Interpelacja w sprawie ponoszenia przez motocyklistów podobnych kosztów za ubezpieczenia OC co kierowcy samochodów
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8193
do ministra finansów
w sprawie ponoszenia przez motocyklistów podobnych kosztów za ubezpieczenia OC co kierowcy samochodów
Zgłaszający: Marek Matuszewski
Data wpływu: 18-02-2025
Szanowni Panowie Ministrowie,
w związku z rosnącym niezadowoleniem środowisk motocyklistów dotyczącym wysokości składek ubezpieczenia OC, pragnę zwrócić uwagę na problem, który wydaje się wymagać systemowego rozwiązania.
Obecne przepisy nie różnicują składek ubezpieczenia OC w zależności od długości faktycznego okresu użytkowania pojazdu. Motocykliści w Polsce są zmuszeni do ponoszenia rocznych kosztów ubezpieczenia, mimo że sezon jazdy motocyklem w naszym kraju jest znacznie krótszy niż w przypadku samochodów, a wiele motocykli jest użytkowanych tylko w miesiącach wiosenno-letnich.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy rozważane są zmiany w przepisach dotyczących ubezpieczenia OC, które umożliwiłyby sezonowe ubezpieczenie dla motocykli lub przeliczenie składek proporcjonalnie do okresu faktycznego użytkowania pojazdu?
2. Czy Ministerstwo Finansów lub inne instytucje państwowe prowadzą analizy dotyczące wypadkowości i ryzyka związanego z użytkowaniem motocykli w stosunku do samochodów?
3. Czy znane są przykłady krajów Unii Europejskiej, w których stosuje się inne modele wyliczania składek OC dla motocyklistów? Czy planowane jest czerpanie z tych doświadczeń?
4. Czy ministerstwo planuje zachęcenie ubezpieczycieli do oferowania elastycznych produktów ubezpieczeniowych, które byłyby dostosowane do potrzeb motocyklistów?
5. Jakie działania planuje rząd, aby poprawić sytuację motocyklistów w Polsce pod kątem kosztów eksploatacji i ubezpieczenia pojazdów?
Zwracam się z prośbą o podjęcie działań, które doprowadzą do bardziej sprawiedliwego traktowania użytkowników motocykli, co nie tylko zmniejszy ich obciążenia finansowe, ale również może zwiększyć popularność tego ekologicznego środka transportu.
Podsekretarz stanu Jurand Drop
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7864 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 11 marca 2025 roku
Sprawa: Interpelacja nr 8193
Znak sprawy: FN6.054.10.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 8193 Pana Posła Marka Matuszewskiego
uprzejmie informuję, że kwestie poruszone w interpelacji zostały skonsultowane z
Ubezpieczeniowym Funduszem Gwarancyjnym (UFG) oraz Polską Izbą
Ubezpieczeń (PIU). Na podstawie otrzymanych informacji uprzejmie proszę o
przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Ad. 1.
Odpowiadając na pytanie pierwsze UFG wyjaśnił, że szczelność systemu
ubezpieczenia obowiązkowego OC posiadaczy pojazdów mechanicznych (OC ppm)
w Polsce opiera się na zasadzie, że każdy posiadacz zarejestrowanego pojazdu
mechanicznego jest obowiązany do zawarcia umowy tego ubezpieczenia. Wyjątki
stanowią bardzo ograniczone ustawowo uzasadnione przypadki, np. w odniesieniu
do pojazdów historycznych, które zazwyczaj nie służą swoim użytkownikom do
codziennej jazdy, a wprowadzanie do ruchu takich pojazdów odbywa się
przeważnie przy okazji różnego rodzaju rajdów, pokazów, wystaw, zlotów
miłośników pojazdów historycznych i rekonstrukcji.
Motocykle stanowią zupełnie inny przypadek, gdyż są one używane zdecydowanie
częściej, przez znacznie dłuższe okresy i to nie tylko w sezonie letnim, który wraz z
postępującymi zmianami klimatu stale się wydłuża. W konsekwencji, jak wskazał
UFG, zachodzi obawa, że faktyczne wprowadzanie do ruchu czasowo pojazdów,
których posiadacz nie dopełnił obowiązku ubezpieczenia, będzie wiązało się ze
zwiększeniem ryzyka poniesienia znaczących strat finansowych po stronie ich
użytkowników w przypadku spowodowania szkody komunikacyjnej. Co więcej, w
ocenie UFG, konsekwencją wdrożenia proponowanych zmian – zwłaszcza w
przypadku gdyby krótkoterminowe OC ppm miało być powiązane z czasowym
-- 1 of 4 --
2/4
zawieszeniem rejestracji pojazdu - byłoby wygenerowanie wysokich kosztów
operacyjnych związanych z obsługą samego procesu, zarówno po stronie urzędów,
jak i zakładów ubezpieczeń (pracownicy, systemy informatyczne itp.), które mogą
przewyższać korzyści z uwagi na stosunkowo niewielką potencjalną korzyść
jednostkową.
Natomiast PIU, będąca organizacją ubezpieczeniowego samorządu
gospodarczego wyjaśniła, że w aktualnym stanie prawnym składka za
ubezpieczenie OC posiadaczy motocykli już jest kalkulowana z uwzględnieniem
sezonowości korzystania z tych pojazdów. Zakład ubezpieczeń obowiązany jest do
ustalenia wysokości składek ubezpieczeniowych po dokonaniu oceny ryzyka
ubezpieczeniowego w wysokości, która zapewnia co najmniej wykonanie
wszystkich zobowiązań z umów ubezpieczenia i pokrycie kosztów wykonywania
działalności ubezpieczeniowej zakładu ubezpieczeń. Zakład ubezpieczeń ustalając
roczną składkę za ubezpieczenie OC posiadacza motocykla uwzględnia zarówno
okres wiosenno-jesienny, kiedy motocykle są użytkowane z większą
intensywnością i występuje zdecydowanie wyższe ryzyko wystąpienia szkody oraz
okres zimowy, kiedy ze względu warunki atmosferyczne motocykle są używane
rzadziej lub w ogóle, a ryzyko wystąpienia szkody jest niskie. W ocenie PIU zmiana
przepisów nie wpłynęłaby więc na zmianę wysokości tej składki.
