Interpelacja w sprawie systemu weryfikacji usług świadczonych przez sanatoria uzdrowiskowe
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 820
do ministra zdrowia
w sprawie systemu weryfikacji usług świadczonych przez sanatoria uzdrowiskowe
Zgłaszający: Anita Kucharska-Dziedzic
Data wpływu: 13-01-2024
Szanowna Pani Minister,
wyjeżdżając do sanatorium Polki i Polacy chcą przede wszystkim podreperować stan swojego zdrowia. Leczenie uzdrowiskowe jest leczeniem uzupełniającym, chętnie wybieranym przez osoby starsze, które w jednym miejscu mogą skorzystać z całego pakietu zabiegów, do których często mają utrudniony dostęp w miejscu swojego zamieszkania.
Zgodnie z zawartą umową placówka uzdrowiskowa zobowiązana jest udzielać kuracjuszom świadczeń, z zachowaniem najwyższej staranności, zgodnie ze wskazaniami aktualnej wiedzy medycznej, respektując prawa pacjenta, a także zgodnie z zasadami etyki zawodowej i obowiązującymi przepisami. Zapisy Karty Praw Pacjenta powinny bowiem gwarantować kuracjuszom prawo do godnego traktowania i godnych warunków zakwaterowania.
Niestety jak coraz częściej informują mnie wyborcy, w trakcie ich pobytu w sanatoriach zdarzają się przypadki łamania praw pacjenta oraz oferowania im niezadowalającej jakości usług. Mankamenty te dotyczą nie tylko strony czysto medycznej. Znacznie częściej związane są z niedbałością pracowników, brakiem szacunku dla pacjentów, nieliczeniem się z ich potrzebami, fatalnymi warunkami zakwaterowania, dodatkowymi opłatami czy jakością i ilością posiłków.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
W jaki sposób ministerstwo lub Narodowy Fundusz Zdrowia weryfikują jakość świadczonych usług przez podmioty sanatoryjne finansowane z publicznych pieniędzy?
Czy nad takimi podmiotami sprawowana jest kontrola w sposób ciągły? Jakie obszary usług świadczonych przez sanatoria uzdrowiskowe są badane? Proszę o przedstawienie wyników takich badań i kontroli za 2023 rok.
Osoby korzystające z sanatoriów uzdrowiskowych często skarżą się na jakość posiłków i ilość pożywienia. W jaki sposób ministerstwo planuje rozwiązać problem zbyt małych porcji, ograniczonej ilości warzyw czy monotonii menu? Pragnę zauważyć, że w przypadku niektórych kuracjuszy i podmiotów położonych poza centrami miast/wsi dostęp do miejsc, w których mogliby oni nabyć jedzenie i zaspokoić głód jest ograniczony.
Sanatoria uzdrowiskowe obciążają kuracjuszy dodatkowymi opłatami. Najczęściej są to dopłaty do pokoi jednoosobowych, koszty parkingu, użytkowania sprzętu telewizyjnego znajdującego się w pokoju czy wymiany pościeli i ręczników w trakcie pobytu. Nie są to usługi bezpośrednio związane z lecznictwem, lecz jednak stanowią one pewien standard, który powinien być oferowany kuracjuszom bezpłatnie. Czy w ramach zawieranych kontraktów regulowane są maksymalne kwoty, jakimi kuracjusze mogą zostać obciążeni np. za dietę wegetariańską, zaparkowanie pojazdu na terenie sanatorium czy użytkowanie telewizora? Czy kontrakty te regulują również kwestie posiłków (definiują jak mają być zróżnicowane) czy kwestie utrzymania czystości w pokojach i wymiany bielizny pokojowej?
Z sanatoryjnego leczenia uzdrowiskowego korzystają często osoby starsze i samotne. Obecnie stosowane rozwiązanie polegające na autonomiczności lekarza w zakresie przydziału odpowiedniego sanatorium uzdrowiskowego, powoduje często, że osobom takim przydzielane jest miejsce pobytu oddalone o kilkaset kilometrów od ich miejsca zamieszkania. Stanowi to dla nich olbrzymią trudność w dotarciu do miejsca leczenia i jest jednocześnie znaczącym kosztem w ich domowym budżecie. Czy ministerstwo rozważało wprowadzenie możliwości wskazania przez kuracjusza preferencji odnośnie do przydzielenia jej/mu sanatorium położonego najbliżej jej/jego miejsca zamieszkania (z poszanowaniem kryterium specjalizacji zdrowotnej/rodzaju świadczonych przez takie sanatorium usług)?
Z poważaniem dr Anita Kucharska-Dziedzic
Posłanka na Sejm RP
Sekretarz stanu Wojciech Konieczny
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (24)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
23180 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLD.050.2.2024.SR
Warszawa, 08 lutego 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 820 z dnia 16 stycznia 2024 r., złożoną przez Panią Poseł
Anitę Kucharską-Dziedzic w sprawie systemu weryfikacji usług świadczonych przez
sanatoria uzdrowiskowe, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących informacji.
1) W jaki sposób Ministerstwo lub Narodowy Fundusz Zdrowia weryfikują jakość
świadczonych usług przez podmioty sanatoryjne finansowane z publicznych pieniędzy?
oraz
2) Czy nad takimi podmiotami sprawowana jest kontrola w sposób ciągły? Jakie obszary
usług świadczonych przez sanatoria uzdrowiskowe są badane? Proszę o przedstawienie
wyników takich badań i kontroli za 2023 rok.
Zgodnie z art. 17 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym,
uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych
(Dz.U. 2023 poz. 151, ze zm.), zwanej dalej: „ustawą o lecznictwie uzdrowiskowym”,
kompetencje nadzorcze nad lecznictwem uzdrowiskowym sprawuje minister właściwy
do spraw zdrowia i wojewoda, a w odniesieniu do lecznictwa uzdrowiskowego
prowadzonego w zakładach lecznictwa uzdrowiskowego utworzonych przez Ministra
Obrony Narodowej i ministra właściwego do spraw wewnętrznych, odpowiednio
ci ministrowie w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia.
Wymienione powyżej organy dokonują kontroli i oceny lecznictwa uzdrowiskowego
prowadzonego w zakładach lecznictwa uzdrowiskowego. Art. 20 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy
stanowi, że minister właściwy do spraw zdrowia jest uprawniony w szczególności
do przeprowadzania kontroli na terenie zakładów lecznictwa uzdrowiskowego i żądania
wyjaśnień potrzebnych dla oceny ich działalności i jakości świadczeń opieki zdrowotnej
oraz funkcjonowania zakładów lecznictwa uzdrowiskowego. Powyższe kontrole, zgodnie
z art. 21 ust. 1 ww. ustawy, przeprowadzają w imieniu ministra właściwego do spraw
zdrowia upoważnione osoby będące pracownikami ministerstwa obsługującego ministra
właściwego do spraw zdrowia albo inne osoby posiadające odpowiednie do przedmiotu
kontroli kwalifikacje i doświadczenie zawodowe. W 2023 r. Ministerstwo Zdrowia nie
przeprowadzało kontroli w zakresie lecznictwa uzdrowiskowego.
Jednocześnie należy wskazać, że w obrębie poszczególnych województw, na których
obszarze są zlokalizowane uzdrowiska, nadzór nad lecznictwem uzdrowiskowym jest
sprawowany przy pomocy naczelnego lekarza uzdrowiska, który może być powołany dla
więcej niż jednego uzdrowiska na terenie danego województwa. Zgodnie z art. 24 ust. 2
ustawy o lecznictwie uzdrowiskowym, to naczelny lekarz uzdrowiska sprawuje nadzór
nad jakością świadczeń opieki zdrowotnej udzielanych przez zakłady lecznictwa
uzdrowiskowego. W ramach prowadzonego nadzoru uprawniony jest on m.in. do
-- 1 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
przeprowadzania kontroli na terenie zakładów lecznictwa uzdrowiskowego i żądania
wyjaśnień potrzebnych do oceny ich działalności i jakości udzielanych przez nie
świadczeń zdrowotnych oraz funkcjonowania tych zakładów. Szczegółowy zakres
obowiązków i uprawnień dotyczący sprawowania nadzoru nad lecznictwem
uzdrowiskowym przez naczelnego lekarza uzdrowiska został określony w
rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 29 lipca 2011 r. w sprawie naczelnego lekarza
uzdrowiska (Dz.U. 2011 nr 161 poz. 976).
