telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
PLD.050.9.2025.JM
Warszawa, 26 marca 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na Interpelację nr 8186 Pana Kamila Wnuka, Posła na Sejm RP i grupy Posłów
w sprawie dostępności w Polsce leków na grypę, Minister Zdrowia uprzejmie informuje, co
następuje:
Sytuacja dostępności rynkowej produktów leczniczych, w tym również leków
przeciwwirusowych stosowanych w leczeniu grypy, jest na bieżąco monitorowana przez
Ministra Zdrowia oraz jednostki podległe, ponieważ zabezpieczenie ciągłości farmakoterapii
dla polskich pacjentów stanowi jeden z priorytetów polityki lekowej. W zakresie stałego
monitorowania dostępności rynkowej Minister Zdrowia podejmuje na bieżąco szereg
czynności, utrzymując stały kontakt z Głównym Inspektorem Farmaceutycznym, Prezesem
Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów
Biobójczych oraz podmiotami odpowiedzialnymi i hurtowniami farmaceutycznymi.
Występujące na polskim rynku niedobory produktów leczniczych nie mają charakteru
systemowego. Problemy z dostępnością dotyczą jedynie jednostkowych produktów
leczniczych, określonych firm farmaceutycznych i często występują zaledwie lokalnie.
Dostępność weryfikowana jest przez Ministra Zdrowia głównie na podstawie danych
zgromadzonych w Zintegrowanym Systemie Monitorowania Obrotu Produktami
Leczniczymi (ZSMOPL), którego podstawowym zadaniem jest gromadzenie i przetwarzanie
informacji o stanach magazynowych, na podstawie codziennych raportów składanych przez
podmioty odpowiedzialne, hurtownie farmaceutyczne i apteki. Minister Zdrowia monitoruje
dostępność produktów leczniczych również na pomocą Modułu Eksploracji Rynku Leków
(MERL), który umożliwia m. in.: monitorowanie potencjalnych braków leków czy
wykazywanie liczby niezrealizowanych recept, co stanowi niezwykle istotny element
badawczy w zakresie dostępności.

-- 1 of 4 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
W bieżącym roku można było zaobserwować dynamiczne wzrosty zachorowań na grypę
oraz znaczące zapotrzebowanie na leki przeciwwirusowe z substancją czynną
Oseltamivirum, w porównaniu z latami poprzednimi, w związku z czym mogły występować
lokalne problemy z ich dostępnością.
Niemniej, sytuacja dostępności obecnie poprawia się i z danych zaraportowanych w
ZSMOPL wynika, że na polskim rynku dostępne są, na różnych poziomach dystrybucji, w tym
również na stanach aptek ogólnodostępnych, produkty lecznicze z substancją czynną
Oseltamivirum takie jak:
Tamivil tabletki 75 mg,
Ebilfumin kapsułki twarde 30 mg, 45 mg, 75 mg,
Tamiflu kapsułki twarde 30 mg, 45 mg, 75 mg,
Segosana kapsułki twarde 30 mg, 45 mg, 75 mg.
Natomiast zgodnie z danymi prezentowanymi w MERL, odnotowuje się średnio ponad 70%
zrealizowanych recept spośród tych wystawionych w ciągu ostatnich 30 dni na produkty
lecznicze z substancją czynną Oseltamivirum.
W celu poprawy dostępności leków przeciwwirusowych z substancją czynną Oseltamivirum
oraz zabezpieczenia możliwości prowadzenia terapii pacjentów, Minister Zdrowia zwrócił
się do poszczególnych podmiotów odpowiedzialnych z prośbą o zwiększenie i przyspieszenie
dostaw przedmiotowych produktów na polski rynek. Podmioty zadeklarowały dostawy do
hurtowni farmaceutycznych na marzec bieżącego roku, co powinno dodatkowo poprawić
sytuację dostępności tych leków w aptekach ogólnodostępnych. Jednocześnie podmioty
odpowiedzialne na bieżąco przekazują do Ministra Zdrowia oraz Głównego Inspektora
Farmaceutycznego, do zadań którego należy m. in. nadzór nad obrotem produktami
leczniczymi, informacje w zakresie aktualnej dostępności leków przeciwwirusowych z
substancją czynną Oseltamivirum oraz planowanych dostawach i ich wielkościach.
Ponadto, w celu poprawy dostępności do przedmiotowych leków, Minister Zdrowia
skorzystał z uprawnienia i wydał w trybie art. 4 ust. 8 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo
farmaceutyczne (Dz. U. z 2024 r. poz. 686) zgody na czasowe dopuszczenie do obrotu
produktów leczniczych z substancją czynną Oseltamivirum na podstawie zgłoszeń hurtowni
farmaceutycznych, co oznacza, że na rynku mogą być dostępne produkty lecznicze w
obcojęzycznych opakowaniach.
W przypadku gdy podmiot prowadzący aptekę, punkt apteczny lub dział farmacji szpitalnej,
nie może wykonać obowiązku zapewnienia dostępu do produktu leczniczego na receptę,
środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego lub wyrobu medycznego, jest
obowiązany w ciągu 24 godzin poinformować o tym za pośrednictwem ZSMOPL, właściwego
miejscowo wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego, który ustala przyczyny braku tego

