Interpelacja w sprawie dramatycznej sytuacji spółki Rafamet SA
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8177
do ministra aktywów państwowych
w sprawie dramatycznej sytuacji spółki Rafamet SA
Zgłaszający: Michał Woś, Jan Kanthak, Jacek Sasin, Dariusz Matecki
Data wpływu: 18-02-2025
Szanowny Panie Premierze,
zwracam się do Pana z interpelacją dotyczącą dramatycznej sytuacji spółki Rafamet SA, która od dziesięcioleci stanowi wizytówkę przemysłu Kuźni Raciborskiej, a obecnie znajduje się w krytycznym położeniu. Sytuacja ta budzi głębokie obawy wśród pracowników, związkowców oraz lokalnych społeczności. Ponadto, działania Agencji Rozwoju Przemysłu SA (ARP) oraz wewnętrzna polityka zarządzania nową kadrą spółki budzą poważne wątpliwości co do przyszłości firmy.
Wieloletni prezes Rafamet SA, Longin Wons, w swoich wypowiedziach określił stanowisko obecnego zarządu jako „buńczuczne“, „miejscami głupiutkie“ i „nieprawdziwe“. Wons zwraca uwagę, że decyzje nowej ekipy – w tym przeniesienie biur handlowych do Katowic, tworzenie wysokopłatnych etatów oraz tzw. desant z Bytomia – osłabiają spółkę poprzez utratę lokalnego know-how i kompetencji. Od października 2023 roku, a szczególnie od wejścia nowej kadry zarządzającej w kwietniu, ARP SA nie odpowiada na pilne pisma i zapytania, co skutkuje pogarszającą się kondycją finansową Rafamet-u SA.
W związku z powyższym proszę o pilną interwencję Pana Premiera oraz udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Wsparcie ARP i struktura zarządzania:
a) Dlaczego ARP SA, jako główny akcjonariusz posiadający 93% udziałów, nadal utrzymuje 7-osobową Radę Nadzorczą w Rafamecie SA, mimo że sytuacja finansowa spółki jest na tyle krytyczna, iż otwarcie postępowania sanacyjnego wydaje się nieuniknione?
b) Czy ministerstwo zamierza podjąć działania w celu zmiany struktury zarządzania, aby zwiększyć skuteczność podejmowania decyzji restrukturyzacyjnych?
2. Proces sanacyjny i harmonogram działań:
a) Jakie konkretne kroki planuje ARP SA w najbliższym czasie w celu wsparcia procesu sanacyjnego Rafamet-u SA? Proszę o podanie szczegółowego harmonogramu działań, na przykład:
do końca Q1 2025 – przygotowanie pełnej strategii restrukturyzacyjnej wraz z analizą przychodów i kosztów,
do końca Q2 2025 – wdrożenie mechanizmów finansowych mających na celu zabezpieczenie płynności spółki,
do Q3 2025 – przeprowadzenie reorganizacji struktury zarządczej.
b) Czy ARP SA przewiduje przeznaczenie dodatkowych środków publicznych na ratowanie spółki? Jeśli tak, to jaka kwota (np. kilkanaście lub kilkadziesiąt milionów złotych) oraz jakie będą źródła finansowania?
3. Transparentność komunikacji:
a) Dlaczego przez ostatnie 6 miesięcy ARP SA nie odpowiedziała na co najmniej trzy pisma kierowane przez byłego prezesa Longina Wonsa, ani na inne zapytania dotyczące kluczowych decyzji korporacyjnych?
b) Jakie konkretne mechanizmy komunikacyjne zostaną wprowadzone, aby umożliwić bieżące monitorowanie procesu restrukturyzacji Rafamet-u SA oraz regularne raportowanie wyników przez zarząd spółki i ARP SA?
4. Polityka kadrowa i ochrona lokalnego kapitału ludzkiego:
a) Jak uzasadnia się decyzja o przeniesieniu biur handlowych do Katowic, co według Longina Wonsa może skutkować utratą specjalistycznego kapitału ludzkiego, wypracowanego przez lata przez lokalnych pracowników z Kuźni Raciborskiej i Raciborza?
b) Ile dodatkowych wysokopłatnych etatów utworzono w ramach tzw. desantu z Bytomia (informacje mówią o utworzeniu nawet 7 nowych stanowisk, co w porównaniu do wcześniejszej struktury oznacza znaczący wzrost kosztów operacyjnych – nawet o 60% w porównaniu z poprzednim okresem)? Proszę o podanie konkretnych danych liczbowych dotyczących wzrostu wynagrodzeń i kosztów zatrudnienia.
5. Ocena decyzji zarządu i potencjalne zagrożenie przejęciem:
a) Czy ministerstwo oraz ARP SA dokonały analizy, czy decyzje podejmowane przez nową kadrę zarządczą (np. tworzenie wysokopłatnych etatów, ograniczenie kompetencji zarządu poprzez wzrost liczby członków Rady Nadzorczej) nie prowadzą celowo do osłabienia Rafamet-u SA, co mogłoby sprzyjać przejęciu spółki przez prywatnego inwestora?
b) Proszę o przedstawienie konkretnych przykładów decyzji (wraz z datami i danymi finansowymi, takimi jak spadek przychodów czy wzrost kosztów stałych), które potwierdzają lub wykluczają tę tezę.
Dodatkowo, proszę o informację, czy ministerstwo rozważa interwencję w trybie przyspieszonym, analogicznie do działań ratunkowych podejmowanych w innych sektorach przemysłu, w których kryzysowe sytuacje wymagały natychmiastowych i skoordynowanych działań?
Rafamet SA, zatrudniający ponad 400 pracowników i eksportujący obrabiarki na rynki globalne (m.in. do Korei, Singapuru, Chin, Indii, Niemiec, Francji i Brazylii), stanowi fundament lokalnej gospodarki. Zaniedbania, biurokracja i brak odpowiedniej strategii restrukturyzacyjnej mogą doprowadzić do jego upadku, co przełoży się na katastrofalne skutki dla regionu raciborskiego.
Z poważaniem Michał Woś
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Robert Kropiwnicki
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (11)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
12539 znakówwww.gov.pl/aktywa-panstwowe
BM.I.053.95.2025
IK: 1083335
Warszawa, 17 marca 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej udzielam odpowiedzi na interpelację K10INT8177 Pana Michała Wosia, Posła na
Sejm RP wraz z grupą Posłów na Sejm RP z dnia 24 marca 2025 r.
Fabryka Obrabiarek RAFAMET S.A. w Kuźni Raciborskiej (dalej: Rafamet, Spółka) jest spółką
notowaną na rynku regulowanym. Głównym akcjonariuszem Spółki posiadającym pakiet
akcji stanowiący 93% jej kapitału zakładowego jest Agencja Rozwoju Przemysłu S.A. (dalej:
ARP). Skarb Państwa nie jest akcjonariuszem Rafamet i nie posiada względem Spółki
żadnych uprawnień. Wskazać należy, że Rafamet jest spółką publiczną, która podlega
obowiązującym ją przepisom dotyczącym informowania akcjonariuszy o wszystkich
zdarzeniach, mających istotny wpływ na sytuację gospodarczą, majątkową bądź finansową
emitentów lub mogących w znaczny sposób wpłynąć na cenę lub wartość notowanych
instrumentów finansowych. Informacje te są przekazywane do publicznej wiadomości
w postaci bieżących i okresowych raportów umieszczanych na stronach internetowych
spółek publicznych. Emitenci papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu na rynku
regulowanym są obowiązani zapewnić posiadaczom papierów tego samego rodzaju,
w takich samych okolicznościach, jednakowe traktowanie. Dodatkowo, zgodnie z art. 428 §
6 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (dalej: Ksh), w przypadku
zgłoszenia przez akcjonariusza, poza Walnym Zgromadzeniem, wniosku o udzielenie
informacji, dotyczących spółki, zarząd może udzielić informacji na piśmie, przy
uwzględnieniu ograniczeń wynikających z art. 428 § 2 ksh. Udzielając akcjonariuszowi
informacji we wskazanym wyżej trybie, zarząd winien uwzględnić § 7 tego artykułu,
mówiący o obowiązku podania do publicznej wiadomości – w formie raportu bieżącego -
informacji udzielonej akcjonariuszowi poza walnym zgromadzeniem. Wiąże się to z
wymogiem zapewnienia równego dostępu wszystkim akcjonariuszom, w tym
akcjonariuszom mniejszościowym, do informacji o spółce, wynikającym nie tylko z art. 20
Ksh, lecz również z Dobrych Praktyk Spółek Notowanych na Giełdzie Papierów
Wartościowych w Warszawie S.A.