Ad. 2.
Odnosząc się do kwestii zawartej w pytaniu drugim PIU wskazała, że analizy
dotyczące wypadków drogowych prowadzone są przez Policję i publikowane w
raportach rocznych. Raporty te zawierają dane dotyczące wypadków, tj. zdarzeń,
których skutkiem była śmierć jednego z uczestników lub obrażenia ciała
powodujące naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia trwające
dłużej niż 7 dni. Od 2006 r. w analizach tych zawarte są dane dotyczące wypadków
drogowych i ich skutków z udziałem motocyklistów w podziale na miesiące. PIU
poinformowała, że dane te wskazują, że kierujący motocyklami najczęściej
uczestniczyli w wypadkach w okresie maj–wrzesień, jednakże również od
października do kwietnia odnotowano wypadki, choć ich liczba była mniejsza.
Zmiana klimatu powoduje jednak, że nawet zimą występują dni z temperaturą
ponad 10 stopni Celsjusza. W związku z tym motocykle przestają być pojazdami
sezonowymi.
Ad. 3.
Odnosząc się do kwestii poruszonej w pytaniu trzecim, na wstępie należy wskazać,
że zgodnie z art. 8 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych1 taryfy oraz
wysokość składek ubezpieczeniowych ustalają zakłady ubezpieczeń.
Przedmiotowe uprawnienie wynika zarówno z unijnych, jak i polskich regulacji.
Zgodnie z art. 33 ustawy o działalności ubezpieczeniowej2 zakład ubezpieczeń
ustala wysokość składek ubezpieczeniowych po dokonaniu oceny ryzyka
ubezpieczeniowego. Składkę ubezpieczeniową ustala się w wysokości, która
zapewnia co najmniej wykonanie wszystkich zobowiązań z umów ubezpieczenia i
pokrycie kosztów wykonywania działalności ubezpieczeniowej zakładu
ubezpieczeń oraz według kryteriów przedstawionych w ogólnych warunkach
-- 2 of 4 --
3/4
ubezpieczenia, w szczególności w zakresie zniżek lub podwyższeń kwot
zasadniczych.
Jednocześnie PIU nie wskazała przykładów wyliczania składek przez zakłady
ubezpieczeń w innych państwach Unii Europejskiej.
Ad. 4.
Odpowiadając na pytanie czwarte UFG podkreślił, że w Polsce zakłady
ubezpieczeń mają pozostawioną pewną swobodę w zakresie analizy ryzyka i
taryfikacji objęcia danego pojazdu ubezpieczeniem OC ppm, a statystyki dotyczące
kosztów ubezpieczenia OC ppm w porównaniu między samochodami a
motocyklami pozwalają na jednoznaczne stwierdzenie, że motocykliści w Polsce
nie ponoszą takich samych kosztów ubezpieczenia OC ppm, co posiadacze
samochodów. Zgodnie z danymi rynkowymi jakimi dysponuje Ośrodek Informacji
UFG średnia roczna składka z tytułu umów ubezpieczenia OC posiadaczy
motocykli w 2024 r. oscylowała w granicach130 zł, natomiast średnia roczna
składka z tytułu umów ubezpieczenia OC posiadaczy samochodów osobowych
wynosiła 661zł. Powyższe dowodzi, że zakłady ubezpieczeń uwzględniają już
„sezonowość” użytkowania tego typu pojazdów w kalkulacji składki.
PIU wyjaśniała dodatkowo, że w ofercie zakładów ubezpieczeń dostępne są
ubezpieczenia autocasco, NNW, usługi assistance dostosowane do potrzeb
motocyklistów. PIU zapewniła, że zakłady ubezpieczeń dążąc do spełnienia
oczekiwań ubezpieczających nieustająco pracują nad rozwojem produktów i ich
atrakcyjnością konkurując miedzy sobą ofertą. Jednocześnie należy wskazać, że
ubezpieczenie OC ppm nie może być produktem elastycznym, gdyż jest
ubezpieczeniem obowiązkowym, którego warunki uregulowane są w ustawie o
ubezpieczeniach obowiązkowych1 oraz w przepisach unijnych3.
Ad. 5.
Odpowiadając na pytanie piąte wskazać należy, że większość potencjalnych
korzyści mających płynąć z wprowadzenia postulowanych zmian jest już
realizowana przez branżę ubezpieczeniową na podstawie obecnie obowiązujących
regulacji prawnych. Jednocześnie, jak wskazał UFG, ryzyka związane z postulatami
przedstawionymi w interpelacji mogą przewyższyć potencjalne korzyści jakie
miałyby płynąć w wyniku ich wprowadzenia.
Podstawa prawna:
1. Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych,
Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli
Komunikacyjnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 2500 z późn. zm.);
2. Ustawa o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej z dnia 11 września
2015 r. (Dz. U. z 2024 r. poz. 838 z późn. zm.);
3. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/103/WE z dnia 16 września
2009 r. w sprawie ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w
-- 3 of 4 --
4/4
związku z ruchem pojazdów mechanicznych i egzekwowania obowiązku
ubezpieczenia od takiej odpowiedzialności (wersja ujednolicona).
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jurand Drop
podsekretarz stanu
-- 4 of 4 --