Interpelacja w sprawie programu "Asystent osobisty osoby z niepełnosprawnością" dla JST - edycja 2025
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8191
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie programu "Asystent osobisty osoby z niepełnosprawnością" dla JST - edycja 2025
Zgłaszający: Katarzyna Osos
Data wpływu: 18-02-2025
Szanowna Pani Minister!
Do mojego biura poselskiego zgłosiły się osoby, które dotychczas korzystały ze wsparcia asystenta osobistego w ramach programu „Asystent osobisty osoby z niepełnosprawnością”, jednak ze względu na zbyt niską kwotę przydzieloną samorządom w tegorocznej edycji wnioski części z nich zostały rozpatrzone negatywnie, ponieważ otrzymane środki zostały rozdzielone jedynie pomiędzy osoby ze znacznym stopniem niepełnosprawności. Ci, którzy mają orzeczony stopień umiarkowany, nie mogą już skorzystać z tak potrzebnej im pomocy asystenta, a w sytuacji, gdy żyją samotnie i nie posiadają w pobliżu rodziny, brak przedmiotowego wsparcia generuje ogromny problem.
Szanowna Pani Minister!
Wychodząc naprzeciw potrzebom osób z niepełnosprawnościami, uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Ile wniosków zostało rozpatrzonych pozytywnie w stosunku do całkowitej liczby wniosków złożonych przez osoby z niepełnosprawnością w programie „Asystent osobisty osoby z niepełnosprawnością” dla JST – edycja 2025? Proszę o przedstawienie ogólnych danych w skali kraju, a także w rozbiciu na województwa oraz na powiaty województwa lubuskiego.
Jaka kwota rokrocznie przekazywana jest samorządom na realizację programu „Asystent osobisty osoby z niepełnosprawnością”? Proszę o przedstawienie ogólnych danych w skali kraju z ostatnich 5 lat, a także w rozbiciu na województwa oraz na powiaty województwa lubuskiego.
Czy ministerstwo planuje zwiększyć kwotę przekazywaną samorządom na realizację programu „Asystent osobisty osoby z niepełnosprawnością” w przyszłych latach? Jeśli tak, jaki wzrost środków jest przewidywany? Jeśli zaś nie, dlaczego?
Ilu asystentów osobistych wykonuje aktualnie usługi w ramach programu „Asystent osobisty osoby z niepełnosprawnością”? Proszę o przedstawienie ogólnych danych w skali kraju, a także w rozbiciu na województwa oraz na powiaty województwa lubuskiego.
Jakie działania celem pozyskania nowych asystentów osobistych planuje podjąć ministerstwo? Czy przewidywana jest poprawa warunków ich pracy i płacy? Czy istnieje możliwość przeprowadzenia kampanii społecznej zachęcającej do zostania asystentem osobistym osoby z niepełnosprawnością?
Z wyrazami szacunku
Posłanka Katarzyna Osos
Sekretarz stanu Łukasz Krasoń
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8606 znakówinfo@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.92.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 8191 Pani Posłanki Katarzyny Osos, w sprawie Programu
„Asystent osobisty osoby z niepełnosprawnością” dla Jednostek Samorządu Terytorialnego
– edycja 2025, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Resortowy Program Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej pod nazwą „Asystent
osobisty osoby z niepełnosprawnością” dla Jednostek Samorządu Terytorialnego (zwany
dalej programem) jest realizowany od 2019 r. na podstawie art. 7 ust. 5 ustawy z dnia 23
października 2018 r. o Funduszu Solidarnościowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 296). Zgodnie
z art. 6 tego aktu, środki Funduszu przeznacza się na realizację programów rządowych
i resortowych, w tym obejmujących realizację zadań własnych jednostek samorządu
terytorialnego w zakresie wsparcia osób z niepełnościami.
Od pierwszej edycji Programu pula środków przekazywanych przez Ministra na realizację
asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami jest sukcesywnie i w sposób istotny
zwiększana. W roku 2019 łączna kwota dotacji Funduszu Solidarnościowego przyznana
jednostkom samorządu terytorialnego (JST) wyniosła 100 000 tys. zł, w 2021 r. – 144 000
tys. zł, w 2023 r. – 505 000 tys. zł, a w 2024 r. – 760 000 tys. zł. W roku bieżącym samorządy
terytorialne otrzymały wsparcie finansowe w kwocie wynoszącej 1 000 488 tys. zł, co
oznacza zwiększenie nakładów na realizację programu w stosunku do 2024 r. aż o 30%.
Na uwagę zasługuje fakt, że w 2025 r. łączna pula środków zabezpieczona na realizację
usługi asystencji osobistej, organizowanej nie tylko przez samorządy terytorialne, ale
również organizacje pozarządowe, sięgnęła rekordowej kwoty 1 310 488 tys. zł.
Należy zwrócić przy tym uwagę na znaczący wzrost liczby podmiotów, które zainteresowane
są otrzymaniem środków na realizację przedmiotowego wsparcia oraz fakt, że równolegle
rosną świadomość i oczekiwania osób z niepełnosprawnościami, co bezpośrednio przekłada
się na wzrost liczby osób ubiegających się o udział w Programie.
Dla zobrazowania tych trendów warto przytoczyć dane potwierdzające zarówno wzrost
liczby osób objętych wsparciem świadczonym przez samorządy (w 2019 r. było to 112 osób,
w 2020 r. już 8 593, w 2023 r. 34 818, a w roku 2024 aż 45 551), jak i zwiększenie
terytorialnego zasięgu programu (w 2019 r. był on realizowany przez 54 gminy/powiaty,
w 2020 r. 492, w 2023 r. 1 383, w 2024 r. 1 717. W roku bieżącym program realizuje aż 1 970
JST).
Liczba beneficjentów wsparcia oraz realizatorów asystencji osobistej zwiększyła się również
w przypadku usługi świadczonej w ramach programu „Asystent osobisty osoby
z niepełnosprawnością” dla Organizacji Pozarządowych. W pierwszej edycji był on
realizowany przez zaledwie 20 organizacji pozarządowych, podczas gdy w roku bieżącym
program realizują aż 264 organizacje.
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Należy jednak podkreślić, że asystencja osobista, świadczona w ramach wspomnianych
programów, nie stanowi rozwiązania systemowego, ponieważ przedmiotowa usługa jest
realizowana przez jednostki samorządu terytorialnego oraz organizacje pozarządowe na
zasadzie dobrowolności, a dostępność wsparcia nie jest gwarantowana wszystkim
ubiegającym się o nie osobom. W przypadku ograniczonej dostępności usługi świadczonej
przez pierwotnie wybranego realizatora, osoby z niepełnosprawnościami mogą ubiegać się
o przyjęcie do programu w ramach jego realizacji przez inne uprawnione podmioty.
Dopuszczalne jest także łączenie wsparcia świadczonego przez różnych realizatorów,
z zastrzeżeniem nieprzekroczenia przez uczestnika programu rocznego limitu godzin
wsparcia.
Odnośnie do kwestii łącznej liczby zgłoszeń osób z niepełnosprawnościami jakie wpłynęły
do realizujących usługę w ramach tegorocznej edycji programu JST, informuję, że
w Ministerstwie nie są gromadzone dane w tym zakresie. Faktyczna liczba uczestników
programu będzie znana w I kwartale 2026 r.
Dane w zakresie finasowania programu w latach 2021-2025, w podziale na województwa,
dostępne są na stronie Biuletynu Informacji Publicznej MRPiPS pod adresami:
https://www.gov.pl/web/rodzina/Lista-rekomendowanych-wnioskow-w-ramach-
programu-asystent-osobisty-osoby-niepelnosprawnej---edycja-2021
https://www.gov.pl/web/rodzina/program-o-zmianie-programu-asystent-osobisty-osoby-
niepelnosprawnej---edycja-2022-oraz-lista-rekomendowanych-wnioskow-w-ramach-
programu-asystent-osobisty-osoby-niepelnosprawnej---edycja-2022
https://www.gov.pl/web/rodzina/listy-zatwierdzonych-wnioskow-w-ramach-programow-
resortowych-aoon-oraz-ow-edycja-2023
https://www.gov.pl/web/rodzina/lista-zatwierdzonych-wnioskow-w-ramach-programu-
resortowego-ministra-rodziny-i-polityki-spolecznej-asystent-osobisty-osoby-z-
niepelnosprawnoscia-dla-jednostek-samorzadu-terytorialnego---edycja-2024
https://www.gov.pl/web/rodzina/lista-zatwierdzonych-wnioskow-w-ramach-programu-
resortowego-ministra-rodziny-pracy-i-polityki-spolecznej-asystent-osobisty-osoby-z-
niepelnosprawnoscia-dla-jednostek-samorzadu-terytorialnego---edycja-2025
Dane uwzględniające podział środków w woj. lubuskim są dostępne w Biuletynie Informacji
Publicznej Lubuskiego Urzędu Wojewódzkiego pod poniższym linkiem:
Program Asystent osobisty osoby niepełnosprawnej | Biuletyn Informacji Publicznej -
Lubuski Urząd Wojewódzki
Jednocześnie informuję, że kwestia finansowania kolejnej edycji programów jest obecnie
analizowana w kontekście dostosowania asystencji programowej do wsparcia, które będzie
realizowane w ramach projektowanej ustawy o asystencji osobistej. Dostosowanie
programowej i ustawowej asystencji osobistej będzie obejmowało m. in. kwestię
ujednolicenia wymagań dotyczących przygotowania zawodowego asystentów osobistych
oraz zrównania ich wynagrodzeń w odniesieniu do warunków określonych w ustawie.
Należy podkreślić, że rządowa ustawa o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami
wprowadzi systemowe rozwiązania, które zagwarantują stabilność i powszechność dostępu
przedmiotowej usługi zgodnie z potrzebami, preferencjami oraz prawem do niezależnego
życia osób z niepełnosprawnościami. Przy tworzeniu regulacji zawartych w projekcie
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
uwzględniono wnioski i rozwiązania wypracowane w licznych programach, projektach
i pilotażach, co czyni projektowaną ustawę jednym z najbardziej społecznych aktów
w historii polskiej legislacji. Ustawa odmieni życie ok. 100 tys. osób z niepełnosprawnościami
oraz ok. 500 tys. ich bliskich, opiekunów i pomocników, udzielających im codziennego
wsparcia.
Aktualnie projekt ustawy o asystencji osobistej jest konsultowany z Komitetem Stałym Rady
Ministrów w Rządowym Centrum Legislacji. Jest on wpisany do wykazu prac legislacyjnych
i programowych Rady Ministrów pod numerem UD168 i wraz z Uzasadnieniem oraz Oceną
Skutków Regulacji (OSR) jest dostępny na stronie internetowej Biuletynu Informacji
Publicznej Rządowego Centrum Legislacji, w zakładce Rządowy Proces Legislacyjny, pod
adresem: https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12392400
W kolejnych latach realizacja programowej asystencji będzie kontynuowana na zasadzie
komplementarności. Oznacza to, że osoby z niepełnosprawnościami, które nie będą
uprawnione do korzystania z ustawowego wsparcia, nie utracą dostępu do usług.
Odnosząc się do kwestii liczby osób świadczących usługi asystencji osobistej, informuję, że
dane za 2025 r. będą dostępne w I kwartale 2026 r. Według szacunków, aktualnie w Polsce
funkcję asystenta pełni ponad 45 tys. osób. Prognozuje się, że kolejnych latach, po wejściu
w życie ustawy o asystencji osobistej, liczba ta znacząco wzrośnie.
Zabezpieczenie profesjonalnej kadry asystentów na potrzeby zarówno ustawowej, jak
i programowej asystencji osobistej będzie miało kluczowe znaczenie w realizacji
świadczonego w tej formie wsparcia w najbliższej przyszłości. Z tego względu planuje się
implementację stosownych rozwiązań, które wzmocnią dobrostan asystentów (szkolenia,
superwizja) i podniosą prestiż wykonywanego przez nich zawodu (m.in. poprzez podniesienie
poziomu wypłacanych im wynagrodzeń).
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Łukasz Krasoń
Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --