Interpelacja w sprawie praktyk związanych z naliczaniem ryczałtowych rekompensat za opóźnienia w płatnościach faktur, wynikających z art. 10 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8242
do prezesa Rady Ministrów
w sprawie praktyk związanych z naliczaniem ryczałtowych rekompensat za opóźnienia w płatnościach faktur, wynikających z art. 10 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych
Zgłaszający: Piotr Górnikiewicz
Data wpływu: 19-02-2025
Szanowny Panie Premierze,
zwracam się z interpelacją dotyczącą praktyk związanych z naliczaniem ryczałtowych rekompensat za opóźnienia w płatnościach faktur, wynikających z art. 10 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych.
Zgodnie z art. 10 ust. 1 wspomnianej ustawy wierzycielowi przysługuje od dłużnika, bez wezwania, rekompensata za koszty odzyskiwania należności w wysokości:
1) 40 euro – gdy wartość świadczenia pieniężnego nie przekracza 5000 zł;
2) 70 euro – gdy wartość świadczenia pieniężnego przekracza 5000 zł, ale jest niższa niż 50 000 zł;
3) 100 euro – gdy wartość świadczenia pieniężnego wynosi co najmniej 50 000 zł.
Rekompensata ta ma na celu zrekompensowanie wierzycielowi kosztów związanych z odzyskiwaniem należności i jest naliczana automatycznie w przypadku opóźnienia w płatności.
W praktyce obserwuje się przypadki, w których niektóre podmioty wykorzystują powyższe przepisy w sposób niezgodny z ich pierwotnym celem. Przykładowo, naliczają one rekompensaty w wysokości 40 euro za niewielkie opóźnienia w płatnościach dotyczących faktur o niskiej wartości, co prowadzi do sytuacji, w której kara przewyższa wartość samej faktury. Dodatkowo zdarzają się przypadki dzielenia jednej dostawy na kilka faktur, co umożliwia wielokrotne naliczanie rekompensaty.
Pytania:
Czy ministerstwo planuje nowelizację przepisów dotyczących naliczania ryczałtowych rekompensat za opóźnienia w płatnościach faktur, aby zapobiec ich nadużywaniu?
Jeśli tak, to na jakim etapie znajdują się prace legislacyjne w tym zakresie?
Czy rozważane są zmiany polegające na uzależnieniu naliczania rekompensaty od długości opóźnienia lub wartości faktury, aby zapewnić proporcjonalność kary do przewinienia?
Czy ministerstwo monitoruje praktyki przedsiębiorstw w zakresie naliczania tych rekompensat i czy planowane są działania mające na celu edukację przedsiębiorców w tym zakresie?
Uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na powyższe pytania oraz o rozważenie podjęcia działań mających na celu ochronę przedsiębiorców przed nieuczciwymi praktykami związanymi z naliczaniem ryczałtowych rekompensat.
Z poważaniem
Piotr Górnikiewicz
Sekretarz stanu Michał Jaros
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (14)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9394 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DPG-VI.054.12.2025
Warszawa, 12 marca 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 8242
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 8242 z 24 lutego br. Pana Posła Piotra Górnikiewicza
w sprawie praktyk związanych z naliczaniem ryczałtowych rekompensat za opóźnienia
w płatnościach faktur, wynikających z art. 10 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym
opóźnieniom w transakcjach handlowych, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Pytanie nr 1 i 2 - Czy Ministerstwo planuje nowelizację przepisów dotyczących naliczania
ryczałtowych rekompensat za opóźnienia w płatnościach faktur, aby zapobiec ich
nadużywaniu? Jeśli tak, to na jakim etapie znajdują się prace legislacyjne w tym zakresie?
Z uwagi na toczące się prace na poziomie Unii Europejskiej w obszarze zwalczania opóźnień
w płatnościach w transakcjach handlowych aktualnie nie są planowane prace nad
nowelizacją przepisów w przedmiotowym zakresie.
