejazd w kierunku węzła A4 w Gliwicach odbywa się obecnie drogami lokalnymi lub za pomocą DK45, które nie spełniają oczekiwań w zakresie przepustowości. Droga ekspresowa S45 stanowiłaby alternatywę dla tych odcinków, usprawniając komunikację oraz zapewniając lepszy dostęp do sieci autostrad.
3. Usprawnienie transportu międzynarodowego – obecnie droga krajowa DK45 pełni istotną funkcję w ruchu tranzytowym z Czech do Wrocławia i dalej do portów w Szczecinie oraz Świnoujściu. Wciąż rosnące natężenie ruchu międzynarodowego wymaga budowy drogi ekspresowej, która usprawni transport towarów i ludzi w tym rejonie. S45 jako droga ekspresowa zapewniłaby odpowiednią przepustowość i bezpieczeństwo na trasie.
4. Poprawa dostępu do głównych arterii komunikacyjnych – zbudowanie drogi ekspresowej S45 z Raciborza do A4 skróciłoby czas podróży z południowych rejonów Śląska do innych głównych szlaków, takich jak S8 czy A1. Ułatwiłoby to nie tylko transport towarów, ale także codzienne podróże mieszkańców.
5. Wsparcie dla rozwoju regionu – lepsza infrastruktura drogowa w tym regionie mogłaby wspierać rozwój gospodarczy i przyciągać inwestycje. Poprawa komunikacji między regionami Śląska, Opolszczyzny oraz Dolnego Śląska stworzyłaby silniejsze powiązania gospodarcze i transportowe, co przyczyniłoby się do wzrostu atrakcyjności tych obszarów.
6. Redukcja czasu przejazdu – jak wynika z obliczeń ekspertów, wprowadzenie drogi ekspresowej S45 skróciłoby czas przejazdu z Raciborza do węzła A4, a także z Opola do Wrocławia. Dodatkowo poprawiłoby to komunikację z południową Europą, skracając odległość do Ostrawy i innych ważnych miast.
7. Korzyści dla Opolszczyzny – w szczególności województwo opolskie, które z racji swojej lokalizacji stanowi istotny element w komunikacji między południową Polską a Czechami oraz w kierunku Wrocławia i portów zachodnich, zyskałoby na budowie S45. Opolszczyzna zmaga się z niedostatecznym połączeniem z siecią dróg ekspresowych i autostrad, co utrudnia rozwój regionu. Budowa S45 stanowiłaby doskonałe rozwiązanie, które poprawiłoby dostępność Opola do A4, a także wzmocniło pozycję województwa jako ważnego węzła komunikacyjnego w Polsce. Ponadto budowa tej drogi pozwoliłaby na łatwiejsze połączenie Opola z południem Europy oraz lepsze skomunikowanie regionu z resztą kraju.
W związku z powyższym zwracam się z pytaniami do Pana Ministra:
1. Czy w ramach aktualizacji Rządowego Programu Budowy Dróg Krajowych Ministerstwo Infrastruktury rozważa budowę drogi ekspresowej S45 na odcinku Racibórz-A4, szczególnie w kontekście odciążenia głównych tras, takich jak A1 i A4?
2. Jakie są obecne dane dotyczące natężenia ruchu na istniejącej DK45, A1 oraz A4 w obszarze GOP i ROW, szczególnie w rejonie węzła Sośnica?
3. Jakie są prognozy dotyczące przyszłego natężenia ruchu w tych rejonach w latach 2030–2040 i kolejnych?
4. Czy istnieje możliwość pozyskania środków z Krajowego Funduszu Drogowego lub funduszy unijnych na realizację tej inwestycji?
5. Jakie działania Ministerstwo Infrastruktury planuje podjąć w celu rozpoczęcia realizacji inwestycji drogi ekspresowej S45 w najbliższej przyszłości?
Z poważaniem
Michał Woś
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 8245
do ministra infrastruktury
w sprawie budowy drogi ekspresowej S45 (Chałupki/granica państwa - Racibórz - Kędzierzyn-Koźle - A4 - Opole - S8)
Zgłaszający: Michał Woś
Data wpływu: 19-02-2025
Szanowny Panie Ministrze,
województwo śląskie to jeden z najbardziej uprzemysłowionych i zurbanizowanych regionów Polski, który zmaga się z poważnymi problemami komunikacyjnymi, zwłaszcza w kontekście transportu drogowego. Na terenie Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (GOP) oraz Rybnickiego Okręgu Węglowego (ROW) węzły komunikacyjne, takie jak Sośnica (skrzyżowanie A1 z A4 oraz DK44), są wyjątkowo przeciążone, co już powoduje utrudnienia w transporcie zarówno regionalnym, jak i tranzytowym. W przyszłości, przy rosnącym ruchu, problem przepustowości się pogłębi. Równocześnie istniejąca sieć dróg krajowych, w tym szczególnie DK45, nie jest w stanie sprostać rosnącym wymaganiom transportowym, zwłaszcza w kontekście międzynarodowego ruchu z Czech oraz obsługi dynamicznie rozwijających się regionów gospodarczych.
W związku z powyższym zwracam się o uwzględnienie w Rządowym Programie Budowy Dróg Krajowych budowy drogi ekspresowej S45 na odcinku Racibórz – A4 i dalej w kierunku Opola i S8, która mogłaby stanowić kluczowe rozwiązanie w kwestii poprawy komunikacji i odciążenia głównych tras w regionie GOP i ROW. Zbudowanie tego odcinka drogi ekspresowej miałoby istotne znaczenie w kontekście rozwoju gospodarczego, poprawy bezpieczeństwa na drogach oraz zmniejszenia presji na A1 i A4.
Argumenty przemawiające za budową S45 w tej lokalizacji to:
1. Odciążenie węzła Sośnica i poprawa płynności ruchu – węzeł Sośnica, będący skrzyżowaniem A1 i A4, jest jednym z najbardziej obciążonych punktów komunikacyjnych w Polsce. Regularnie występujące korki w tym miejscu wpływają na płynność ruchu nie tylko w rejonie GOP i ROW, ale także w skali ogólnokrajowej. Budowa drogi ekspresowej S45, prowadzącej z Raciborza do A4, umożliwiłaby rozproszenie części ruchu tranzytowego i regionalnego, co znacząco poprawiłoby sytuację na tych drogach, zwłaszcza że już teraz część tranzytu z Czech skraca drogę, korzystając z DK45 zamiast A1/A4.
2. Poprawa skomunikowania Raciborza i południowego Śląska – obecnie Racibórz, jak i południowe rejony województwa śląskiego mają słabe połączenia z autostradą A4. Przejazd w kierunku węzła A4 w Gliwicach odbywa się obecnie drogami lokalnymi lub za pomocą DK45, które nie spełniają oczekiwań w zakresie przepustowości. Droga ekspresowa S45 stanowiłaby alternatywę dla tych odcinków, usprawniając komunikację oraz zapewniając lepszy dostęp do sieci autostrad.
3. Usprawnienie transportu międzynarodowego – obecnie droga krajowa DK45 pełni istotną funkcję w ruchu tranzytowym z Czech do Wrocławia i dalej do portów w Szczecinie oraz Świnoujściu. Wciąż rosnące natężenie ruchu międzynarodowego wymaga budowy drogi ekspresowej, która usprawni transport towarów i ludzi w tym rejonie. S45 jako droga ekspresowa zapewniłaby odpowiednią przepustowość i bezpieczeństwo na trasie.
4. Poprawa dostępu do głównych arterii komunikacyjnych – zbudowanie drogi ekspresowej S45 z Raciborza do A4 skróciłoby czas podróży z południowych rejonów Śląska do innych głównych szlaków, takich jak S8 czy A1. Ułatwiłoby to nie tylko transport towarów, ale także codzienne podróże mieszkańców.
5. Wsparcie dla rozwoju regionu – lepsza infrastruktura drogowa w tym regionie mogłaby wspierać rozwój gospodarczy i przyciągać inwestycje. Poprawa komunikacji między regionami Śląska, Opolszczyzny oraz Dolnego Śląska stworzyłaby silniejsze powiązania gospodarcze i transportowe, co przyczyniłoby się do wzrostu atrakcyjności tych obszarów.
6. Redukcja czasu przejazdu – jak wynika z obliczeń ekspertów, wprowadzenie drogi ekspresowej S45 skróciłoby czas przejazdu z Raciborza do węzła A4, a także z Opola do Wrocławia. Dodatkowo poprawiłoby to komunikację z południową Europą, skracając odległość do Ostrawy i innych ważnych miast.
7. Korzyści dla Opolszczyzny – w szczególności województwo opolskie, które z racji swojej lokalizacji stanowi istotny element w komunikacji między południową Polską a Czechami oraz w kierunku Wrocławia i portów zachodnich, zyskałoby na budowie S45. Opolszczyzna zmaga się z niedostatecznym połączeniem z siecią dróg ekspresowych i autostrad, co utrudnia rozwój regionu. Budowa S45 stanowiłaby doskonałe rozwiązanie, które poprawiłoby dostępność Opola do A4, a także wzmocniło pozycję województwa jako ważnego węzła komunikacyjnego w Polsce. Ponadto budowa tej drogi pozwoliłaby na łatwiejsze połączenie Opola z południem Europy oraz lepsze skomunikowanie regionu z resztą kraju.
W związku z powyższym zwracam się z pytaniami do Pana Ministra:
1. Czy w ramach aktualizacji Rządowego Programu Budowy Dróg Krajowych Ministerstwo Infrastruktury rozważa budowę drogi ekspresowej S45 na odcinku Racibórz-A4, szczególnie w kontekście odciążenia głównych tras, takich jak A1 i A4?
2. Jakie są obecne dane dotyczące natężenia ruchu na istniejącej DK45, A1 oraz A4 w obszarze GOP i ROW, szczególnie w rejonie węzła Sośnica?
3. Jakie są prognozy dotyczące przyszłego natężenia ruchu w tych rejonach w latach 2030–2040 i kolejnych?
4. Czy istnieje możliwość pozyskania środków z Krajowego Funduszu Drogowego lub funduszy unijnych na realizację tej inwestycji?
5. Jakie działania Ministerstwo Infrastruktury planuje podjąć w celu rozpoczęcia realizacji inwestycji drogi ekspresowej S45 w najbliższej przyszłości?
Z poważaniem
Michał Woś
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Stanisław Bukowiec
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
4 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
5.7 / 1k zn.
- Zawiera 4 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8385 znaków
Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DDP-2.054.34.2025
Warszawa, 12 marca 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji nr 8245 Pana Michała Wosia, Posła na Sejm RP, w sprawie
budowy drogi ekspresowej S45 na odcinku Racibórz – A4 i dalej w kierunku Opola i S8,
przekazanej do Ministra Infrastruktury pismem z dnia 24 lutego 2025 r., przedstawiam
poniżej informacje w sprawie.
Docelowa sieć autostrad i dróg ekspresowych w Polsce została określona
w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 15 maja 2004 r. w sprawie sieci autostrad i dróg
ekspresowych (Dz. U. z 2018 r. poz. 741, z późn. zm.). Wyznaczone przez Radę Ministrów
cele dotyczące budowy nowych ciągów autostrad i dróg ekspresowych ujęte zostały
w Rządowym Programie Budowy Dróg Krajowych do 2030 r. (z perspektywą do 2033 r.),
na realizację którego przewidziano środki Krajowego Funduszu Drogowego na poziomie
302,1 mld zł. W związku z powyższym, priorytetem Ministerstwa Infrastruktury jest
obecnie ukończenie budowy już zdefiniowanego w ww. rozporządzeniu, docelowego
układu dróg klasy A i S poprzez realizację inwestycji ujętych w ww. Programie.
Postulowana Pana wnioskiem budowa drogi ekspresowej S45 w relacji Racibórz – A4 nie
jest uwzględniona w obecnie obowiązującym rozporządzeniu Rady Ministrów,
przywołanym powyżej, ani w żadnym programie rządowym. W związku z powyższym, nie
są zapewnione żadne źródła finansowania dla tej inwestycji ani na prace przygotowawcze,
ani tym bardziej na prace związane z jej budową.
Poza wyżej wspomnianymi inwestycjami w zakresie budowy i rozbudowy autostrad i dróg
ekspresowych, podejmowane są działania na istniejącej sieci dróg krajowych niższych klas
technicznych, polegające na przebudowie istniejących ciągów drogowych w ramach
Programu Wzmocnienia Krajowej Sieci Drogowej do 2030 r. oraz budowie obwodnic
w ramach Programu Budowy 100 Obwodnic na lata 2020-2030 i ww. Rządowego
Programu Budowy Dróg Krajowych do 2030 r.
Ministerstwo Infrastruktury nie dysponuje prognozą ruchu dla poszczególnych dróg
w kraju. Jednakże, wyniki Generalnego Pomiaru Ruchu z lat 2020/2021 wskazują, że
natężenie ruchu na terenie A1 oscylowało między 24 721 poj./dobę na odcinku w. Bytom
– w. Zabrze, do maksymalnej wartości 57 450 poj./dobę na odcinku w. Gliwice Sośnica –
w. Knurów. Natężenie ruchu na terenie A4 oscylowało między 40 068 poj./dobę na
odcinku w. Bojków – w. Gliwice Sośnica, do maksymalnej wartości 105 033 poj./dobę na
odcinku na terenie Katowic. Z kolei natężenie ruchu w ciągu dk nr 45 oscylowało między
3 949 poj./dobę na odcinku obwodnicy Kluczborka, do maksymalnej wartości 16 781
-- 1 of 3 --
2
poj./dobę na odcinku Opole – Zawada. Pokazuje to, że natężenie ruchu na drodze krajowej
nr 45 jest mniejsze od głównych korytarzy komunikacyjnych w regionie, wobec czego nie
ma uzasadnienia do rozbudowy drogi krajowej na całym ciągu, nie mówiąc o budowie
drogi ekspresowej. Można ewentualnie mówić o planach rozbudowy wybranych
odcinków, najczęściej przy dużych ośrodkach miejskich.
Dlatego też, mając na uwadze istotne znaczenie istniejącej drogi krajowej nr 45 zarówno
dla połączenia między województwami śląskim, opolskim i łódzkim jak i dla ruchu
międzynarodowego z Czechami, w ciągu istniejącej drogi krajowej nr 45 są podejmowane
intensywne działania ukierunkowane na zwiększenie przepustowości, komfortu podróży
i bezpieczeństwa wszystkich użytkowników ruchu.
Do najważniejszych zadań z tego obszaru należą planowane i realizowane kompleksowe
przebudowy/rozbudowy z dostosowaniem do wymaganych przepisami parametrów na
odcinkach:
Zabełków – Roszków – w województwie śląskim,
Ciężkowice oraz Krapkowice – Rogów Opolski – na południe od A4
w województwie opolskim, sąsiadującym z już oddanym do użytku po rozbudowie
odcinkiem Rogów – Opole Południe, a także z uwzględnieniem odcinka
w Krapkowicach wymagającego odbudowy na skutek powodzi we wrześniu
ubiegłego roku
Zawada – Jełowa – Bierdzany – Kuniów – Kluczbork – Praszka – na północ od A4
w województwie opolskim,
granica województwa opolskiego/łódzkiego – Wieluń oraz Czarnożyły – Złoczew
– w województwie łódzkim.
W tym miejscu należy podkreślić, iż w roku bieżącym na odcinkach dróg
administrowanych przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad przeprowadzany
jest nowy Generalny Pomiar Ruchu (GPR), który stanowić będzie podstawowe źródło
informacji o ruchu drogowym w Polsce. Dopiero jego wyniki wskażą kierunki szczegółowej
analizy obecnego układu na istniejącej sieci dróg krajowych i mogą stanowić podstawę do
ewentualnych analiz.
Dodatkowo realizowane są punktowe zadania ukierunkowane na poprawę
bezpieczeństwa, a w ramach Programu Bezpiecznej Infrastruktury Drogowej 2021-2024
w ciągu kilku ostatnich lat doświetlono przejścia dla pieszych, co przyczynia się do
zwiększenia widoczności pieszych a w konsekwencji zwiększa bezpieczeństwo ruchu.
Odpowiadając na pytanie dot. możliwości pozyskania środków na realizację inwestycji
drogowej informuję, że wydatki na budowę autostrad i dróg ekspresowych ponoszone są
ze środków Krajowego Funduszu Drogowego (KFD), którego źródła finansowania są ściśle
określone w ustawie z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz
o Krajowym Funduszu Drogowym (Dz.U. z 2024 r. poz. 321, z późn. zm.).
Po stronie ustalonych stałych przychodów KFD są przede wszystkim wpływy z opłaty
paliwowej, środki pochodzące z opłat za przejazdy drogami płatnymi (przede wszystkim
autostradami i drogami ekspresowymi), zasilania z tytułu kar i grzywien a także dzierżawy
Miejsc Obsługi Podróżnych. Oprócz stałych przychodów ustawa przewiduje również
-- 2 of 3 --
3
możliwość zasilania KFD bezzwrotnymi środkami unijnymi, które na ogół1 refundują
prefinansowane przez KFD wydatki oraz zwrotnymi instrumentami dłużnymi w postaci
kredytów (głównie zaciąganych w Europejskim Banku Inwestycyjnym) i obligacji celowych
emitowanych na rzecz KFD przez Bank Gospodarstwa Krajowego, gwarantowanych przez
Skarb Państwa.
Instrumenty dłużne w postaci kredytów i obligacji umożliwiają prefinansowanie zadań
z dofinansowaniem unijnym i płynną realizację zadań, przewidzianych do realizacji przez
Radę Ministrów w wieloletnich planach inwestycyjnych, zgodnie z planem finansowym
Krajowego Funduszu Drogowego na dany rok. Obecne wieloletnie plany inwestycyjne
finansowane z KFD to: ww. Rządowy Program Budowy Dróg Krajowych do 2030 r.
(z perspektywą do 2033 r.) oraz Program Budowy 100 Obwodnic na lata 2020-2030.
Łącznie na oba programy od 2020 r. Rada Ministrów zaplanowała wydatki rzędu 330
mld zł, których znaczna część zostanie sfinansowana z instrumentów dłużnych.
Przytoczone w pytaniach Pana posła środki unijne, z uwagi na premiowanie przez KE
bardziej ekologicznych środków transportu, zostały w obecnym okresie programowania
2021-2027 znacznie ograniczone. W programie operacyjnym określającym wparcie UE dla
projektów Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad zapisano ok. 18 mld zł, wobec
ok. 43 mld zł, w podobnym programie operacyjnym na perspektywę 2014-2020. Resort
infrastruktury spodziewa się, że w kolejnych okresach programowania dofinansowanie UE
na inwestycje drogowe będzie malało.
Mając powyższe na uwadze, jak również obecne zadłużenie Krajowego Funduszu
Drogowego a także już uchwalone przez Radę Ministrów ww. programy wieloletnie
generujące znaczne zobowiązania Skarbu Państwa, nie jest możliwe przeznaczenie
dodatkowych środków KFD na nową inwestycję.
Należy podkreślić, że potrzeby inwestycyjne występują na całej sieci dróg krajowych,
a Ministerstwo Infrastruktury dysponuje ograniczonymi środkami na ich realizację.
Konieczne jest zatem takie ich wydatkowanie, aby w miarę równomiernie zaspokajać
potrzeby wszystkich mieszkańców kraju, zgodnie z obiektywnie zidentyfikowanymi
zagrożeniami i potrzebami. Uwzględniając powyższe uwarunkowania oraz ograniczone
środki finansowe na realizację drogowych zadań inwestycyjnych, aktualnie nie jest
planowane rozpoczęcie prac w postulowanym przez Pana posła ciągu.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Stanisław Bukowiec
Sekretarz Stanu
Dokument podpisany elektronicznie.
1 W przypadku projektów współfinansowanych z CEF dokonywane są również przez KE celowe zaliczki.
-- 3 of 3 --
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DDP-2.054.34.2025
Warszawa, 12 marca 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji nr 8245 Pana Michała Wosia, Posła na Sejm RP, w sprawie
budowy drogi ekspresowej S45 na odcinku Racibórz – A4 i dalej w kierunku Opola i S8,
przekazanej do Ministra Infrastruktury pismem z dnia 24 lutego 2025 r., przedstawiam
poniżej informacje w sprawie.
Docelowa sieć autostrad i dróg ekspresowych w Polsce została określona
w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 15 maja 2004 r. w sprawie sieci autostrad i dróg
ekspresowych (Dz. U. z 2018 r. poz. 741, z późn. zm.). Wyznaczone przez Radę Ministrów
cele dotyczące budowy nowych ciągów autostrad i dróg ekspresowych ujęte zostały
w Rządowym Programie Budowy Dróg Krajowych do 2030 r. (z perspektywą do 2033 r.),
na realizację którego przewidziano środki Krajowego Funduszu Drogowego na poziomie
302,1 mld zł. W związku z powyższym, priorytetem Ministerstwa Infrastruktury jest
obecnie ukończenie budowy już zdefiniowanego w ww. rozporządzeniu, docelowego
układu dróg klasy A i S poprzez realizację inwestycji ujętych w ww. Programie.
Postulowana Pana wnioskiem budowa drogi ekspresowej S45 w relacji Racibórz – A4 nie
jest uwzględniona w obecnie obowiązującym rozporządzeniu Rady Ministrów,
przywołanym powyżej, ani w żadnym programie rządowym. W związku z powyższym, nie
są zapewnione żadne źródła finansowania dla tej inwestycji ani na prace przygotowawcze,
ani tym bardziej na prace związane z jej budową.
Poza wyżej wspomnianymi inwestycjami w zakresie budowy i rozbudowy autostrad i dróg
ekspresowych, podejmowane są działania na istniejącej sieci dróg krajowych niższych klas
technicznych, polegające na przebudowie istniejących ciągów drogowych w ramach
Programu Wzmocnienia Krajowej Sieci Drogowej do 2030 r. oraz budowie obwodnic
w ramach Programu Budowy 100 Obwodnic na lata 2020-2030 i ww. Rządowego
Programu Budowy Dróg Krajowych do 2030 r.
Ministerstwo Infrastruktury nie dysponuje prognozą ruchu dla poszczególnych dróg
w kraju. Jednakże, wyniki Generalnego Pomiaru Ruchu z lat 2020/2021 wskazują, że
natężenie ruchu na terenie A1 oscylowało między 24 721 poj./dobę na odcinku w. Bytom
– w. Zabrze, do maksymalnej wartości 57 450 poj./dobę na odcinku w. Gliwice Sośnica –
w. Knurów. Natężenie ruchu na terenie A4 oscylowało między 40 068 poj./dobę na
odcinku w. Bojków – w. Gliwice Sośnica, do maksymalnej wartości 105 033 poj./dobę na
odcinku na terenie Katowic. Z kolei natężenie ruchu w ciągu dk nr 45 oscylowało między
3 949 poj./dobę na odcinku obwodnicy Kluczborka, do maksymalnej wartości 16 781
-- 1 of 3 --
2
poj./dobę na odcinku Opole – Zawada. Pokazuje to, że natężenie ruchu na drodze krajowej
nr 45 jest mniejsze od głównych korytarzy komunikacyjnych w regionie, wobec czego nie
ma uzasadnienia do rozbudowy drogi krajowej na całym ciągu, nie mówiąc o budowie
drogi ekspresowej. Można ewentualnie mówić o planach rozbudowy wybranych
odcinków, najczęściej przy dużych ośrodkach miejskich.
Dlatego też, mając na uwadze istotne znaczenie istniejącej drogi krajowej nr 45 zarówno
dla połączenia między województwami śląskim, opolskim i łódzkim jak i dla ruchu
międzynarodowego z Czechami, w ciągu istniejącej drogi krajowej nr 45 są podejmowane
intensywne działania ukierunkowane na zwiększenie przepustowości, komfortu podróży
i bezpieczeństwa wszystkich użytkowników ruchu.
Do najważniejszych zadań z tego obszaru należą planowane i realizowane kompleksowe
przebudowy/rozbudowy z dostosowaniem do wymaganych przepisami parametrów na
odcinkach:
Zabełków – Roszków – w województwie śląskim,
Ciężkowice oraz Krapkowice – Rogów Opolski – na południe od A4
w województwie opolskim, sąsiadującym z już oddanym do użytku po rozbudowie
odcinkiem Rogów – Opole Południe, a także z uwzględnieniem odcinka
w Krapkowicach wymagającego odbudowy na skutek powodzi we wrześniu
ubiegłego roku
Zawada – Jełowa – Bierdzany – Kuniów – Kluczbork – Praszka – na północ od A4
w województwie opolskim,
granica województwa opolskiego/łódzkiego – Wieluń oraz Czarnożyły – Złoczew
– w województwie łódzkim.
W tym miejscu należy podkreślić, iż w roku bieżącym na odcinkach dróg
administrowanych przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad przeprowadzany
jest nowy Generalny Pomiar Ruchu (GPR), który stanowić będzie podstawowe źródło
informacji o ruchu drogowym w Polsce. Dopiero jego wyniki wskażą kierunki szczegółowej
analizy obecnego układu na istniejącej sieci dróg krajowych i mogą stanowić podstawę do
ewentualnych analiz.
Dodatkowo realizowane są punktowe zadania ukierunkowane na poprawę
bezpieczeństwa, a w ramach Programu Bezpiecznej Infrastruktury Drogowej 2021-2024
w ciągu kilku ostatnich lat doświetlono przejścia dla pieszych, co przyczynia się do
zwiększenia widoczności pieszych a w konsekwencji zwiększa bezpieczeństwo ruchu.
Odpowiadając na pytanie dot. możliwości pozyskania środków na realizację inwestycji
drogowej informuję, że wydatki na budowę autostrad i dróg ekspresowych ponoszone są
ze środków Krajowego Funduszu Drogowego (KFD), którego źródła finansowania są ściśle
określone w ustawie z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz
o Krajowym Funduszu Drogowym (Dz.U. z 2024 r. poz. 321, z późn. zm.).
Po stronie ustalonych stałych przychodów KFD są przede wszystkim wpływy z opłaty
paliwowej, środki pochodzące z opłat za przejazdy drogami płatnymi (przede wszystkim
autostradami i drogami ekspresowymi), zasilania z tytułu kar i grzywien a także dzierżawy
Miejsc Obsługi Podróżnych. Oprócz stałych przychodów ustawa przewiduje również
-- 2 of 3 --
3
możliwość zasilania KFD bezzwrotnymi środkami unijnymi, które na ogół1 refundują
prefinansowane przez KFD wydatki oraz zwrotnymi instrumentami dłużnymi w postaci
kredytów (głównie zaciąganych w Europejskim Banku Inwestycyjnym) i obligacji celowych
emitowanych na rzecz KFD przez Bank Gospodarstwa Krajowego, gwarantowanych przez
Skarb Państwa.
Instrumenty dłużne w postaci kredytów i obligacji umożliwiają prefinansowanie zadań
z dofinansowaniem unijnym i płynną realizację zadań, przewidzianych do realizacji przez
Radę Ministrów w wieloletnich planach inwestycyjnych, zgodnie z planem finansowym
Krajowego Funduszu Drogowego na dany rok. Obecne wieloletnie plany inwestycyjne
finansowane z KFD to: ww. Rządowy Program Budowy Dróg Krajowych do 2030 r.
(z perspektywą do 2033 r.) oraz Program Budowy 100 Obwodnic na lata 2020-2030.
Łącznie na oba programy od 2020 r. Rada Ministrów zaplanowała wydatki rzędu 330
mld zł, których znaczna część zostanie sfinansowana z instrumentów dłużnych.
Przytoczone w pytaniach Pana posła środki unijne, z uwagi na premiowanie przez KE
bardziej ekologicznych środków transportu, zostały w obecnym okresie programowania
2021-2027 znacznie ograniczone. W programie operacyjnym określającym wparcie UE dla
projektów Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad zapisano ok. 18 mld zł, wobec
ok. 43 mld zł, w podobnym programie operacyjnym na perspektywę 2014-2020. Resort
infrastruktury spodziewa się, że w kolejnych okresach programowania dofinansowanie UE
na inwestycje drogowe będzie malało.
Mając powyższe na uwadze, jak również obecne zadłużenie Krajowego Funduszu
Drogowego a także już uchwalone przez Radę Ministrów ww. programy wieloletnie
generujące znaczne zobowiązania Skarbu Państwa, nie jest możliwe przeznaczenie
dodatkowych środków KFD na nową inwestycję.
Należy podkreślić, że potrzeby inwestycyjne występują na całej sieci dróg krajowych,
a Ministerstwo Infrastruktury dysponuje ograniczonymi środkami na ich realizację.
Konieczne jest zatem takie ich wydatkowanie, aby w miarę równomiernie zaspokajać
potrzeby wszystkich mieszkańców kraju, zgodnie z obiektywnie zidentyfikowanymi
zagrożeniami i potrzebami. Uwzględniając powyższe uwarunkowania oraz ograniczone
środki finansowe na realizację drogowych zadań inwestycyjnych, aktualnie nie jest
planowane rozpoczęcie prac w postulowanym przez Pana posła ciągu.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Stanisław Bukowiec
Sekretarz Stanu
Dokument podpisany elektronicznie.
1 W przypadku projektów współfinansowanych z CEF dokonywane są również przez KE celowe zaliczki.
-- 3 of 3 --