Cytowane przepisy powodują, że ARP, jako jeden z akcjonariuszy spółki notowanej na rynku
regulowanym, może pozyskiwać informacje od Rafamet wyłącznie w sposób ściśle
określony w ww. przepisami prawa i przy zachowaniu ograniczeń z nich wynikających.
Działając w wyżej opisanych warunkach prawnych, Ministerstwo Aktywów Państwowych
zwróciło się do ARP z prośbą o przekazanie informacji, umożliwiających udzielenie
odpowiedzi na pytania zawarte w interpelacji poselskiej, a dotyczącej Rafamet.
W przedmiocie pytania dotyczącego liczebności składu Rady Nadzorczej Rafamet,
informuję, że w związku ze złożoną w dniu 19 lutego 2025 r. rezygnacją jednego członka
Rady Nadzorczej Rafamet, aktualnie Rada Nadzorcza Spółki składa się z 6 członków. Spółka
informowała o tym zdarzeniu poprzez raport bieżący nr 7/2025 z dnia 19.02.2025 r.
Wskazać przy tym należy, że zgodnie z art. 385 § 1 Ksh rada nadzorcza spółki publicznej
-- 1 of 4 --
liczy co najmniej pięciu członków, powoływanych i odwoływanych przez walne
zgromadzenie.
Odnosząc się do kwestii zmiany struktury zarządzania celem zwiększenia skuteczności
podejmowania decyzji restrukturyzacyjnych, należy wskazać, że w dniu 7 marca 2025 r.
Rafamet w Raporcie bieżącym nr 9/2025 opublikował informację, dotyczącą
Postanowienia wydanego przez Sąd Rejonowy w Gliwicach, XII Wydział Gospodarczy z dnia
7 marca 2025 r. w sprawie o sygn. akt GL1G/GR/16/2024. W ww. postanowieniu Sąd
postanowił o:
otworzeniu postępowania sanacyjnego Spółki;
pozostawieniu Spółce zarząd własny co do całości przedsiębiorstwa w zakresie nie
przekraczającym zakresu zwykłego zarządu;
wyznaczeniu zarządcy: Ogólnopolskie Centrum Restrukturyzacji sp. z o.o.;
wskazaniu, że podstawą jurysdykcji sądów polskich jest art. 342 ust. 1 i 3 ustawy
z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (dalej: Prawo restrukturyzacyjne).
W związku z powyższym skuteczność podejmowanych decyzji restrukturyzacyjnych po
otwarciu sanacji wobec Spółki będzie zatem na bieżąco poddawana analizie przez Zarządcę
oraz Sąd, który z urzędu zobowiązany jest do kontrolowania czynności Spółki.
Otwarcie postępowania sanacyjnego wobec Spółki, zakładane zatwierdzenie przez
Sędziego - komisarza planu restrukturyzacyjnego, realizacja planu restrukturyzacyjnego,
zatwierdzenie układu oraz jego wykonanie będą stanowić o poprawie sytuacji ekonomicznej
Spółki.
Odnosząc się w tej części zagadnienia referując do pytania 5 związanego z oceną decyzji
podejmowanych przez nową kadrę zarządzającą Spółki wskazać należy, że co do zasady
celem postępowania sanacyjnego, zgodnie z art. 3 ust. 5 i 6 Prawa restrukturyzacyjnego,
jest umożliwienie dłużnikowi prowadzenia działań sanacyjnych oraz zawarcie układu po
sporządzeniu i zatwierdzeniu spisu wierzytelności. Przez działania sanacyjne należy
rozumieć czynności prawne i faktyczne, które zmierzają do poprawy sytuacji ekonomicznej
dłużnika i mają na celu przywrócenie dłużnikowi zdolności do wykonywania zobowiązań,
przy jednoczesnej ochronie przez egzekucją.
Wydanie przez Sąd Rejonowy w Gliwicach postanowienie z dnia 7 marca 2025 r. w sprawie
otwarcia postępowania sanacyjnego z jednoczesnym pozostawieniem Spółce (dłużnikowi)
zarządu własnego co do całości przedsiębiorstwa w zakresie nieprzekraczającym zakresu
zwykłego zarządu, wobec treści art. 288 ust. 3 Prawa restrukturyzacyjnego, zostało
poprzedzone przez Sąd analizą co do spełnienia wymogu osobistego udziału dłużnika lub
jego reprezentantów, przy jednoczesnej gwarancji należytego sprawowania zarządu.
Dokonanie przez Sąd pozytywnej analizy przesłanek pozostawienia zarządu własnego
nakazuje domniemywać, iż Sąd wydający przedmiotowe postanowienie uznał Spółkę
(dłużnika) za wiarygodną, posiadającą przymiot rzetelności.
Wobec ogłoszonego przez Sąd ww. postanowienia, ARP będzie na bieżąco analizować
sytuacje finansową Spółki w konsekwencji czego nie wyklucza się zwołania Walnego
Zgromadzenia Spółki z porządkiem obrad obejmującym zmiany w składzie organów
korporacyjnych Spółki. Niemniej jednak ze względu na charakter Spółki, która posiada
status Spółki, takie informacje mają charakter cenotwórczy, a przez to poufny na gruncie
MAR. W związku z powyższym, wszelkie zmiany będące skutkiem decyzji właścicielskich,
komunikowane będą w sposób właściwy – w drodze raportu bieżącego opublikowanego
poprzez system ESPI.
Otwarcie postępowania sanacyjnego wobec Spółki, zakładane zatwierdzenie przez
Sędziego - komisarza planu restrukturyzacyjnego, realizacja planu restrukturyzacyjnego,
zatwierdzenie układu oraz jego wykonanie będą stanowić o poprawie sytuacji ekonomicznej
Spółki.
Pozostając jeszcze w wątku zmiany struktury zarządzania celem zwiększenia skuteczności
podejmowania decyzji restrukturyzacyjnych zwrócić należy uwagę, iż Skarb Państwa nie jest
akcjonariuszem Spółki i nie wykonuje uprawnień właścicielskich ani osobistych z akcji tej
Spółki. Ponadto Minister Aktywów Państwowych w świetle obowiązujących przepisów
prawa nie dysponuje żadnymi instrumentami prawnych w zakresie interweniowania
w zakresie kształtowania struktury zarządzania spółek zależnych, w których uprawnienia
wykonują spółki z udziałem Skarbu Państwa.
-- 2 of 4 --
W zakresie pytań odnoszących do procesu sanacyjnego i harmonogramu działań, należy
przypomnieć, co zostało wskazane już na wstępie niniejszej odpowiedzi, że Rafamet jest
spółką notowaną na rynku regulowanym i jako spółka publiczna, podlega obowiązującym ją
przepisom dotyczącym informowania akcjonariuszy o wszystkich zdarzeniach, mających
istotny wpływ na sytuację gospodarczą, majątkową bądź finansową emitentów lub
mogących w znaczny sposób wpłynąć na cenę lub wartość notowanych instrumentów
finansowych.
Dodać należy, iż zgodnie z art. 313 ust. 1 Prawa restrukturyzacyjnego zarządca
w porozumieniu z dłużnikiem składa sędziemu-komisarzowi plan restrukturyzacyjny
w terminie trzydziestu dni od dnia otwarcia postępowania sanacyjnego. Jeżeli zarządca
nie porozumie się z dłużnikiem co do treści planu, składa plan, dołączając zastrzeżenia
dłużnika i uzasadnienie przyczyn, dla których tych zastrzeżeń nie uwzględnił. Zakres planu
restrukturyzacyjnego określa art. 10 Prawa restrukturyzacyjnego. Proponowana przyszła
strategia prowadzenia przedsiębiorstwa Spółki, informacja na temat poziomu i rodzaju
ryzyka, pełny opis i przegląd planowanych środków restrukturyzacyjnych i związanych
z nimi kosztów, harmonogram wdrożenia środków restrukturyzacyjnych oraz ostateczny
termin wdrożenia planu restrukturyzacyjnego powinny zostać uwzględnione w Planie
restrukturyzacyjnym i przedstawione Sędziemu – komisarzowi w terminie 30 dni od
otwarcia sanacji.
W kwestii dotyczącej transparentności komunikacji, Zarząd ARP wyjaśnił, że sprawy
poruszane przez Pana Emanuela Longina Wonsa w korespondencji kierowanej do ARP
dotyczą kwestii związanych przede wszystkim z tajemnicą przedsiębiorstwa Spółki.
Ujawnianie danych będących przedmiotem korespondencji w zakresie kosztów działalności,
informacji finansowych, technologicznych, organizacyjnych, w tym wynagrodzeń
pracowników, realizacji strategii Spółki, planów wdrożenia nowych produktów osobom
postronnym wobec Spółki mogłoby mieć wpływ na zdobycie przez konkurentów Spółki
niczym nieuzasadnionej przewagi konkurencyjnej nad Spółką, a w konsekwencji narazić
Spółkę na zmniejszenie liczby klientów, co doprowadziłoby do zmniejszenia zysków Spółki
i mogłoby prowadzić do naruszenia stabilności prowadzenia działalności gospodarczej przez
Spółkę. Ze względu na to, że Rafamet jest w reżimie regulacji spółek publicznych Pan
Emanuel Longin Wons, mając na uwadze zasadę równego dostępu do informacji,
w sprawach dotyczących Spółki, będzie informowany poprzez publikowane przez Spółkę
raporty bieżące i okresowe na stronie internetowej Spółki pod adresem www.rafamet.com.
Odnosząc się zagadnienia dotyczącej polityki kadrowej i ochrony lokalnego kapitału
ludzkiego, w części dotyczącej przeniesienia biur handlowych do Katowic wskazać należy,
iż w dniu 16 stycznia 2025 r. Spółka odniosła się do tego na swojej stronie internetowej
w zakładce Wydarzenia. Zgodnie ze stanowiskiem Rafamet, wydanym w związku
z wywiadem przeprowadzonym z byłym Prezesem Spółki Panem Emanuelem Longinem
Wonsem, który ukazał się na łamach Nowin Raciborskich w dniu 14 stycznia 2025 r.,
utworzenie części biur działu handlowego w Katowicach miało miejsce wiele lat temu za
kadencji poprzedniego Zarządu, wobec czego w tym zakresie stwierdzono brak istotnej
zmiany.
W zakresie dodatkowych wysokopłatnych etatów Zarząd Rafamet wskazał, że aktualne
koncepcje zarządzania przedsiębiorstwem zakładają istotną delegację decyzyjności na
menedżerów średniego i wyższego szczebla. Posiadanie wykwalifikowanego dyrektora
finansowego w każdym przedsiębiorstwie jest istotne w kontekście zarządzania płynnością
finansową oraz kontrolą nad szeroko rozumianą księgowością. Z kolei rolą controllingu jest
zapewnienie zarządowi przedsiębiorstwa niezbędnego raportowania dającego szeroki
wgląd w aktualną sytuację Spółki oraz, co bardzo istotne, wsparcie w krótko, średnio
i długoterminowym planowaniu. Bez posiadania tak istotnych działów, nowoczesne
przedsiębiorstwo jest w znacznym stopniu upośledzone i nie jest w stanie reagować na
bieżące i przyszłe wyzwania. Naturalnym jest również, że każda istotna komórka
organizacyjna posiada osobę odpowiedzialną za kierowanie i nadzór nad jej pracami. Zatem
utworzenie ww. stanowisk nie odbiega od standardów rynkowych, w szczególności
w spółkach, w których działalność opiera się na relacjach międzynarodowych. Spółka
wskazała również, że wynagrodzenie tych specjalistów mieści się znacznie poniżej średniej
rynkowej. Odpowiedzi Spółki na pytania dziennikarza zostały także opublikowane przez
portal nowiny.pl.
-- 3 of 4 --
Odnosząc się do żądania udostępnienia konkretnych danych liczbowych dotyczących
wzrostu wynagrodzeń i kosztów zatrudnienia Spółka wskazała, że informacje te objęte są
tajemnicą przedsiębiorstwa i nie mogą zostać ujawnione w odpowiedzi na interpelację.
Z poważaniem
Z upoważnienia Ministra Aktywów Państwowych
Robert Kropiwnicki
sekretarz stanu
dokument podpisany elektronicznie
1083335.3950220.3145603
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 4 of 4 --