Interpelacja w sprawie przechowywania polskich rezerw złota oraz potencjalnych zagrożeń związanych z doniesieniami o opóźnieniach w dostępie do fizycznego złota w Banku Anglii
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8243
do ministra finansów
w sprawie przechowywania polskich rezerw złota oraz potencjalnych zagrożeń związanych z doniesieniami o opóźnieniach w dostępie do fizycznego złota w Banku Anglii
Zgłaszający: Jarosław Sachajko
Data wpływu: 19-02-2025
Szanowny Panie Ministrze,
złoto odgrywa kluczową rolę w zapewnieniu stabilności finansowej państwa oraz budowaniu zaufania do krajowego systemu monetarnego. Jest ono traktowane jako zabezpieczenie na wypadek kryzysów gospodarczych oraz gwarant wiarygodności państwa na arenie międzynarodowej. W związku z tym istotne jest, aby polskie rezerwy złota były przechowywane w sposób zapewniający ich pełne bezpieczeństwo oraz dostępność.
Ostatnie doniesienia medialne wskazują na poważne opóźnienia w dostępie do fizycznego złota przechowywanego w Banku Anglii. Według informacji podanych przez portal Mennica Inwestorów czas oczekiwania na wydanie sztabek złota wzrósł do czterech tygodni, podczas gdy wcześniej wynosił zaledwie kilka dni do tygodnia. Taka sytuacja rodzi obawy dotyczące bezpieczeństwa i dostępności polskich rezerw złota przechowywanych za granicą. Przykładem może być przypadek Wenezueli z 2019 roku, kiedy to Bank Anglii odmówił wydania 31 ton złota należących do tego kraju, powołując się na kwestie polityczne. Innym przykładem są Niemcy, które w latach 2013–2017 repatriowały 674 tony złota z USA i Francji, co pokazuje, że proces ten jest możliwy i stanowi istotny krok w kierunku zwiększenia suwerenności finansowej.
Bezpieczeństwo i dostępność polskich rezerw złota mają kluczowe znaczenie dla stabilności finansowej kraju. Doniesienia o opóźnieniach w dostępie do fizycznego złota w Banku Anglii budzą uzasadnione obawy co do możliwości szybkiego i pełnego dysponowania naszymi rezerwami w sytuacjach wymagających interwencji. Dlatego niezbędne jest podjęcie działań mających na celu zapewnienie pełnej kontroli nad polskim złotem oraz minimalizację ryzyka związanego z jego przechowywaniem za granicą.
W związku z powyższym uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Ile ton złota stanowią polskie rezerwy i jaka ich część jest przechowywana za granicą, w tym w Banku Anglii? Proszę o podanie szczegółowych danych liczbowych oraz państw.
Czy w związku z doniesieniami o opóźnieniach w dostępie do fizycznego złota w Banku Anglii Ministerstwo Finansów w porozumieniu z NBP planuje podjąć działania mające na celu repatriację polskich rezerw złota do kraju? Jeśli tak, to jakie są planowane terminy, procedury oraz szacowane koszty tego procesu?
Jakie kroki zostały podjęte w celu zabezpieczenia polskich rezerw złota przed ewentualnymi problemami z ich dostępnością w zagranicznych instytucjach finansowych? Czy istnieją procedury umożliwiające szybki dostęp do tych zasobów w sytuacji kryzysowej?
Czy Ministerstwo Finansów posiada aktualne informacje na temat kondycji finansowej i operacyjnej instytucji, w których przechowywane są polskie rezerwy złota? Czy regularnie przeprowadzane są audyty i przeglądy umów w tym zakresie?
Czy rozważane są alternatywne lokalizacje przechowywania polskich rezerw złota w kraju, które zapewniłyby większe bezpieczeństwo i kontrolę nad tymi zasobami? Czy analizowano możliwości przechowywania złota w skarbcach NBP?
Czy Ministerstwo Finansów monitoruje sytuację związaną z dostępnością fizycznego złota na rynkach międzynarodowych oraz potencjalnymi zagrożeniami dla polskich rezerw? Jeśli tak, to jakie konkretne działania są podejmowane w odpowiedzi na ewentualne ryzyka, takie jak zmiany w polityce banków centralnych przechowujących złoto?
Czy w kontekście obecnych wydarzeń planowane są zmiany w polityce zarządzania rezerwami złota, w tym w zakresie dywersyfikacji miejsc przechowywania oraz form posiadania złota (fizyczne vs. instrumenty finansowe oparte na złocie)? Proszę o przedstawienie ewentualnych strategii dywersyfikacyjnych.
