Interpelacja nr 8235
Interpelacja w sprawie narastających trudności związanych z finansowaniem działalności uczelni wyższych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Edukacja i Szkolnictwo (88%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie narastających trudności związanych z finansowaniem działalności uczelni wyższych
Interpelacja nr 8235
do ministra nauki i szkolnictwa wyższego
w sprawie narastających trudności związanych z finansowaniem działalności uczelni wyższych
Zgłaszający: Marek Matuszewski
Data wpływu: 19-02-2025
Województwo łódzkie jest jednym z najważniejszych ośrodków edukacyjnych w Polsce, którego uczelnie wyższe kształcą tysiące studentów, przygotowując ich do podjęcia wyzwań współczesnego rynku pracy. W regionie tym znajdują się zarówno uczelnie publiczne, jak i prywatne, które przyczyniają się do rozwoju intelektualnego, naukowego i społecznego, a także współpracy z lokalnymi firmami i instytucjami. Niemniej jednak, w ostatnich latach widać narastające trudności związane z finansowaniem działalności uczelni wyższych, co wpływa na jakość kształcenia oraz prowadzenie badań naukowych.
W związku z powyższym, pragnę zapytać o następujące kwestie:
Czy w najbliższej przyszłości planowane są dodatkowe środki finansowe z budżetu państwa, które zostaną przeznaczone na zwiększenie dofinansowania dla uczelni wyższych w województwie łódzkim? Jeśli tak, to jakie konkretne uczelnie zostaną objęte tym wsparciem oraz w jakiej wysokości?
Jakie działania ministerstwo podejmuje, aby wyrównać dysproporcje w finansowaniu uczelni wyższych, szczególnie tych znajdujących się w województwach o mniejszym dostępie do funduszy?
Czy przewidziane są inicjatywy, które umożliwią uczelniom wyższym w województwie łódzkim lepsze przygotowanie infrastruktury naukowej i dydaktycznej, w tym rozwój innowacyjnych projektów badawczo-rozwojowych, które mogłyby przyczynić się do wzrostu konkurencyjności regionu?
Jakie mechanizmy wsparcia zostaną wprowadzone w celu poprawy jakości kształcenia na uczelniach wyższych w województwie łódzkim, w tym poprawy dostępności dla studentów z różnych środowisk społecznych i ekonomicznych?
Wierzę, że zwiększenie dofinansowania dla uczelni wyższych w regionie łódzkim przyczyni się do podniesienia poziomu edukacji, rozwoju naukowego oraz lepszego dostosowania kształcenia do potrzeb współczesnego rynku pracy.
Interpelacja nr 8235
do ministra nauki i szkolnictwa wyższego
w sprawie narastających trudności związanych z finansowaniem działalności uczelni wyższych
Zgłaszający: Marek Matuszewski
Data wpływu: 19-02-2025
Województwo łódzkie jest jednym z najważniejszych ośrodków edukacyjnych w Polsce, którego uczelnie wyższe kształcą tysiące studentów, przygotowując ich do podjęcia wyzwań współczesnego rynku pracy. W regionie tym znajdują się zarówno uczelnie publiczne, jak i prywatne, które przyczyniają się do rozwoju intelektualnego, naukowego i społecznego, a także współpracy z lokalnymi firmami i instytucjami. Niemniej jednak, w ostatnich latach widać narastające trudności związane z finansowaniem działalności uczelni wyższych, co wpływa na jakość kształcenia oraz prowadzenie badań naukowych.
W związku z powyższym, pragnę zapytać o następujące kwestie:
Czy w najbliższej przyszłości planowane są dodatkowe środki finansowe z budżetu państwa, które zostaną przeznaczone na zwiększenie dofinansowania dla uczelni wyższych w województwie łódzkim? Jeśli tak, to jakie konkretne uczelnie zostaną objęte tym wsparciem oraz w jakiej wysokości?
Jakie działania ministerstwo podejmuje, aby wyrównać dysproporcje w finansowaniu uczelni wyższych, szczególnie tych znajdujących się w województwach o mniejszym dostępie do funduszy?
Czy przewidziane są inicjatywy, które umożliwią uczelniom wyższym w województwie łódzkim lepsze przygotowanie infrastruktury naukowej i dydaktycznej, w tym rozwój innowacyjnych projektów badawczo-rozwojowych, które mogłyby przyczynić się do wzrostu konkurencyjności regionu?
Jakie mechanizmy wsparcia zostaną wprowadzone w celu poprawy jakości kształcenia na uczelniach wyższych w województwie łódzkim, w tym poprawy dostępności dla studentów z różnych środowisk społecznych i ekonomicznych?
Wierzę, że zwiększenie dofinansowania dla uczelni wyższych w regionie łódzkim przyczyni się do podniesienia poziomu edukacji, rozwoju naukowego oraz lepszego dostosowania kształcenia do potrzeb współczesnego rynku pracy.
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Marek Gzik
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
8 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
11
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
6.4 / 1k zn.
- Zawiera 8 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (11)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
12164 znaków
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
DBF-WFSN.055.2.2025.IS
Warszawa, 14 marca 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 8235
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posła na Sejm RP Pana Marka
Matuszewskiego w sprawie narastających trudności związanych z finansowaniem działalności
uczelni wyższych.
Szanowny Panie Pośle,
udzielając odpowiedzi na pytanie w sprawie finansowania uczelni chciałbym przede
wszystkim zwrócić uwagę, że zgodnie z ustawą budżetową na rok 2025 z dnia 9 stycznia 2025 r.
(Dz. U. poz. 63) łączne nakłady na naukę i szkolnictwo wyższe, tj. środki ujęte w budżecie
części 28 oraz w budżetach innych ministrów, w tym także środki przeznaczone
na działalność badawczo-rozwojową (z uwzględnieniem budżetu środków europejskich)
wynoszą 42 mld 793 mln zł. W porównaniu z 2024 rokiem (41 mld 062 mln zł) nakłady
te wzrosły o 1 mld 731 mln zł.
W samej części budżetowej 28 – Szkolnictwo wyższe i nauka, znajdującej się w dyspozycji
Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, w 2025 roku zaplanowano wydatki w wysokości
34 mld 047 mln zł. Znacząca część ww. środków przeznaczona jest na utrzymanie i rozwój
potencjału dydaktycznego oraz badawczego podmiotów nadzorowanych przez ministra
w formie subwencji. Podział ww. środków odbywa się na podstawie przepisów ustawy z dnia
20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, z późn. zm.)
zwanej dalej: „ustawą PSWN” oraz przepisów wykonawczych rozporządzenia Ministra Nauki
i Szkolnictwa Wyższego z dnia 9 września 2019 r. w sprawie sposobu podziału środków
finansowych na utrzymanie i rozwój potencjału dydaktycznego oraz potencjału badawczego
znajdujących się w dyspozycji ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki oraz
na zadania związane z utrzymaniem powietrznych statków szkolnych i specjalistycznych ośrodków
szkoleniowych kadr powietrznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 305, z późn. zm.). Ustalenie subwencji
dla publicznych uczelni następuje na podstawie formuły algorytmicznej określonej
w załączniku nr 1 i 2 do przywołanego rozporządzenia. Należy podkreślić, że stosowany
mechanizm zobiektywizowanego podziału środków na utrzymanie i rozwój potencjału
dydaktycznego oraz potencjału badawczego, o których mowa w art. 365 pkt 1 lit. a–c oraz
pkt 2 lit. a–d i g ustawy PSWN, wyklucza indywidualne podejście do podmiotów (czy grupy
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
podmiotów) nadzorowanych przez ministra, zabezpieczając przed ryzykiem nierównego
traktowania czy faworyzowania podmiotów.
Obowiązujący mechanizm algorytmicznego podziału środków subwencji zorientowany jest
przede wszystkim na ocenę jakości działalności uczelni, pobudza do doskonalenia
i podwyższenia jakości kształcenia oraz działalności naukowej. Mechanizm ten jest jednolity
i obowiązuje wszystkie podmioty szkolnictwa wyższego i nauki (z podziałem na grupy).
Jednocześnie ustawodawca przewidział szczególny, nadzwyczajny tryb indywidualnego lub
grupowego wsparcia podmiotów nadzorowanych przez ministra z uwzględnieniem
szczególnych potrzeb związanych z kształceniem lub działalnością naukową podmiotu
(art. 368 ust. 8 ustawy PSWN) oraz jakości realizowanej działalności (art. 368 ust. 9 ustawy
PSWN). Przyznanie środków finansowych na utrzymanie i rozwój potencjału dydaktycznego
oraz badawczego w sytuacjach określonych w powołanych przepisach następuje
z uwzględnieniem ustawowych przesłanek.
Odnosząc się do kwestii finansowania uczelni publicznych w województwie łódzkim należy
wskazać, że tylko cztery z ośmiu uczelni mających siedzibę w województwie są nadzorowane
przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki: Uniwersytet Łódzki,
Politechnika Łódzka, Akademia Piotrkowska i Akademia Nauk Stosowanych Stefana
Batorego w Skierniewicach. Właściwym w sprawie przyznania środków finansowych
na utrzymanie i rozwój potencjału dydaktycznego oraz potencjału badawczego w formie
subwencji (art. 365 pkt 1 lit. a-c, pkt 2 lit. a-d ustawy PSWN), środków na inwestycje związane
z kształceniem w formie dotacji celowej (art. 365 pkt 4 lit. a ustawy PSWN) oraz środków
w formie dotacji podmiotowej na świadczenia dla studentów (art. 365 pkt 3 ustawy PSWN)
oraz na zadania związane z zapewnieniem osobom niepełnosprawnym warunków
do pełnego udziału w procesie przyjmowania na studia, do szkół doktorskich, kształceniu
na studiach i w szkołach doktorskich lub prowadzeniu działalności naukowej (art. 365 pkt 6
ustawy PSWN) dla Uniwersytetu Medycznego w Łodzi jest minister właściwy do spraw
zdrowia (art. 460 ust. 5 pkt 1 ustawy PSWN). W przypadku uczelni artystycznych,
tj. Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera
w Łodzi, Akademii Sztuk Pięknych im. Władysława Strzemińskiego w Łodzi, Akademii
Muzycznej im. Grażyny i Kiejstuta Bacewiczów w Łodzi środki na wyżej wymienione cele
przyznaje minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego.
Analiza porównawcza skali finansowania oraz wyników finansowych wybranych łódzkich
uczelni publicznych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa
wyższego i nauki na tle innych podmiotów z grupy nie wykazała niepokojących zjawisk
czy niedofinansowania ww. podmiotów. Wręcz przeciwnie wskazuje na wysoką pozycję
łódzkich uczelni w grupie podmiotów porównywalnych oraz pozytywny bilans finansowy
osiągany przez uczelnie. Na przykład Politechnika Łódzka pod względem wysokości
subwencji bazowej znajduje się na 5. miejscu z 15 politechnik. W wyniku algorytmicznego
podziału środków subwencji na utrzymanie i rozwój potencjału dydaktycznego oraz
potencjału badawczego w 2024 roku Politechnika Łódzka uzyskała środki w wysokości
374 107 300 zł; łączna kwota subwencji uwzględniająca zwiększenia wysokości subwencji
przyznane na podstawie art. 368 ust. 8 i 9 ustawy PSWN wyniosła 487 909 000 zł, w tym
81 703 300 zł przeznaczone na podwyższenie wynagrodzeń brutto pracowników uczelni
(komunikat Ministra Nauki z dnia 23 lutego 2024 r.) oraz 10 000 000 zł na dokończenie
inwestycji pn. „Alchemium – magia chemii jutra. Budowa nowoczesnego gmachu
konferencyjno-dydaktyczno-laboratoryjnego dla Wydziału Chemicznego Politechniki
Łódzkiej” (decyzja Ministra Nauki nr 63/WFSN/2024 z dnia 20 grudnia 2024 r.); na wsparcie
osób z niepełnosprawnościami minister przyznał dotację podmiotową w wysokości
676 500 zł oraz dodatkowe finansowanie w wysokości 2 587 300 zł w formie zwiększenia
wysokości subwencji (komunikat Ministra Nauki z dnia 27 grudnia 2024 r.); na wsparcie
uczelni w zakresie potrzeb socjalno-bytowych studentów przeznaczono kolejną pulę
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
środków w wysokości 8 434 400 zł (komunikaty Ministra Nauki z 11 października
i 27 grudnia 2024 r.). Ponadto na podstawie art. 390 ustawy PSWN Politechnika Łódzka
w latach 2020-2025 ma zapewnione dodatkowe finansowanie w formie zwiększenia
subwencji w wysokości 5 781 600 zł (rok rocznie) z tytułu udziału w konkursie „Inicjatywa
doskonałości – uczelnia badawcza”.
Z kolei Uniwersytet Łódzki w 2024 roku otrzymał w wyniku algorytmicznego podziału
środków subwencji kwotę 493 744 100 zł, co umiejscowiło ww. uczelnię na 6. miejscu wśród
34 publicznych uczelni akademickich o statusie uniwersytetu, nadzorowanych przez
ministra. Łączna kwota subwencji przyznanej Uniwersytetowi Łódzkiemu w 2024 r. wyniosła
634 443 100 zł, w tym 112 249 400 zł przeznaczone na podwyższenie wynagrodzeń brutto
pracowników uczelni (komunikat Ministra Nauki z dnia 23 lutego 2024 r.) oraz 6 909 200 zł
zwiększenia wysokości subwencji z tytułu udziału w konkursie „Inicjatywa doskonałości –
uczelnia badawcza” (rokrocznie przyznawane środki w okresie od 2020 do 2025 roku);
na wsparcie dostępności uczelni minister przeznaczył 1 488 300 zł dotacji podmiotowej oraz
5 691 800 zł w formie zwiększenia wysokości subwencji (komunikat Ministra Nauki z dnia
27 grudnia 2024 r.); na poprawę warunków socjalno-bytowych studentów – 8 500 000 zł
(komunikaty Ministra Nauki z 11 października i 27 grudnia 2024 r.).
Odnosząc się do kwestii dostępu łódzkich uczelni do funduszy należy wskazać, że skalę
i dostępność finansowania ze środków unijnych w województwie łódzkim odzwierciedla
program „Fundusze Europejskie dla Łódzkiego 2021-2027” – narzędzie zarządzania
funduszami w latach 2021-2027. Warto jednak podkreślić, że województwo łódzkie jest
jednym z czterech województw w Polsce wskazanych w Terytorialnym Planie Sprawiedliwej
Transformacji jako beneficjent Funduszu Sprawiedliwej Transformacji, który jest jednym
z kluczowych narzędzi Unii Europejskiej służącym wspieraniu regionów w procesie
transformacji w kierunku neutralności klimatycznej do 2050 r. Podejmowane w ramach
Programu działania są komplementarne z działaniami Programu Horyzont Europa oraz
Programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG) w zakresie wsparcia
prac B+R, Funduszem Innowacji w ramach Europejskiego Systemu Handlu Emisjami
(EU ETS), programem Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko (FEnIKS)
oraz LIFE (program działań na rzecz środowiska i klimatu) w zakresie niwelowania
negatywnych skutków działalności przemysłowej na środowisko i powietrza oraz mobilności
o charakterze lokalnym. W ramach programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju
Społecznego (FERS), finansowanego z Europejskiego Funduszu Społecznego Plus (EFS+),
wspierane są przedsięwzięcia komplementarne z działaniami w zakresie edukacji, w tym
podnoszenia kompetencji i kwalifikacji, aktywizacji zawodowej, usług społecznych oraz
działań na rzecz poprawy jakości życia w regionie. Procesy sprawiedliwej transformacji
wspiera również Program InvestEU wraz z mechanizmem dodatkowych preferencji.
