tel. 22 273 70 10
www.gov.pl/web/fundusze-regiony
www.funduszeeuropejskie.gov.pl
ul. Wspólna 2/4
00-926 Warszawa
Warszawa, data: 25 marca 2025 r.
znak sprawy: DZF-XIII.054.1.2025.FM
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację numer 8187 Pana Posła Kamila Wnuka
oraz grupy Posłów w sprawie dofinansowań do budowy dźwigów osobowych
w budynkach wielorodzinnych.
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację przedstawiam informacje w zakresie właściwości
Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej wraz z informacjami przekazanymi
z Ministerstwa Rozwoju i Technologii.
Ad 1.
Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej (MFiPR) nie posiada wiedzy
w zakresie tego pytania.
Ad 2.
Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej jest dysponentem państwowego
funduszu celowego – Funduszu Dostępności i przekazuje środki tego funduszu
do Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK) do wysokości limitu określonego
w rocznym planie finansowym funduszu. Źródła przychodu Funduszu zostały
określone w art. 36 ustawy z 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom
ze szczególnymi potrzebami. Pragnę zapewnić, że od początku istnienia tego
instrumentu, MFiPR dokłada wszelkich starań, by udzielane wsparcie było
adekwatne do występujących w tym zakresie potrzeb, istniejącego popytu
i jednocześnie możliwości finansowych Funduszu. Służą temu m.in. działania
polegające na modyfikacji parametrów strategii inwestycyjnej Funduszu,
opracowanej przez BGK. W pierwszych latach od ustanowienia Funduszu
Dostępności, w związku z mniejszą popularyzacją tego instrumentu finansowego,
środki zaspokajały wszystkie potrzeby zgłaszane przez pożyczkobiorców.

-- 1 of 4 --

2
Jednak od 2024 r. zainteresowanie pożyczkami udzielanymi z Funduszu wzrosło
na tyle istotnie, że zapotrzebowanie przewyższa środki dostępne w trakcie roku
budżetowego. Biorąc pod uwagę fakt, że obecnie środki Funduszu Dostępności
nie pozwalają na zaspokojenie w pełni potrzeb związanych z dostępnością
architektoniczną, maksymalna kwota wsparcia pożyczki musi być pochodną
konieczności zapewnienia dostępu do preferencyjnych pożyczek jak największej
liczbie podmiotów (w tym wspólnot i spółdzielni mieszkaniowych), oraz środków
dostępnych w Funduszu Dostępności w trakcie całego roku budżetowego.
Obecnie maksymalna kwota wsparcia dla jednego pożyczkobiorcy w trakcie
24 miesięcy wynosi zatem 5 mln. zł.
Podobnie maksymalna kwota umorzenia, przy obecnych możliwościach
finansowych Funduszu, musi odzwierciedlać priorytet dla zwiększania
dostępności architektonicznej budynków mieszkalnych dotychczas pozbawionych
usprawnień dla osób ze szczególnymi potrzebami. Dlatego możliwość umorzenia
części kapitału pożyczki do 50% kwoty kosztów dla wielorodzinnych budynków
mieszkaniowych istnieje jedynie w przypadku montażu m.in. dźwigów
osobowych w budynkach, w których takie usprawnienie nie funkcjonowało do tej
pory.
Podsumowując, Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej na bieżąco
analizuje stan i zapotrzebowanie na środki Funduszu Dostępności, dostosowując
we współpracy z BGK warunki udzielania pożyczek do możliwości w danym roku
budżetowym. Jednocześnie MFiPR analizuje możliwości zwiększenia w kolejnych
latach środków Funduszu Dostępności na poprawę dostępności budynków m.in.
poprzez poszukiwanie dodatkowych źródeł przychodów dla FD. W przypadku,
gdy środki Funduszu Dostępności zostaną zwiększone w kolejnych latach,
Ministerstwo podda ponownej analizie obecnie obowiązującą maksymalną
kwotę wsparcia oraz maksymalną kwotę umorzenia kapitału pożyczki.
Ad 3.
Z dostępnych danych, w tym m.in. Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego oraz
Urzędu Dozoru Technicznego wynika, że obecnie w Polsce jest ok. 130 tys. wind
osobowych w budynkach wielokondygnacyjnych, z czego ok. 40 tys. z nich nie
spełnia wymogów dostępności i powinna zostać poddana wymianie. Ponadto
szacuje się, że potrzeba kolejnych ok. 25 tys. nowych wind w budynkach
mieszkalnictwa wielorodzinnego, w których nie ma ich zainstalowanych w ogóle
(brak takiego obowiązku prawnego w budynkach do 4 kondygnacji). Ponieważ
większość istniejących w Polsce budynków została wybudowana przed 1990 r.,
w tym większość budynków wielorodzinnych i zamieszkania zbiorowego
pochodzi sprzed 1970 r. (zgodnie z Krajowym Planem Renowacji Budynków) –
skala problemu braku dostępności budynków budownictwa wielorodzinnego jest
z pewnością duża.
Ad 4.
Aktualnie w Ministerstwie Rozwoju i Technologii trwają prace nad wydaniem
nowego rozporządzania w sprawie warunków technicznych dla budynków,
którego celem będzie m.in. wprowadzenie regulacji mających na celu

-- 2 of 4 --

3
zwiększenie dostępności budynków dla osób z niepełnosprawnościami.
W przedmiotowym rozporządzeniu planuje się wprowadzenie przepisów zgodnie
z którymi budynki użyteczności publicznej oraz zamieszkania zbiorowego
posiadające co najmniej 2 kondygnacje należy wyposażyć w dźwig osobowy lub
osobowo-towarowy. Tożsamą regulację planuje się wprowadzić w odniesieniu
do budynków mieszkalnych wielorodzinnych posiadających co najmniej
3 kondygnacje (budynki mieszkalne wielorodzinne dwukondygnacyjne będą
musiały posiadać trwale zainstalowane urządzenie podnoszące). Zaznaczyć
jednak należy, że przepisy tego rozporządzenia będą miały, tak jak dotychczas,
zastosowanie w przypadku, budowy, przebudowy i zmiany sposobu użytkowania
budynków. Projekt rozporządzenia WT, po jego opracowaniu, będzie
przedmiotem uzgodnień międzyresortowych, opiniowania i konsultacji
publicznych. Na tym etapie będzie możliwe zgłaszanie uwag i sugestii
do brzmienia przepisów w nim zawartych. Informacja o rozpoczęciu tego etapu
oraz aktualne brzmienie projektu rozporządzenia opublikowane zostanie
na stronie internetowej Rządowego Centrum Legislacji.
Ad 5.
Kwestie mieszkalnictwa zgodnie z ustawą z dnia 4 września 1997 o działach
administracji rządowej pozostają w kompetencji Ministerstwa Rozwoju
i Technologii. Z informacji przekazanej przez MRiT wynika, że do przedsięwzięć
mieszkaniowych realizowanych z wykorzystaniem finansowego wsparcia
w ramach programu wsparcia budownictwa socjalnego i komunalnego,
udzielanego na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2006 r. o finansowym
wsparciu niektórych przedsięwzięć mieszkaniowych (Dz.U. z 2024 r., poz. 304),
zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia
4 marca 2019 r. w sprawie standardów dotyczących przestrzennego
kształtowania budynku i jego otoczenia, technologii wykonania i wyposażenia
technicznego budynku oraz lokalizacji przedsięwzięć realizowanych
z wykorzystaniem finansowego wsparcia z Funduszu Dopłat (Dz.U. z 2019 r.,
poz. 457, dalej: rozporządzenie w sprawie standardów). W przypadku
przedsięwzięć polegających na budowie budynku mieszkalnego w myśl pkt 5-9
załącznika do tego rozporządzenia stosuje się odpowiednie standardy
dostępności w tym np. obligatoryjnie montowane są dźwigi osobowe spełniające
kryteria dostępności, w przypadku przedsięwzięcia polegającego na budowie
budynku mieszkalnego posiadającego trzy lub więcej kondygnacji naziemnych
(o 1 mniej niż w przypadku standardowych budynków).
Jednocześnie informuję, że Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej
od 2018 r. podejmuje liczne działania mające na celu zwiększenie zapewniania
dostępności w wielu dziedzinach m.in. architekturze właśnie z uwagi
na zachodzące zmiany w demografii naszego kraju. Działania w tym obszarze
są prowadzone w ramach programu rządowego wspierającego dostępność
i sprawozdawane co roku. Sprawozdania te są dostępne na stronie internetowej
(link do strony). Efektem tych działań, oprócz uruchomienia Funduszu
Dostępności są również zmiany wprowadzone w przepisach ustawy z dnia 7 lipca

-- 3 of 4 --

4
1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r. poz. 725, z późn. zm.), zwanej dalej
„ustawą Pb”. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy Pb, obiekt budowlany jako całość oraz
jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi
należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować
i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych,
oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając m.in.: niezbędne
warunki do korzystania z obiektów użyteczności publicznej i mieszkaniowego
budownictwa wielorodzinnego przez osoby niepełnosprawne, o których mowa
w art. 1 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, sporządzonej w Nowym
Jorku dnia 13 grudnia 2006 r. (Dz.U. z 2012 r. poz. 1169 oraz z 2018 r. poz. 1217),
w tym osoby starsze.
Dodać należy, że dzięki wprowadzonym w 2019 r. zmianom, ustawa Pb nie
dopuszcza odstępstw od przepisów techniczno-budowlanych, które mogą
spowodować ograniczenia dostępności dla osób niepełnosprawnych w stosunku
do obiektów użyteczności publicznej i mieszkaniowego budownictwa
wielorodzinnego (art. 9 ust. 1 ustawy Pb). Kolejnym efektem działań
Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej związanych z koordynacją
i upowszechnianiem idei dostępności jest wprowadzenie dofinansowania
ze strony Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych
do możliwości zamiany mieszkania na bardziej dostępne, jeśli obecnie
zajmowane nie ma możliwości bycia dostosowanym do potrzeb osoby
z niepełnosprawnością. Taki rodzaj wsparcia przewiedziano w Programie
„Dostępne mieszkanie”, będącym częścią pakietu „Samodzielność–Aktywność–
Mobilność!” (S-A-M). Dzięki dofinansowaniu można uzyskać dopłatę do różnicy
między ceną mieszkania nabywanego, wolnego od barier architektonicznych,
a ceną sprzedawanego lokalu, który nie spełnia kryteriów dostępności. Wysokość
wsparcia zależy od lokalizacji nowego mieszkania, a nabór wniosków trwa
do 31 grudnia 2025 r. Więcej informacji i programie dostępnych jest na stronie
PFRON (link do strony).
Inicjatywy te wpisują się w systemowe działania na rzecz poprawy dostępności
infrastruktury mieszkaniowej, tak aby odpowiadała na potrzeby starzejącego
się społeczeństwa oraz osób z niepełnosprawnościami.
Z poważaniem
z up. Ministra
Monika Sikora
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
1. Ministerstwo Rozwoju i Technologii

-- 4 of 4 --