Czy istnieją umowy lub porozumienia z zagranicznymi instytucjami finansowymi, które gwarantują Polsce pełny i natychmiastowy dostęp do naszych rezerw złota w sytuacjach kryzysowych? Jeśli tak, to jakie są ich główne postanowienia i czy obejmują one procedury arbitrażowe w przypadku sporów?
Czy Ministerstwo Finansów analizuje potencjalne skutki finansowe i gospodarcze związane z ewentualnymi trudnościami w dostępie do polskich rezerw złota przechowywanych za granicą? Czy uwzględniono scenariusze kryzysowe i ich wpływ na stabilność złotego oraz rynków finansowych?
Jakie są koszty przechowywania polskich rezerw złota za granicą w porównaniu do potencjalnych kosztów ich przechowywania w kraju? Czy przeprowadzono analizy opłacalności repatriacji złota z uwzględnieniem tych kosztów oraz potencjalnych korzyści wynikających z pełnej kontroli nad zasobami?
Podsekretarz stanu Jurand Drop
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3175 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/2
Warszawa, 12 marca 2025 roku
Sprawa: Interpelacja nr 8243 Pana Posła Jarosława Sachajko w sprawie
przechowywania polskich rezerw złota oraz potencjalnych zagrożeń
związanych z doniesieniami o opóźnieniach w dostępie do fizycznego
złota w Banku Anglii.
Znak sprawy: FN9.054.7.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 8243 Pana Posła Jarosława Sachajko w sprawie
przechowywania polskich rezerw złota oraz potencjalnych zagrożeń związanych z
doniesieniami o opóźnieniach w dostępie do fizycznego złota w Banku Anglii,
przekazuję w załączeniu stanowisko Narodowego Banku Polskiego (instytucji
właściwej do udzielenia odpowiedzi na pytania postawione w interpelacji –
wyjaśnienia poniżej).
Należy zauważyć, że to Narodowy Bank Polski (NBP) jest właścicielem rezerw
dewizowych będących w posiadaniu i zarządzanych przez NBP. Ma to swoje
uzasadnienie prawne zarówno w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (art. 227 ust.
1, zdanie drugie), jak i w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku
Polskim (Dz. U. z 2022 r. poz. 2025), dalej jako „ustawa o NBP”.
Stosownie do ustawy o NBP jednym z podstawowych zadań banku centralnego
(umocowanego w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej) jest prowadzenie
gospodarki rezerwami dewizowymi (art. 3 ust. 2 pkt 2). Przepis art. 52 ust. 1 tej
ustawy precyzuje, że NBP realizuje funkcję centralnej bankowej instytucji
dewizowej poprzez gromadzenie rezerw dewizowych, zarządzanie rezerwami
dewizowymi oraz podejmowanie czynności bankowych i innych mających na celu
zapewnienie bezpieczeństwa obrotu dewizowego i płynności płatniczej kraju.
Zgodnie z art. 52 ust. 4 ustawy o NBP, NBP może posiadać wartości dewizowe i
dokonywać obrotu tymi wartościami we własnym imieniu i na własny rachunek oraz
na rachunek innych podmiotów, jak również wykonywać czynności obrotu
dewizowego w kraju i za granicą, w tym również w zakresie udzielania i zaciągania
-- 1 of 2 --
2/2
kredytów i pożyczek zagranicznych oraz udzielania i przyjmowania poręczeń i
gwarancji bankowych w obrotach z zagranicą.
Powyższe oznacza, że NBP realizuje funkcje centralnej bankowej instytucji
dewizowej poprzez gromadzenie rezerw dewizowych, zarządzanie rezerwami
dewizowymi oraz podejmowanie czynności bankowych i innych, mających na celu
zapewnienie bezpieczeństwa obrotu dewizowego i płynności płatniczej kraju.
Jednocześnie NBP posiada osobowość prawną i jest odrębną od Skarbu Państwa
osobą prawną, czyli stosownie do art. 34 Kodeksu cywilnego NBP jako państwowej
osobie prawnej przysługuje prawo własności należących do niego składników
mienia. Zgodnie z powyższymi regulacjami NBP upoważniony jest zatem do
posiadania i obrotu wartościami dewizowymi we własnym imieniu i na własny
rachunek, a środki te zaliczane są do majątku NBP, natomiast przychody uzyskiwane
z tych środków stanowią dochód NBP.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jurand Drop
podsekretarz stanu
-- 2 of 2 --