Warto dodać, że w ramach własnych programów i przedsięwzięć minister udziela
nadzorowanym podmiotom wsparcia skierowanego na różne cele, m.in. w zakresie
zwiększenia efektywności ubiegania się o granty finansowane ze środków pochodzących
z budżetu Unii Europejskiej w ramach programów badawczych Unii Europejskiej (program
„Granty na granty – promocja jakości V”) czy też w zakresie uczestnictwa w projektach
międzynarodowych obejmujących budowę, modernizację i użytkowanie międzynarodowych
infrastruktur badawczych o unikatowych właściwościach i zastosowaniu, ze szczególnym
uwzględnieniem projektów międzynarodowych uznanych za kluczowe z punktu widzenia
rozwoju i konsolidacji Europejskiej Przestrzeni Badawczej przez Europejskie Forum Strategii
do spraw Infrastruktur Badawczych (European Strategy Forum on Research Infrastructures
– ESFRI) oraz wpisanych na Polską Mapę Infrastruktury Badawczej (program „Wsparcie
udziału polskich zespołów naukowych w międzynarodowych projektach infrastruktury
badawczej”).
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
Podsumowując, wysokość środków finansowych przekazywanych publicznym uczelniom
na utrzymanie i rozwój potencjału dydaktycznego oraz badawczego zależna jest
od wysokości środków przeznaczonych na finansowanie szkolnictwa wyższego w ustawie
budżetowej oraz osiągniętych przez uczelnie ilościowo-jakościowych parametrów
działalności. Łódzkie uczelnie publiczne nadzorowane przez ministra właściwego do spraw
szkolnictwa wyższego i nauki znajdują się w czołówce polskich uczelni pod względem
wysokości przyznawanych środków subwencji oraz wsparcia w realizacji ich ustawowych
zadań. Jednocześnie należy podkreślić, że Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego
dokłada wszelkich starań w kierunku zwiększenia nakładów na system szkolnictwa wyższe
i naukę, od których wysokości zależy dynamiczny rozwój edukacji i nauki, potencjał rozwoju
kraju oraz poszczególnych regionów.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia
Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Marek Gzik
Sekretarz Stanu
/ – podpisano cyfrowo/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.
-- 4 of 4 --
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
DBF-WFSN.055.2.2025.IS
Warszawa, 14 marca 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 8235
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posła na Sejm RP Pana Marka
Matuszewskiego w sprawie narastających trudności związanych z finansowaniem działalności
uczelni wyższych.
Szanowny Panie Pośle,
udzielając odpowiedzi na pytanie w sprawie finansowania uczelni chciałbym przede
wszystkim zwrócić uwagę, że zgodnie z ustawą budżetową na rok 2025 z dnia 9 stycznia 2025 r.
(Dz. U. poz. 63) łączne nakłady na naukę i szkolnictwo wyższe, tj. środki ujęte w budżecie
części 28 oraz w budżetach innych ministrów, w tym także środki przeznaczone
na działalność badawczo-rozwojową (z uwzględnieniem budżetu środków europejskich)
wynoszą 42 mld 793 mln zł. W porównaniu z 2024 rokiem (41 mld 062 mln zł) nakłady
te wzrosły o 1 mld 731 mln zł.
W samej części budżetowej 28 – Szkolnictwo wyższe i nauka, znajdującej się w dyspozycji
Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, w 2025 roku zaplanowano wydatki w wysokości
34 mld 047 mln zł. Znacząca część ww. środków przeznaczona jest na utrzymanie i rozwój
potencjału dydaktycznego oraz badawczego podmiotów nadzorowanych przez ministra
w formie subwencji. Podział ww. środków odbywa się na podstawie przepisów ustawy z dnia
20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, z późn. zm.)
zwanej dalej: „ustawą PSWN” oraz przepisów wykonawczych rozporządzenia Ministra Nauki
i Szkolnictwa Wyższego z dnia 9 września 2019 r. w sprawie sposobu podziału środków
finansowych na utrzymanie i rozwój potencjału dydaktycznego oraz potencjału badawczego
znajdujących się w dyspozycji ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki oraz
na zadania związane z utrzymaniem powietrznych statków szkolnych i specjalistycznych ośrodków
szkoleniowych kadr powietrznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 305, z późn. zm.). Ustalenie subwencji
dla publicznych uczelni następuje na podstawie formuły algorytmicznej określonej
w załączniku nr 1 i 2 do przywołanego rozporządzenia. Należy podkreślić, że stosowany
mechanizm zobiektywizowanego podziału środków na utrzymanie i rozwój potencjału
dydaktycznego oraz potencjału badawczego, o których mowa w art. 365 pkt 1 lit. a–c oraz
pkt 2 lit. a–d i g ustawy PSWN, wyklucza indywidualne podejście do podmiotów (czy grupy
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
podmiotów) nadzorowanych przez ministra, zabezpieczając przed ryzykiem nierównego
traktowania czy faworyzowania podmiotów.
Obowiązujący mechanizm algorytmicznego podziału środków subwencji zorientowany jest
przede wszystkim na ocenę jakości działalności uczelni, pobudza do doskonalenia
i podwyższenia jakości kształcenia oraz działalności naukowej. Mechanizm ten jest jednolity
i obowiązuje wszystkie podmioty szkolnictwa wyższego i nauki (z podziałem na grupy).
Jednocześnie ustawodawca przewidział szczególny, nadzwyczajny tryb indywidualnego lub
grupowego wsparcia podmiotów nadzorowanych przez ministra z uwzględnieniem
szczególnych potrzeb związanych z kształceniem lub działalnością naukową podmiotu
(art. 368 ust. 8 ustawy PSWN) oraz jakości realizowanej działalności (art. 368 ust. 9 ustawy
PSWN). Przyznanie środków finansowych na utrzymanie i rozwój potencjału dydaktycznego
oraz badawczego w sytuacjach określonych w powołanych przepisach następuje
z uwzględnieniem ustawowych przesłanek.
Odnosząc się do kwestii finansowania uczelni publicznych w województwie łódzkim należy
wskazać, że tylko cztery z ośmiu uczelni mających siedzibę w województwie są nadzorowane
przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki: Uniwersytet Łódzki,
Politechnika Łódzka, Akademia Piotrkowska i Akademia Nauk Stosowanych Stefana
Batorego w Skierniewicach. Właściwym w sprawie przyznania środków finansowych
na utrzymanie i rozwój potencjału dydaktycznego oraz potencjału badawczego w formie
subwencji (art. 365 pkt 1 lit. a-c, pkt 2 lit. a-d ustawy PSWN), środków na inwestycje związane
z kształceniem w formie dotacji celowej (art. 365 pkt 4 lit. a ustawy PSWN) oraz środków
w formie dotacji podmiotowej na świadczenia dla studentów (art. 365 pkt 3 ustawy PSWN)
oraz na zadania związane z zapewnieniem osobom niepełnosprawnym warunków
do pełnego udziału w procesie przyjmowania na studia, do szkół doktorskich, kształceniu
na studiach i w szkołach doktorskich lub prowadzeniu działalności naukowej (art. 365 pkt 6
ustawy PSWN) dla Uniwersytetu Medycznego w Łodzi jest minister właściwy do spraw
zdrowia (art. 460 ust. 5 pkt 1 ustawy PSWN). W przypadku uczelni artystycznych,
tj. Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera
w Łodzi, Akademii Sztuk Pięknych im. Władysława Strzemińskiego w Łodzi, Akademii
Muzycznej im. Grażyny i Kiejstuta Bacewiczów w Łodzi środki na wyżej wymienione cele
przyznaje minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego.
Analiza porównawcza skali finansowania oraz wyników finansowych wybranych łódzkich
uczelni publicznych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa
wyższego i nauki na tle innych podmiotów z grupy nie wykazała niepokojących zjawisk
czy niedofinansowania ww. podmiotów. Wręcz przeciwnie wskazuje na wysoką pozycję
łódzkich uczelni w grupie podmiotów porównywalnych oraz pozytywny bilans finansowy
osiągany przez uczelnie. Na przykład Politechnika Łódzka pod względem wysokości
subwencji bazowej znajduje się na 5. miejscu z 15 politechnik. W wyniku algorytmicznego
podziału środków subwencji na utrzymanie i rozwój potencjału dydaktycznego oraz
potencjału badawczego w 2024 roku Politechnika Łódzka uzyskała środki w wysokości
374 107 300 zł; łączna kwota subwencji uwzględniająca zwiększenia wysokości subwencji
przyznane na podstawie art. 368 ust. 8 i 9 ustawy PSWN wyniosła 487 909 000 zł, w tym
81 703 300 zł przeznaczone na podwyższenie wynagrodzeń brutto pracowników uczelni
(komunikat Ministra Nauki z dnia 23 lutego 2024 r.) oraz 10 000 000 zł na dokończenie
inwestycji pn. „Alchemium – magia chemii jutra. Budowa nowoczesnego gmachu
konferencyjno-dydaktyczno-laboratoryjnego dla Wydziału Chemicznego Politechniki
Łódzkiej” (decyzja Ministra Nauki nr 63/WFSN/2024 z dnia 20 grudnia 2024 r.); na wsparcie
osób z niepełnosprawnościami minister przyznał dotację podmiotową w wysokości
676 500 zł oraz dodatkowe finansowanie w wysokości 2 587 300 zł w formie zwiększenia
wysokości subwencji (komunikat Ministra Nauki z dnia 27 grudnia 2024 r.); na wsparcie
uczelni w zakresie potrzeb socjalno-bytowych studentów przeznaczono kolejną pulę
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
środków w wysokości 8 434 400 zł (komunikaty Ministra Nauki z 11 października
i 27 grudnia 2024 r.). Ponadto na podstawie art. 390 ustawy PSWN Politechnika Łódzka
w latach 2020-2025 ma zapewnione dodatkowe finansowanie w formie zwiększenia
subwencji w wysokości 5 781 600 zł (rok rocznie) z tytułu udziału w konkursie „Inicjatywa
doskonałości – uczelnia badawcza”.
Z kolei Uniwersytet Łódzki w 2024 roku otrzymał w wyniku algorytmicznego podziału
środków subwencji kwotę 493 744 100 zł, co umiejscowiło ww. uczelnię na 6. miejscu wśród
34 publicznych uczelni akademickich o statusie uniwersytetu, nadzorowanych przez
ministra. Łączna kwota subwencji przyznanej Uniwersytetowi Łódzkiemu w 2024 r. wyniosła
634 443 100 zł, w tym 112 249 400 zł przeznaczone na podwyższenie wynagrodzeń brutto
pracowników uczelni (komunikat Ministra Nauki z dnia 23 lutego 2024 r.) oraz 6 909 200 zł
zwiększenia wysokości subwencji z tytułu udziału w konkursie „Inicjatywa doskonałości –
uczelnia badawcza” (rokrocznie przyznawane środki w okresie od 2020 do 2025 roku);
na wsparcie dostępności uczelni minister przeznaczył 1 488 300 zł dotacji podmiotowej oraz
5 691 800 zł w formie zwiększenia wysokości subwencji (komunikat Ministra Nauki z dnia
27 grudnia 2024 r.); na poprawę warunków socjalno-bytowych studentów – 8 500 000 zł
(komunikaty Ministra Nauki z 11 października i 27 grudnia 2024 r.).
Odnosząc się do kwestii dostępu łódzkich uczelni do funduszy należy wskazać, że skalę
i dostępność finansowania ze środków unijnych w województwie łódzkim odzwierciedla
program „Fundusze Europejskie dla Łódzkiego 2021-2027” – narzędzie zarządzania
funduszami w latach 2021-2027. Warto jednak podkreślić, że województwo łódzkie jest
jednym z czterech województw w Polsce wskazanych w Terytorialnym Planie Sprawiedliwej
Transformacji jako beneficjent Funduszu Sprawiedliwej Transformacji, który jest jednym
z kluczowych narzędzi Unii Europejskiej służącym wspieraniu regionów w procesie
transformacji w kierunku neutralności klimatycznej do 2050 r. Podejmowane w ramach
Programu działania są komplementarne z działaniami Programu Horyzont Europa oraz
Programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG) w zakresie wsparcia
prac B+R, Funduszem Innowacji w ramach Europejskiego Systemu Handlu Emisjami
(EU ETS), programem Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko (FEnIKS)
oraz LIFE (program działań na rzecz środowiska i klimatu) w zakresie niwelowania
negatywnych skutków działalności przemysłowej na środowisko i powietrza oraz mobilności
o charakterze lokalnym. W ramach programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju
Społecznego (FERS), finansowanego z Europejskiego Funduszu Społecznego Plus (EFS+),
wspierane są przedsięwzięcia komplementarne z działaniami w zakresie edukacji, w tym
podnoszenia kompetencji i kwalifikacji, aktywizacji zawodowej, usług społecznych oraz
działań na rzecz poprawy jakości życia w regionie. Procesy sprawiedliwej transformacji
wspiera również Program InvestEU wraz z mechanizmem dodatkowych preferencji.
Warto dodać, że w ramach własnych programów i przedsięwzięć minister udziela
nadzorowanym podmiotom wsparcia skierowanego na różne cele, m.in. w zakresie
zwiększenia efektywności ubiegania się o granty finansowane ze środków pochodzących
z budżetu Unii Europejskiej w ramach programów badawczych Unii Europejskiej (program
„Granty na granty – promocja jakości V”) czy też w zakresie uczestnictwa w projektach
międzynarodowych obejmujących budowę, modernizację i użytkowanie międzynarodowych
infrastruktur badawczych o unikatowych właściwościach i zastosowaniu, ze szczególnym
uwzględnieniem projektów międzynarodowych uznanych za kluczowe z punktu widzenia
rozwoju i konsolidacji Europejskiej Przestrzeni Badawczej przez Europejskie Forum Strategii
do spraw Infrastruktur Badawczych (European Strategy Forum on Research Infrastructures
– ESFRI) oraz wpisanych na Polską Mapę Infrastruktury Badawczej (program „Wsparcie
udziału polskich zespołów naukowych w międzynarodowych projektach infrastruktury
badawczej”).
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
Podsumowując, wysokość środków finansowych przekazywanych publicznym uczelniom
na utrzymanie i rozwój potencjału dydaktycznego oraz badawczego zależna jest
od wysokości środków przeznaczonych na finansowanie szkolnictwa wyższego w ustawie
budżetowej oraz osiągniętych przez uczelnie ilościowo-jakościowych parametrów
działalności. Łódzkie uczelnie publiczne nadzorowane przez ministra właściwego do spraw
szkolnictwa wyższego i nauki znajdują się w czołówce polskich uczelni pod względem
wysokości przyznawanych środków subwencji oraz wsparcia w realizacji ich ustawowych
zadań. Jednocześnie należy podkreślić, że Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego
dokłada wszelkich starań w kierunku zwiększenia nakładów na system szkolnictwa wyższe
i naukę, od których wysokości zależy dynamiczny rozwój edukacji i nauki, potencjał rozwoju
kraju oraz poszczególnych regionów.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia
Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Marek Gzik
Sekretarz Stanu
/ – podpisano cyfrowo/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.
-- 4 of 4 --