Interpelacja nr 8196
Interpelacja w sprawie przepisów dotyczących renty wdowiej
Zgłaszający:
•
Adresat:
Edukacja i Szkolnictwo (35%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie przepisów dotyczących renty wdowiej
Interpelacja nr 8196
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie przepisów dotyczących renty wdowiej
Zgłaszający: Marek Matuszewski
Data wpływu: 18-02-2025
Szanowna Pani Minister,
z początkiem 2025 roku wprowadzono w Polsce przepisy umożliwiające seniorom, którzy pochowali współmałżonka, łączenie renty rodzinnej z własnym świadczeniem, co potocznie nazwano “rentą wdowią”. Celem tej zmiany było poprawienie warunków życia seniorów, którzy zostali sami z wysokimi kosztami utrzymania gospodarstwa domowego. Osoby uprawnione mogą obecnie wybierać pomiędzy:
1. 100% renty rodzinnej + 15% własnej emerytury,
2. 100% własnego świadczenia + 15% renty rodzinnej.
Jednym z warunków uzyskania renty wdowiej, określonym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, jest pozostawanie we wspólności majątkowej z małżonkiem do dnia jego śmierci. Ten warunek jest problematyczny dla wielu osób, które – często nieświadomie – tracą prawo do świadczenia. Rozdzielność majątkowa jest w Polsce często wybierana w celu ochrony małżonka przed ryzykiem związanym np. z działalnością gospodarczą. W takich przypadkach osoby te nie są świadome, że pozbawiają się prawa do renty wdowiej w przyszłości.
W związku z powyższym, proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej planuje zmianę przepisów, aby umożliwić osobom z rozdzielnością majątkową nabycie prawa do renty wdowiej?
2. Czy ministerstwo przewiduje podjęcie działań informacyjnych w celu zwiększenia świadomości społeczeństwa o konsekwencjach decyzji dotyczących ustroju majątkowego małżonków w kontekście renty wdowiej?
3. Czy planowane są zmiany, które umożliwią bardziej elastyczne podejście do wymogów wspólności majątkowej w kontekście uzyskania renty wdowiej?
4. Jakie działania ministerstwo podejmuje w celu poprawy dostępności renty wdowiej oraz eliminacji barier prawnych i formalnych, które mogą utrudniać uzyskanie tego świadczenia?
Interpelacja nr 8196
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie przepisów dotyczących renty wdowiej
Zgłaszający: Marek Matuszewski
Data wpływu: 18-02-2025
Szanowna Pani Minister,
z początkiem 2025 roku wprowadzono w Polsce przepisy umożliwiające seniorom, którzy pochowali współmałżonka, łączenie renty rodzinnej z własnym świadczeniem, co potocznie nazwano “rentą wdowią”. Celem tej zmiany było poprawienie warunków życia seniorów, którzy zostali sami z wysokimi kosztami utrzymania gospodarstwa domowego. Osoby uprawnione mogą obecnie wybierać pomiędzy:
1. 100% renty rodzinnej + 15% własnej emerytury,
2. 100% własnego świadczenia + 15% renty rodzinnej.
Jednym z warunków uzyskania renty wdowiej, określonym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, jest pozostawanie we wspólności majątkowej z małżonkiem do dnia jego śmierci. Ten warunek jest problematyczny dla wielu osób, które – często nieświadomie – tracą prawo do świadczenia. Rozdzielność majątkowa jest w Polsce często wybierana w celu ochrony małżonka przed ryzykiem związanym np. z działalnością gospodarczą. W takich przypadkach osoby te nie są świadome, że pozbawiają się prawa do renty wdowiej w przyszłości.
W związku z powyższym, proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej planuje zmianę przepisów, aby umożliwić osobom z rozdzielnością majątkową nabycie prawa do renty wdowiej?
2. Czy ministerstwo przewiduje podjęcie działań informacyjnych w celu zwiększenia świadomości społeczeństwa o konsekwencjach decyzji dotyczących ustroju majątkowego małżonków w kontekście renty wdowiej?
3. Czy planowane są zmiany, które umożliwią bardziej elastyczne podejście do wymogów wspólności majątkowej w kontekście uzyskania renty wdowiej?
