+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Przemysłu
http://www.gov.pl/przemysl ul. Powstańców 30
mp@mp.gov.pl 40-039 Katowice
Marzena Czarnecka
BM I.053.22.2025.TŚ
Katowice, 2025-03-13 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 8205 w sprawie wpływu zamykania elektrowni węglowych
na rynek pracy i gospodarkę lokalną oraz interpelację nr 8204 w sprawie braku planu dla
elektrowni węglowych po 2025 r. posłów Michała Wosia i Dariusza Mateckiego, uprzejmie
informuję:
Aby zapewnić szereg działań zmierzających do łagodzenie skutków transformacji
wpływających na społeczeństwo, zatrudnienie, gospodarkę i środowisko został wdrożony
Fundusz na rzecz Sprawiedliwej Transformacji (Just Transition Fund) oraz inne instrumenty
finansowe w ramach polityki spójności i Nowego Zielonego Ładu (European Green Deal).
Mają one za zadanie wspieranie regionów najbardziej dotkniętych procesem dekarbonizacji,
szczególnie w sektorze węgla i energetyki węglowej. Fundusze te są przeznaczone są m.in.
na tworzenie nowych miejsc pracy w regionach, które najbardziej odczują skutki
transformacji energetycznej; reindustrializację i rozwój technologii zielonej energii, w tym
odnawialnych źródeł energii, technologii związanych z magazynowaniem energii oraz
efektywnością energetyczną, a także na szkolenia pracowników oraz wsparcie w zakresie
przekwalifikowania zawodowego w obszarze zielonych technologii. Wskazania wymaga
fakt, że warunkiem umożliwiającym skorzystanie ze środków jakie zostały przewidziane dla
regionów węglowych w ramach Funduszu Sprawiedliwiej Transformacji było przygotowanie
Terytorialnych Planów Sprawiedliwiej Transformacji w których Urzędy Marszałkowskie
regionów przedstawiały plany przekształcenia poszczególnych regionów. Dokument ten
zawiera m.in: opis spodziewanego procesu transformacji w kierunku gospodarki neutralnej
dla klimatu, zgodnie z celami krajowych planów w dziedzinie energii
i klimatu oraz innych istniejących dokumentów; harmonogram zaprzestania lub ograniczenia
wydobycia węgla kamiennego i/lub brunatnego lub wytwarzanie energii elektrycznej
w instalacjach węglowych; opis terytoriów, które zgodnie z przewidywaniami będą
najbardziej dotknięte negatywnymi skutkami transformacji; ocenę skutków gospodarczych,
społecznych i terytorialnych przejścia na gospodarkę neutralną dla klimatu; potrzeby i cele
w zakresie rozwoju do 2030 r. służącego osiągnięciu neutralności klimatycznej; rodzaje
planowanych działań i operacji; opis procesu partycypacji społecznej, monitoringu
i ewaluacji.
Podkreślenia wymaga również fakt, że w efekcie podziału środków z FST, Polsce przyznano
na lata 2021–2027 - 3,85 mld EUR na wsparcie pięciu regionów narażonych na negatywne
skutki transformacji energetycznej. Regiony te to województwo dolnośląskie– 581,6 mln

-- 1 of 3 --

+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Przemysłu
http://www.gov.pl/przemysl ul. Powstańców 30
mp@mp.gov.pl 40-039 Katowice
Strona 2 z 3
EUR (podregion wałbrzyski), województwo łódzkie– 369,5 mln EUR (wybrane gminy
z podregionów: piotrkowskiego i sieradzkiego), województwo małopolskie– 264,5 mln EUR
(podregion oświęcimski), województwo śląskie– 2 216,9 mln EUR (podregiony: katowicki,
bielski, tyski, rybnicki, gliwicki, bytomski i sosnowiecki), województwo wielkopolskie– 414,8
mln EUR (podregion koniński). Podział środków wynika z oceny wskaźników społeczno-
gospodarczych, w tym liczby ludności w podregionach, emisji zanieczyszczeń pyłowych przez
zakłady uciążliwe, zatrudnienia w przemyśle, zatrudnienia w górnictwie, liczby osób
bezrobotnych, liczby beneficjentów pomocy społecznej, udziału nowopowstałych
przedsiębiorstw. W ramach polityki energetycznej Polski, dąży się do intensywnego
wykorzystania środków unijnych na inwestycje w odnawialne źródła energii (OZE), w tym
fotowoltaikę, energetykę wiatrową, biomasę oraz technologie związane z magazynowaniem
energii poprzez rozwój infrastruktury energetycznej związanej z OZE, przekształcenie sieci
energetycznych w bardziej elastyczne, umożliwiające lepszą integrację z odnawialnymi
źródłami energii. Dodatkowo w ramach polityki transformacji energetycznej, Polska
przeznacza środki unijne na modernizację sektora transportowego, w tym na zadania
związane z promowaniem elektryfikacji transportu, wspierana rozwoju infrastruktury
ładowania pojazdów elektrycznych oraz poprawę dostępności transportu publicznego,
przyczynia się do rozwój zielonej mobilności i poprawy jakości powietrza w miastach.
Należy podkreślić, że w celu wdrażania projektów związanych z transformacją energetyczną
podejmowana jest współpraca z regionalnymi i lokalnymi władzami oraz odpowiednimi
instytucjami, które odgrywają kluczową rolę w opracowywaniu strategii i planów rozwoju,
które oparte są zasadach zrównoważonego rozwoju i sprawiedliwej transformacji. Istotnym
pozostaje również podejmowanie działań w celu monitoringu i oceny skuteczności
wykorzystania środków unijnych. Zapewnienie transparentności i efektywności alokacji
funduszy jest kluczowe, aby zmaksymalizować korzyści płynące z inwestycji
w transformację energetyczną. Ministerstwo Przemysłu podczas rozmów
z przedstawicielami podmiotów krajowych i zagranicznych, w tym poszczególnych
ministerstw, a zwłaszcza Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej podkreśla
konieczności utrzymania Funduszu Sprawiedliwej Transformacji w obecnym kształcie, jako
osobnego instrumentu w ramach Polityki Spójności po 2027 r. w celu zapewnienia narzędzi
niezbędnych dla celów łagodzenia transformacji poszczególnych regionów, aby zapewnić
pomyślną i społecznie akceptowalną transformację mając na uwadze uwarunkowania
społeczne, gospodarcze i środowiskowe transformacji. Propozycje Ministerstwa Przemysłu
do opiniowanego w ramach KSE dokumentu projektu Stanowiska Rządu RP w sprawie roli
spójności w UE i przyszłości polityki spójności po 2027 roku wskazują zapisy, w których
zmiany są w opinii Ministra Przemysłu niezbędne dla zachowania odrębności polityki
spójności i sprawiedliwej transformacji. Dlatego też Ministerstwo Przemysłu już w czerwcu
ubiegłego roku skierowało na Komitet Spraw Europejskich uwagi do przedstawionego przez
Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej podejścia do Funduszu Sprawiedliwiej
transformacji ujętego w projekcie dokumentu „Stanowiska Rządu w sprawie roli spójności w
UE i przyszłości polityki spójności po 2027 roku”. Ministerstwo Przemysłu podkreśliło, iż
„Rząd RP powinien postulować utrzymanie Funduszu Sprawiedliwiej Transformacji
w obecnej postaci, nie w postaci „tradycyjnej polityki spójności Unii Europejskiej
z wykorzystaniem dobrych praktyk Funduszu Sprawiedliwiej Transformacji”. Rząd RP
powinien również stać na stanowisku, że utrzymanie Funduszu Sprawiedliwiej Transformacji
w obecnej formie jest konieczne dla regionów powydobywczych”. Ministerstwo Przemysłu
nadal będzie akcentowało konieczność utrzymanie Funduszu Sprawiedliwiej Transformacji
w obecnej formie w celu zapewnienia narzędzi niezbędnych dla celów łagodzenia

-- 2 of 3 --

+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Przemysłu
http://www.gov.pl/przemysl ul. Powstańców 30
mp@mp.gov.pl 40-039 Katowice
Strona 3 z 3
transformacji poszczególnych regionów w tym regionu bełchatowskiego aby zapewnić
pomyślną i społecznie akceptowalną transformację mając na uwadze uwarunkowania
społeczne, gospodarcze i środowiskowe transformacji.
Jednocześnie informuję, że górnicy likwidowanych kopalń węgla kamiennego będą objęci
pakietem wsparcia wynikającego z postanowień Umowy Społecznej dotyczącej
Transformacji Sektora Górnictwa Węgla Kamiennego oraz Wybranych Procesów
Transformacji Województwa Śląskiego z 2021 r. Jeżeli w systemie alokacji pracownik
nieposiadający uprawnień emerytalnych, nie będzie miał zagwarantowanej ciągłości
zatrudnienia pod ziemią lub w zakładzie przeróbki mechanicznej węgla, będzie mógł
skorzystać z systemu osłon socjalnych, takich jak urlop górniczy albo urlop dla pracowników
zakładu przeróbki mechanicznej węgla albo jednorazowej odprawy pieniężnej.
Obecnie w Ministerstwie Przemysłu trwa proces legislacyjny ustawy o zmianie ustawy
o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego (UD 167), który wprowadza ww. pakiet
osłonowy, z perspektywą do 2049 r.
Z wyrazami szacunku
Marzena Czarnecka
Minister
2025-03-13 $ezdPolePodpisu1
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

-- 3 of 3 --

Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DSA-WPE.050.1.2025.BZ
3661822.14696637.11922471
Warszawa, 04-04-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na interpelację o numerze K10INT8204 Posłów Michała Wosia oraz
Dariusza Mateckiego w sprawie braku planu dla elektrowni węglowych, przedstawiam
następujące wyjaśnienia w zakresie właściwości Ministra Klimatu i Środowiska.
1. Czy rząd posiada długoterminową strategię dla elektrowni węglowych po 2025 r.?
2. W jaki sposób zostanie rozwiązana kwestia finansowania jednostek, które nie będą
miały kontraktów mocowych ?
3. Czy planowane są dalsze zmiany legislacyjne, które pozwolą na dłuższą eksploatację
części bloków węglowych? (odpowiedź na trzy pytania):
Z inicjatywy Ministerstwa Klimatu i Środowiska (MKiŚ) ustawą z dnia 24 stycznia 2025 r.
o zmianie ustawy o rynku mocy (Dz.U. poz. 159) wprowadzono aukcje uzupełniające na
rynku mocy. Aukcje te są dodatkowym procesem przetargowym, obok pierwotnych
procesów rynku mocy, tj. aukcji głównych i dodatkowych. W aukcjach uzupełniających,
w przeciwieństwie do pozostałych procesów aukcyjnych, mogą uczestniczyć również
jednostki niespełniające limitu emisji 550 gCO2/kWh (w tym bloki opalane węglem).
Taką możliwość – w ograniczonym czasie (1.07.2025-31.12.2028) i pod określonymi
warunkami w drodze wyjątku – umożliwia rozporządzenie Parlamentu Europejskiego
i Rady (UE) 2024/1747 z dnia 13 czerwca 2024 r. zmieniające rozporządzenia (UE)
2019/942 i (UE) 2019/943 w odniesieniu do poprawy struktury unijnego rynku energii
elektrycznej (Dz. Urz. UE L z dnia 26.6.2024 r.). Należy jednak podkreślić, że decyzje
o uczestnictwie lub braku uczestnictwa w aukcji uzupełniającej, certyfikacji do aukcji oraz
certyfikacji ogólnej są podejmowane indywidualnie przez każdego dostawcę mocy.
Dodatkowo, w przypadku gdy w wyniku aukcji głównej na 2029 r. lub 2030 r. operator
systemu przesyłowego oceni, że nie będzie zapewnione bezpieczeństwo dostaw energii
elektrycznej do odbiorców końcowych, przekazuje ministrowi właściwemu do spraw
energii rekomendację w sprawie organizacji aukcji dogrywkowej wraz z uzasadnieniem
i propozycją parametrów tej aukcji. Taką możliwość stworzyły rozwiązania wprowadzane
ustawą z dnia 21 lutego 2025 r. o zmianie ustawy o rynku mocy oraz niektórych innych
ustaw (Dz.U. z 2025 r. poz. 290). W ramach aukcji dogrywkowej mogą zostać
zakontraktowane jednostki niskoemisyjne spełniające standard emisji 550 gCO2/kWh.
Dzięki wprowadzeniu dodatkowego procesu aukcyjnego możliwe jest nabycie dodatkowej
mocy dyspozycyjnej, która wesprze funkcjonowanie systemu elektroenergetycznego.

-- 1 of 7 --

W kontekście strategii długoterminowej, w MKiŚ trwają prace nad aktualizacją Krajowego
planu na rzecz energii i klimatu na lata 2021-2030, dalej aKPEiK (zawierającego prognozy
do 2040r.), który swoim zakresem obejmuje również projekcje dot. struktury mocy
wytwórczych w Krajowym Systemie Elektroenergetycznym oraz prognozowaną produkcję
energii elektrycznej z poszczególnych typów źródeł. W trakcie opracowywania prognoz
do aKPEiK zauważamy konieczność utrzymywania w systemie elektroenergetycznym
wysokoemisyjnych jednostek wytwórczych w celu zapewnienia adekwatności mocy
w krótkim i średnim okresie, ze względu na opóźnienia Polski w procesie transformacji,
w tym w budowie nisko- i zeroemisyjnych jednostek wytwórczych. W ramach dalszych
prac nad aKPEiK przewidywane jest przygotowanie analiz dot. zasadności opracowania
ewentualnych dodatkowych mechanizmów wsparcia. Przygotowanie ww. analiz
planowane jest po zatwierdzeniu aKPEiK i w oparciu o zatwierdzone prognozy dotyczące
sektora elektroenergetycznego.
4. Czy rząd przewiduje mechanizmy wsparcia dla regionów, w których elektrownie
węglowe są istotnym elementem gospodarki lokalnej?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska z pełnym zaangażowaniem dąży do tego, aby proces
transformacji był prowadzony w sposób sprawiedliwy i społecznie akceptowalny,
a ewentualne, przejściowe negatywne skutki dla mieszkańców, zostały zminimalizowane.
Priorytetem jest wypracowanie rozwiązań, które umożliwią nie tylko łagodzenie skutków
odchodzenia od energetyki węglowej, ale również stworzenie nowych perspektyw
rozwoju dla regionów dotkniętych transformacją. Dobrze przeprowadzona transformacja
to otwarcie nowych możliwości. Wiele regionów na świecie, które przeszły podobny
proces, udowodniło, że zmniejszanie wydobycia w kopalniach może stać się impulsem
do innowacji, rozwoju nowych sektorów gospodarki i poprawy jakości życia mieszkańców.
Wdrożenie skutecznych działań wymaga ścisłej współpracy rządu, samorządów,
organizacji społecznych oraz sektora prywatnego. Kluczowe jest nie tylko zapewnienie
wsparcia dla osób zmieniających zatrudnienie, lecz także inwestowanie w alternatywne
źródła zatrudnienia oraz tworzenie nowych perspektyw gospodarczych.
Projektowany w MKiŚ Krajowy Plan w dziedzinie Energii i Klimatu do 2030 r. (z prognozami
do 2040 r.) wskazuje działania m.in. w następujących obszarach:
Inwestycje procesu transformacji
Transformacja energetyczno-klimatyczna oznacza budowę nowych mocy wytwórczych
OZE, termomodernizację budynków, transformację ciepłownictwa i wiele innych działań.
Wszystkie te procesy tworzą nowe miejsca pracy. W kolejnych latach i dekadach Polska
będzie realizowała bezprecedensowy w swojej skali proces inwestycyjny. Kluczowym
elementem będzie lokalizacja tych inwestycji na terenach społecznie wrażliwych.
W ramach działań aktualnie projektowanych dla realizacji procesu transformacji
przewiduje się:
a. Projekty badawcze w celu zmiany technologii na bezemisyjne procesowo
i energetycznie,
b. Projekty badawcze w celu zmiany technologii na technologie gospodarki
obiegu zamkniętego,