Zgodnie z informacjami o działalności naczelnych lekarzy uzdrowisk w poszczególnych
województwach za okres od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2023 r., przekazanymi
zgodnie z art. 24 ust. 3 ustawy o lecznictwie uzdrowiskowym ministrowi właściwemu ds.
zdrowia przez wojewodów, nadzór na jakością świadczeń opieki zdrowotnej udzielanych
w zakładach lecznictwa uzdrowiskowego był dokonywany przez naczelnych lekarzy
uzdrowisk poprzez planowane i doraźne kontrole, wizytacje i ocenę funkcjonowania
zakładów lecznictwa uzdrowiskowego.
W zamieszczonej poniżej tabeli, przygotowanej w oparciu o dane zawarte w rocznych
sprawozdaniach o działalności naczelnych lekarzy uzdrowisk, nadesłanych do
Ministerstwa Zdrowia do dnia 31 stycznia 2024 r. przez wojewodów z 7 województw,
przedstawiono informacje o kontrolach i wizytacjach przeprowadzonych przez
naczelnych lekarzy uzdrowisk w roku 2023.
UZDROWISKO PODMIOT LECZNICZY/ ZAKŁAD LECZNICZY TERMIN
Busko-Zdrój Sanatorium Uzdrowiskowe „Bristol” (ul. 1 Maja 1) 23 stycznia -
23 lutego 2023 r.
Busko-Zdrój Sanatoria Słowacki Sp. z o.o.
- Sanatorium „Słowacki” (ul. 1 Maja 33)
- Sanatorium „Rafał” (ul. Topolowa 1)
- Sanatorium „Terma Słowacki” (ul. Grotta 35)
23 kwietnia -
23 maja 2023 r.
Busko-Zdrój Uzdrowiskowy Szpital Kompleksowej Rehabilitacji
„Krystyna” (ul. Rzewuskiego 3)
6 - 23 listopada 2023 r.
Ciechocinek Sanatorium Uzdrowiskowe „ Krystynka” Sp. z o.o.
(ul. Polna 16)
-
Ciechocinek Sanatorium Uzdrowiskowe „Chemik” NZOZ (ul. Widok 13) -
Ciechocinek Centrum Promocji Zdrowia "SANVIT" Sp. z o.o.
Oddział Ciechocinek - Sanatorium Uzdrowiskowe NZOZ
(ul. Staszica 8)
-
Ciechocinek SPZOZ Sanatorium (ul. Warzelniana 1) -
Dąbki Sanatorium Uzdrowiskowe „Argentyt” 26 lipca 2023 r.
Dąbki Sanatorium Uzdrowiskowe „Centrum Medyczne HCP” 25 października 2023 r.
Gołdap Sanatorium Uzdrowiskowe i Szpital Uzdrowiskowy „Wital” 30 maja 2023 r.
Inowrocław Sanatorium Uzdrowiskowe „Przy Tężni” -
Nałęczów Sanatorium Uzdrowiskowe „Ciche Wąwozy” luty 2023 r.
Nałęczów Sanatorium Uzdrowiskowe ZNP ZG marzec 2023 r.
Nałęczów Zakład Leczniczy Uzdrowisko Nałęczów S.A.
- Sanatorium Uzdrowiskowe „Pawilon Angielski”
- Sanatorium Uzdrowiskowe „Fortunat”
- Oddział „Jesienna Rezydencja”
maj 2023 r.
Nałęczów Sanatorium Uzdrowiskowe „Książę Józef” sierpień 2023 r.
Nałęczów Kardiologiczny Szpital Uzdrowiskowy październik 2023 r.
Nałęczów Uzdrowiskowy Szpital Kolejowy listopad 2023 r.
Kamień
Pomorski
Sanatorium Uzdrowiskowe „Chrobry” 9 listopada 2023 r.
Kołobrzeg Sanatorium Uzdrowiskowe „Mesko” 30 czerwca 2023 r.
Kołobrzeg Sanatorium Uzdrowiskowe „San” 13 września 2023 r.
Konstancin-
Jeziorna
Uzdrowisko Konstancin-Zdrój S.A.
- Szpital Rehabilitacji (ul. Sue Ryder 1)
- Centrum Terapii Narządu Ruchu „Biały Dom” (ul. Mostowa 5)
- Sanatorium Uzdrowiskowe „Konstancja” (ul. Źródlana 6/8)
marzec 2023 r.
czerwiec 2023 r.
Krasnobród Sanatorium Rehabilitacyjne im. J. Korczaka czerwiec 2023 r.
Połczyn-Zdrój Sanatorium Uzdrowiskowe „Marta” 21 kwietnia 2023 r.
Połczyn-Zdrój Sanatorium Uzdrowiskowe „Irena” 26 maja 2023 r.
Uniejów Sanatorium „Uzdrowisko Uniejów Park” (ul. Zamkowa 7) 20 listopada 2023 r.
-- 2 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Ocenie i kontroli podlegały m.in.
przebieg procesu udzielania świadczeń medycznych z zakresu lecznictwa
uzdrowiskowego i zgodność udzielanych świadczeń zdrowotnych ze wskazaniami
aktualnej wiedzy medycznej,
procedury wykonywania zabiegów fizjoterapeutycznych i balneologicznych,
surowce naturalne używane do zabiegów balneologicznych oraz świadectwa
właściwości leczniczych i umowy na zakup surowców naturalnych,
warunki udzielania świadczeń zdrowotnych z uwzględnieniem organizacji świadczeń
oraz efektywnego wykorzystania personelu i wyposażenia kontrolowanego zakładu
leczniczego,
prawidłowość kwalifikacji osób udzielających świadczenia zdrowotne,
wyposażenie zakładów lecznictwa uzdrowiskowego w aparaturę oraz sprzęt
medyczny służące do udzielania świadczeń zdrowotnych odpowiednio do rodzaju i
zakresu świadczeń opieki zdrowotnej określonych w statucie, w tym posiadane
paszporty techniczne i przeprowadzane kontrole techniczne,
warunki zakwaterowania i wyżywienia pacjentów w zakładach lecznictwa
uzdrowiskowego.
Przeprowadzone kontrole oraz wizytacje nie ujawniły istotnych uchybień wpływających
na jakość udzielanych świadczeń w rodzaju lecznictwo uzdrowiskowe. W wyniku
bieżącego nadzoru oraz odbytych kontroli i wizytacji zakładów lecznictwa
uzdrowiskowego, naczelni lekarze uzdrowisk potwierdzili zgodność rodzaju i zakresu
udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej ze statutem oraz regulaminem wewnętrznym
podmiotu leczniczego oraz zgodność udzielanych świadczeń zdrowotnych ze
wskazaniami aktualnej wiedzy medycznej i standardami obowiązującymi w balneologii.
W nielicznie stwierdzonych nieprawidłowościach wydano zalecenia dla placówek
dotyczące m.in. opracowania procedur wykonywania zabiegów leczniczych w zakładach
przyrodoleczniczych, umieszczenia tablic informacyjnych z opisami stosowanych
zabiegów i wskazań/ przeciwwskazań do zabiegów, przestrzegania zasad higieny i
bezpieczeństwa pracy personelu zakładu ze szczególnym uwzględnieniem mycia i
dezynfekcji wanien balneologicznych i pozostałych sprzętów zgodnie z obowiązującymi
procedurami, stosowania do zabiegów podstawowych wyłącznie surowców pochodzenia
naturalnego przechowywanych z zastosowanie zasad higieny.
Dodatkowo informuję, że zgodnie z przepisami art. 61a ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r.
o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. 2022
poz. 2561, ze zm.), Narodowy Fundusz Zdrowia posiada uprawnienia do kontroli
świadczeniodawców, którzy zawarli z NFZ umowę o udzielanie świadczeń opieki
zdrowotnej m.in. w zakresie:
organizacji, sposobu i jakości udzielania świadczeń opieki zdrowotnej oraz ich
dostępności;
udzielania świadczeń opieki zdrowotnej pod względem zgodności z obowiązującymi
przepisami, a także z wymaganiami określonymi w tej umowie;
posiadania uprawnień do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej przez osoby
wykonujące zawody medyczne.
Narodowy Fundusz Zdrowia weryfikuje jakość udzielanych świadczeń w ramach kontroli
planowych oraz doraźnych. Kontrole planuje się i przeprowadza po uprzednim dokonaniu
analizy prawdopodobieństwa wystąpienia nieprawidłowości. W sposób ciągły oddziały
wojewódzkie NFZ monitorują informacje sprawozdawane przez świadczeniodawców
uzdrowiskowych na temat zrealizowanych świadczeń, w tym udzielonych zabiegów.
3) Osoby korzystające z sanatoriów uzdrowiskowych często skarżą się na jakość posiłków i
ilość pożywienia. W jaki sposób Ministerstwo planuje rozwiązać problem zbyt małych
porcji, ograniczonej ilości warzyw czy monotonii menu? Pragnę zauważyć, że
w przypadku niektórych kuracjuszy i podmiotów położonych poza centrami miast/ wsi
dostęp do miejsc, w których mogliby oni nabyć jedzenie i zaspokoić głód jest ograniczony.
Podmioty lecznicze udzielające stacjonarnie świadczeń w zakresie lecznictwa
uzdrowiskowego są zobowiązane do zapewnienia pacjentowi całodziennego wyżywienia
-- 3 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
w trakcie turnusu, jednak przepisy określające warunki realizacji powyższych świadczeń
nie regulują kwestii dotyczących sposobu serwowania posiłków, ich wielkości
i różnorodności. Należy mieć na uwadze, że żywienie pacjentów w zakładach lecznictwa
uzdrowiskowego jest finansowane w ramach zawieranych przez świadczeniodawców
z NFZ kontraktów na leczenie uzdrowiskowe, które obejmują zarówno świadczenia
medyczne, jak i towarzyszące. Obowiązujące w Polsce przepisy nie określają norm
żywieniowych w sanatoriach uzdrowiskowych, a także nie regulują kwestii średnich
stawek żywieniowych na jednego pacjenta, które miałyby obowiązywać we wszystkich
podmiotach leczniczych. Dzienną stawkę żywieniową w zakładzie leczniczym ustalają
osoby uprawnione do kierowania podmiotem leczniczym. Organizacja wyżywienia jest
więc elementem działalności danej placówki i wykonanie tego zadania należy
do kierownika podmiotu leczniczego.
4) Sanatoria uzdrowiskowe obciążają kuracjuszy dodatkowymi opłatami. Najczęściej są to
dopłaty do pokoi jednoosobowych, koszty parkingu, użytkowania sprzętu telewizyjnego
znajdującego się w pokoju czy wymiany pościeli i ręczników w trakcie pobytu. Nie są to
usługi bezpośrednio związane z lecznictwem, lecz jednak stanowią one pewien standard,
który powinien być oferowany kuracjuszom bezpłatnie. Czy w ramach zawieranych
kontraktów regulowane są maksymalne kwoty, jakimi kuracjusze mogą zostać obciążeni
np. za dietę wegetariańską, zaparkowanie pojazdu na terenie sanatorium czy
użytkowanie telewizora? Czy kontrakty te regulują również kwestie posiłków (definiują
jak mają być zróżnicowane) czy kwestie utrzymania czystości w pokojach i wymiany
bielizny pokojowej?
Narodowy Fundusz Zdrowia finansuje świadczenia leczenia uzdrowiskowego w oparciu
o przepisy ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków
publicznych, rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 23 lipca 2013 r. w sprawie
świadczeń gwarantowanych z zakresu lecznictwa uzdrowiskowego (Dz.U. 2022 poz.
1406 ze zm.) oraz zarządzenia Prezesa NFZ w sprawie określenia warunków zawierania
i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju lecznictwo
uzdrowiskowe. Fundusz płaci za świadczenia medyczne udzielane ubezpieczonemu
w trakcie turnusu leczenia uzdrowiskowego albo rehabilitacji uzdrowiskowej oraz ponosi
całkowite lub częściowe koszty zakwaterowania i wyżywienia świadczeniobiorcy
w zakładzie lecznictwa uzdrowiskowego. Zgodnie z art. 33 ust. 3 ustawy o świadczeniach
opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, świadczeniobiorca ponosi
częściową odpłatność za wyżywienie i zakwaterowanie w sanatorium uzdrowiskowym.
W rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu
lecznictwa uzdrowiskowego został określony poziom finansowania przez
świadczeniobiorcę kosztów wyżywienia i zakwaterowania w sanatorium
uzdrowiskowym za jeden dzień pobytu w zależności od standardu pokoju i sezonu
rozliczeniowego, zatem koszty wyżywienia i zakwaterowania ponoszone przez
świadczeniobiorcę realizującego leczenie uzdrowiskowe / rehabilitację uzdrowiskową
w sanatorium uzdrowiskowym są odgórnie określone przez Ministra Zdrowia i pacjenci
nie mogą zostać obciążeni przez świadczeniodawcę wyższymi dopłatami do wyżywienia
i zakwaterowania, niż te wynikające z ww. rozporządzenia, co dotyczy również dopłaty
do pokoju jednoosobowego.
W ramach świadczeń gwarantowanych w rodzaju lecznictwo uzdrowiskowe
świadczeniodawcy są więc zobligowani przepisami do zapewnienia świadczeniobiorcy
opieki medycznej i zabiegów ukierunkowanych na leczenie schorzenia będącego
podstawą skierowania pacjenta do uzdrowiska, tj. świadczeń zdrowotnych i świadczeń
zdrowotnych rzeczowych, a także świadczeń towarzyszących, do których zalicza
się zakwaterowanie i wyżywienie. Pozostałe kwestie, tj. koszty parkingu, użytkowania
sprzętu znajdującego się w pokoju (telewizora, lodówki, czajnika itp.), czy wymiany
pościeli i ręczników w trakcie pobytu, nie zostały uregulowane w przepisach prawa
dotyczących warunków udzielania świadczeń lecznictwa uzdrowiskowego. Kwestie
organizacyjne związane z warunkami bytowymi nie zostały określone w randze aktu
wykonawczego, gdyż pozostają w wyłącznej kompetencji kierownika podmiotu.
-- 4 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
Te obszary są regulowane przez świadczeniodawców w regulaminie organizacyjnym
podmiotu, przygotowanym w oparciu o przepisy art. 23 i 24 ustawy z dnia 15 kwietnia
2011 r. o działalności leczniczej (Dz.U. 2023 poz. 991 ze zm.). Określony przez kierownika
podmiotu leczniczego regulamin organizacyjny jest aktem wewnętrznym regulującym
funkcjonowanie każdego podmiotu wykonującego działalność leczniczą, zawierającym
informacje o sposobie i warunkach udzielania świadczeń zdrowotnych.
Ingerencja w określone wewnętrznym regulaminem spółki uzdrowiskowej przepisy
dotyczące ewentualnych opłat za dodatkowe usługi niezwiązane bezpośrednio
ze świadczeniem opieki zdrowotnej nie leży we właściwości resortu zdrowia i Funduszu.
Wysokość opłat pobieranych za wszelkie dodatkowe usługi jest ustalana indywidulanie
przez każdego świadczeniodawcę i zarówno Minister Zdrowia, jak i NFZ nie zajmują
stanowiska w tym zakresie. Należy zaznaczyć, że Minister Zdrowia nie prowadzi
zakładów lecznictwa uzdrowiskowego i nie sprawuje nadzoru właścicielskiego nad
podmiotami realizującymi świadczenia leczenia uzdrowiskowego finansowane
ze środków publicznych, co gwarantuje podmiotom uzdrowiskowym autonomię
w zakresie sporządzania własnych regulacji wewnętrznych, które jednak nie mogą być
sprzeczne z obowiązującymi przepisami, jak również wpływać na umowę zawartą
z NFZ. W dniu przyjęcia do sanatorium kuracjusze są informowani o dodatkowych
opłatach i dobrowolnie podejmują decyzję o wypożyczeniu sprzętu na czas pobytu
podpisując oświadczenie o wyrażeniu zgody na uiszczenie dodatkowej opłaty. Wzajemne
rozliczenia kuracjusza i zakładu lecznictwa uzdrowiskowego, które nie są finansowane
ze środków publicznych pozostających w dyspozycji NFZ, pozostają poza kompetencjami
Ministerstwa Zdrowia oraz NFZ i w przypadku tych rozliczeń zastosowanie będą miały
wyłącznie ogólne przepisy dotyczące umów cywilnoprawnych regulowane przepisami
prawa cywilnego.
Odnosząc się jeszcze do kwestii wyżywienia w sanatoriach uzdrowiskowych, wskazania
wymaga, że obowiązkiem świadczeniodawcy jest zapewnienie świadczeniobiorcy
adekwatnego do stanu zdrowia wyżywienia w szpitalu lub w innym zakładzie leczniczym
podmiotu leczniczego wykonującego działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne
i całodobowe świadczenia zdrowotne w rozumieniu przepisów ustawy o działalności
leczniczej. Warunki szczegółowe realizacji świadczeń gwarantowanych z zakresu
lecznictwa uzdrowiskowego, jakie zobowiązani są spełniać świadczeniodawcy, zawarte
w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń
gwarantowanych z zakresu lecznictwa uzdrowiskowego, obejmują zapewnienie
właściwej diety i edukacji zdrowotnej. Pacjentowi skierowanemu na leczenie
uzdrowiskowe lekarz uzdrowiskowy zaleca odpowiednią dietę, biorąc pod uwagę jego
stan zdrowia, współistniejące choroby, jak i przeprowadzony wywiad żywieniowy. Nad
całością żywienia oraz jego prawidłowością w zakładzie żywienia zbiorowego czuwa
i odpowiada dietetyk zatrudniony w zakładzie uzdrowiskowym. Jeżeli pacjent wymaga
szczególnej diety, musi ona wynikać ze stanu zdrowia potwierdzonego rozpoznaniem
jednostki chorobowej wymagającej specjalnego systemu żywieniowego, adekwatnego
do stanu zdrowia. Pacjent winien ten fakt zgłosić lekarzowi prowadzącemu, zaś podmiot
leczniczy powinien ten rodzaj żywienia uwzględnić w dobowym jadłospisie
z uwzględnieniem norm żywieniowych. Podmiot leczniczy nie musi dostosowywać się do
indywidualnych życzeń i preferencji żywieniowych pacjentów wynikających z obecnie
stosowanych popularnych diet, nie związanych z potwierdzonym medycznie stanem
zdrowia pacjenta, szczególnie jeśli nie mają one istotnego znaczenia dla wartości
odżywczej i energetycznej posiłku.
5) Z sanatoryjnego leczenia uzdrowiskowego korzystają często osoby starsze i samotne.
Obecnie stosowane rozwiązanie polegające na autonomiczności lekarza w zakresie
przydziału odpowiedniego sanatorium uzdrowiskowego, powoduje często, że osobom
takim przydzielane jest miejsce pobytu oddalone o kilkaset kilometrów od ich miejsca
zamieszkania. Stanowi to dla nich olbrzymią trudność w dotarciu do miejsca leczenia i jest
jednocześnie znaczącym kosztem w ich domowym budżecie. Czy Ministerstwo rozważało
wprowadzenie możliwość wskazania przez kuracjusza preferencji odnośnie przydzielenia
-- 5 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
jej/ mu sanatorium położonego najbliżej jej/ jego miejsca zamieszkania
(z poszanowaniem kryterium specjalizacji zdrowotnej/ rodzaju świadczonych przez takie
sanatorium usług)?
Projektowane rozwiązania w obszarze zmian w systemie lecznictwa uzdrowiskowego,
w tym dotyczące umożliwienia pacjentowi wyboru świadczeniodawcy realizującego
świadczenia opieki zdrowotnej z zakresu leczenia uzdrowiskowego, były ujęte
w projekcie ustawy o zmianie ustawy o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach
i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, a także niektórych
innych ustaw. Jednak w związku z licznymi uwagami kierowanymi ze strony branży
uzdrowiskowej (m.in. krytycznym odniesieniem się środowiska świadczeniodawców
uzdrowiskowych do zmiany sposobu kierowania na leczenie uzdrowiskowe
z pominięciem oddziałów wojewódzkich NFZ) i brakiem uzyskania w długim terminie
wpisu projektowanej regulacji do Wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady
Ministrów, w dniu 2 maja 2023 r. Ministerstwo Zdrowia złożyło do Przewodniczącego
Zespołu do spraw programowych i legislacyjnych Rady Ministrów pismo z prośbą
o wycofanie wniosku o wpis do ww. Wykazu projektowanej ustawy. Ze względu na szereg
wniosków płynących ze strony przedstawicieli branży uzdrowiskowej o ponowne
wspólne przeanalizowanie zaproponowanych rozwiązań w obszarze systemu lecznictwa
uzdrowiskowego, jak również biorąc pod uwagę sygnały kierowane do resortu zdrowia
dotyczące trudnej sytuacji gospodarczej mającej przełożenie na funkcjonowanie
podmiotów leczniczych realizujących świadczenia z zakresu lecznictwa uzdrowiskowego,
jak i podmiotów związanych z branżą około uzdrowiskową, zasadnym było przychylenie
się do postulatów strony społecznej i odstąpienie od dalszego procedowania
ww. dokumentu.
W przypadku podjęcia przez kierownictwo resortu zdrowia decyzji o wznowieniu prac
nad reformą lecznictwa uzdrowiskowego, zostaną ponownie rozpoczęte prace nad
nowelizacją przepisów we wskazanym zakresie, jednak obecnie nie zostały podjęte nowe
ustalenia w przedmiotowej kwestii, w związku z czym kierowanie świadczeniobiorców
do zakładów lecznictwa uzdrowiskowego odbywa się na zasadach określonych
w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 7 lipca 2011 r. w sprawie kierowania
na leczenie uzdrowiskowe albo rehabilitację uzdrowiskową (Dz. U. z 2021 r. poz. 111, ze
zm.) oraz w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 5 stycznia 2012 r. w sprawie sposobu
kierowania i kwalifikowania pacjentów do zakładów lecznictwa uzdrowiskowego (Dz.U.
2012 poz. 14).
Dodatkowo nadmieniam, że w obowiązującym stanie prawnym realizacja skierowania
w dogodnym dla świadczeniobiorcy miejscu i terminie jest możliwa w zakresie leczenia
uzdrowiskowego w trybie ambulatoryjnym. Z kolei w przypadku leczenia
uzdrowiskowego w warunkach stacjonarnych, po uzyskaniu kwalifikacji do leczenia
na podstawie złożonego skierowania na leczenie uzdrowiskowe (tj. po otrzymaniu
z oddziału NFZ informacji o numerze ewidencyjnym oraz rodzaju i profilu przyznanego
leczenia), świadczeniobiorca ma możliwość skorzystania z tzw. zwrotów skierowań
i dokonania wyboru miejsca i terminu leczenia spośród wyznaczonych w potwierdzonych
skierowaniach dostępnych w puli zwrotów.
Decyzja o skorzystaniu z leczenia uzdrowiskowego ostatecznie należy do pacjenta, który
po przeanalizowaniu różnych aspektów dotyczących realizacji świadczeń lecznictwa
uzdrowiskowego, powinien podjąć najwłaściwszą dla siebie decyzję.
Z wyrazami szacunku,
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 6 of 6 --