4. Jakie działania ministerstwo podejmuje w celu poprawy dostępności renty wdowiej oraz eliminacji barier prawnych i formalnych, które mogą utrudniać uzyskanie tego świadczenia?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Sebastian Gajewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
16%
Konkretność
84%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 2 %
Precyzyjne daty
6
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
7.7 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4611 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.95.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 8196 Pana Posła Marka Matuszewskiego w sprawie przepisów
dotyczących renty wdowiej, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Ustawą z dnia 26 lipca 2024 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1243) wprowadzono od
1 stycznia 2025 r. nową regułę zbiegu prawa do renty rodzinnej po zmarłym małżonku z prawem
do własnego świadczenia o charakterze emerytalno-rentowym. Przepisy tego aktu przewidują,
że w przypadku zbiegu prawa do wspomnianych świadczeń, począwszy od 1 lipca 2025 r., jedno
świadczenie wypłacane będzie wdowie lub wdowcowi w całości, a drugie w wysokości 25%
(w okresie przejściowym, tj. od 1 lipca 2025 r. do 31 grudnia 2026 r. – 15%). Obecnie
w przypadku zbiegu prawa do kilku świadczeń emerytalno-rentowych obowiązuje zasada
wypłaty jednego świadczenia.
Przepisy określają krąg osób uprawnionych do skorzystania z nowej reguły zbiegu prawa do
renty rodzinnej z innym świadczeniem emerytalno-rentowym. Wdowy lub wdowcy ubiegający
się o jej ustalenie będą musieli spełnić warunki:
osiągnięcia wieku emerytalnego określonego w art. 24 ust. 1 ustawy o emeryturach
i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych;
pozostawania we wspólności małżeńskiej do dnia śmierci małżonka;
nabycia prawa do renty rodzinnej po zmarłym małżonku nie wcześniej niż 5 lat przed
osiągnięciem wieku emerytalnego określonego w art. 24 ust. 1 ustawy o emeryturach
i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych;
niewstąpienia w nowy związek małżeński (wypłata świadczeń w zbiegu na zasadach renty
wdowiej będzie ustawała z dniem poprzedzającym dzień zawarcia nowego związku
małżeńskiego przez osobę uprawnioną).
Ustawa wprowadza również limit kwoty pobieranych świadczeń w zbiegu w ramach renty
wdowiej do poziomu trzykrotności najniższej emerytury.
W interpelacji Pan Poseł wykazał, jakoby jednym z warunków niezbędnych do przyznania renty
wdowiej było pozostawanie we „wspólności majątkowej”. Tymczasem, zgodnie z ustawą
o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych1, warunkiem wypłaty renty
rodzinnej wraz z własnym świadczeniem jest pozostawanie we wspólności małżeńskiej do dnia
śmierci małżonka.
Przepisy ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nie zawierają
definicji wspólności małżeńskiej. Niemniej, bazując na orzecznictwie sądowym, Zakład
Ubezpieczeń Społecznych przyjmuje, że jest to rzeczywisty związek łączący małżonków
1 Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1631) art. 95a ust.2 pkt
2.
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
poprzez m.in. wspólne zamieszkiwanie, prowadzenie gospodarstwa domowego
i współdziałanie dla rodziny. Jego treścią są również różnego rodzaju więzi natury duchowej,
osobistej, majątkowej, emocjonalnej i uczuciowej.
Wypłata świadczeń w zbiegu z rentą rodzinną nie przysługuje małżonkowi rozwiedzionemu,
będącemu w separacji, a także wdowie i wdowcowi, którzy do dnia śmierci małżonka nie
pozostawali z nim we wspólności małżeńskiej (np. gdy małżonkowie żyli od wielu lat w
faktycznym rozłączeniu, prowadząc odrębne gospodarstwa domowe i nie utrzymując ze sobą
stałego kontaktu).
Odnosząc się do poruszonej przez Pana Posła kwestii rozdzielności majątkowej należy
stwierdzić, że okoliczność ta nie ma bezpośredniego związku z systemem ubezpieczeń
społecznych, a więc nie wpływa ani na prawo do renty rodzinnej, ani na prawo do renty wdowiej.