-- 2 of 7 --

c. Projekty inwestycyjne w celu projektowania i wdrażania nowych procesów
produkcyjnych,
d. Projekty inwestycyjne w celu modernizacji zakładów produkcyjnych,
e. Projekty inwestycyjne instalacji źródeł OZE, ciepła odpadowego,
efektywności energetycznej.
Modernizacja istniejącego przemysłu
Obszary, na których zlokalizowane są kopalnie i elektrownie konwencjonalne
to jednocześnie obszary silnie uprzemysłowione. Dużą rolę odgrywa w nich przemysł
ciężki obejmujący hutnictwo, metalurgię, przemysł chemiczny czy produkcję maszyn.
Modernizacja przemysłu ciężkiego i jego rozwój jest czynnikiem łagodzącym równoległe
zmiany w wygaszanych kopalniach i elektrowniach. Modernizacja realizowana będzie
poprzez wdrażanie innowacyjnych technologii, które pozwolą na zwiększenie wydajności
sektora. Transformacja przemysłu ciężkiego wymaga wprowadzenia nowoczesnych
rozwiązań i źródeł energii, takich jak energia odnawialna, wodór, nowoczesne materiały
i technologie recyklingu oraz automatyzacja i cyfryzacja procesów produkcyjnych.
Procesy modernizacyjne i tworzenie nowych technologii realizowane będzie przy
współpracy takich organizacji jak m.in. PFR, NCBR czy PARP.
Budowa nowego przemysłu
Równolegle do modernizacji istniejącego przemysłu niezbędne jest budowanie od podstaw
nowego sektora przemysłowego opartego na innowacyjnych technologiach, który stanie
się filarem zrównoważonego rozwoju gospodarczego i konkurencyjności na globalnym
rynku. Obszary, na których wygaszane są elektrownie konwencjonalne i zmniejszane jest
wydobycie węgla są preferowane dla lokalizacji nowych inwestycji przemysłowych,
ze względu na rozwiniętą infrastrukturę i dobrze wykwalifikowaną kadrę. Nowoczesny
przemysł wysokich technologii najszybciej będzie rozwijać się w dziedzinach takich jak
produkcja i magazynowanie energii odnawialnej, technologie wodorowe, zaawansowana
inżynieria materiałowa, ekologiczne rozwiązania w transporcie oraz automatyzacja i
cyfryzacja procesów produkcyjnych. Rozwój nowych gałęzi przemysłu powinien być
wspierany przez ww. instytucje m.in. PFR, NCBR czy PARP, które mogą odegrać kluczową
rolę w finansowaniu badań, wdrożeniach oraz budowaniu ekosystemu współpracy między
biznesem, nauką i administracją publiczną. Inwestowanie w czyste technologie przyszłości
pozwoli nie tylko na tworzenie nowych miejsc pracy, ale również na rozwój gospodarczy
regionów przechodzących transformację energetyczną oraz na budowanie długofalowej
odporności gospodarki na zmieniające się warunki rynkowe i klimatyczne.
Równocześnie, należy zaznaczyć że Rząd RP już dziś wspiera oraz oferuje kolejne
programy wsparcia regionom, w których elektrownie węglowe są istotnym elementem
gospodarki lokalnej. Obecnie najważniejszymi źródłami wsparcia w zakresie właściwości
Ministra Klimatu i Środowiska są: program Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat
i Środowisko (FEnIKS), Krajowy Plan Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO), czy
wpływy z systemu EU ETS, które są wydatkowane m.in. w ramach Funduszu
Modernizacyjnego. To wsparcie będzie komplementarne do działań przewidzianych przez

-- 3 of 7 --

regiony w ramach Regionalnych Programów Operacyjnych (RPO), których elementem
są działania finansowane ze środków Funduszu Sprawiedliwej Transformacji.
W ramach wsparcia regionów, w których elektrownie węglowe są istotnym elementem
gospodarki lokalnej, przewiduje się przede wszystkim inwestycje w różnego typu
odnawialne źródła energii, które będą mogły z czasem zastąpić starzejące się instalacje
energetyczne oparte na węglu.
Wśród programów dedykowanych przewidujących wsparcie produkcji energii elektrycznej
ze źródeł niskoemisyjnych, w tym odnawialnych źródeł energii można wymienić m.in.:
[KPO] G1.1.2 Instalacje odnawialnych źródeł energii realizowane przez społeczności
energetyczne, w tym inwestycje o zwiększonej skali (instytucją odpowiedzialną za
realizację inwestycji jest MKiŚ)
Celem tej inwestycji jest zachęcenie do rozwoju lokalnych źródeł energii odnawialnej
realizowanych przez społeczności energetyczne, w tym klastry energii, spółdzielnie
energetyczne oraz inne społeczności energetyczne. Alokacja wynosi: 188 mln EUR.
Przewidziano także programy rozwoju OZE u odbiorców, które komplementarnie będą
wspierać działania podejmowane w sektorze energetycznym:
[FEnIKS 2021-27] FENX.02.02 Rozwój OZE
Planowane wsparcie będzie dotyczyło instalacji do produkcji energii elektrycznej, instalacji
do produkcji ciepła oraz wytwarzania paliw alternatywnych z OZE (biometan) wraz z
magazynami energii działającymi na potrzeby danego źródła OZE lub społeczności
energetycznej oraz przyłączeniem do sieci. Alokacja wynosi: 908 mln EUR (w tym 570 mln
EUR na program Mój prąd, 338 mln EUR na Instrumenty finansowe: pożyczka i dotacja).
[FENiKS] FENX.02.01 Źródła kogeneracyjne
W ramach działania, interwencja dotyczy rozwoju skojarzonej produkcji energii
elektrycznej i ciepła w procesie wysokosprawnej kogeneracji (w tym także energii
elektrycznej, ciepła i chłodu w procesie trigeneracji). Alokacja wynosi: 274 mln EUR.
Regionalne Programy Operacyjne – OZE
Regionalne programy operacyjne na odnawialne źródła energii OZE w Polsce
w perspektywie finansowej 2021-2027 mają na celu wspieranie inwestycji w energię
odnawialną na poziomie regionalnym, umożliwiając realizację projektów związanych
z transformacją energetyczną. Alokacja wynosi: 1 524 mln EUR (w tym z FST: 392 EUR)
Fundusz Modernizacyjny (FM)
Istotnym źródłem wsparcia transformacji krajowego sektora energetycznego jest Fundusz
Modernizacyjny (FM), który stanowią dochody ze zbycia uprawnień do emisji gazów
cieplarnianych. Od 2020 r., w ramach 8 transz wniosków (do października 2024 r.),
krajowy Operator FM – Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej,
w porozumieniu z Ministerstwem Klimatu i Środowiska, przygotował, przedłożył i uzyskał
akceptację Europejskiego Banku Inwestycyjnego i/lub Komitetu Inwestycyjnego
22 programów priorytetowych z obszarów priorytetowych (dwa podzielone na dwie
części) oraz 2 programy priorytetowe z obszarów nie priorytetowych. Obecnie pracuje nad
kolejnymi propozycjami. Łączna kwota wsparcia zatwierdzonych programów wynosi