Od października 2023 r. w ramach grupy roboczej Rady UE ds. konkurencyjności i wzrostu
(rynek wewnętrzny) prowadzone są prace nad projektem rozporządzenia dotyczącego
opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych. 7 marca 2024 r. podczas Rady UE ds.
Konkurencyjności odbyła się debata orientacyjna, w trakcie której ministrowie omówili
wybór instrumentu prawnego, terminy płatności oraz kwestie związane z egzekwowaniem
przepisów. W trakcie rozmów wybrzmiała potrzeba większej elastyczności regulacji, w tym
wprowadzenia wyłączeń dla niektórych sektorów, a także liczne zastrzeżenia wobec
zaproponowanego systemu egzekwowania przepisów. Większość państw członkowskich
wyraziła preferencję dla dyrektywy zamiast rozporządzenia, co skutkowało
przedstawieniem przez prezydencję belgijską 3 maja 2024 r. kompromisowej wersji
projektu w formie dyrektywy, omawianej następnie 16 maja 2024 r. W kolejnych miesiącach
14 państw członkowskich zgłosiło sprzeciw wobec dalszych prac nad projektem, postulując
jego wycofanie i ewentualną aktualizację obecnej dyrektywy. Podczas posiedzenia grupy
roboczej 18 lipca 2024 r. Włochy i Francja dołączyły do tego stanowiska, Francja wyraziła
gotowość poparcia wycofania wniosku, a Dania nie zgłosiła wobec tego sprzeciwu. Po
zakończeniu węgierskiej prezydencji do grupy państw sprzeciwiających się dalszym pracom
dołączyły także Węgry.
-- 1 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Od 1 stycznia 2025 r. polska prezydencja w Radzie UE podejmuje działania mające na celu
odblokowanie impasu i znalezienie kompromisu, mimo trudnej sytuacji negocjacyjnej.
W tym kontekście zorganizowano spotkania dwustronne z państwami członkowskimi
w celu wypracowania wspólnego stanowiska oraz podejmowane są starania dotyczące
wznowienia dyskusji i znalezienia rozwiązania akceptowalnego dla większości państw.
Pytanie nr 3 - Czy rozważane są zmiany polegające na uzależnieniu naliczania rekompensaty od
długości opóźnienia lub wartości faktury, aby zapewnić proporcjonalność kary do przewinienia?
W toku dotychczasowych dyskusji na poziomie Unii analizowano możliwość wyłączenia kar
umownych za opóźnienia w płatnościach na podstawie porozumienia stron w przypadku
przedsiębiorstw o podobnej wielkości. Zauważono również, że w praktyce niektóre firmy
rezygnują z odsetek za opóźnienia w zamian za wcześniejszą spłatę zobowiązań, co
wskazuje na istotną rolę elastyczności w relacjach handlowych. Prezydencja skupiła się
także na propozycjach dotyczących zmiany systemu rekompensat za opóźnienia
w płatnościach, w tym przejścia na mechanizm uzależniający wysokość rekompensaty od
wartości faktury, zamiast stosowania obecnej stałej kwoty 50 EUR. Rozwiązania te są
analizowane w kontekście przepisów dyrektywy 2011/7/UE w sprawie zwalczania
opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych oraz ustawy z dnia 8 marca 2013 r.
o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych.
Pytanie nr 4 - Czy Ministerstwo monitoruje praktyki przedsiębiorstw w zakresie naliczania tych
rekompensat i czy planowane są działania mające na celu edukację przedsiębiorców w tym
zakresie?
Ministerstwo nie prowadzi odrębnych analiz dotyczących praktyk przedsiębiorstw
w zakresie naliczania rekompensat za opóźnienia w płatnościach. Zgodnie z przepisami
ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach
handlowych, podmioty zobowiązane są do corocznego składania sprawozdań
o stosowanych terminach zapłaty w transakcjach handlowych do Ministerstwa Rozwoju
i Technologii. Sprawozdania te są następnie publikowane na stronie internetowej
ministerstwa.
Przedstawiając powyższe informuję, że dalsze działania w tym zakresie będą uzależnione od
wyników toczących się prac na poziomie UE. W zależności od finalnych ustaleń dotyczących
nowych regulacji, mogą zostać podjęte dodatkowe inicjatywy, w tym działania edukacyjne
skierowane do przedsiębiorców.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Jaros
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
-- 2 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Klauzula informacyjna dotycząca przetwarzania danych osobowych:
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia
27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych
osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE
(Dz. U. L 119 z 4 maja 2016 r., z późn. zm.), zwanego dalej „RODO”, informuję, że:
1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Minister Rozwoju i Technologii
z siedzibą w Warszawie, przy Placu Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa, e-mail:
kancelaria@mrit.gov.pl, tel. +48 222 500 123, adres skrytki na ePUAP:
/MRPiT/SkrytkaESP, adres do doręczeń elektronicznych: AE:PL-68477-29007-EFSHR-
25. Wykonującym obowiązki administratora jest dyrektor Departamentu Prawa
Gospodarczego i Analiz.
2. Jeśli ma Pani/Pan pytania dotyczące przetwarzania Pani/Pana danych osobowych, a także
przysługujących Pani/Panu praw, może się Pani/Pan kontaktować z Inspektorem Ochrony
Danych w MRiT wysyłając informację na skrzynkę: iod@mrit.gov.pl.
3. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w oparciu o art. 6 ust. 1 lit. c) RODO tj. w
celu wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze, na podstawie
Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu
mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2024 r. poz. 907), oraz w związku z § 162 uchwały Nr
190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. - Regulamin pracy Rady Ministrów
(M.P. z 2024 r. poz. 806) oraz art. 193 uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30
lipca 1992 r. – Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (M. P. z 2022 r. poz. 990).
4. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi
na interwencję poselską lub senatorską lub interpelację/zapytanie poselskie.
5. Odbiorcami Pani/Pana danych osobowych mogą być:
o organy władzy publicznej oraz podmioty wykonujące zadania publiczne lub
działające na zlecenie organów władzy publicznej, w zakresie i w celach, które
wynikają z przepisów powszechnie obowiązującego prawa (np. na żądanie sądów,
urzędów skarbowych, Prokuratury lub Policji);
o inne podmioty, które na podstawie stosownych umów podpisanych z MRiT
przetwarzają dane osobowe, dla których Administratorem jest Minister Rozwoju i
Technologii (np. podmioty świadczące usługi prawne, dostawcy systemów
informatycznych i usług IT oraz telekomunikacyjnych, operatorzy pocztowi
i kurierzy).
6. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres niezbędny do realizacji celu ich
przetwarzania tj. do chwili załatwienia sprawy, w której zostały one zebrane, a następnie –
w przypadkach, w których wymagają tego przepisy ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o
narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2020 r. poz. 164 ze zm.) – przez czas
określony w tych przepisach.
7. Pani/Pana dane osobowe nie będą podlegać zautomatyzowanemu podejmowaniu decyzji
lub profilowaniu.
8. Pani/Pana dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego ani do organizacji
międzynarodowych.
-- 3 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
9. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi na
interpelację/zapytanie/interwencję.
10. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przysługują Pani/Panu
następujące prawa:
o prawo dostępu do swoich danych oraz otrzymania ich kopii zgodnie z art. 15
RODO;
o prawo do sprostowania (poprawiania) swoich danych, jeśli są błędne lub
nieaktualne, zgodnie z art. 16 RODO;
o prawo do ograniczenia przetwarzania danych zgodnie z art. 18 RODO.
11. W przypadku powzięcia informacji o niezgodnym z prawem przetwarzaniu w Ministerstwie
Rozwoju i Technologii Pani/Pana danych osobowych, przysługuje Pani/Panu prawo
wniesienia skargi do organu nadzorczego właściwego w sprawach ochrony danych
osobowych, tj. Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, ul. Stawki 2, 00-193
Warszawa.
-- 4 of 4 --