-- 2 of 4 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
dostępu, a następnie inspektor wojewódzki niezwłocznie informuje Głównego Inspektora
Farmaceutycznego o braku dostępności i jej przyczynach. Zatem każda sytuacja braku leku
powinna być weryfikowana przez Państwową Inspekcję Farmaceutyczną jako jedno z
podstawowych zadań tej inspekcji.
Niemniej, zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza
dentysty (Dz.U. z 2024 r. poz. 1287) to lekarz ma obowiązek wykonywać zawód, zgodnie ze
wskazaniami aktualnej wiedzy medycznej, dostępnymi mu metodami i środkami
zapobiegania, rozpoznawania i leczenia chorób, zgodnie z zasadami etyki zawodowej oraz z
należytą starannością. Zatem w sytuacji, gdy następuje problem z nabyciem leku lub
wątpliwości dotyczące danej terapii, pacjent powinien skontaktować się z lekarzem
prowadzącym terapię, celem uzyskania porady lub ustalenia możliwości zastosowania innej,
alternatywnej technologii lekowej.
Na rynku dostępne są, także refundowane, szczepionki przeciw grypie. Szczepienie przeciw
grypie jest szczepieniem zalecanym, a nie szczepieniem obowiązkowym, niemniej Minister
Zdrowia zachęca do szczepienia przeciw grypie sezonowej jako najskuteczniejszego
działania profilaktycznego, zapobiegającego infekcjom i powikłaniom powodowanym przez
wirusy grypy.
Odnosząc się do kwestii refundacji i cen leków należy wskazać, że powyższe jest
uregulowane przepisami ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków
spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz. U. z
2024 r. poz. 930), dalej jako „ustawa o refundacji”. Minister Zdrowia ma ustawowo
zapewniony wpływ na ceny produktów leczniczych jedynie w zakresie refundacji. W
pozostałym obszarze ceny są ustalane w oparciu o zasady wolnorynkowe.
Zgodnie z art. 24 ustawy o refundacji, w odniesieniu do produktów leczniczych, które są
dostępne na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, Minister Zdrowia może podjąć działania w
sprawie objęcia refundacją bądź zmiany wskazań refundacyjnych w oparciu o wniosek
przedłożony przez uprawniony podmiot (podmiot odpowiedzialny, jego przedstawiciela lub
importera). Złożony wniosek, o którym mowa wyżej, jest poddawany ocenie formalno-
prawnej, a następnie, w przypadku produktu leczniczego, który nie ma odpowiednika
refundowanego w danym wskazaniu, jest przesyłany do oceny Agencji Oceny Technologii
Medycznych i Taryfikacji (dalej też jako „Agencja”) celem przygotowania analizy
weryfikacyjnej, stanowiska Rady Przejrzystości oraz rekomendacji Prezesa. Prezes Agencji,
biorąc pod uwagę stanowisko Rady Przejrzystości, jakość dostępnych dowodów naukowych
oraz wiarygodność porównań i wyników przeprowadzonych analiz, wydaje rekomendację w
sprawie objęcia refundacją wnioskowanego leku w danym wskazaniu. Następnie
prowadzone są negocjacje z Komisją Ekonomiczną w zakresie ustalenia ceny zbytu netto

-- 3 of 4 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
oraz wskazań, w którym lek ma być refundowany. Objęcie refundacją bądź odmowa objęcia
refundacją następuje w drodze decyzji Ministra Zdrowia.
Na mocy art. 37 przywołanej ustawy, Minister Zdrowia ogłasza, raz na trzy miesiące w
drodze obwieszczenia, wykazy refundowanych leków, środków spożywczych specjalnego
przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych, w stosunku do których wydano
decyzje o objęciu refundacją. Aktualne obwieszczenie Ministra Zdrowia dostępne jest m.in.
na stronie internetowej Ministerstwa Zdrowia:
https://www.gov.pl/web/zdrowie/obwieszczenie-ministra-zdrowia-z-dnia-18-grudnia-
2024-r-w-sprawie-wykazu-refundowanych-lekow-srodkow-spozywczych-specjalnego-
przeznaczenia-zywieniowego-oraz-wyrobow-medycznych-na-1-stycznia-2025-r
Jednocześnie wskazać należy, że w myśl art. 8 ustawy o refundacji, urzędowe ceny zbytu, a
także urzędowe marże hurtowe i detaliczne, leków znajdujących się w Obwieszczeniu
Ministra Zdrowia w sprawie wykazu refundowanych leków, środków spożywczych
specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych, mają charakter cen i
marż sztywnych. Podmioty uprawnione do obrotu hurtowego oraz detalicznego tą grupą
produktów są zobowiązane do stosowania odpowiednich marż i cen. Dla pacjenta w praktyce
oznacza to, że w każdej aptece leki ujęte w wykazie leków refundowanych mają identyczną,
urzędową cenę i pacjent w każdej aptece uiści za te leki identyczną opłatę.
Natomiast ceny leków nierefundowanych (tzn. nieumieszczone w wykazie, o którym mowa
powyżej), wydawanych z apteki na podstawie recepty lekarskiej w odpłatności 100% nie
podlegają ww. regulacjom prawnym zawartym w ustawie o refundacji, a ich ceny hurtowe
brutto oraz ceny detaliczne nie posiadają charakteru cen sztywnych. Ceny tych leków zależą
od polityki cenowej firmy, będącej odpowiedzialną za dany produkt i mogą być dowolnie
kształtowane poprzez narzędzia marketingowe. Zatem, w przypadku produktów leczniczych
nierefundowanych Minister Zdrowia nie ma wpływu na cenę leku dostępnego na polskim
rynku.
Minister Zdrowia w ramach posiadanych narzędzi podejmuje wszelkie niezbędne działania i
interwencje w celu monitorowania oraz poprawy dostępności produktów leczniczych na
rynku, jednak powstawanie lokalnych niedoborów rynkowych poszczególnych leków nie
zawsze jest możliwe do przewidzenia i co do zasady uzależnione jest od czynników, na które
Minister Zdrowia nie ma wpływu.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Marek Kos
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/

-- 4 of 4 --