-- 4 of 7 --

ponad 36,2 mld zł, przy szacowanym całkowitym koszyku środków FM dla Polski
wynoszącym około 55 mld zł. Uruchomione ze środków FM programy priorytetowe
wspierają szeroką gamę przedsięwzięć, w tym poprawę efektywności energetycznej
w przemyśle, wzrost produkcji i wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych czy
wspieranie wysokoefektywnej kogeneracji.
Kogeneracja dla Energetyki i Przemysłu (FM)
Celem programu jest promowanie wykorzystywania wysokosprawnej kogeneracji dla
przemysłu. Program stanowi instrument wsparcia odpowiadający zidentyfikowanym
potrzebom rynkowym polskiego przemysłu, wynikającym z przepisów prawa,
zaostrzających się norm emisyjnych oraz ogólnych potrzeb związanych z rozwojem
działalności biznesowej z poszanowaniem zasad zrównoważonego rozwoju. Alokacja
wynosi: 3,5 mld zł
Kogeneracja dla Ciepłownictwa (FM)
Celem programu jest promowanie wykorzystywania wysokosprawnej kogeneracji
w sektorze ciepłowniczym. Alokacja wynosi: Część I 3 mld zł, część II 100 mln zł
Kogeneracja powiatowa (FM)
Celem programu jest promowanie wykorzystywania wysokosprawnej kogeneracji
w sektorze ciepłowniczym. Inwestycje dotyczące budowy lub/i przebudowy jednostek
wytwórczych o łącznej mocy zainstalowanej nie mniejszej niż 1 MW, pracujących w
warunkach wysokosprawnej kogeneracji (z wyłączeniem energii wytworzonej w jednostce
kogeneracji opalanej węglem) wraz z podłączeniem ich do sieci, w których do produkcji
energii wykorzystuje się: ciepło odpadowe, energię ze źródeł odnawialnych, paliwa
gazowe, mieszanki gazów, gaz syntetyczny lub wodór. Alokacja wynosi: 1 mld PLN.
Przemysł energochłonny – OZE (FM)
Celem programu jest zmniejszenie emisyjności energochłonnych branż polskiego
przemysłu poprzez zwiększenie wytwarzania energii elektrycznej z odnawialnych źródeł
energii. Alokacja wynosi: 584 mln zł + 100 mln zł na II nabór.
Fundusze Norweskie i EOG
MKiŚ będzie operatorem programu "Zielona transformacja" współfinansowanego
ze środków Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego 2021-
2028 (tzw. fundusze EOG i norweskie). W tym momencie zakres programu nie jest
ustalony. Rozmowy na temat jego kształtu z przedstawicielami rządów Norwegii, Islandii i
Liechtensteinu rozpoczną się po podpisaniu Memorandum of Understanding
zaplanowanym na II kwartał 2025 r.
Ponadto, oprócz programów dotyczących wsparcia źródeł niskoemisyjnych (przede
wszystkim OZE) do produkcji energii elektrycznej w energetyce, realizowane są także
komplementarne programy dotyczące wsparcia OZE dla przemysłu i odbiorców
indywidualnych:
Moja elektrownia wiatrowa

-- 5 of 7 --

Celem programu jest rozwój energetyki prosumenckiej w obszarze mikroelektrowni
wiatrowych. Wsparcie zakupu i montażu przydomowej siłowni wiatrowej albo zakupu
i montażu przydomowej siłowni wiatrowej wraz z magazynem energii elektrycznej
przyczyni się do wzrostu udziału OZE w finalnym zużyciu energii. Przyczyni się to do
wzrostu autokonsumpcji wytworzonej energii elektrycznej poprzez jej magazynowanie
(magazyny energii elektrycznej) oraz do propagowania OZE. Alokacja wynosi: 400 mln zł.
Przy nieco szerszym ujęciu (niż kwestia zastępowania źródeł węglowych
w elektroenergetyce źródłami OZE) kwestii łagodzenia kosztów transformacji
energetycznej i wiążących się z nią kosztów transformacji gospodarczej należy zwrócić
uwagę także na takie źródła finansowania jak Fundusz Sprawiedliwej Transformacji i
Społeczny Fundusz Klimatyczny.
Fundusz Sprawiedliwej Transformacji
Finansowanie działań wspierających regiony węglowe zostało zaplanowane przede
wszystkim w ramach Mechanizmu i Funduszu Sprawiedliwej Transformacji.
Mechanizm Sprawiedliwej Transformacji (MST), jest kluczowym narzędziem służącym
zapewnieniu, by transformacja na rzecz gospodarki neutralnej dla klimatu przebiegała
w sposób sprawiedliwy, nie pozostawiając nikogo w tyle.
Jednym z filarów MST jest Fundusz na rzecz Sprawiedliwej Transformacji (FST), którego
celem jest wsparcie regionów najbardziej dotkniętych skutkami zielonej transformacji.
W ramach tego Funduszu dla Polski dostępne jest ok. 3,85 mld EUR do zagospodarowania
przez regiony węglowe w województwie śląskim, małopolskim, wielkopolskim,
dolnośląskim i łódzkim.
Warunkiem skorzystania ze środków FST było przygotowanie terytorialnych planów
sprawiedliwej transformacji określających planowane działania w procesie transformacji
klimatyczno-energetycznej w perspektywie roku 2030 i 2050 w poszczególnych regionach
węglowych.
Środki FST przeznaczone są na działania związane z łagodzeniem skutków transformacji
branży paliw kopalnych i energetyki konwencjonalnej i w szczególności dotyczą:
 zmiany profilu gospodarczego, wzrostu innowacyjności i rozwój MŚP,
 zmiany kwalifikacji i aktywne przeciwdziałanie bezrobociu,
 rekultywacji terenów pogórniczych dla poprawy atrakcyjności inwestycyjnej,
 wdrażania działań związanych z efektywnością energetyczną, zieloną gospodarką
i gospodarką obiegu zamkniętego.
Środki z FST są wdrażane na poziomie regionalnym przez regiony, a instytucją
koordynującą prace na szczeblu krajowym jest Ministerstwo Funduszy i Polityki
Regionalnej.
Środki z Funduszu Sprawiedliwej Transformacji, dały regionom węglowym impuls
do działania, teraz potrzeba dalszego stabilnego wsparcia finansowego, celem utrzymania
zaangażowania i optymizmu do działania lokalnych społeczności. Ministerstwo Klimatu
i Środowiska zabiega i będzie zabiegać o wsparcie finansowe naszych regionów, w tym
węglowych, w kolejnej unijnej perspektywie finansowej.
Społeczny Fundusz Klimatyczny

-- 6 of 7 --

Społeczny Fundusz Klimatyczny (SFK) jest nowym instrumentem finansowym, którego
środki będą pochodziły z nowego systemu handlu uprawnieniami do emisji dla budynków
i transportu drogowego (ETS 2). Narzędzie to ma służyć przede wszystkim
przeciwstawianiu zjawisku ubóstwa energetycznego i transportowego.
SFK ma wspomóc znajdujące się w trudnej sytuacji gospodarstwa domowe,
mikroprzedsiębiorstwa i użytkowników transportu m.in. poprzez wsparcie inwestycji
ograniczających wykorzystywanie paliw kopalnych. W okresie przejściowym SFK ma też
finansować osłony dla najbardziej wrażliwych podmiotów.
Polska będzie największym beneficjentem Społecznego Funduszu Klimatycznego,
w ramach którego możemy otrzymać ok. 11,4 mld euro. Środki powinny być wykorzystane
na sfinansowanie programów wsparcia dla społeczeństwa, celem wyjścia naprzeciw
wyzwaniom związanym z transformacją sektorów budynków i transportu drogowego.
Warunkiem uzyskania wsparcia z SFK jest przygotowanie Planu społeczno-klimatycznego
zawierającego wykaz działań, które państwa zamierzają objąć finansowaniem w ramach
Funduszu. Prowadzone są intensywne prace w zakresie przygotowania Planu, który musi
zostać przekazany do Komisji Europejskiej do połowy 2025 r. W Polsce prace w tym
zakresie koordynuje Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej (MFiPR). Natomiast
Ministerstwo Klimatu i Środowiska (MKiŚ) jest jednym z resortów, obok Ministerstwa
Infrastruktury, Ministerstwa Rozwoju i Technologii oraz Ministerstwa Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej, bezpośrednio zaangażowanym w prace nad Planem społeczno-
klimatycznym.
Jednym z priorytetów MKiŚ jest przygotowanie instrumentu do ochrony najbardziej
wrażliwych odbiorców i zmniejszenie zjawiska tzw. „ubóstwa energetycznego”.
Ze środków SFK MKiŚ planuje m.in. przedłużenie realizacji Programu Priorytetowego
Czyste Powietrze.
Z up. Ministra
Z wyrazami szacunku
Urszula Zielińska
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/

-- 7 of 7 --