Pragnę poinformować, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych zapewnia, iż pracownicy ZUS zostali
należycie przeszkoleni i pozyskali odpowiednią wiedzę merytoryczną dotyczącą renty wdowiej,
pozwalającą udzielać niezbędnych wyjaśnień i kompleksowego wsparcia w procesie składania
wniosków wszystkim potrzebującym go klientom. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej stale monitoruje przy tym kwestie związane z obsługą klienta w zakresie renty
wdowiej w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych oraz w innych organach rentowych. Będziemy
przy tym wdzięczni za wszystkie sygnały dotyczące możliwej poprawy w tym obszarze.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.95.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 8196 Pana Posła Marka Matuszewskiego w sprawie przepisów
dotyczących renty wdowiej, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Ustawą z dnia 26 lipca 2024 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1243) wprowadzono od
1 stycznia 2025 r. nową regułę zbiegu prawa do renty rodzinnej po zmarłym małżonku z prawem
do własnego świadczenia o charakterze emerytalno-rentowym. Przepisy tego aktu przewidują,
że w przypadku zbiegu prawa do wspomnianych świadczeń, począwszy od 1 lipca 2025 r., jedno
świadczenie wypłacane będzie wdowie lub wdowcowi w całości, a drugie w wysokości 25%
(w okresie przejściowym, tj. od 1 lipca 2025 r. do 31 grudnia 2026 r. – 15%). Obecnie
w przypadku zbiegu prawa do kilku świadczeń emerytalno-rentowych obowiązuje zasada
wypłaty jednego świadczenia.
Przepisy określają krąg osób uprawnionych do skorzystania z nowej reguły zbiegu prawa do
renty rodzinnej z innym świadczeniem emerytalno-rentowym. Wdowy lub wdowcy ubiegający
się o jej ustalenie będą musieli spełnić warunki:
osiągnięcia wieku emerytalnego określonego w art. 24 ust. 1 ustawy o emeryturach
i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych;
pozostawania we wspólności małżeńskiej do dnia śmierci małżonka;
nabycia prawa do renty rodzinnej po zmarłym małżonku nie wcześniej niż 5 lat przed
osiągnięciem wieku emerytalnego określonego w art. 24 ust. 1 ustawy o emeryturach
i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych;
niewstąpienia w nowy związek małżeński (wypłata świadczeń w zbiegu na zasadach renty
wdowiej będzie ustawała z dniem poprzedzającym dzień zawarcia nowego związku
małżeńskiego przez osobę uprawnioną).
Ustawa wprowadza również limit kwoty pobieranych świadczeń w zbiegu w ramach renty
wdowiej do poziomu trzykrotności najniższej emerytury.
W interpelacji Pan Poseł wykazał, jakoby jednym z warunków niezbędnych do przyznania renty
wdowiej było pozostawanie we „wspólności majątkowej”. Tymczasem, zgodnie z ustawą
o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych1, warunkiem wypłaty renty
rodzinnej wraz z własnym świadczeniem jest pozostawanie we wspólności małżeńskiej do dnia
śmierci małżonka.
Przepisy ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nie zawierają
definicji wspólności małżeńskiej. Niemniej, bazując na orzecznictwie sądowym, Zakład
Ubezpieczeń Społecznych przyjmuje, że jest to rzeczywisty związek łączący małżonków
1 Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1631) art. 95a ust.2 pkt
2.
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
poprzez m.in. wspólne zamieszkiwanie, prowadzenie gospodarstwa domowego
i współdziałanie dla rodziny. Jego treścią są również różnego rodzaju więzi natury duchowej,
osobistej, majątkowej, emocjonalnej i uczuciowej.
Wypłata świadczeń w zbiegu z rentą rodzinną nie przysługuje małżonkowi rozwiedzionemu,
będącemu w separacji, a także wdowie i wdowcowi, którzy do dnia śmierci małżonka nie
pozostawali z nim we wspólności małżeńskiej (np. gdy małżonkowie żyli od wielu lat w
faktycznym rozłączeniu, prowadząc odrębne gospodarstwa domowe i nie utrzymując ze sobą
stałego kontaktu).
Odnosząc się do poruszonej przez Pana Posła kwestii rozdzielności majątkowej należy
stwierdzić, że okoliczność ta nie ma bezpośredniego związku z systemem ubezpieczeń
społecznych, a więc nie wpływa ani na prawo do renty rodzinnej, ani na prawo do renty wdowiej.
Pragnę poinformować, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych zapewnia, iż pracownicy ZUS zostali
należycie przeszkoleni i pozyskali odpowiednią wiedzę merytoryczną dotyczącą renty wdowiej,
pozwalającą udzielać niezbędnych wyjaśnień i kompleksowego wsparcia w procesie składania
wniosków wszystkim potrzebującym go klientom. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej stale monitoruje przy tym kwestie związane z obsługą klienta w zakresie renty
wdowiej w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych oraz w innych organach rentowych. Będziemy
przy tym wdzięczni za wszystkie sygnały dotyczące możliwej poprawy w tym obszarze.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --